alt

Για το βιβλίο της Φωτεινή Τσαλίκογλου «Οι παράξενες ιστορίες της κυρίας Φι» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Τέσυς Μπάιλα

Πενήντα μία σπονδυλωτές ιστορίες για την τέχνη τού να ενδίδεις στο απροσδόκητο ή καλύτερα πώς να πιστεύεις στο θαύμα, συνθέτουν το νέο βιβλίο της Φωτεινής Τσαλίκογλου. Πρόκειται για αλληγορικές ιστορίες μικρής έκτασης που ουσιαστικά «φωτίζουν» την ψυχοσύνθεση των ηρώων, εισδύοντας στον εσώτερο κόσμο τους και φέρνοντας στην επιφάνεια την καθαρότητα που απαιτεί το απροσδόκητο για να φανερωθεί. Οι μικρές αμφίσημες αυτές ιστορίες μοιάζουν πραγματικά με μικρές φωτογραφίες, τις οποίες η συγγραφέας –και καθηγήτρια Ψυχολογίας– Φωτεινή Τσαλίκογλου παίρνει, για να κρατήσει στο αρχείο της τις λεπταίσθητες εκείνες ισορροπίες που δυναμώνουν ή αποδομούν τους ήρωές της.

Η κυρία Φι είναι η ενσάρκωση του ανθρώπου που δεν το βάζει εύκολα κάτω. Σηκώνει ανάστημα κάθε φορά, όταν οι περιστάσεις την καταβάλλουν και εφορμά εκ νέου στην αρένα της ζωής νιώθοντας πώς όσο απίθανο και να μοιάζει το μέλλον εκείνη θα σταθεί με αξιοπρέπεια.

Σε όλες τις ιστορίες η κυρία Φι και ο καταθλιπτικός γιος της είναι οι πρωταγωνιστές. Άνθρωποι που μάχονται να επιβιώσουν μέσα από τραυματικές εμπειρίες που έχουν επιφέρει πόνο, απώλεια, συντριβή, μελαγχολία, θλίψη, καταστροφή, θάνατο αλλά και γέλιο. Η κυρία Φι είναι η ενσάρκωση του ανθρώπου που δεν το βάζει εύκολα κάτω. Σηκώνει ανάστημα κάθε φορά, όταν οι περιστάσεις την καταβάλλουν και εφορμά εκ νέου στην αρένα της ζωής νιώθοντας πώς όσο απίθανο και να μοιάζει το μέλλον εκείνη θα σταθεί με αξιοπρέπεια στοχεύοντας στην επίγευση της έκπληξής που της επιφυλάσσει. Επειδή η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις και εμείς οφείλουμε να τις βιώσουμε.

Είναι η ελπίδα μια έντιμη απάντηση στον αγώνα της ζωής; Και αν ναι, πόσο δικαιούται κανείς να τη διατηρεί; Η κυρία Φι πάντως δεν παραιτείται. Η λύπη δεν γίνεται ο διακινητής των συναισθημάτων της. Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος της κυρίας Φι με την Παναγία στη σελίδα 29, όταν τη ρωτάει για το τι μπορεί να γίνει με τον γιο της κι εκείνη της απαντά:

– Δεν υπάρχουν πολλά να γίνουν.
– Πες μου κάτι από τα λίγα που μένουν, παρακάλεσε η κυρία Φι.

Προτιμάει να ακούσει τους ήχους της σιωπής και να απομαγνητίσει τη φωνή τους. «Οι άνθρωποι συνήθως δεν ομιλούν, σφυρίζουν σαν τα κουτά πουλιά» γράφει παραφράζοντας τον Μποντλέρ και «ενδίδει κάθε τόσο στη σαγήνη της σιωπής». Και σε άλλο σημείο γράφει νιώθοντας ότι ο υπέρτατος κύκλος της ζωής είναι ένα μυστικό που εκείνη οφείλει να το γνωρίσει τελικά: «Κατάρρευση-αναγέννηση, πτώση-ανόρθωση, είναι οι εκδοχές ενός ίδιου πράγματος». Άλλωστε: «Οι μεγάλες απώλειες ακινητοποιούν το χρόνο. Είναι ένα από τα κρυφά δώρα που μας χαρίζουν οι μεγάλες συμφορές».

alt
Στην πλούσια εργογραφία της Φωτεινής Τσαλίκογλου
ξεχωρίζουν δύο ιδιαίτερα βιβλία. Το Μήπως; (εκδ.
Καστανιώτη), ένα βιβλίο που έγραψε μαζί με τη
Μαργαρίτα Καραπάνου και περιλαμβάνει 32 πρωινές
συνομιλίες τους. Και το Δε μ' αγαπάς. Μ' αγαπάς – Τα
γράμματα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη στην κόρη της
Μαργαρίτα Καραπάνου (εκδ. Καστανιώτη).


