tria ellinika astynomika 01

Για τα βιβλία: «Αβαρίτια» (εκδ. Κύφαντα) του Άντυ Βρόσγου, «Η λίστα του Λεπορέλο» (εκδ. Νεφέλη) του Φώτη Δούσου, «Μικρό εγκώμιο του αστυνομικού» (εκδ. Νεφέλη) του Κώστα Θ. Καλφόπουλου. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

vrosgos ex Αβαρίτια (εκδ. Κύφαντα), του Άντυ Βρόσγου 

«Αναλαμβάνοντας να βρει τον Δήμο Τερζή, έναν πλούσιο γόνο που δεν έχει δώσει σημεία ζωής για μέρες, ο δημοσιογράφος Γρηγόρης Δημητρίου δεν μπορούσε να φανταστεί ποτέ την ευκολία με την οποία θα άρχιζαν να στοιβάζονται πτώματα γύρω του. Πόσο μάλλον την πιθανότητα το επόμενο να είναι το δικό του. Ο αστυνόμος Πέτρος Αποστόλου καλείται να βάλει ένα τέλος σε αυτό το γαϊτανάκι του αίματος, βαδίζοντας σε μονοπάτια που τα όρια ανάμεσα στη αστραφτερή σόουμπιζ και τον σκοτεινό υπόκοσμο είναι δυσδιάκριτα. Και για να το κάνει αυτό, πρέπει πρώτα να υπερνικήσει τις εμμονές του».

Από τα πρώτα χρόνια της αστυνομικής λογοτεχνίας, συναντάμε δημοσιογράφους σε ρόλο ερευνητών των σκοτεινών υποθέσεων που δεν τολμάει να θίξει το οργανωμένο αστυνομικό σώμα. Η ματιά του δημοσιογράφου, του Γρηγόρη Δημητρίου εν προκειμένω, είναι συνήθως πιο καθαρή, απαλλαγμένη από τα στερεότυπα και τις πρακτικές που οφείλει να ακολουθεί ένας επαγγελματίας αστυνομικός. Στο τελευταίο βιβλίο του Άντυ Βρόσγου, ο οποίος μας είχε εντυπωσιάσει με τους Χρήσιμους Ηλίθιους, το 2019 –στήνοντας μια εναλλακτική εξήγηση της κλοπής από την Εθνική Πινακοθήκη, που δεν απείχε πολύ από την πραγματικότητα–, ο δημοσιογράφος Δημητρίου δρα παράλληλα με τον αστυνόμο Αποστόλου, κάτι που αποτελεί αρκετά ρεαλιστική λύση στην εξέλιξη της πλοκής. Ο Δημητρίου θα δεχτεί να βοηθήσει τη σύζυγο ενός ιδιοκτήτη τηλεοπτικού σταθμού, και θα βρεθεί μπλεγμένος στο κατακάθι της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Καναλάρχες και κίτρινοι δημοσιογράφοι, μοντέλα και τηλεπαρουσιάστριες, κρυφές χαρτοπαικτικές λέσχες όπου χάνονται περιουσίες, και φόνοι. Πολλοί φόνοι. Όλοι όμως απόλυτα αιτιολογημένοι, κι όχι «για να προσφέρουν ένα πτώμα στην πλοκή». Το κίνητρο βρίσκεται στον τίτλο του βιβλίου: η Απληστία, το κατά τον Δάντη πέμπτο θανάσιμο αμάρτημα που απαντάται στο βουνό του Καθαρτηρίου, η Avaritia.

dousos ex Η λίστα του Λεπορέλο (εκδ. Νεφέλη) του Φώτη Δούσου

«Ένας σίριαλ κίλερ έχει εμφανιστεί στην πόλη. Σκοτώνει μόνο εκδότες. Η Αστυνομία πιστεύει ότι πρόκειται για κάποιον απογοητευμένο συγγραφέα που δεν άντεξε τις απανωτές απορρίψεις. Όμως υπάρχουν χιλιάδες τέτοιοι. Πώς θα βρεθεί ο δράστης ανάμεσά τους; Ο εκδότης Γιάννης Δημάδης, που αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην καλή λογοτεχνία, έχει σοβαρές ενδείξεις ότι έρχεται η σειρά του. Κάτι πρέπει να κάνει...»

