xoris prosopo kentriki

Για το βιβλίο της Κατερίνας Μαλακατέ «Χωρίς πρόσωπο» (εκδ. Μεταίχμιο), μυθιστόρημα ψυχολογικού ρεαλισμού με άκρως ενδιαφέρουσα πλοκή και άφθονο σασπένς

Της Νίκης Κώτσιου

Πάνω σ’ έναν καβγά με τη μάνα του, ο 23χρονος Διονύσης αυτοπυροβολείται. Για δεκαπέντε χρόνια ζει με διαλυμένο το πρόσωπο, φριχτά παραμορφωμένος και απομονωμένος διατηρώντας ως μοναδική επαφή με τον έξω κόσμο μια ιστοσελίδα, όπου καταγράφει τις επώδυνες εμπειρίες του με το ψευδώνυμο 𝜑aceless. Τα κείμενά του στο διαδίκτυο είναι σπαρακτικά και δηλωτικά απελπισίας. Οι ακόλουθοι τον διαβάζουν με κομμένη την ανάσα. Η ιδιάζουσα αυτή επικοινωνία αποτελεί τη μόνη παρηγοριά του Διονύση μέσα στον διαρκή ζόφο, όπου είναι καταδικασμένος να ζει. Η γιατρός Μάνια Αποστόλου τον ενημερώνει για μια καινοτόμα μέθοδο μεταμόσχευσης προσώπου στην Αμερική και τότε αυτός αποφασίζει να αναλάβει ένα ρίσκο που συνεπάγεται αλλεπάλληλες ταλαιπωρίες, σωματικές και ψυχικές, με αβέβαιη και αμφίβολη έκβαση. 

Στο Χωρίς πρόσωπο (εκδ. Μεταίχμιο), τρίτο μυθιστόρημα της Κατερίνας Μαλακατέ (1978), παρακολουθούμε βήμα-βήμα την περιπέτεια του νεαρού ήρωα, που περνάει δια πυρός και σιδήρου προτού κερδίσει το δικαίωμα σε μια εντελώς νέα ζωή, σε μια ζωή με νόημα και ουσία. Ταυτόχρονα, γινόμαστε μάρτυρες της ψυχο-συναισθηματικής ωρίμανσης του πρωταγωνιστή, που μεταβαίνει, από ένα καθεστώς προσκόλλησης και πλήρους εξάρτησης από τη μητέρα του, σε μια διαδικασία αυτονόμησης και ουσιαστικής ανεξαρτητοποίησης.

Το καινούριο του πρόσωπο σηματοδοτεί μια σειρά από σύνθετες ανακατατάξεις και διεργασίες μέσα του και γύρω του, που αφορούν όχι μόνο τον ίδιο αλλά επίσης τους οικείους και όσους ενεπλάκησαν σ’ αυτό το φιλόδοξο σχέδιο.

Η αναπηρία του Διονύση, στα δεκαπέντε χρόνια που διαρκεί, τον καθιστά δέσμιο της δυστυχίας του κι εξαρτημένο ολοκληρωτικά από την οικογένειά του. Παγιδευμένος σε μια καταθλιπτική συνθήκη εγκλεισμού και απομόνωσης εξαιτίας της τερατώδους του εμφάνισης, ο Διονύσης δεν χάνει μόνο το πρόσωπό του αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του. Η μεταμόσχευση τού επιτρέπει να ελπίσει, όχι μόνο σε ένα καινούριο πρόσωπο αλλά και σε μια ολοκαίνουρια προοπτική ζωής, οπότε αρπάζει την ευκαιρία και πραγματοποιεί το ταξίδι στην Αμερική προσδοκώντας μια ολική αναγέννηση. Το καινούριο του πρόσωπο σηματοδοτεί μια σειρά από σύνθετες ανακατατάξεις και διεργασίες μέσα του και γύρω του, που αφορούν όχι μόνο τον ίδιο αλλά επίσης τους οικείους και όσους ενεπλάκησαν σ’ αυτό το φιλόδοξο σχέδιο.

