alt

Για την επανέκδοση του μυθιστορήματος της Έλενας Χουζούρη «Σκοτεινός βαρδάρης – Βαλκανική μυθιστορία έρωτα και απώλειας» (εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Καβανόζη

Αναρτώντας σε κοινωνικό δίκτυο μια δημοσίευση για την εκδήλωση της παρουσίασης του βιβλίου, η Έλενα Χουζούρη έγραψε ότι στη νέα έκδοση του πρώτου και αγαπημένου της μυθιστορήματος Σκοτεινός βαρδάρης (εκδ. Πατάκη) –το έργο είχε πρωτοεκδοθεί το 2004–, η φωτογραφία του πρώτου εξωφύλλου που αποτελεί δομικό του στοιχείο, έχει τοποθετηθεί ακριβώς απέναντι από την πρώτη σελίδα καθώς αρχίζει ο/η αφηγητής/τρια να συνομιλεί μαζί της. Το συγκινητικό με αυτήν τη φωτογραφία είναι ότι δεν φωτογραφίζεται μόνον ο δικός μου παππούς, έγραφε η Χουζούρη, αλλά και άλλοι παππούδες όπως αναγνωρίστηκαν από αναγνώστες και αναγνώστριες του μυθιστορήματος. Διαβάζω την αρχή της συνομιλίας. Το πρώτο κεφάλαιο έχει τον τίτλο «Μελένικο».

«Σας βλέπω στη φωτογραφία. Όλους σας βλέπω. Είστε πολλοί. Είστε σε χώρο ανοιχτό. Μάλλον σε μια πλατεία. Μπροστά είναι τα παιδιά. Άλλα γονατιστά, κι άλλα όρθια. Πίσω τους, σε σειρές οι μεγάλοι. Όλοι όρθιοι. Σκύβω να προσέξω τις λεπτομέρειες. Φοράτε οι περισσότεροι κοστούμια με λευκά πουκάμισα, κολάρα και λαιμοδέτες. Να και δύο με γραβάτες! Μπορεί και να ’ναι φοιτητές. Σίγουρα φοιτητές είναι… Από την ηλικία, το ύφος και τη στάση τους φαίνονται. Πού να σπουδάζουν, άραγε; Στη Βιέννη γιατροί, όπως είχε κάνει ο συντοπίτης τους Κωνσταντίνος Χρηστομάνος, ή στο Βουκουρέστι δικηγόροι; Ό,τι και να σπουδάζουν, είναι τώρα εδώ, μέσα στη φωτογραφία με τη λεζάντα: "Έλληνες πρόσφυγες από το Μελένικο", σε αυτήν που είσαι κι εσύ. Σε αυτήν που θέλω να είσαι κι εσύ. Και θέλω να είσαι εκείνος ο ευθυτενής νέος με το λεπτό, ακόμη σχεδόν εφηβικό πρόσωπο και το κομψό κοστούμι, όπως ταιριάζει σ’ έναν νεαρό ελληνοδιδάσκαλο που μόλις έχει αποφοιτήσει από το Διδασκαλείον της Θεσσαλονίκης».

meleniko photoΣε αυτές τις πρώτες γραμμές περιλαμβάνονται όλες σχεδόν οι τεχνικές και τα στοιχεία που χρησιμοποιεί η Χουζούρη στην αφήγησή της: η αξιοποίηση αυθεντικών ντοκουμέντων όπως η συγκεκριμένη φωτογραφία, ο διάλογος που αναπτύσσει με τα ντοκουμέντα αυτά ο/η αφηγητής/αφηγήτρια, το μεταμυθοπλαστικό παιχνίδι ανάμεσα σε αυτόν/αυτήν και τη συγγραφέα που ως φυσικό πρόσωπο υπογράφει το έργο, ο προσωπικός τόνος του ύφους του/της, οι λεπτομέρειες στις οποίες εστιάζει ή τις οποίες επινοεί, οι υποθέσεις που τον/την οδηγούν στην κατασκευή και στο ξεδίπλωμα της ιστορίας, η αυτοαναφορικότητα της αφηγηματικής διαδικασίας, ο χρόνος της αφήγησης και η χρονική απόσταση η οποία εμφανώς και σκοπίμως τηρείται από τα γεγονότα, το ιστορικό και γεωγραφικό πλαίσιο εντός του οποίου κινούνται τα πρόσωπα, η συχνά κινηματογραφική εστίαση, ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος, το δεύτερο πρόσωπο και η τρυφερότητα με τα οποία του ο/η αφηγητής/αφηγήτρια έχει επιλέξει να του απευθύνεται.

