alt

Για το μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη «Αθώα πλάσματα» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Τέσυς Μπάιλα

Υπάρχουν άραγε αθώα πλάσματα; Αυτό μοιάζει να αναρωτιέται ο Αλέξης Σταμάτης στο νέο του βιβλίο που φέρει αυτόν ακριβώς τον κυριολεκτικό και ταυτόχρονα μεταφορικό τίτλο. Πόση αθωότητα μπορεί να κρύβεται στη πιο μυστική κρύπτη της ζωής ενός ανθρώπου; Και όταν ανοίξει αυτή, τι πραγματικά θα αντικρίσει; Πόση εσωτερική διαπάλη θα χρειαστεί για να καταφέρει να αναδομήσει τον εαυτό του όταν θα έχει δει το εσωτερικό της;

Αθώα πλάσματα αντιμάχονται διαρκώς τις προσωπικές τους αμαρτίες σε ένα μυθιστόρημα στο οποίο από την πρώτη στιγμή διαφαίνεται με σαφήνεια ότι αυτό που σηματοδοτεί τελικά τη ζωή όλων μας είναι η προαιώνια μάχη ανάμεσα στο καλό και στο κακό...

«Υπάρχει μια μυστική κρύπτη στη ζωή κάθε ανθρώπου, που την κρατά κλεισμένη. Ξέρει ότι υπάρχει εντός του, ξέρει ότι μπορεί να μπει όποτε θέλει, αλλά δεν τολμά ποτέ. Γιατί; Γιατί είναι βέβαιος ότι από εκεί θα ορμήσουν όλα τα πράγματα που φοβήθηκε από τότε που γεννήθηκε έως τώρα και θα τον κατασπαράξουν...»

Μια υπαρξιακή ανησυχία ξεπηδά από τις σελίδες αυτού του βιβλίου. Αθώα πλάσματα αντιμάχονται διαρκώς τις προσωπικές τους αμαρτίες σε ένα μυθιστόρημα στο οποίο από την πρώτη στιγμή διαφαίνεται με σαφήνεια ότι αυτό που σηματοδοτεί τελικά τη ζωή όλων μας είναι η προαιώνια μάχη ανάμεσα στο καλό και στο κακό, στην ακμή και στην πτώση, στον έρωτα και στην απώλεια, στον έρωτα και στον θάνατο. Στηριγμένη η πλοκή σε αυτούς τους αφηγηματικούς άξονες καταφέρνει να προσδιορίσει με ακρίβεια πώς καταλύονται τα όρια ανάμεσα στον θύτη και το θύμα και πώς η αγιοσύνη συμβαδίζει με το τραύμα, ίσως περισσότερο από ό,τι με το θαύμα.

Οι ήρωες του βιβλίου βρίσκονται αντιμέτωποι με την πρόκληση της υπέρβασης που θα γίνει η αφορμή να αντικρίσουν κατάματα την αληθινή τους ταυτότητα. Οι στενές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσά τους κλιμακώνουν την αλληλούφανση των τραυματισμών τους, την ετερότητα των υπαρξιακών τους προβλημάτων και ταυτόχρονα την αναγνωστική ένταση, γραμμένη σε ύφος νουάρ. Μέσα από τις σχέσεις αυτές οι ήρωες θα κατανοήσουν την απαράμιλλη δύναμη των θαυμάτων που κρύβονται μέσα τους. Αλλά για να φτάσουν στην κάθαρση θα πρέπει να αποδομήσουν όσα γνωρίζουν για τον ίδιο τους τον εαυτό, να τον γνωρίσουν ως τα βάθη, να ακούσουν τον αντίλαλο των σκέψεών τους, την ηχώ των αποφάσεων και των πράξεών τους, αφού όπως γράφει ο Αλέξης Σταμάτης:

«Θα είμαστε πάντα ο εαυτός μας και η ηχώ μας. Η ηχώ των λέξεων, των πράξεών μας. Μέχρι να πεθάνουμε· έτσι κι αλλιώς, όλοι θα πεθάνουμε».

alt
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα.
Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε
μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου
στο Λονδίνο. Το πρώτο του μυθιστόρημα,
Ο έβδομος ελέφαντας (εκδ. Κέδρος) κυκλοφόρησε
το 1998 και μέχρι σήμερα έχει γράψει περισσότερα
από 15 μυθιστορηματα.