Ψυχολογικός ρεαλισμός με άφθονο σασπένς

Μυθιστόρημα ψυχολογικού ρεαλισμού με άκρως ενδιαφέρουσα πλοκή και άφθονο σασπένς, το Χωρίς πρόσωπο εξερευνά μ’ έναν αναπάντεχο τρόπο τα επίπονα στάδια από τα οποία περνά η κατάκτηση της προσωπικής ελευθερίας, ενώ συγχρόνως ανατέμνει όλες εκείνες τις ψυχονοητικές διαδικασίες που σφραγίζουν την ωριμότητα. Ο Διονύσης κατακτά το «πρόσωπό» του μέσα από αλλεπάλληλες, αλγεινές δοκιμασίες που του παρέχουν την αίσθηση ενός ξεχωριστού εαυτού, ενός εαυτού που αναζητά αποδοχή και αγάπη. Είναι φορές που χάνεται και θολώνει, είναι φορές που πελαγοδρομεί και κλυδωνίζεται. Μέσ’ από τον βιωμένο πόνο, σωματικό και ψυχικό, οι αντοχές του ατσαλώνονται ώστε να προχωρήσει ακάθεκτος σε μια συνολική αναδιοργάνωση και αναγέννηση. Η πορεία προς την ουσιαστική ενηλικίωση συντελείται αργά, βασανιστικά και επώδυνα μέσα από διαρκείς απογοητεύσεις, διαψεύσεις και ματαιώσεις. Μαζί του δοκιμάζονται και οι οικείοι αλλά και οι γιατροί του. Για όλους όσους συνδέοναι στενά με τον Διονύση, το αδιανόητο ιατρικό επίτευγμα που λαμβάνει χώρα πάνω στο πρόσωπό του, γίνεται αφετηρία για έντονη ψυχική ζύμωση και ριζικό αναπροσανατολισμό στη ζωή. Κι ενώ η επιστήμη ανοίγει δρόμο σε πρωτοφανείς δυνατότητες, η ενίοτε αγκυλωμένη ανθρώπινη συνείδηση κωλυσιεργεί ή πισωγυρίζει και καθυστερεί με τρόπο ασυγχώρητο.

malakate k

Η Κατερίνα Μαλακατέ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1978. Σπούδασε φαρμακευτική στο ΕΚΠΑ. Το 2013 εκδόθηκε η νουβέλα της «Κανείς δεν θέλει να πεθάνει». Το μυθιστόρημά της «Το σχέδιο» (Μελάνι, 2016) ήταν υποψήφιο για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου λογοτέχνη του περιοδικού Κλεψύδρα. Διηγήματά της έχουν συμπεριληφθεί σε ομαδικές συλλογές, καθώς και σε πολλά έντυπα και διαδικτυακά λογοτεχνικά περιοδικά. Διατηρεί το ιστολόγιο diavazontas.blogspot.com, ενώ είναι ιδιοκτήτρια του βιβλιοπωλείου Booktalks.

 

 

Οι μονόλογοι σε πρώτο πρόσωπο, που διαδέχονται ο ένας τον άλλο και καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, καθιστούν διάφανη τη σκέψη των προσώπων και τον ψυχικό τους κυματισμό. Μεταπτώσεις, παλινωδίες, εκρήξεις, εξάρσεις και υφέσεις αποδίδονται με μια μοναδική ακρίβεια και ευστοχία, που μαρτυρούν τη βαθιά ανθρωπογνωστική σοφία της συγγραφέως. Οι χαρακτήρες, ανάγλυφοι και ολοζώντανοι, σκιαγραφούνται με πληρότητα και σαφήνεια, μέσ’ από κρίσιμες σκηνές που επιτρέπουν να τους ζυγιάσουμε και να τους κατανοήσουμε. Δεν είναι μόνο ο Διονύσης που αναζητά ένα καινούριο πρόσωπο, για να μπορέσει να υπάρξει, πέρα απ’ τον φόβο και τον πόνο. Παρομοίως, η υπερπροστατευτική μητέρα του αναζητεί κι εκείνη διαφυγές, όπως και η γιατρός του. Οι γυναίκες της ιστορίας αναζητούν περισσότερο οξυγόνο, για να μπορέσουν να ανασάνουν έξω από καλούπια και υποχρεώσεις. Είναι αμφότερες εγκλωβισμένες σε δίκτυα σχέσεων, που τις παγιδεύουν και δεν τους επιτρέπουν να έχουν πρόσβαση στην ευτυχία και την αυτοπραγμάτωση. Οι μονόλογοι της κυρίας Κάλλιας και της Μάνιας αρθρώνουν αιτήματα, που έχουν να κάνουν με απολύτως εύλογες αξιώσεις για μια αυθεντική ζωή, που δεν θα υπαγορεύεται μόνο από κανόνες και στερεότυπα. Ιδίως ο λόγος της Μάνιας, ειλικρινής και πηγαίος, χωρίς να υπεισέρχονται μηχανισμοί αυτολογοκρισίας, συγκροτεί ένα ιδιαίτερα αξιοπρόσεχτο κείμενο με καίριες ψυχολογικές αλήθειες.

Χωρίς εκζήτηση και τερτίπια, χωρίς άχρηστες περιγραφές, χωρίς περιττούς περισπασμούς, το κείμενο της Κατερίνας Μαλακατέ κυλάει γάργαρο μέχρι τέλους.