Μοιάζει να έχει προικίσει την ηρωίδα της η συγγραφέας με τη μεγάλη δύναμη της μετάλλαξης των πραγμάτων. Της διαρκούς μεταμόρφωσης όλων όσα συμβαίνουν γύρω της διεκδικώντας για την ίδια την αισιοδοξία μιας οξυδερκούς ματιάς στη ζωή που προλαβαίνει να εξουδετερώνει εκείνα που δεν μπορεί να δεχτεί η συνείδησή της· την ασχήμια των γεγονότων και την οδύνη των απωλειών. Επειδή μόνο έτσι η ζωή γίνεται πιο υποφερτή και αποκτά ένα υπερβατικό νόημα. Οι άνθρωποι γύρω μας αλλάζουν, η ευγένεια της ψυχής αχρηστεύει τις απώλειες και τον πόνο, ακόμα και τον θάνατο. Η θλίψη αφανίζεται και η ζωή γιατρεύεται, έστω και προσωρινά πριν από την τελική της μεταστροφή, αρκεί να μπορεί κάποιος να πιστέψει ότι το θαύμα συντελείται φτάνει να πιστέψεις σ’ αυτό, να ανοίξεις τα μάτια της δική σου ψυχής, να την ετοιμάσεις να το δεχτεί, όσο μακρινό και αν φαντάζει.

Με την τρυφερότητα που διακρίνει τη γραφή της και την ποιητική υφή η Τσαλίκογλου γράφει αυτές τις παράξενες ιστορίες –διανθίζοντάς τες με φράσεις υψηλής αισθητικής και στοχασμού που επιτρέπουν την κατανόηση βαθύτερων εννοιών και αξίζουν την αυθύπαρκτη αξιολόγησή τους– για να δείξει σε όλους ότι ακόμη και στις πιο τραγικές στιγμές αξίζει να προσπαθήσουμε ώστε να δούμε να εξαφανίζονται η αναξιοπιστία και η σκαιότητα, η χυδαιότητα και η αφροσύνη. Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να αλλάξει ο κόσμος εν τω βάθει, καθολικά και ανυπέρβλητα. Ακόμη και αν μοιάζει ουτοπικό το μήνυμα αυτό, το σίγουρο είναι ότι είναι αισιόδοξο και αναγκαίο καθώς η κυρία Φι δημιουργεί έναν δικό της τόπο όπου η ευδαιμονία ανασταίνεται μέσα στη σιωπή και στις φωνές των ανθρώπων, εκεί όπου οφείλουμε να αφουγκραστούμε τις αλήθειες αυτού του κόσμου.

* Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Τις νυχτες έπαιζε με τις σκιές» (εκδ. Ψυχογιός).

 Στην κεντρική εικόνα: πίνακας © Maria Krul.


altΟι παράξενες ιστορίες της κυρίας Φι
Φωτεινή Τσαλίκογλου
Καστανιώτης 2019
Σελ. 162, τιμή εκδότη €8,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΤΣΑΛΙΚΟΓΛΟΥ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

Για το μυθιστόρημα του Τάκη Καμπύλη «Το κόμμα του καλού θεού» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Λουκάς Βασιλικός

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τον Απρίλιο του 2023 ο Τάκης Καμπύλης τελειώνει το τρίτο του μυθιστόρημα, πο...

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

Για το βιβλίο της Μαρίας Μαμαλίγκας «Μερκάντο» (εκδ. Εστία). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου.

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Τη δική της πορεία έχει διανύσει η Μαρία Μαμαλίγκα στο χώρο της λογοτεχνία...

«Η πέτρα και το αυγό» του Κώστα Χατζηεμμανουήλ (κριτική) – Μια πινακοθήκη του ελληνισμού

«Η πέτρα και το αυγό» του Κώστα Χατζηεμμανουήλ (κριτική) – Μια πινακοθήκη του ελληνισμού

Για το βιβλίο του Κώστα Χατζηεμμανουήλ «Η πέτρα και το αυγό» (εκδ. Αρμός). Kεντρική εικόνα: Τσέτες του Τάγματος της Κυανής Σημαίας. 

Γράφει η Τασούλα Τσιλιμένη

Η πίστη μου στη δύναμη της φαντασίας είναι σε υπερθετικό β...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές

Ανάμεσα στο έργο και στις πολιτικές αντιλήψεις συχνά... «η σκιά πέφτει». Η Ανί Ερνό και ο Μισέλ Ουελμπέκ, το έργο τους, οι αντιφάσεις τους και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

«Η άλλη κόρη»

...
To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7o Θερινό Βιβλιοστάσιο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19, το Σάββατο 20 και την Κυριακή 21 Ιουλίου, στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Κεντρική εικόνα από το περσινό επιτυχημένο 6ο Θερινό Βιβλιοστάσιο στον Κήπο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Επιμέλεια: Book Press

To 7o Θερινό Βι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Πέντε νέα βιβλία αρχιτεκτονικής για την Αθήνα, για τις εθνικές υποδομές αλλά και για τη συμβολή των Ελλήνων στην αρχιτεκτονική της Σμύρνης. Επίσης, δυο ιδιαίτερα βιβλία, ένα κείμενο του Le Corbusier απευθυνόμενο σε φοιτητές του, και μια μελέτη για το πώς είναι να ζεις σε έναν χώρο έκτακτης ανάγκης.

Γράφει η ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