Οι ανεπούλωτες πληγές ενός άντρα, του Στέφανου, από τον συναισθηματικό τραυματισμό του πριν από μερικά χρόνια θα γίνουν η αφορμή για την απόφασή του να ανιχνεύσει τη μοναχικότητα της Μαριάννας, όταν η ίδια του ζητήσει να παρακολουθήσει την πορεία της. Μια πορεία ανατρεπτική. Θα τον αναγκάσει να πάρει μέρος σε μια περιπέτεια εσωτερικών αναμοχλεύσεων που ούτε να διανοηθεί δεν θα μπορούσε. Η διαδρομή που θα ακολουθήσει θα τον οδηγήσει στην εκχώρηση του εαυτού του στην προσπάθειά του να μπει στην περιπέτεια ενός άλλου. Και κυρίως στην αντίληψη του εσώτερου εαυτού του.

Ο Αλέξης Σταμάτης υπογράφει με μοναδικό τρόπο και λόγο ευθύβολο μια σθεναρή υπαρξιακή αναμέτρηση με τις αξίες εκείνες που διέπουν την ανθρώπινη φύση. Η αφήγησή του παίρνει τη μορφή μιας υποστασιακής καταβύθισης στον έρωτα και στον θάνατο, εκείνο το αντιφατικό δίπολο που διέπει τις σχέσεις των ανθρώπων και λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη κάθε υπαρκτικής του αγωνίας, και ενός συνειδησιακού μετεωρισμού ανάμεσα στο καλό και στο κακό, στο τραύμα και στην αθωότητα, στην αγιοσύνη και στην αμαρτία, για να καταλήξει στο συμπέρασμα πως: «Η ζωή μας είναι ζωή αθώων πλασμάτων. Ζωή που θέλει το φως…».

* Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Τις νυχτες έπαιζε με τις σκιές» (εκδ. Ψυχογιός).

 Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία © Priscilla Du Preez.


altΑθώα πλάσματα
Αλέξης Σταμάτης
Καστανιώτης 2020
Σελ. 272, τιμή εκδότη €16,00
 

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΣΤΑΜΑΤΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού «Άρης» (εκδ. Κίχλη).

Της Χρύσας Φάντη

Στην επιστολική νουβέλα του ...

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: Λεπτομέρεια του πίνακα του John Collier «Κλυταιμνήστρα» (1914) © Worcester City Museums.

Της Λεύκης Σαραντινού

Στο μυαλό δύο διάσημων «φ...

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

Για τη νουβέλα του Μισέλ Φάις «Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: «Βάκχες» (1986), θέατρο Άττις, σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου.

Της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου

Στο υλικό των Βακχών, του τελευταίου, οριακού και ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Ο Γιανούλης Χαλεπάς, η ασκητική μορφή της ελληνικής γλυπτικής που κάποιοι τον αποκάλεσαν «Ροντέν της Ελλάδας» και κάποιοι άλλοι «άγιο, τρελό και καταραμένο καλλιτέχνη», συναντά το σκηνοθετικό βλέμμα της Αργυρώς Χιώτη και τη γραφή του The Boy από τις 10 μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης...

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Λουκάς Αναγνωστόπουλος με αφορμή το βιβλίο του «Οι μύθοι του χθες και οι άνθρωποι του σήμερα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. 

Επιμέλεια: Book Press

«Οι αρχαίοι μύθοι είναι συναρπαστικοί και διαχρο...

«Εγκάρσιος προσανατολισμός» του Δημήτρη Παπαϊωάννου / «Αναφορά για μιαν Ακαδημία», του Σάββα Στρούμπου – Ανθρώπινες και ζωικές μεταμορφώσεις σε δυο παραστάσεις

«Εγκάρσιος προσανατολισμός» του Δημήτρη Παπαϊωάννου / «Αναφορά για μιαν Ακαδημία», του Σάββα Στρούμπου – Ανθρώπινες και ζωικές μεταμορφώσεις σε δυο παραστάσεις

Για την παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου «Εγκάρσιος προσανατολισμός», η οποία παρουσιάστηκε στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση και την παράσταση του Σάββα Στρούμπου «Αναφορά για μιαν Ακαδημία», με το κείμενο του Φραντς Κάφκα, η οποία παρουσιάστηκε στο θέατρο Άττις.

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Το 2021 ήταν αναμφίβολα η χρονιά του George Orwell. Ο λόγος; Η απελευθέρωση των δικαιωμάτων του, αφού στα τέλη του 2020 συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τον θάνατό του, που επήλθε, σαν σήμερα, στις 20 Ιανουαρίου του 1950. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τις πρώτες μέ...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