Μοντέρνο ως σύλληψη και ως εκτέλεση, με πρωτότυπο θέμα και ενδελεχή επεξεργασία των χαρακτήρων, το Χωρίς πρόσωπο αποπνέει τη φρεσκάδα μιας νέας, χαρισματικής δημιουργού, που διαρκώς κατακτά ολοένα και πιο υψηλούς στόχους στη συγγραφή. Το ύφος είναι καθηλωτικό μέσα στην απλότητά του. Η λιτή γλώσσα, ευθύβολη και νευρώδης, διαθέτει μια αιχμηρότητα που ξαφνιάζει. Χωρίς εκζήτηση και τερτίπια, χωρίς άχρηστες περιγραφές, χωρίς περιττούς περισπασμούς, το κείμενο της Κατερίνας Μαλακατέ κυλάει γάργαρο μέχρι τέλους. Πουθενά δεν επιβαρύνεται από στοιχεία ικανά να εμποδίσουν την αβίαστη και συνεχή ροή του.

Μυθιστόρημα μιας πολλαπλώς εμποδισμένης και οδυνηρής «ενηλικίωσης», το Χωρίς πρόσωπο εξερευνά τον εσώτερο εαυτό, τις τροχοπέδες που τον κρατούν μαραζωμένο και συρρικνωμένο, τις βραχυκυκλωμένες σχέσεις που μπλοκάρουν την εξέλιξη και ευδοκίμηση. Η κατάκτηση ενός λειτουργικού, αρμονικού «προσώπου», μιας κοσμοθέασης και μιας διευρυμένης αντίληψης που θα μπορεί να μεταφράζει δημιουργικά τα ερεθίσματα και να ανταποκρίνεται στις έσωθεν και έξωθεν προκλήσεις με τρόπο επωφελή κι εποικοδομητικό, παραμένει το διαρκές ζητούμενο για τον άνθρωπο που ζει σε μια κοινωνία ραγδαία εξελισσόμενη.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.


malakateΧωρίς Πρόσωπο
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΛΑΚΑΤΕ
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2020
Σελ. 328, τιμή εκδότη €16.60

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΜΑΛΑΚΑΤΕ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη – Μονόλογοι και ομολογίες

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη – Μονόλογοι και ομολογίες

Για το βιβλίο του Γιάννη Ευσταθιάδη «Ανοιχτό μικρόφωνο – Μονόλογοι και ομολογίες» (εκδ. Μελάνι).

Της Άννας Λυδάκη

«Έχεις δει ποτέ φωτογραφία με το πρόσωπο να κλαίει; Έχεις; Ενώ η φωνή είναι αλλιώς…» Όλοι έχουμε δει πρόσωπα να κλαίνε σε φωτογραφίες, όμως μόνο αν είναι ενσταντανέ, φ...

Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα © Nafsika G./Unsplash

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

«Στο “Jumbo”» ο αφηγητής παρακολουθεί έναν εβδομηντάχρονο υπερήλικα να σερ...

Το ίδιο χώμα, της Λίλας Τρουλινού

Το ίδιο χώμα, της Λίλας Τρουλινού

Για το μυθιστόρημα της Λίλας Τρουλινού «Το ίδιο χώμα – Κατεβαίνοντας τις ανηφόρες της ιστορίας» (εκδ. Περισπωμένη). Στην κεντρική εικόνα, πίνακας της Σοφίας Δατσέρη. 

Του Νίκου Ξένιου

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Τρουλινο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου 1977, πέθανε στο Παρίσι από καρδιακή προσβολή στα 54 της χρόνια η «θεία» Μαρία Κάλλας. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Η μεγαλύτερη ντίβα της όπερας, η Μαρία Κάλλας, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 2 Δεκεμβρίου 1923. Η κόρη τ...

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Συνέντευξη με τον Φινλανδό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και συγγραφέα Taavi Vartia, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Κλεμμένη νύφη» (μτφρ. Όικαρινεν-Βασιλοπούλου Γιάννα, εκδ. Βακχικόν)

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Τάβι Βάρτια είναι γνωστό...

Κάποια κορίτσια, κάποια καπέλα και ο Χίτλερ, της Τρούντι Κάντερ

Κάποια κορίτσια, κάποια καπέλα και ο Χίτλερ, της Τρούντι Κάντερ

Για το μυθιστόρημα της Trudi Kanter «Κάποια κορίτσια, κάποια καπέλα και ο Χίτλερ» (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, εκδ. Κλειδάριθμος).

Της Λεύκης Σαραντινού

Οι πρωτογενείς και άμεσες μαρτυρίες γύρω από ιστορικά γεγονότα έχουν πάντα γι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 31 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