Η Μάρη Θεοδοσοπούλου είχε γράψει ότι η φωτογραφία προέρχεται από το λεύκωμα των εκδόσεων Ολκός «Θεσσαλονίκη οι πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες 1913 και 1918», όπου παρουσιάζονται οι αυτοχρωμικές φωτογραφίες του Μουσείου Αλμπέρ Καν από δύο αποστολές φωτογράφων στη Θεσσαλονίκη. Σε μια από τις φωτογραφίες που είχαν τραβηχτεί στο Σιδηρόκαστρο μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Βουκουρεστίου (28/7/1913), η οποία όριζε τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, η συγγραφέας αναγνώρισε ή νόμισε πως αναγνώρισε τον παππού της. Και έτσι ξεκίνησαν όλα, αλλά και έτσι, προσθέτω, συνεχίστηκαν: με μια αφήγηση η οποία κινείται ανάμεσα σε αυτό που συνέβη και σε αυτό που η αφηγήτρια πιστεύει ή συμπεραίνει ή επιθυμεί να συνέβη.

altΗ φωτογραφία πάντως είναι αληθινή και τραβήχτηκε τον Σεπτέμβριο του 1913 στο Σιδηρόκαστρο, όπως είπαμε, που εκείνη την εποχή είχε γεμίσει με έλληνες πρόσφυγες από το Μελένικο, οι οποίοι το εγκατέλειψαν μέσα σε ένα βράδυ, μετά την παραχώρησή του με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου στους Βούλγαρους. Ο φωτογράφος είναι ο Γάλλος Ωγκύστ Λεόν, σταλμένος από τον ουμανιστή μεγαλοτραπεζίτη Αλμπέρ Καν, ο οποίος είχε τότε ιδρύσει τα θεωρούμενα πολύτιμα «Αρχεία του Πλανήτη» με σκοπό τη συγκέντρωση φωτογραφικού αλλά και κινηματογραφικού υλικού από όλο τον κόσμο. Στη μέση της φωτογραφίας διακρίνεται το κεντρικό πρόσωπο του μυθιστορήματος, ο Στέφανος. Μέσα από την υποκειμενική ματιά της αφηγήτριας, με αναδρομές στον παρελθόντα χρόνο και όχι γραμμικά, όπως ίσως θα απαιτούσε μια πιο συνεπής προς την ιστοριογραφία ή το συμβατικό ιστορικό μυθιστόρημα προσέγγιση, συναντούμε τον Στέφανο σε παιδική ηλικία στο Μελένικο, αυτή την πόλη με τις βυζαντινές εκκλησίες που ως το 1913 αποτελούσε εστία του ελληνισμού στα Βαλκάνια. Ο Στέφανος συνδέεται φιλικά με τον Βούλγαρο Γκεόργκι και έφηβος ερωτεύεται την Ελένη, κόρη αρχοντικής οικογένειας. Τα πρόσωπα αυτά τα ξαναβρίσκουμε στην απελευθερωμένη από τους Έλληνες Θεσσαλονίκη του 1912, στο μεσοδιάστημα από τον πρώτο στον δεύτερο Βαλκανικό πόλεμο, κατά τον οποίο οι πρώην σύμμαχοι Έλληνες και Βούλγαροι πολέμησαν μεταξύ τους. Η Ελένη, μνηστή του επίσης μελενικιώτη προύχοντα Θεόδωρου και διακαής πόθος τόσο του Γκεόργκι όσο και του Στέφανου αλλά και του Ωγκύστ Λεόν που ανιδιοτελώς θα την βοηθήσει, δεν θα διστάσει να εγκαταλείψει τον Θεόδωρο, χωρίς όμως να διαλέξει τον Στέφανο. Θα προτιμήσει, προδίδοντας –όπως θα λέγαμε σήμερα– την εθνική της ταυτότητα, να φύγει στη Βουλγαρία με τον αξιωματικό Γκεόργκι, ενώ γύρω τους η Οθωμανική Αυτοκρατορία καταρρέει και τα πολυφυλετικά και πολυπολιτισμικά Βαλκάνια αλλάζουν οριστικά πρόσωπο.

