xoris prosopo kentriki

Για το βιβλίο της Κατερίνας Μαλακατέ «Χωρίς πρόσωπο» (εκδ. Μεταίχμιο), μυθιστόρημα ψυχολογικού ρεαλισμού με άκρως ενδιαφέρουσα πλοκή και άφθονο σασπένς

Της Νίκης Κώτσιου

Πάνω σ’ έναν καβγά με τη μάνα του, ο 23χρονος Διονύσης αυτοπυροβολείται. Για δεκαπέντε χρόνια ζει με διαλυμένο το πρόσωπο, φριχτά παραμορφωμένος και απομονωμένος διατηρώντας ως μοναδική επαφή με τον έξω κόσμο μια ιστοσελίδα, όπου καταγράφει τις επώδυνες εμπειρίες του με το ψευδώνυμο 𝜑aceless. Τα κείμενά του στο διαδίκτυο είναι σπαρακτικά και δηλωτικά απελπισίας. Οι ακόλουθοι τον διαβάζουν με κομμένη την ανάσα. Η ιδιάζουσα αυτή επικοινωνία αποτελεί τη μόνη παρηγοριά του Διονύση μέσα στον διαρκή ζόφο, όπου είναι καταδικασμένος να ζει. Η γιατρός Μάνια Αποστόλου τον ενημερώνει για μια καινοτόμα μέθοδο μεταμόσχευσης προσώπου στην Αμερική και τότε αυτός αποφασίζει να αναλάβει ένα ρίσκο που συνεπάγεται αλλεπάλληλες ταλαιπωρίες, σωματικές και ψυχικές, με αβέβαιη και αμφίβολη έκβαση. 

Στο Χωρίς πρόσωπο (εκδ. Μεταίχμιο), τρίτο μυθιστόρημα της Κατερίνας Μαλακατέ (1978), παρακολουθούμε βήμα-βήμα την περιπέτεια του νεαρού ήρωα, που περνάει δια πυρός και σιδήρου προτού κερδίσει το δικαίωμα σε μια εντελώς νέα ζωή, σε μια ζωή με νόημα και ουσία. Ταυτόχρονα, γινόμαστε μάρτυρες της ψυχο-συναισθηματικής ωρίμανσης του πρωταγωνιστή, που μεταβαίνει, από ένα καθεστώς προσκόλλησης και πλήρους εξάρτησης από τη μητέρα του, σε μια διαδικασία αυτονόμησης και ουσιαστικής ανεξαρτητοποίησης.

Το καινούριο του πρόσωπο σηματοδοτεί μια σειρά από σύνθετες ανακατατάξεις και διεργασίες μέσα του και γύρω του, που αφορούν όχι μόνο τον ίδιο αλλά επίσης τους οικείους και όσους ενεπλάκησαν σ’ αυτό το φιλόδοξο σχέδιο.

Η αναπηρία του Διονύση, στα δεκαπέντε χρόνια που διαρκεί, τον καθιστά δέσμιο της δυστυχίας του κι εξαρτημένο ολοκληρωτικά από την οικογένειά του. Παγιδευμένος σε μια καταθλιπτική συνθήκη εγκλεισμού και απομόνωσης εξαιτίας της τερατώδους του εμφάνισης, ο Διονύσης δεν χάνει μόνο το πρόσωπό του αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του. Η μεταμόσχευση τού επιτρέπει να ελπίσει, όχι μόνο σε ένα καινούριο πρόσωπο αλλά και σε μια ολοκαίνουρια προοπτική ζωής, οπότε αρπάζει την ευκαιρία και πραγματοποιεί το ταξίδι στην Αμερική προσδοκώντας μια ολική αναγέννηση. Το καινούριο του πρόσωπο σηματοδοτεί μια σειρά από σύνθετες ανακατατάξεις και διεργασίες μέσα του και γύρω του, που αφορούν όχι μόνο τον ίδιο αλλά επίσης τους οικείους και όσους ενεπλάκησαν σ’ αυτό το φιλόδοξο σχέδιο.

