baladeur

Για τη συλλογή διηγημάτων της Ευσταθίας Δήμου «Κλέφτες και αστυνόμοι» (εκδ. Γκοβόστη).

Του Μάριου Μιχαηλίδη

Η παρουσία της φιλολόγου και συγγραφέα Έφης Δήμου στα λογοτεχνικά πράγματα του τόπου αριθμεί μέχρι σήμερα τρεις ποιητικές συλλογές: Στη σπορά των αστεριών (2011), Σονέτα (2016), Απώλεια Λήθης (2019), καθώς και ευάριθμες δημοσιεύσεις άρθρων, διηγημάτων και ποιημάτων σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια σοβαρή και πολλά υποσχόμενη παρουσία, η οποία κατόρθωσε όχι μόνο να ορθοποδήσει, αλλά και να ξεχωρίσει μέσα στην εκδοτική πληθοπαραγωγή των τελευταίων χρόνων. Στο σχετικώς πρόσφατο έργο της Κλέφτες + Αστυνόμοι (εκδ. Γκοβόστη), φιλοξενούνται δώδεκα διηγήματα, τα οποία καλύπτουν συνολικά εβδομήντα σελίδες. Στο σύνολό τους, τόσο τα αφηγηματικώς εκτεταμένα όσο και τα μικρόσχημα, λόγω της «πυκνής» και αφαιρετικής γραφής τους, ξεχωρίζουν για τις λογοτεχνικές τους ιδιότητες.

Η συγγραφέας εφαρμόζει με αξιοπρόσεκτη ικανότητα τις απαιτήσεις της σύνθετης πλοκής και εξέλιξης του μύθου. Η Δήμου, χωρίς να «προδίδει» την κλασική φόρμα του διηγήματος που διακρίνεται στη δέση, την κορύφωση και τη λύση, επινοεί μέσα και τρόπους που προσδίδουν έντονο ενδιαφέρον στη ροή της αφήγησης. Η έναρξη των διηγημάτων, γίνεται in media res (από το μέσο του αφηγημένου μύθου), πράγμα που επιβάλλει τη χρήση ανάδρομων αφηγήσεων. Σ’ αυτό, η συγγραφέας αναδεικνύει ταλέντο και γνώση. Ταυτόχρονα, επιμένει στη σκιαγράφηση της ψυχολογίας και γενικά της προσωπικότητας των ατόμων, στοιχεία που υπογραμμίζουν τις αντιθέσεις μεταξύ των χαρακτήρων και συνεργούν στην προώθηση της υπόθεσης. Μάλιστα, εκεί όπου τα πράγματα «κορυφώνονται» και ευθύς αμέσως ακολουθεί η λύση, η Δήμου ξαφνιάζει και καταπλήσσει τον αναγνώστη με την ευρηματικότητά της. Αναφέρομαι ειδικότερα στο στοιχείο της ανατροπής, όπου, με ξεχωριστές επινοήσεις που κινούνται στα όρια του «παρά προσδοκίαν», η συγγραφέας αναδεικνύει την ικανότητά της να διαχειρίζεται και να ελέγχει τη ροή της αφήγησης.

Ανάμεσα στα εξαιρετικά παραδείγματα όπου όχι μόνον ο ασκημένος αναγνώστης αλλά και ο απλός εραστής του έντεχνου λόγου μπορεί να διακρίνει αυτές τις ειδικότερες αναφορές, είναι και το διήγημα «Η Αφροδίτη της Κω». Η αρχαιολόγος Αφροδίτη Δ. Νίκου απολύεται από την αρχαιολογική υπηρεσία, όπου εργαζόταν προσωρινά σε ένα επιδοτούμενο πρόγραμμα με σκοπό την καταγραφή όλων των διασωθέντων και μη αγαλμάτων της αρχαιότητας. Το θέμα αυτό τη θέλγει ιδιαιτέρως και τώρα, με τον ελεύθερο χρόνο που διαθέτει, βρίσκει την ευκαιρία να ασχοληθεί με ένα δυσεξήγητο, αρχαιολογικής φύσεως θέμα. Ο Πραξιτέλης, μετά από παραγγελία των κατοίκων της Κω, φιλοτέχνησε δύο αγάλματα της Αφροδίτης, το ένα με γυμνή τη θεά. Οι Κώοι προτίμησαν την ντυμένη Αφροδίτη. Το γυμνό άγαλμα της Αφροδίτης κατέληξε στην απέναντι στεριά, όπου οι κάτοικοι της Κνίδου, ενθουσιασμένοι, το τοποθέτησαν στον ναό τους. Ωστόσο, κανένα από τα αγάλματα αυτά δεν σώθηκαν.

