alt

Για τη συλλογή μικροδιηγημάτων του Κώστα Σιαφάκα «Αντανάκλαση» (εκδ. Σμίλη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Στη συλλογή Αντανάκλαση του Κώστα Σιαφάκα, όπου τα πεζά έχουν συνήθως έκταση από μισή έως δύο σελίδες, στο μεγαλύτερο, επτασέλιδο αφήγημα με τον τίτλο «Απραξία», λέγεται κάπου για τον Μ, έναν συνταξιούχο που περνά άπραγος τη μέρα του και το απόγευμα τριγυρνά σε άγνωστες οδούς της πόλης:

«Εκείνος ένιωθε μια αστάθεια, που την απέδιδε στην ηλικία του. Ακόμα κι όταν απολάμβανε τους απογευματινούς περιπάτους, δεν αισθανόταν ακριβώς όρθιος. Κατά κάποιον τρόπο, ήταν ένας άνθρωπος που περιφερόταν ξαπλωμένος κάθετα».

Κάποια μικρά πεζά του Σιαφάκα φέρνουν κάπως σε αισώπειους μύθους, τουμπαρισμένους ή γυρισμένους το μέσα έξω, με τους καλύτερους να ’ναι αυτοί όπου το επιμύθιο μένει υπόρρητο ή και άρρητο.

Τούτη η εικόνα, ενός ανθρώπου που περιφέρεται ξαπλωμένος κάθετα, νιώθω πως κλείνει μέσα της καλύτερα απ’ όποια άλλη το πνεύμα αυτών των αφηγημάτων. Εικαστικός ο Σιαφάκας –η Αντανάκλαση είναι το πρώτο του βιβλίο– και η γραφή του πατά σε μια ονειρική εικονοποιία, ας πούμε υπερρεαλιστική, με τρόπο που κανείς θα τον έβρισκε παλαιότερα σε ένα αφήγημα του Γονατά, λόγου χάρη, ή τώρα στις παραμυθένιες ιστορίες του Δον Ντομίνγκο του Γιάννη Πάσχου. Κάποια μικρά πεζά του Σιαφάκα φέρνουν κάπως σε αισώπειους μύθους, τουμπαρισμένους ή γυρισμένους το μέσα έξω, με τους καλύτερους να ’ναι αυτοί όπου το επιμύθιο μένει υπόρρητο ή και άρρητο («Σκαντζόχοιροι και κότες», «Ο σκορπιός», «Το μυρμήγκι»), ενώ σ’ άλλα το αφηγηματικό υποκείμενο διχάζεται και, με τρόπο ατελέσφορο, έρχεται αντιμέτωπο με τον εαυτό του, όπως στην εικαστική στη σύλληψή της ομώνυμη «Αντανάκλαση», με το φως και τα μάτια που ανοιγοκλείνουν ασυγχρόνιστα, ή στο «Τηλεφώνημα».

Κυρίαρχη σ’ όλα είναι η μικροπαρατήρηση – διόλου περίεργο, που τα μικρότατα μυρμήγκια έχουν την τιμητική τους, όχι μόνο στο «Μυρμήγκι», από τα ωραιότερα αφηγήματα στην Αντανάκλαση, όπου το ζωύφιο ξεστρατίζει από τη γραμμή του, περιπλανιέται σε «χωμάτινες ερήμους και δάση ξερού χορταριού» και πλησιάζει ένα μοναχικό φυτό για να του ζητήσει «συμβουλές και οδηγίες περί της μοναχικής ζωής»· αλλά κι αλλού, όπως όταν λέει στο ποιητικό «Γράμμα»: «Το μυρμήγκι μου, ο Σίσυφος, ανέβαινε τον ξεραμένο κισσό κουβαλώντας τον σταρένιο του βράχο».

Μαζί με τα μικρά πράγματα, πρωταγωνιστές στα αφηγήματα εδώ είναι ο ρευστός χρόνος, τα χρώματα, ονειρικές εικόνες συνειρμικά ενωμένες, το απορημένο εγώ αντίκρυ στον σαστισμένο του εαυτό· σε ένα, η «αντι-γοργόνα» του Μαγκρίτ με το ψαρίσιο κορμί και τα γυναικεία πόδια, ή σ’ ένα άλλο, πάλι, το «Klee εναντίον Picasso», οι δυο ζωγράφοι ως παιδιά που εκτοξεύουν το ένα καταπάνω στο άλλο φιγούρες απ’ τον ζωντανεμένο κόσμο των έργων τους.

