Για το ιδιαίτερο βιβλίο μυθοπλασίας και ψυχολογίας του Φρανσέσκ Μιράλλιες (Francesc Miralles) «Μαζάλ – Το αρχέγονο μυστικό της τύχης» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Πατάκη).
Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος
Οι απανταχού «Γκαστόνε» αυτής της γης, οι άνθρωποι που πιάνουν χώμα και το μετατρέπουν σε ολόλαμπρο χρυσάφι, που δεν τους γλιτώνει κλήρωση που να μην κερδίζουν κάτι, θα έχουν να μας πουν πως «αν έχεις τύχη διάβαινε». Κοινώς: πίστευε σ’ αυτή τη θεότητα που δεν χρωστάει τίποτα σε κανέναν κι όμως φαίνεται να έχει κάποιους (υπό μονίμου βάσεως) υπό την σκέπη της.
Στην αντίπερα όχθη στέκονται εκείνοι που δεν κουράζονται να δηλώνουν πως ό,τι έχουν καταφέρει στη ζωή τους είναι αποτέλεσμα επίμονης και επίμοχθης προσπάθειας, ότι τίποτα δεν τους έχει χαριστεί και ότι, τέλος πάντων, όποιος ποντάρει τη ζωή του στη ρουλέτα της τύχης είναι καταδικασμένος να έχει πάντα τρύπιες τσέπες.
Πού βρίσκεται η αλήθεια;
Τι να πιστέψουμε; Πού εδράζεται η αλήθεια της ζωής, αν υπάρχει αυτή η αλήθεια; Το βιβλίο του φημισμένου (να είναι καλά το Ικιγκάι, που έχει μεταφραστεί σε ουκ ολίγες γλώσσες, μεταξύ αυτών και στα ελληνικά από την Αγαθή Δημητρούκα για τις εκδόσεις Πατάκη) Φρανσέσκ Μιράλλιες μάς λέει πως δεν χρειάζεται να μπαίνουμε σε τέτοιου είδους διλήμματα, από τη στιγμή που το ένα μέρος (τύχη) κάλλιστα μπορεί να συνδυαστεί με το άλλο (προσπάθεια). Το ενδιαφέρον με το Μαζάλ είναι ότι ενώ τοποθετείται στα λεγόμενα βιβλία αυτοβελτίωσης, είναι γραμμένο σε μυθιστορηματική μορφή. Έχει ήρωα, πλοκή, αρκετή δράση και ένα συμπέρασμα που έρχεται να «κουμπώσει» με τη λογική του συγγραφέα, ότι μια ιστορία οφείλει να μας προσφέρει και ένα απολύτως εφαρμόσιμο know how για την καθημερινότητά μας.
Ο Σολ, ένας κλασικός αποτυχημενάκιας (που έλεγε και ο Κωστής Παπαγιώργης) βλέπει τη ζωή του να μπατάρει από όλες τις μεριές. Κάποια στιγμή λαμβάνει μια πρόσκληση που κουβαλάει κάμποσο μυστήριο, που του προτείνει να μεταβεί από την οικεία Νέα Υόρκη στην εντελώς άγνωστη Κρακοβία. Τι μπορεί να υπάρχει στην Πολωνία που θα τον αλλάξει;
Καταρχάς, εκεί θα συναντηθεί με μια ομάδα ανθρώπων, και κυρίως μια γυναίκα, που θα τον μυήσουν στο μυστικό του Μαζάλ. Το οποίο Μαζάλ είναι μια ολόκληρη κοσμοαντίληψη που στόχο έχει να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την έννοια της τύχης. Πώς τα κατάφεραν οι Εβραίοι, παρά τους διωγμούς που έχουν υποστεί τόσους αιώνες, όχι μόνο να επιβιώνουν, αλλά και να ανθούν; Φυσικά, το βιβλίο δεν αναφέρεται στην τωρινή κατάσταση του Ισραήλ που εμφανίζεται ως ένα κράτος που δεν ορρωδεί προ ουδενός. Αυτή είναι μια άλλη συζήτηση που δεν χωράει εδώ.