Το ενδιαφέρον της αρχαιολόγου εξάπτεται από τις πληροφορίες που παίρνει από τον Τέλη Παγώνη, τον υπεύθυνο του μουσείου της Κω, ο οποίος τη διαβεβαίωσε ότι τότε το νησί στοίχειωσε, οι Κώοι κατάλαβαν το σφάλμα τους να διώξουν τη γυμνή Αφροδίτη, γι’ αυτό και ζήτησαν τη βοήθεια του Πραξιτέλη. Έτσι το άγαλμα γύρισε πίσω στο νησί. Ο ίδιος ο Παγώνης επέμενε ότι το άγαλμα βρίσκεται στο νησί και έβαλε σκοπό της ζωής του να το βρει. Μετά από όλα αυτά, τα πράγματα εξελίσσονται με τρόπο λογοτεχνικά εκπληκτικό. Οι επινοήσεις της Δήμου, όσον αφορά την εξέλιξη και την πλοκή της αφήγησης, προκαλούν αμείωτο το ενδιαφέρον της ανάγνωσης. Οι σταδιακές αποκαλύψεις οδηγούν βήμα βήμα σε μια απροσδόκητη ανατροπή. Ο Πραξιτέλης Παγώνης με το πάθος και τις εκμυστηρεύσεις του φέρνει την αρχαιολόγο Αφροδίτη Νίκου, μπροστά σε συνεχείς εκπλήξεις, ενώ, την ίδια στιγμή, ο αναγνώστης, μάρτυρας των αποκαλύψεων, γεύεται μια εξαιρετική, σε σύλληψη και εξέλιξη, μυθοπλασία. Μάλιστα, ολοκληρώνοντας την ανάγνωση του διηγήματος «Η Αφροδίτη της Κω», μου γεννήθηκε η εύλογη απορία μήπως αυτή η μυθοπλασία άξιζε κάτι περισσότερο. Εννοώ, φυσικά, ένα εκτεταμένο αφήγημα. Σέβομαι, όμως, τις επιλογές της συγγραφέα, η οποία έχει και τον πρώτο λόγο.

Ασφαλώς, η συλλογή περιλαμβάνει και άλλα, λογοτεχνικώς ισοϋψή διηγήματα. Ένα από αυτά είναι το τιτλοφορούμενο «Υπόθεση Δόξα», όπου ένας νέος δεσμοφύλακας, ο Στέλιος Καββαδίας, αναλαμβάνει, κατόπιν εντολής, τη φύλαξη ενός νεαρού τρομοκράτη, του Λαυρέντη Δόξα. Η απρόσμενη ομοιότητα μεταξύ των δύο προσώπων, μαζί και η πολύωρη συνύπαρξη, ανοίγουν τα μονοπάτια που οδηγούν στον δρόμο της συμπάθειας του ενός προς τον άλλο. Και εδώ, πάλι, η Δήμου διαχειρίζεται το θέμα με ευρηματικές αφηγηματικές επινοήσεις που προωθούν την εξέλιξη της πλοκής προς την κατεύθυνση μιας ασύλληπτης ανατροπής.

Εντέλει, η εμπειρία από την ανάγνωση της συλλογής διηγημάτων Κλέφτες + αστυνόμοι της Έφης Δήμου πείθει ότι, απέναντι στη λογοτεχνική δυσκαμψία των καιρών, εξακολουθούν να ορθώνουν το ανάστημά τους πολλά υποσχόμενοι, νέοι δημιουργοί.

* Ο ΜΑΡΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Έρικκα – Δεκαοκτώ αφηγηματικές γραφές» (εκδ. Momentum) 


dimou coverΚλέφτες + αστυνόμοι
Ευσταθία Δήμου
Εκδ. Γκοβόστη 2020
Σελ. 88, τιμή εκδότη €8,00 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΑΣ ΔΗΜΟΥ

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

«Άπνοια» του Νίκου Κουρμουλή (κριτική)

«Άπνοια» του Νίκου Κουρμουλή (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Κουρμουλή «Άπνοια» (εκδ. Κείμενα). Κεντρική εικόνα: Ψηφιακή φωτογραφία © Γιάννης Γαλανάκης.

Του Νίκου Α. Μάντη

Μια διαδεδομένη «λαϊκή σοφία» θέλει τον χώρο της δημοσιογραφίας να μην μπλέκει εύκολα με εκείνον της...

«Ο παππούς δεν θα ψηφίσει φέτος» της Ασημένιας Σαράφη (κριτική)

«Ο παππούς δεν θα ψηφίσει φέτος» της Ασημένιας Σαράφη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Ασημένιας Σαράφη «Ο παππούς δεν θα ψηφίσει φέτος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος

Της Λεύκης Σαραντινού

«Ο Τσέχος παππούς μου, ή κατά κόσμον Νικόλαος Περιστέρης, δεν ήταν σε καμία περίπτωση Τσέχος, αλλά έτσι τον απο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