Επιτέλους, ένας σίριαλ κίλερ που αιτιολογεί τα εγκλήματά του! Αστειεύομαι, φυσικά, αλλά το βιβλίο του Φώτη Δούσου, ενώ τηρεί όλες τις συμβάσεις του αστυνομικού μυθιστορήματος, διαπνέεται από εξαιρετικό χιούμορ. Όσοι γνωρίζουν τον εκδοτικό χώρο θα αναγνωρίσουν πρόσωπα, τακτικές και διαδικασίες, αλλά το βιβλίο κρατάει απερίσπαστο το ενδιαφέρον ανεξαρτήτως γνώσεων του συναφιού. Μπροστά στον κίνδυνο να είναι το επόμενο θύμα ενός αποτυχημένου συγγραφέα/κατά συρροή δολοφόνου, ο εκδότης Δημάδης θα συστήσει μια τελείως ασυνήθιστη ερευνητική ομάδα, αποτελούμενη από την κόρη του, την Άννα, την ιδιωτική ντετέκτιβ Άρτεμη που πρέπει να ξεπεράσει τα στερεότυπα για να την πάρουν στα σοβαρά, τη γραμματέα του, τη Δήμητρα, και έναν επαγγελματία αναγνώστη με απίστευτη μνήμη και αληθινό πάθος για τα βιβλία και την ανάγνωση, ονόματι Δημήτρης Δ. Το πρώτο βήμα τους θα πρέπει να είναι να ανακαλύψουν στα δαιδαλώδη αρχεία των εκδόσεων Λίθος τις τρεις προειδοποιητικές νουβέλες που έστελνε ο δολοφόνος στους εκδότες, πριν τους σκοτώσει. Θα προλάβει ο Δημάδης, ο εκδότης του Λίθου, να βρει τα απαιτούμενα στοιχεία που οδηγούν στον δολοφόνο ή θα γίνει το επόμενο θύμα του; Από τα πιο διασκεδαστικά κομμάτια του βιβλίου είναι τα ονόματα φανταστικών συγγραφέων, οι τίτλοι των ανέκδοτων βιβλίων τους και η υπόθεση των βιβλίων αυτών. Ο περίεργος, εκ πρώτης όψεως, τίτλος κλείνει το μάτι στους μουσικόφιλους αναγνώστες: Λεπορέλο ονομαζόταν ο υπηρέτης του Ντον Τζιοβάνι, στην ομώνυμη όπερα του Μότσαρτ, ο οποίος κατέγραφε σε μια λίστα τα ονόματα όλων των γυναικών που αποπλανούσε ο αφέντης του. 

«Η λίστα του Λεπορέλο σκιαγραφεί με ειρωνικό τρόπο ένα φανταστικό εκδοτικό σύστημα. Υπογραμμίζει τις παθογένειες και τα στραβά του, και παρωδεί τους εκπροσώπους του. Πάνω από όλα, όμως, είναι ένα βιβλίο για τις κρίσιμες αποφάσεις που καλούμαστε να πάρουμε σε οριακές στιγμές της ζωής μας, και για την ιεράρχηση των πραγμάτων όταν όλα γύρω μας μοιάζουν να διαλύονται. Κεντρικές θεματικές του μυθιστορήματος είναι, επίσης, η στερεοτυπική αντιμετώπιση του φύλου, καθώς και η προσπάθεια επιβίωσης του ατόμου μέσα σε συνθήκες οικονομικών αναταράξεων και καπιταλιστικού χάους. Η λίστα του Λεπορέλο είναι μια αστυνομική ιστορία, με διαβρωτικό μαύρο χιούμορ και καταιγιστική δράση. Η δυναμική αφήγηση της πολυτάραχης ζωής των ηρώων δεν αφήνει τον αναγνώστη να πάρει ανάσα».

kalfopoulos ex

Μικρό εγκώμιο του αστυνομικού (εκδ. Νεφέλη), του Κώστα Θ. Καλφόπουλου

«Το αστυνομικό είναι κάτι σαν το “ρεβόλβερ της λογοτεχνίας”, εύχρηστο, να χωράει στην τσέπη και να βγαίνει όποτε το χρειάζεσαι: στην ουρά για το ταμείο (hold up!) ή το ΑΤΜ, στο μετρό όρθιος, στο αεροπλάνο, πριν ή μετά το sudoku, ή στην πλατφόρμα του σταθμού, λίγο αφότου τελείωσε μια σύσκεψη και λίγο πριν σε πάρει ο ύπνος. “Το αστυνομικό είναι μια άλλη χώρα”: η Άννα Καρένινα μπορεί να ρίξει στις γραμμές του διερχόμενου τρένου τον Καρένιν, αντί να πέσει η ίδια, θύμα του τραγικού έρωτά της, ένας “γάτος” κι ένας “παπαγάλος” αρκούν, και σαν λέξεις μόνο, να κωδικοποιήσουν τη φονική μοναξιά του ζευγαριού, κάποιος κύριος Ρίπλεϋ σφυρίζει αδιάφορα στις τύψεις του Ρασκόλνικοφ κι ένας επιθεωρητής δεν συμμερίζεται οπωσδήποτε τις εμμονές του Ιαβέρη: αυτή είναι η μαγεία του κι αυτό το παράλληλο σύμπαν του αστυνομικού: το αντεστραμμένο είδωλο της Λογοτεχνίας».