Η Χουζούρη χρησιμοποιεί την Ιστορία και τα τεκμήρια, την καταγεγραμμένη και τη βιωμένη πραγματικότητα, το μακρινό και το κοντινό παρελθόν, προκειμένου να εισχωρήσει ή να δώσει την εντύπωση ότι εισχωρεί στον εξωκειμενικό κόσμο του παρελθόντος στοχεύοντας τόσο σε μια απόπειρα εκ νέου δημιουργίας του όσο όμως και στη διάψευση της όποιας δυνατότητας αυθεντικής προσέγγισής του μέσω του κειμένου της.

Σε ποιον βαθμό και με ποιον τρόπο, ωστόσο, η παρελθούσα, δημιουργημένη από υπαρκτά πρόσωπα, πραγματικότητα εισχωρεί μέσα στο μυθοπλαστικό κείμενο; «Έρχεται μια στιγμή που οι λέξεις θα ήθελαν να παραχωρήσουν τη θέση τους στη βουβή αντικειμενικότητα των φωτογραφιών, στην αγνή υλικότητα των πραγμάτων: "Αν μπορούσα, αυτή τη στιγμή δεν θα έγραφα τίποτα. Θα υπήρχαν φωτογραφίες. Για τα υπόλοιπα, κομμάτια ύφασμα, απόβλητα από βαμβάκι, σβόλοι γης, λόγια που καταγράφηκαν, ξύλα, κομμάτια σίδερο"», γράφει ο Jablonka παραθέτοντας τα λόγια του Αμερικανού συγγραφέα James Agee. Την αφήγηση της Χουζούρη συνθέτουν αυθεντικά ντοκουμέντα της εποχής όπως ειδήσεις εφημερίδων, ημερολογιακές καταγραφές, περικοπές βιβλίων, εγκυκλοπαιδικά λήμματα, επιστολές αλλά και ντοκουμέντα επινοημένα, όπως π.χ. το ημερολόγιο του Ωγκύστ Λεόν. Η Χουζούρη χρησιμοποιεί την Ιστορία και τα τεκμήρια, την καταγεγραμμένη και τη βιωμένη πραγματικότητα, το μακρινό και το κοντινό παρελθόν, προκειμένου να εισχωρήσει ή να δώσει την εντύπωση ότι εισχωρεί στον εξωκειμενικό κόσμο του παρελθόντος στοχεύοντας τόσο σε μια απόπειρα εκ νέου δημιουργίας του όσο όμως και στη διάψευση της όποιας δυνατότητας αυθεντικής προσέγγισής του μέσω του κειμένου της. «Η μυθοπλασία δεν είναι μια περίπτωση της αναδημιουργικής φαντασίας, αλλά της "δημιουργικής φαντασίας". Ως τέτοια αυτή αναφέρεται στην πραγματικότητα όχι με σκοπό να την αντιγράψει, αλλά με σκοπό να υποδείξει μια νέα ανάγνωση», επισημαίνει ο Ricoeur, πράγμα το οποίο αισθάνεται αμέσως ο αναγνώστης του Σκοτεινού βαρδάρη.

Ο στόχος δεν είναι η μιμητική ανάπλαση του συγκεκριμένου ιστορικού παρελθόντος από το οποίο αφορμάται η Χουζούρη αλλά η υποκειμενική και αποσπασματική του προσέγγιση ή η ψευδαίσθηση της προσέγγισής του μέσα από επιλεγμένες προσεκτικά ψηφίδες που το παρελθόν αυτό άφησε πίσω του. Η Χουζούρη καταφέρνει με τη χρήση του υλικού αλλά και με τις μυθοπλαστικές και αφηγηματικές δεξιότητές της να δημιουργήσει μια μυθιστορηματική «αλήθεια» με ιδιαίτερη λογοτεχνική δύναμη, στην οποία ο αναγνώστης παραδίδεται χωρίς αντιστάσεις. Ο Σκοτεινός βαρδάρης συνιστά έναν κόσμο συμπαγή, συνεπή προς τον εαυτό του αλλά και συχνά αυτοσαρκαζόμενο χωρίς δισταγμό. Ο επίτιτλος του βιβλίου είναι «Βαλκανική μυθιστορία έρωτα και απώλειας». Η ειρωνεία, είχε σημειώσει σε κριτική της η Ελισσάβετ Κοτζιά, είναι προφανής. Ο όρος «μυθιστορία», ο οποίος παραπέμπει σε μεσαιωνικές ιστορίες με ερωτικό περιεχόμενο και περιπετειώδη πλοκή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το επίθετο «βαλκανική», που καθόλου δεν παραπέμπει σε έρωτες και ερωτικές τουλάχιστον περιπέτειες. Υπό τη συγκεκριμένη οπτική λοιπόν ορισμένα κλισέ του είδους της μυθιστορίας, ο σφοδρός έρωτας που γεννήθηκε στην επίσημη δεξίωση της Θεσσαλονίκης για τη νίκη των Ελλήνων επί παραδείγματι, χρησιμοποιούνται μάλλον με μια, διακριτική κατά τα γνώμη μου, διάθεση παρώδησής τους, όπως είχε επισημάνει και η Μάρη Θεοδοσοπούλου.