Ψυχολογικός ρεαλισμός με άφθονο σασπένς

Μυθιστόρημα ψυχολογικού ρεαλισμού με άκρως ενδιαφέρουσα πλοκή και άφθονο σασπένς, το Χωρίς πρόσωπο εξερευνά μ’ έναν αναπάντεχο τρόπο τα επίπονα στάδια από τα οποία περνά η κατάκτηση της προσωπικής ελευθερίας, ενώ συγχρόνως ανατέμνει όλες εκείνες τις ψυχονοητικές διαδικασίες που σφραγίζουν την ωριμότητα. Ο Διονύσης κατακτά το «πρόσωπό» του μέσα από αλλεπάλληλες, αλγεινές δοκιμασίες που του παρέχουν την αίσθηση ενός ξεχωριστού εαυτού, ενός εαυτού που αναζητά αποδοχή και αγάπη. Είναι φορές που χάνεται και θολώνει, είναι φορές που πελαγοδρομεί και κλυδωνίζεται. Μέσ’ από τον βιωμένο πόνο, σωματικό και ψυχικό, οι αντοχές του ατσαλώνονται ώστε να προχωρήσει ακάθεκτος σε μια συνολική αναδιοργάνωση και αναγέννηση. Η πορεία προς την ουσιαστική ενηλικίωση συντελείται αργά, βασανιστικά και επώδυνα μέσα από διαρκείς απογοητεύσεις, διαψεύσεις και ματαιώσεις. Μαζί του δοκιμάζονται και οι οικείοι αλλά και οι γιατροί του. Για όλους όσους συνδέοναι στενά με τον Διονύση, το αδιανόητο ιατρικό επίτευγμα που λαμβάνει χώρα πάνω στο πρόσωπό του, γίνεται αφετηρία για έντονη ψυχική ζύμωση και ριζικό αναπροσανατολισμό στη ζωή. Κι ενώ η επιστήμη ανοίγει δρόμο σε πρωτοφανείς δυνατότητες, η ενίοτε αγκυλωμένη ανθρώπινη συνείδηση κωλυσιεργεί ή πισωγυρίζει και καθυστερεί με τρόπο ασυγχώρητο.

malakate k

Η Κατερίνα Μαλακατέ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1978. Σπούδασε φαρμακευτική στο ΕΚΠΑ. Το 2013 εκδόθηκε η νουβέλα της «Κανείς δεν θέλει να πεθάνει». Το μυθιστόρημά της «Το σχέδιο» (Μελάνι, 2016) ήταν υποψήφιο για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου λογοτέχνη του περιοδικού Κλεψύδρα. Διηγήματά της έχουν συμπεριληφθεί σε ομαδικές συλλογές, καθώς και σε πολλά έντυπα και διαδικτυακά λογοτεχνικά περιοδικά. Διατηρεί το ιστολόγιο diavazontas.blogspot.com, ενώ είναι ιδιοκτήτρια του βιβλιοπωλείου Booktalks.

 

 

Οι μονόλογοι σε πρώτο πρόσωπο, που διαδέχονται ο ένας τον άλλο και καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, καθιστούν διάφανη τη σκέψη των προσώπων και τον ψυχικό τους κυματισμό. Μεταπτώσεις, παλινωδίες, εκρήξεις, εξάρσεις και υφέσεις αποδίδονται με μια μοναδική ακρίβεια και ευστοχία, που μαρτυρούν τη βαθιά ανθρωπογνωστική σοφία της συγγραφέως. Οι χαρακτήρες, ανάγλυφοι και ολοζώντανοι, σκιαγραφούνται με πληρότητα και σαφήνεια, μέσ’ από κρίσιμες σκηνές που επιτρέπουν να τους ζυγιάσουμε και να τους κατανοήσουμε. Δεν είναι μόνο ο Διονύσης που αναζητά ένα καινούριο πρόσωπο, για να μπορέσει να υπάρξει, πέρα απ’ τον φόβο και τον πόνο. Παρομοίως, η υπερπροστατευτική μητέρα του αναζητεί κι εκείνη διαφυγές, όπως και η γιατρός του. Οι γυναίκες της ιστορίας αναζητούν περισσότερο οξυγόνο, για να μπορέσουν να ανασάνουν έξω από καλούπια και υποχρεώσεις. Είναι αμφότερες εγκλωβισμένες σε δίκτυα σχέσεων, που τις παγιδεύουν και δεν τους επιτρέπουν να έχουν πρόσβαση στην ευτυχία και την αυτοπραγμάτωση. Οι μονόλογοι της κυρίας Κάλλιας και της Μάνιας αρθρώνουν αιτήματα, που έχουν να κάνουν με απολύτως εύλογες αξιώσεις για μια αυθεντική ζωή, που δεν θα υπαγορεύεται μόνο από κανόνες και στερεότυπα. Ιδίως ο λόγος της Μάνιας, ειλικρινής και πηγαίος, χωρίς να υπεισέρχονται μηχανισμοί αυτολογοκρισίας, συγκροτεί ένα ιδιαίτερα αξιοπρόσεχτο κείμενο με καίριες ψυχολογικές αλήθειες.

Χωρίς εκζήτηση και τερτίπια, χωρίς άχρηστες περιγραφές, χωρίς περιττούς περισπασμούς, το κείμενο της Κατερίνας Μαλακατέ κυλάει γάργαρο μέχρι τέλους.

