alt

Για το αυτοβιογραφικό αφήγημα της Αγγέλας Καστρινάκη «...Κάτι ν’ αλλάξει! Μα πώς;» (εκδ. Κίχλη).

Του Νίκου Ξένιου

To βιβλίο της Αγγέλας Καστρινάκη είναι μια ιστορική/πολιτική μαρτυρία της όψιμης εφηβείας της δεκαετίας του '70, ένα αφηγηματικό είδος υβριδικού χαρακτήρα που αξιοποιεί ιστορικό υλικό της περιόδου της «Μεταπολίτευσης», από το 1974 μέχρι σήμερα, για να ανιχνεύσει την ιστορική μνήμη. Πρόκειται για τις καταστάσεις που η συγγραφέας έζησε ως φοιτήτρια – καταστάσεις που συμβάλλουν σε μιαν ανοιχτή συζήτηση για τη μαθητεία στα ιδεώδη της δημοκρατίας. Συγκεντρώνοντας μαρτυρίες φίλων εκείνης της εποχής και ενσωματώνοντάς τες στη δική της αφήγηση, η κυρία Καστρινάκη συνεχίζει από το προηγούμενο βιβλίο της (Και βέβαια αλλάζει!), συνθέτοντας ένα είδος «πολυεστιακού» Bildungsroman (μυθιστόρημα ενηλικίωσης) και αναδεικνύοντας εκ προθέσεως το ιδεολογικό περίγραμμα της εποχής, με άλλα λόγια τοποθετώντας τη μυθοπλασία στο κάδρο της ιστορικής διαμόρφωσης των ιδεολογιών.

Κατσαρά μαλλιά, βυσσινί κοτλέ παντελόνι, αμπέχωνο και αντάρτικα

Στο …Κάτι ν’ αλλάξει! Μα πώς; αποτυπώνεται η έντονη συλλογικότητα σε μια μικροκοινωνία φοιτητών που φέρει αντιπροσωπευτικούς τύπους από όλες τις φοιτητικές παρατάξεις: εμπειρία που αναπλάθεται ως έναν βαθμό από τα θραύσματα μνήμης της συγγραφέως. Σπεύδω εδώ να αναφέρω όσα θυμάμαι από τα δικά μου φοιτητικά χρόνια, προς επίρρωσιν της συγκινητικής αυτής ανάπλασης: το πολιτικό «μάλε-βράσε», τη συνεχή αναμπουμπούλα, τις πυρετώδεις αναγνωστικές επιδόσεις και τις εκδόσεις φυλλαδίων και περιοδικών, την εμμονή με τον κινηματογράφο της Μάρτα Μετζάρος και του Ντουσάν Μακαβέγιεφ, την πολυσυλλεκτικότητα των θεωρητικών κειμένων για τον κινηματογράφο των εκδόσεων «Κάλβος» και –κυρίως– τα ξημεροβραδιάσματα στα μπαρ και στα εντευκτήρια που συνοδεύονταν από ακατάσχετη θεωρητικολογία:

Η πρώιμη μεταπολιτευτική περίοδος έχει καθορίσει τα παιδικά χρόνια της [Ειρήνης] (όπως, αντίστοιχα, αυτά της συγγραφέως), προικίζοντάς την με μια θέρμη μεταρρυθμιστική.

«Καθισμένοι πάνω στη μοναδική καρέκλα, πάνω στο κρεβάτι και πάνω στην αναμαλλιασμένη φλοκάτη οκλαδόν, με έξαψη, ζυμώνονται καθημερινά. Συζητούν για τις βασικές γραμμές του περιοδικού, για τον τίτλο του, για το περιεχόμενο του εναρκτήριου τεύχους (...) Κριτική στις σπουδές, τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν οι αλλαγές των νόμων, πώς περνούν οι φοιτητές τη ζωή τους (...), το γυναικείο κίνημα (το προσωπικό είναι και πολιτικό), κριτικές για βιβλία και ταινίες». (σελ. 98)

Στην εποχή όπου μπήκαμε στο πανεπιστήμιο (1979) η Ειρήνη, η ηρωίδα/φοιτήτρια της Αγγέλας Καστρινάκη, απορρίπτει τις σπουδές, το ενδιαφέρον της γι’ αυτές είναι πολύ αμβλυμένο και η ωρίμανσή της περνά από διαφορετικές διαύλους. Η πρώιμη μεταπολιτευτική περίοδος έχει καθορίσει τα παιδικά χρόνια της (όπως, αντίστοιχα, αυτά της συγγραφέως), προικίζοντάς την με μια θέρμη μεταρρυθμιστική. Τα συμβεβηκότα της καθημερινής ζωής της (οι ενδυματολογικές της επιλογές, τα μουσικά της ακούσματα, οι ερωτικοί της πειραματισμοί κ.ο.κ.) δεν αναιρούν την κατά βάσιν επαναστατική της διάθεση.

Καθώς το βιβλίο αναφέρεται συλλήβδην στην εκπαίδευση, ο αναγνώστης παρακολουθεί έναν συνεχή σχολιασμό του στόχου, του τρόπου οργάνωσης και των χαρακτηριστικών των ελληνικών πανεπιστημίων. Οι συμφοιτητές, οι καθηγητές και οι «βοηθοί» απαρτίζουν τη μικροκοινότητα του Αριστοτελείου. Αντίστοιχα, στις φοιτητικές οργανώσεις βάσης (στη νεολαία του Ρήγα Φεραίου1) επικρατεί η έντονη τάση να επανεξεταστεί το δογματικό παρελθόν του κόμματος και ο «συγκολλητικός» χαρακτήρας της εξουσίας.

Το «σχετικά καλύτερο» και η ματαίωσή του

Η προσήλωσή της στη συμμετοχικότητα, στη σταδιακή, «εκ των έσω» μεταρρύθμιση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό, στην πολυφωνία και στη συναινετική στάση των κομμάτων για τα ζητήματα εθνικού συμφέροντος: στο «σχετικά καλύτερο», δηλαδή, ως αντιπρόταση στον ριζοσπαστισμό.

Το 1974, την πρώτη χρονιά της Μεταπολίτευσης, τοποθετείται η απαρχή του μαθητικού κινήματος, που θα διαρκέσει ώς το 1977, τουλάχιστον με την αρχική του ζέση. Στο συλλογικό ασυνείδητο της αρχόμενης δεκαετίας του ’80 όλοι είχαμε καταγράψει την εμπειρία της χούντας των συνταγματαρχών, ενώ τα πρώτα μας ερεθίσματα από τον χώρο της Αριστεράς ήταν διττά: αφενός οι προσεγγίσεις του σκληροπυρηνικού ΚΚΕ, αφετέρου η Ανανεωτική Αριστερά του «Ρήγα Φεραίου» με τα ανοίγματά της στον δυτικό τρόπο αντίληψης του μαρξισμού, τέλος οι συναναστροφές με τους μαοϊστές και το ΚΚΕ (Μ-Λ), με τους (κατά βάσιν αστούς) συμφοιτητές μας της ΑΑΣΠΕ και της Β' Πανελλαδικής. Στο βιβλίο διαγράφεται το ιδεολογικό κίνητρο της συγγραφέως: η προσήλωσή της στη συμμετοχικότητα, στη σταδιακή, «εκ των έσω» μεταρρύθμιση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό, στην πολυφωνία και στη συναινετική στάση των κομμάτων για τα ζητήματα εθνικού συμφέροντος: στο «σχετικά καλύτερο», δηλαδή, ως αντιπρόταση στον ριζοσπαστισμό.

«Ζωή που ξεκινά. Για πού ξεκινά;»: ένα νεαρό κορίτσι που υπήρξε μέλος της ΔΗΜΑΚ (μαθητικής οργάνωσης του ΚΚΕ «εσωτερικού») και κατόπιν μέλος της συντακτικής επιτροπής της Μαθητικής Πορείας (οργάνου της ΔΗΜΑΚ), είναι λογικό να εξελιχθεί σε ενεργό μέλος του «Ρήγα Φεραίου», είναι αναμενόμενο να εκδίδει και κομματικό έντυπο και –πάνω απ’ όλα– είναι χαρακτηριστικό το να συμμετέχει στα νεολαιΐστικα φεστιβάλ της Ανανεωτικής Αριστεράς, φέροντας ενστιγματικά τα διαβάσματα του Μανόλη Αναγνωστάκη, της Μιμίκας Κρανάκη, του Δημήτρη Χατζή, του Μενέλαου Λουντέμη, του Αντόνιο Γκράμσι, του Βίλχελμ Ράιχ. Η πιεστική ανάγκη υιοθέτησης προοδευτικών αντιλήψεων καταξίωνε, τότε, τον κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, πόσο μάλλον τον φοιτητή. Ωστόσο, αυτός ο ετερόφωτος προοδευτισμός πρόδιδε τον ναρκισσισμό της τότε Αριστεράς (όχι μικρότερο από τον σημερινό της ναρκισσισμό, είναι η αλήθεια), κι αφετέρου μεγιστοποιούσε τις προσδοκίες της νεολαίας από την εφαρμογή αριστερών πρακτικών στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην τέχνη και στη ζωή εν γένει. Με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία (του ΠΑΣΟΚ που φερόταν ως χώρος σοσιαλιστικός), η ηρωίδα της Καστρινάκη αναπτύσσει μεγάλο αριθμό τέτοιων προσδοκιών. Θεωρεί ότι ο σοσιαλισμός θα αναπηδήσει από τη λαϊκή βάση με μια πηγαιότητα εξωπραγματική, μέσω «διαρθρωτικών» αλλαγών στη δομή της κοινωνίας. Η εκλογική ήττα του ΚΚΕ εσωτερικού και των συμμάχων του, η διάσπαση του «Ρήγα Φεραίου» και η παρουσία των Βηταπανελλαδικάριων συνέβαλαν στην πρώτη ματαίωση αυτών των προσδοκιών. Η ελληνική κοινωνία δεν επέλεξε το «σχετικά καλύτερο», ούτε τις «διαρθρωτικές» αλλαγές. Αντίθετα, αντίκρισε το σύνθημα της «Αλλαγής» του ΠΑΣΟΚ με τυφλή αισιοδοξία.

Η Αγγέλα πίσω από την Ειρήνη

alt
Η Αγγέλα Καστρινάκη, από το 1990, όταν εξέδωσε
την πρώτη της συλλογή διηγημάτων 
Φιλοξενούμενη (εκδ. Εστία), μέχρι σήμερα,
μοιράζει τα βιβλία της ανάμεσα στην πεζογραφία
και το δοκίμιο. Τα τελευταία χρόνια είναι
υπεύθυνη της σειράς των Π.Ε.Κ. «Παλαιά κείμενα,
Νέες αναγνώσεις», που έχει ξεχωρίσει
τόσο για τις επιλογές των παλαιών κειμένων,
και τα εμπεριστατωμένα δοκίμια που τα
πλαισιώνουν, όσο και για την αισθητική
και τυποτεχνική αρτιότητα του κάθε τόμου.



«Πώς μπαίνει, αλήθεια, η Ειρήνη για πρώτη φορά στον ιερό χώρο της μάθησης;»: καθώς η εκμάθηση της νεαρής Ειρήνης στη δεκαετία της φοιτήσεώς μας στο προπτυχιακό επίπεδο δεν είναι παρά μια παραλλαγή της προσωπικής μύησης της συγγραφέως, η δεύτερη είναι πανταχού παρούσα πίσω από αυτό που γράφει. «Βγαίνει έξω» από το κείμενό της και το αντικρίζει με ένα τρίτο μάτι, αυτό της παντόπτου συγγραφέως. Παράλληλα, το διανθίζει με δοκιμιακού τύπου σχόλια: η ίδια έχει σχολιάσει σε παλαιότερη συνέντευξή της πως αυτό προκύπτει τόσο από τη «μεταμοντέρνα αμηχανία» της, όσο και από την οξυμμένη της αυτοσυνείδηση2. Σε αυτό το σημείο θα προσέθετα πως ο «διάλογος» της ηρωίδας με την αφηγήτρια, ως τακτική αυτοαναίρεσης, συμβάλλει τα μάλα στη δημιουργία πικρής, ειρωνικής διάθεσης απέναντι στο κείμενο και απέναντι στα γεγονότα. Παράγει ένα πολυτροπικό κείμενο που επικαιροποιεί παλαιότερες σκέψεις της, επανεισάγει σε νέο πλαίσιο προβληματισμούς πολλών χρόνων και εφαρμόζει στην πράξη θεωρητικές προσεγγίσεις στη λογοτεχνία που της είναι οικείες:

«Τώρα που η θέση μου είναι από την άλλη μεριά, πίσω απ’ την έδρα, συγχύζομαι όταν οι φοιτητές με κοιτούν με βλέμμα απλανές, όταν δεν αντιδρούν σε ό,τι προσπαθώ να τους πω, όταν δεν χαμογελούν, όταν δεν ενθουσιάζονται. Έχουν, λέω, λιγότερα ελαφρυντικά από ό,τι εμείς κάποτε, όχι μόνο γιατί δεν είναι τριακόσιοι μέσα σε ένα αχανές αμφιθέατρο, παρά κάθονται σε πιο μικρά και ευήλια (σχετικά) αμφιθέατρα, αλλά και γιατί εμείς κάνουμε τούμπες σήμερα προκειμένου να τους κινήσουμε το ενδιαφέρον [...] Οι παλιοί δεν έκαναν τούμπες. Μπα! Το θεωρούσαν δεδομένο ότι όφειλε κανείς να μάθει». (σελ. 31-32)

Εδώ ερχόμαστε αντιμέτωποι με «τον ήρωα ως καλλιτέχνη», ένα εργαλείο στα χέρια της συγγραφέως που κινείται σε πολλές εναλλακτικές κατευθύνσεις, καταγράφοντας τη συναισθηματική, διανοητική και ηθική δοκιμασία της μαχόμενης νεότητας. Εν ολίγοις, το θέμα του βιβλίου της Αγγέλας Καστρινάκη είναι η νεότητα (η νεότητα ως ηλικιακό κατηγόρημα, η νεότητα ως «φρεσκάδα» της ιδεολογίας, η νεότητα ως περιπέτεια ανάλογη με εκείνη της «Αργώς» του Θεοτοκά, η νεότητα ως στάδιο μύησης και, κυρίως: η τρυφερή αφέλεια της νεότητας ως αντικείμενο νοσταλγίας) που το εξωκειμενικό σχόλιο της επιτρέπει να την αντικρίσει τόσο υπό το πρίσμα του λογοτέχνη όσο και υπό το πρίσμα της τεχνοκριτικού. Έτσι, ειλικρινώς διακείμενη έναντι του κειμένου της, η Αγγέλα Καστρινάκη, δια της οδού της λογοτεχνίας (αλλά όχι με παραδοσιακή αφήγηση), επανανακαλύπτει, επανεκτιμά και περνά από κριτική κρησάρα τις επιλογές της δικής της νεότητας.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Το τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδ. Κριτική.

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία της Νίκη Τυπάλδου © 1974/ΑΡΧΕΙΟ Αντιδικτατορικής Νεολαίας, από τις εκδηλώσεις στην πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου (22-24 Νοεμβρίου 1974). Στα σκαλιά του Πολυτεχνείου διακρίνεται η Μαρία Φαραντούρη, ο Αντώνης Καλογιάννης και ο Νίκος Ξυλούρης, που κρατά το μικρόφωνο. Πίσω τους, με τον μπερέ, είναι ο Πέτρος Πανδής, και πιο πίσω, με σγουρά μαλλιά, ο φοιτητής τότε, Κώστας Λαλιώτης. 

1. Ο «Ρήγας Φεραίος» εξέδιδε τον «Θούριο», με πρωτοστάτες τους Κωσταράκο, Βούλγαρη, Σωτηριάδη, Μπάμπη Γεωργούλα, Βούτση, Φίλη, Σαμπατακάκη κ.ά. Αξίζει επίσης να υπενθυμίσω πως στις γραμμές της «ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος» κυριαρχούσε η αριστερή πτέρυγα, με αναφορές στον κριτικό μαρξισμό –Νίκο Πουλαντζά και Λουί Αλτουσέρ, Καστοριάδη και Μάη του ’68– που, μετά την εκλογική αποτυχία του 1977, διαγράφηκε και σχημάτισε ξεχωριστή οργάνωση με τον τίτλο ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος – Β΄ Πανελλαδική, εισάγοντας για πρώτη φορά τον διχαστικό λόγο στο πολιτικό debate.
2. Βασίλη Καλαμαρά, «Μάθημα ανεκτικότητας από την απιστία», εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», Σάββατο 14/2/2009.

alt...Κάτι ν' αλλάξει! 
Μα πώς;
Αγγέλα Καστρινάκη
Κίχλη 2019
Σελ. 342, τιμή εκδότη €15,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΑΣ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ

 

 
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

Για τη νουβέλα του Αλέξανδρου Διαμαντή «Ας φύγουμε λοιπόν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, και «καταλήγει να εκφράζει τον θρήνο μιας γενιάς, η οποία ενηλικιώθηκε απότομα και εξίσου απότομα προσγειώθηκε». Κεντρική εικόνα: Οι Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre στην ταινία του François Truf...

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι, Ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα: Men with Boxes on Head, Brunswick, GA, 2001 © Rodney Smith (1947- 2016)

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Άντρες και γυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

Τιμητική διάκριση για την Άννα Πατάκη από το γαλλικό κράτος

Τιμητική διάκριση για την Άννα Πατάκη από το γαλλικό κράτος

Η εκδότρια Άννα Πατάκη τιμήθηκε από το γαλλικό κράτος με το παράσημο του Ιππότη των Γραμμάτων και των Τεχνών, για τη δράση της υπέρ της προώθησης των σύγχρονων Γάλλων συγγραφέων.

Επιμέλεια: Book Press

Τη Δευτέρα 23 Ιανουαρί...

Τρεις γάτες (διήγημα)

Τρεις γάτες (διήγημα)

Στα δύο της άρχισε να παχαίνει απότομα, έπαιρνε σχεδόν ένα κιλό τον μήνα· σαν αρνάκι που το τάιζαν για το Πάσχα. Δεν θυσιάστηκε βέβαια, αρρώστησε όμως. Τότε εκδηλώθηκε το αυτοάνοσο που την ταλαιπωρεί. Κεντρική εικόνα: Charles van den Eycken, The Jewel Box.

Της Αθηνάς Βογιατζόγλου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