Όλα όσα θα θέλατε να μάθετε για το αστυνομικό genre, από το Α ως το Ω (ή μάλλον, από το Α ως το Σ), μέσω της οπτικής, των αναφορών και των αναμνήσεων του δημοσιογράφου και συγγραφέα Κώστα Καλφόπουλου. Από την εισαγωγή αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης τον ιδιοσυγκρασιακό χαρακτήρα του εγχειρήματος, αν υποθέσουμε ότι δεν γνωρίζει ήδη την παιγνιώδη και άκρως προσωπική γραφή του συγγραφέα. Τα pulp ελληνικά περιοδικά και τα ΒΙΠΕΡ στα περίπτερα συνδιαλέγονται επί ίσοις όροις με τον Αντόρνο, τον Χάιντεγκερ και τον Γκοντάρ, ο συγγραφέας με αμέτρητες διακειμενικές αναφορές προσπαθεί να εξιχνιάσει τη Μεγάλη Σύγχυση που περιβάλει το noir, και αναζητεί τις αρχές των pulp αστυνομικών στα γουέστερν.

Εν αρχή ην Α όπως αίμα, όπως αστυνομία και όπως αστυνόμος Μπέκας. Στις τέσσερις σελίδες του Λ, όπως ληστεία, θα παρελάσουν ο Λούκυ Λουκ και ο Ζαν-Πιέρ Μελβίλ, ο Ρομπέν των Δασών, ο Χομπσμπάουμ και ο Εμιλιάνο Ζαπάτα, ο Κοεμτζής και οι Μπόνι και Κλάιντ. Επηρεασμένος, κατά δήλωσή του, από το Δοκίμιο για το Τζουκμπόξ του Πέτερ Χάντκε, ο συγγραφέας συνθέτει όλες τις εκφάνσεις της pop κουλτούρας του 20ου αιώνα σ’ ένα εγκώμιο για το αστυνομικό είδος, στο οποίο διαλύει πλάνες, αναπτύσσει θεωρίες και αποδίδει στο genre την αξία που του αναλογεί· τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο.

Ακόμα κι αν διαφωνείς με κάποιες απόψεις του (όπως εγώ, για παράδειγμα), δεν μπορείς να μη μαγευτείς από την παιγνιώδη μορφή του κειμένου, την ευρύτητα με την οποία ο συγγραφέας αντιμετωπίζει τον πολιτισμό του 20ου αιώνα, χωρίς στεγανά ανάμεσα στην «υψηλή και χαμηλή τέχνη» και τα είδη της pop κουλτούρας. Για κείνον έχουν ίση αξία τόσο η κουλτούρα του φλίπερ όσο και ο αστυνόμος Κολόμπο, τόσο οι Beatles και η Μαίρη Κουάντ όσο και ο Τρίτος άνθρωπος, εν ολίγοις το σινεμά, η μουσική, τα κόμικς, συντελούν σε μια ενσυνείδητη ανάγνωση της αστυνομικής λογοτεχνίας.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Τελευταίο της βιβλίο, το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (εκδ. Μεταίχμιο).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Θωμά Κοροβίνη «Μπέμπης» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Ο Δημήτρης Στεργίου ή «Μπέμπης».

Γράφει ο Νίκος Χρυσός

«Κάθε κομμάτι που παίζουμε αφηγείται κι από μια ιστορία, ένα περιστατικό, μια χαρά, ένα ντέρτι, μια πεθυμιά, ένα όν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Η Πρεσβεία της Ιαπωνίας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και το Japan Foundation και με την ευγενική υποστήριξη της εταιρίας JT International Hellas, διοργανώνει το Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Κεντρική εικόνα, πλάνο από τ...

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο, καθώς έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών ο λογοτέχνης, εικαστικός και ηθοποιός, Μάκης Πανώριος.

Επιμέλεια: Book Press

Τη δυσάρεστη είδηση έκανε γνωστή o Σπύρος Μπιμπίλας, ο πρόεδρος του Σ...

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

Με τίτλο «Χώρος ιδιωτικός» παρουσιάστηκε έως τις 08/01 στο Μουσείο Μπενάκη μεγάλη αφιερωματική έκθεση στη ζωή και το έργο του μεγάλου δασκάλου της ελληνικής ζωγραφικής, Γιάννη Μόραλη. Η έκθεση θα παρουσιαστεί και σε άλλες πόλεις, με πιθανότερο επόμενο σταθμό την Πάτρα.  Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία της Καίτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