Μοντέρνο ως σύλληψη και ως εκτέλεση, με πρωτότυπο θέμα και ενδελεχή επεξεργασία των χαρακτήρων, το Χωρίς πρόσωπο αποπνέει τη φρεσκάδα μιας νέας, χαρισματικής δημιουργού, που διαρκώς κατακτά ολοένα και πιο υψηλούς στόχους στη συγγραφή. Το ύφος είναι καθηλωτικό μέσα στην απλότητά του. Η λιτή γλώσσα, ευθύβολη και νευρώδης, διαθέτει μια αιχμηρότητα που ξαφνιάζει. Χωρίς εκζήτηση και τερτίπια, χωρίς άχρηστες περιγραφές, χωρίς περιττούς περισπασμούς, το κείμενο της Κατερίνας Μαλακατέ κυλάει γάργαρο μέχρι τέλους. Πουθενά δεν επιβαρύνεται από στοιχεία ικανά να εμποδίσουν την αβίαστη και συνεχή ροή του.

Μυθιστόρημα μιας πολλαπλώς εμποδισμένης και οδυνηρής «ενηλικίωσης», το Χωρίς πρόσωπο εξερευνά τον εσώτερο εαυτό, τις τροχοπέδες που τον κρατούν μαραζωμένο και συρρικνωμένο, τις βραχυκυκλωμένες σχέσεις που μπλοκάρουν την εξέλιξη και ευδοκίμηση. Η κατάκτηση ενός λειτουργικού, αρμονικού «προσώπου», μιας κοσμοθέασης και μιας διευρυμένης αντίληψης που θα μπορεί να μεταφράζει δημιουργικά τα ερεθίσματα και να ανταποκρίνεται στις έσωθεν και έξωθεν προκλήσεις με τρόπο επωφελή κι εποικοδομητικό, παραμένει το διαρκές ζητούμενο για τον άνθρωπο που ζει σε μια κοινωνία ραγδαία εξελισσόμενη.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.


malakateΧωρίς Πρόσωπο
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΛΑΚΑΤΕ
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2020
Σελ. 328, τιμή εκδότη €16.60

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΜΑΛΑΚΑΤΕ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Brandy Sour» της Κωνσταντίας Σωτηρίου (κριτική) – Μυθιστόρημα επιστροφής και μνήμης με επίκεντρο το ιστορικό Λήδρα Πάλας

«Brandy Sour» της Κωνσταντίας Σωτηρίου (κριτική) – Μυθιστόρημα επιστροφής και μνήμης με επίκεντρο το ιστορικό Λήδρα Πάλας

Για το μυθιστόρημα της Κωνσταντίας Σωτηρίου «Brandy Sour – Μυθιστόρημα σε είκοσι δύο δωμάτια» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Χριστούγεννα στο Λήδρα Πάλας, το 1954.

Γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος

«Ο τόπος ανήκ...

«Λάδι σε καμβά» του Αλέξη Πανσέληνου (κριτική)

«Λάδι σε καμβά» του Αλέξη Πανσέληνου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Αλέξη Πανσέληνου «Λάδι σε καμβά» (εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Φοιτητές συγκεντρωμένοι έξω από το Πολυτεχνείο στις 15.11.1973 γράφουν συνθήματα σε διερχόμενα τρόλεϊ «Κάτω η χούντα» © Ντίμης Αργυρόπουλος / Πρακτορείο Φωτογραφικών Επικαίρων Ελληνικού και Ξένου Τύπου...

«Φυγόδικος δεν ήμουν» της Ισμήνης Καρυωτάκη (κριτική) – Από τη Φρειδερίκη στον «Κατήφορο»

«Φυγόδικος δεν ήμουν» της Ισμήνης Καρυωτάκη (κριτική) – Από τη Φρειδερίκη στον «Κατήφορο»

Για το μυθιστόρημα της Ισμήνης Καρυωτάκη «Φυγόδικος δεν ήμουν» (εκδ. Ποταμός). Κεντρική εικόνα: Η Ζωή Λάσκαρη στον «Κατήφορο» (σκην. Γιάννης Δαλιανίδης).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Θα ήθελα, πρώτα απ’ όλα, να δώσω τα εύσημα στην Ισμήνη Καρυω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

Μαρία Καλιόρη: «Το υλικό που είχε συσσωρευτεί απαίτησε να βγει από το συρτάρι και να τυπωθεί»

Μαρία Καλιόρη: «Το υλικό που είχε συσσωρευτεί απαίτησε να βγει από το συρτάρι και να τυπωθεί»

Η Μαρία Καλιόρη μας συστήθηκε πρόσφατα με την ώριμη συλλογή διηγημάτων «Οι καλοί πεζοπόροι», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ιωλκός. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