alt
Από το 1981 η Έλενα Χουζούρη εργάζεται ως δημοσιογράφος
στον αθηναικό ημερήσιο και περιοδικό τύπο σε πολιτιστικά
θέματα και αργότερα αποκλειστικά βιβλίου. Από το 1989
αρχίζει να παρουσιάζει βιβλία με εκπομπές στο ραδιόφωνο
αλλά κατά καιρούς και στην τηλεόραση [ΕΡΤ]. Από το 1992
έως το 1996 είχε τη διεύθυνση της ξένης λογοτεχνίας
των εκδόσεων Πατάκη και από το 1996 έως το 1999
ήταν υπεύθυνη της ελληνικής λογοτεχνίας
των εκδόσεων Λιβάνη.

Οι επινοημένοι επίσης ήρωες του μυθιστορήματος συμπλέκονται με ιστορικά πρόσωπα, τον Ωγκύστ Λεόν, τον ανθρωπογεωγράφο Ζακ Μπρυν, τον Αλμπέρ Καν αλλά και τον ίδιο τον Στέφανο, πρόσωπα που υπήρξαν στ’ αλήθεια αλλά αντιμετωπίζονται ως μυθιστορηματικά, πράγμα το οποίο φροντίζει να μας υπενθυμίζει διαρκώς ο/η αφηγητής/αφηγήτρια. Αποπειρώμενος/η να εισχωρήσει, υποθετικά και από τη σκοπιά του αφηγηματικού παρόντος όπως καθιστά φανερό, στον ψυχισμό και στις σκέψεις των ηρώων τούς δίνει πνοή εντός ενός κόσμου ελεγχόμενου απολύτως από τον ίδιο/α, ενός παρελθοντικού κόσμου δημιουργημένου στο παρόν από τη ματιά του/της, καθιστώντας μας όμως παράλληλα, αφού τη ματιά αυτή δεν την κρατάει κρυφή, μάρτυρες ή και συμμέτοχους στη συγκεκριμένη δημιουργία. Φροντίζοντας η Χουζούρη ώστε η αφηγήτριά της να υιοθετήσει τη θέση της χρονικής απόστασης από τους υπαρκτούς ή επινοημένους πρωταγωνιστές και τα γεγονότα, αναμιγνύοντας αυθεντικά και πλαστά ντοκουμέντα και φέρνοντας διαρκώς ενώπιόν μας την εξελικτική διαδικασία της συγγραφής του έργου καταφέρνει να ανακαλύψει μέσα στο παρελθόν και να μας προσφέρει εντός του κειμένου της το αιώνιο παρόν, όπως θα παρατηρούσε ο Bakhtin. Καταφέρνει επιπροσθέτως να βρει τις απαιτούμενες ισορροπίες, ώστε να μην επιπλεύσει στη ρηχότητα της εύκολης νοσταλγίας και του μελοδραματισμού, δικαιώνοντας τις ριψοκίνδυνες επιλογές της: στον Στέφανο κυρίως, τον οποίο περιβάλλει με ξεχωριστή ευαισθησία, η αφηγήτρια απευθύνεται σε δεύτερο πρόσωπο προσφέροντάς του αβίαστα την τρυφερότητά της, κάτι που θα μπορούσε, εάν η συγγραφέας δεν το χειριζόταν με ξεχωριστή επιδεξιότητα, να την οδηγήσει εύκολα στον απλοϊκό συναισθηματισμό. 

Δημιουργώντας την αλήθεια του μυθιστορηματικού της κόσμου η Χουζούρη δεν διστάζει να την πλέξει αξεδιάλυτα με την αλήθεια του πραγματικού.

Κατά τον Παναγιώτη Μουλλά η ιστορική πραγματικότητα είναι δύο ειδών: η πρώτη είναι η βιωμένη και βιωματική πραγματικότητα της εμπειρίας όλων μας, ενώ η δεύτερη, η οποία συχνά ταυτίζεται με ό,τι ονομάζουμε Ιστορία, ανάγεται στις απομακρυσμένες περιοχές του μη βιωμένου από τις σύγχρονες γενιές παρελθόντος. Η Χουζούρη καταφέρνει να κινείται με άνεση ανάμεσα στις δύο αυτές πραγματικότητες για να δημιουργήσει εντέλει τη μυθιστορηματική δική της, η οποία πατάει τόσο στη μία όσο και στην άλλη. «Διότι πάντοτε τα παραμύθια έχουν αλήθεια / Ιδίως αυτά που είναι πλεγμένα με κογχύλια», έγραφε ο Εμπειρίκος. Δημιουργώντας την αλήθεια του μυθιστορηματικού της κόσμου η Χουζούρη δεν διστάζει να την πλέξει αξεδιάλυτα με την αλήθεια του πραγματικού θυμίζοντάς μας, όπως η ίδια το διατυπώνει, ότι «η ζωή είναι ένα παραμύθι και γι’ αυτό πάντοτε μας ξεφεύγει. Δεν μένει, παρά να την ξαναπούμε σαν να ήταν το δικό μας παραμύθι, και να σωθούμε…»

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΒΑΝΟΖΗΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τυχερό» (εκδ. Πατάκη).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία από το λεύκωμα Θεσσαλονίκη – Οι πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες: 1913 και 1918 (εκδ. Ολκός).


altΣκοτεινός βαρδάρης
Βαλκανική μυθιστορία έρωτα και απώλειας
Έλενα Χουζούρη
Πατάκης 2019
Σελ. 288, τιμή εκδότη €14,40

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΟΥΖΟΥΡΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο beat ποιητής Λόρενς Φερλινγκέτι στα 101 του χρόνια

Πέθανε ο beat ποιητής Λόρενς Φερλινγκέτι στα 101 του χρόνια

Η Εταιρεία Συγγραφέων αποχαιρετά το επίτιμο μέλος της Lawrence Ferlinghetti ο οποίος έφυγε χθες από τη ζωή στα 101 του χρόνια. 

Επιμέλεια:...

Όλιβ Κίττριτζ, της Ελίζαμπεθ Στράουτ – ύμνος στις ψυχικές αντοχές της μέσης ηλικίας

Όλιβ Κίττριτζ, της Ελίζαμπεθ Στράουτ – ύμνος στις ψυχικές αντοχές της μέσης ηλικίας

Για το μυθιστόρημα της Elizabeth Strout «Όλιβ Κίττριτζ» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Η Φράνσις Μακ Ντόρμαντ (βλ. κεντρική εικόνα) ενσάρκωσε το 2014 την Όλιβ Κίττριτζ, στην ομότιτλη μίνι σειρά τεσσάρων επεισοδίων του HBO.

Της Νίκης Κώτσιου

...
Η ελληνική λογοτεχνία αποκτά το δικό της PEN Greece

Η ελληνική λογοτεχνία αποκτά το δικό της PEN Greece

«Ύστερα από ενάμιση χρόνο κατά τον οποίο άνθρωποι από το χώρο του βιβλίου δούλεψαν σκληρά σε συνεχή επικοινωνία με το PEN International, ψηφίστηκε ομόθυμα η ίδρυση του PEN Greece στο Διεθνές Συνέδριο του PEN International».

Επιμέλεια: Book Press

Η πλήρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 25 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ...

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την εισαγωγή της Μαρίας Καβάλα, η οποία είχε και την ευρύτερη επιμέλεια στον συλλογικό τόμο «Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός. Η δυναμική παρουσία. Η οδυνηρή απουσία. Το σήμερα», ο οποίος κυκλοφορεί στις 11 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις University Studio Press.

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

09 Φεβρουαρίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