Τα πιο πολλά είναι ευφυή κι όμορφα πλασμένα, και να ένα από τα πιο σύντομα κι εύστοχα. Ο τίτλος του είναι «Η ζωή του κεραυνού»:

«Κατά τη διάρκεια της καύσης ενός σπίρτου έπεσε ένας κεραυνός. "Υπάρχουν, λοιπόν, και συντομότερες ζωές, ας μην παραπονιέμαι" σκέφτηκε η νεογέννητη φλόγα του σπίρτου προτού σβήσει για πάντα». 

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. 
Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσει η νέα του νουβέλα «Η θάλασσα» (εκδ. Κίχλη).

Στην κεντρική εικόνα: Εικαστικό © Vicky (γραφίστρια από το Πεκίνο).


altΑντανάκλαση
Κώστας Σιαφάκας
Σμίλη 2019
Σελ. 88, τιμή εκδότη €10,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΣΙΑΦΑΚΑ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μαθητεύοντας στον ερωτισμό

Μαθητεύοντας στον ερωτισμό

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Ερωτική αγωγή» (εκδ. Πατάκη).

Της Βίκυς Πάτσιου

Θα μπορούσε άραγε η Ερωτική αγωγή, το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων που πρόσφατα επανακυκλοφόρησε, να δανειστεί τον τίτλο του από κάποιον στίχο του Σεφέρ...

Κάποιοι άλλοι στον καθρέφτη

Κάποιοι άλλοι στον καθρέφτη

Για το μυθιστόρημα του Ιάκωβου Ανυφαντάκη «Κάποιοι άλλοι» (εκδ. Πατάκη). 

Του Γιάννη Μπαλαμπανίδη

Ο Ιάκωβος Ανυφαντάκης έγραψε ένα μυθιστόρημα γενιάς. Και είναι εξαρχής σαφές και ρητό ότι πρόκειται για τη γενιά των συν...

Μια καλειδοσκοπική αφήγηση

Μια καλειδοσκοπική αφήγηση

Για τη νουβέλα της Κατερίνας Παπαντωνίου «Δεν θα είσαι εκεί» (εκδ. Τόπος).

Του Νίκου Ξένιου

«Μερικές γυναίκες παντρεύονται σπίτια.
...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου με... προφυλάξεις

Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου με... προφυλάξεις

Λόγω της πανδημίας του COVID-19 και των σχετικών μέτρων που έχουν ληφθεί από την Πολιτεία, το Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, ως διοργανώτρια αρχή, έχει μεριμνήσει για την εφαρμογή ειδικών μέτρων στους χώρους των φετινών εκδηλώσεών του, ώστε να διασφαλιστεί η υγεία όλων όσοι θα παρευρεθούν σε αυτές (θεατές, καλλιτέ...

Το εμπόδιο

Το εμπόδιο

Οι καμπάνες της Κυριακής ηχούσαν ακόμα, όταν το λεωφορείο μπήκε στο σταθμό. Ο κόσμος τον προσπερνούσε αδιάφορα, συζητώντας ζωηρά και σέρνοντας βαλίτσες κατά μήκος των διαδρόμων, ενώ μερικά παιδιά έτρεχαν εδώ κι εκεί, τραβώντας ανυπόμονα τους γονείς τους από το χέρι.

Διήγημα της Ηρώς Κάπα

...
«Μεγάλο σινεμά, μικρές οθόνες» από το Ίδρυμα Ωνάση

«Μεγάλο σινεμά, μικρές οθόνες» από το Ίδρυμα Ωνάση

Οι υπότροφοι του Ιδρύματος Ωνάση μάς πάνε κινηματογράφο. Από τα φεστιβάλ του κόσμου, στις οθόνες μας. Από τις 9 έως τις 15 Ιουλίου. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Το πρόγραμμα Μεγάλο Σινεμά Μικρές Οθόνες συνεχίζει τις ψ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...
Katherine Anne Porter: «Το πλοίο των τρελών»

Katherine Anne Porter: «Το πλοίο των τρελών»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Katharine Anne Porter «Το πλοίο των τρελών» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), που κυκλοφορεί στις 3 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σχεδόν όλοι όσοι βρίσκ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

30 Ιουνίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός). Της Στε

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

30 Ιουνίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός). Της Στε

ΦΑΚΕΛΟΙ