Μαζάλ Τοβ
Η αναφορά στους Εβραίους, πάντως, δεν είναι τυχαία, καθώς η λέξη «Μαζάλ» είναι εβραϊκή και ετυμολογικά σημαίνει «καλή τύχη», αλλά περισσότερο περιφραστικά μπορεί να μεταφραστεί και ως «θέλω να σου συμβούν καλά πράγματα» (Μαζάλ Τοβ). Όπως σημειώνει και ο Μιράλλιες, το Μαζάλ αναφέρεται στο τυχερό αστέρι, το οποίο δεν βρίσκεται στο ζωδιακό στερέωμα, αλλά μέσα σε κάθε άνθρωπο. Ο καθένας έχει ένα αστέρι, αλλά πρέπει να το ανάψει για να φωτίσει τη δική του ζωή και τις ζωές των άλλων.
Στην ουσία, για να πετύχεις στο Μαζάλ οφείλεις να γίνεις ο κατάλληλος άνθρωπος, στο κατάλληλο μέρος, την κατάλληλη στιγμή και φυσικά να δράσεις έγκαιρα.
Ο Σολ, όντως, διαπιστώνει πως αυτό το ταξίδι στην Κρακοβία αποκτάει τον χαρακτήρα μύησης σε έναν τρόπο σκέψης που ως εκείνη τη στιγμή δεν είχε περάσει από το μυαλό του και ενδεχομένως αυτό να ήταν η αιτία που μπλόκαρε την τύχη του. Στην ουσία, για να πετύχεις στο Μαζάλ οφείλεις να γίνεις ο κατάλληλος άνθρωπος, στο κατάλληλο μέρος, την κατάλληλη στιγμή και φυσικά να δράσεις έγκαιρα. Ακούγεται πολύ συγκυριακό όλο αυτό; Μα, ο Μιράλλιες λέει πως η τύχη, αν συνδυαστεί με την ικανότητα και την προσπάθεια, τότε, ναι, μπορεί να κάνει χρήση της συγκυρίας και αυτομάτως να τη μετατρέψει σε επιτυχία.
Η αναζήτηση της τύχης
Η αλήθεια είναι ότι η αναζήτηση της τύχης ως έννοιας -και πώς αυτή μπορεί να «καλλιεργηθεί» ή να «ενεργοποιηθεί»- είναι αρκετά ελκυστική, ειδικά για όσους ενδιαφέρονται για προσωπική εξέλιξη, φιλοσοφία ζωής ή και παράδοξες/πνευματικές οπτικές. Τι άλλο μας λέει αυτό το βιβλίο; Ότι μπορεί η μοίρα να στέκεται αρωγός στους γενναίους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείει όλους τους άλλους. Το να αντιμετωπίσεις και να ξεπεράσεις τους φόβους σου είναι ένα πρώτο βασικό στάδιο εσωτερικής μετάπλασης.
Το σίγουρο είναι ότι η καλή τύχη δεν φτιάχνεται για τους τεμπέληδες, που περιμένουν την τύχη να έρθει απ' έξω και να σου χτυπήσει την πόρτα. Όταν συνειδητοποιήσεις ότι πρέπει να δημιουργήσεις αυτό που σου λείπει, τότε έχεις το πεπρωμένο στα χέρια σου. Δύσκολο, εύκολο; Μάλλον, πραγματοποιήσιμο υπό συνθήκες, αν θέλουμε να στηριχθούμε στο κεντρικό μήνυμα αυτού του βιβλίου.
* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Φρανσέσκ Μιράλλιες γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1968. Σπούδασε Γερμανική Φιλολογία και εργάστηκε ως επιμελητής εκδόσεων, δημοσιογράφος και εικαστικός ψυχοθεραπευτής. Είναι βραβευμένος συγγραφέας μυθιστορημάτων και δοκιμίων ψυχολογίας, ενώ παράλληλα δίνει διεθνώς ομιλίες για ζητήματα αυτοβελτίωσης και πνευματικότητας. Είναι επίσης τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας El Pais και της επιθεώρησης Cuerpomente.
Μαζί με τον Έκτορ Γκαρθία έγραψαν το πρωτοποριακό βιβλίο με τίτλο Ικιγκάι. Τα μυστικά της Ιαπωνίας για μια μακρά και ευτυχισμένη ζωή, ένα παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο, που έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 70 γλώσσες και έχει πουλήσει πάνω από 6 εκατομμύρια αντίτυπα. Το Μαζάλ. Το αρχέγονο μυστικό της τύχης (Εκδόσεις Πατάκη, 2025) πρωτοκυκλοφόρησε στην Ισπανία το 2023 και μεταφράζεται σε 12 γλώσσες. Το 2023 ο Μιράλλιες τιμήθηκε με το βραβείο Urano που απονέμεται σε ισπανόφωνους συγγραφείς στον τομέα της υγείας και της αυτοβελτίωσης.
