father

Για το βιβλίο του Στίβεν Γκ. Ποστ [Stephen G. Post] «Αξιοπρέπεια για τους βαθιά αμνήμονες συνανθρώπους μας» (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη, εκδ. Αρμός), ένα βιβλίο για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι φροντιστές ανθρώπων που πάσχουν από Αλτσχάιμερ. Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο πατέρας» με πρωταγωνιστή τον Άντονι Χόπκινς.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στην βαθιά ανθρώπινη ταινία του Φλόριαν Ζέλερ «Ο πατέρας», ο 80χρονος Άντονι (παιγμένος με υποδειγματικό τρόπο από τον Άντονι Χόπκινς) ψάχνει εναγώνια το ρολόι του, μεταξύ πολλών άλλων πραγμάτων που προσπαθεί να συγκεντρώσει στη μνήμη του. Για εκείνον το συγκεκριμένο αντικείμενο είναι ένα σημείο αναφοράς. Μέσω αυτού πιστεύει πως μπορεί να ορίσει τον χρόνο (που για τους άλλους τρέχει, αλλά σ΄ εκείνον μοιάζει ακινητοποιημένος).

Όταν χάνει το ρολόι, νομίζει ότι του το έχουν κλέψει, ενώ στην πραγματικότητα ποτέ δεν το φοράει. Το αντιλαμβάνεται όταν στρέφει το βλέμμα του προς τον καρπό του. Ο Άντονι πάσχει από άνοια. Η κάθοδος προς ένα ταπεινωτικό χάος διαγράφεται μπροστά του απειλητική.

Στο βιβλίο του Αξιοπρέπεια για τους βαθιά αμνήμονες συναθρώπους μας (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη, εκδ. Αρμός) ο ερευνητής, καθηγητής Ιατρικής και συγγραφέας Στίβεν Γκ. Ποστ ερανίζεται σημαντικές εμπειρίες και γνώσεις από τη μακρά θητεία του στη νόσο Αλτσχάιμερ.

armos post axioprepeia gia tous vathia amniomones synanthropous mas

Ο στόχος του δεν είναι να στρέψει το ενδιαφέρον μας προς τη νόσο, πώς αυτή εμφανίζεται, ποια θεραπεία οφείλει κανείς να ακολουθήσει και αν υπάρχει ελπίδα ίασης. Αντίθετα, αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η διασύνδεση που πρέπει να επιτυγχάνεται ανάμεσα στους φροντιστές και τον πάσχοντα.

Μια δύσκολη σχέση 

Μια ανθρώπινη σχέση που εκ των πραγμάτων δεν είναι εύκολη, αλλά είναι αρκετά καθοριστική και για τα δύο μέρη. Από τις αρχές του 1990 ο Ποστ διδάσκει σε όλη την επικράτεια των ΗΠΑ φροντιστές, επομένως έχει μακρά πείρα πάνω στο αντικείμενο. Πέραν της θεωρητικής του σκευής, διαθέτει και πολλά απτά και πραγματικά παραδείγματα που είναι ικανά να τροφοδοτήσουν τα συμπεράσματά του με μεγαλύτερη πιστότητα. Άλλωστε, ένα από τα θετικά αυτού του βιβλίου είναι η «πραγματογνωμοσύνη» του.

Δεν μιλάει επί θεωρητικής βάσεως (μόνο), αλλά συνθέτει τα επιχειρήματα και τις συμβουλές του με αληθινά περισταστικά ανθρώπων που πάσχουν από Αλτσχάιμερ, αλλά και φροντιστών που είχαν αναλάβει το δύσκολο έργο της φροντίδας τους.

Ευθύς εξαρχής ο Ποστ μιλάει για το σημαντικό ρόλο που επιτελούν καθημερινά οι φροντιστές, τους οποίους χαρακτηρίζει «αλάτι της γης». Κόντρα στη λογική που θέλει τα ανθρώπινα όντα να θεωρούνται ανώτερα μόνο όταν είναι αυτάρκη, οι φροντιστές λειτουργούν ως φάροι αξιοπρέπειας.

Για τους φροντιστές ένας άνθρωπος που χάνει σταδικά (ή ραγδαία) τη μνήμη του δεν είναι ένας «φευγάτος», αλλά ένας άνθρωπος που διατηρεί ακόμη την ανθρωπινότητά του.

Για τους φροντιστές ένας άνθρωπος που χάνει σταδικά (ή ραγδαία) τη μνήμη του δεν είναι ένας «φευγάτος», αλλά ένας άνθρωπος που διατηρεί ακόμη την ανθρωπινότητά του με ό,τι αυτό σημαίνει για τα δικαιώματα, τις ανάγκες του, αλλά και την ηθική στάση που οφείλουμε να κρατήσουμε απέναντί του.

Αυτά τα στοιχεία διατρέχουν, θα έλεγε κανείς, όλο το βιβλίο του Ποστ ως αναγκαίες και απαραίτητες ενθυμήσεις προς όλους μας. Το ότι χάνει ένας άνθρωπος τη μνήμη του, δεν σημαίνει ότι χάνει την ανθρώπινη υπόστασή του. Μάλιστα, δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιεί τον όρο «βαθιά αμνήμονες». Ως όρος σημαίνει ότι ενόσω οι άνθρωποι που πάσχουν από άνοια παλεύουν να επικοινωνήσουν και θυμηθούν, κανένας από τους περιορισμούς τους δεν τους απογυμνώνει από την προσωπικότητά τους.

Η «θεραπεία» της αξιοπρέπειας

Η σημαντικότερη -καθημερινή- «θεραπεία» που μπορεί να προσφέρει ένας φροντιστής σε έναν πάσχοντα από άνοια είναι η αξιοπρέπεια. Κάτι που δεν είναι χειροπιαστό, δεν θα του επαναφέρει τη μνήμη, αλλά που, όπως είναι και η ανάλυσης της λέξης, τον κάνει άνθρωπο που του πρέπει αξία.

stephen post

Ο Stephen Garrard Post είναι ερευνητής, καθηγητής ιατρικής και συγγραφέας. Επί τρεις δεκαετίες εργάζεται σε όλο τον κόσμο με αντικείμενο τη νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες συναφείς διαταραχές.Είναι εκλεγμένο μέλος του Κολλεγίου Ιατρών της Φιλαδέλφειας, της Ιατρικής Ακαδημίας της Νέας Υόρκης και της Βασιλικής Ιατρικής Σχολής του Λονδίνου.

Ο Ποστ δίδει πρακτικές συμβουλές στους φροντιστές (διασύνδεση μέσω της μουσικής και της τέχνης), αλλά κάνει λόγο και για την ηθική που πρέπει να διέπει τη φροντίδα. Επίσης, δεν κρύβεται πίσω από τη σκληρή πραγματικότητα. Γνωρίζει, και το σημειώνει, πως οι πόροι που δίνονται κεντρικά για τους φροντιστές είναι ελάχιστοι. Γνωρίζει, όπως όλοι μας, πως η Ιατρική δεν έχει καταφέρει ακόμη να βρει τη λύση στο αίνιγμα «Αλτσχάιμερ», επομένως το βάρος της ραγδαίας επιδείνωσης των πασχόντων πέφτει στις πλάτες των φροντιστών.

Ο Ποστ σημειώνει πως το ζωτικό πλεονέκτημα του φροντιστή είναι η ελπίδα και όχι η χαζοχαρούμενη και εν πολλοίς ανεδαφική αισιοδοξία ότι κάτι θα γίνει στο τέλος και η νόσος θα αναστραφεί.

Να γιατί ζητάει να τους ακούσουμε και γιατί από τη μεριά του προσφέρει μια σειρά από στρατηγικές έτσι ώστε οι φροντιστές να επικοινωνούν στον βέλτιστο βαθμό με αγαπημένα τους πρόσωπα, καθώς η ασθένεια θα προχωράει.

Η ζωντανή κηδεία

Τη στιγμή που αρκετοί χαρακτηρίζουν το Αλτσχάιμερ ως «ζωντανή κηδεία», ο Ποστ σημειώνει πως το ζωτικό πλεονέκτημα του φροντιστή είναι η ελπίδα και όχι η χαζοχαρούμενη και εν πολλοίς ανεδαφική αισιοδοξία ότι κάτι θα γίνει στο τέλος και η νόσος θα αναστραφεί. Ελπίδα σημαίνει παροχή καλή φροντίδας που με τη σειρά της προϋποθέτει σεβασμό και ενσυναίσθηση για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο πάσχοντας. Πολλές φορές, δε, σημειώνει ο Ποστ, η εμπειρία έχει δείξει πως η ελπίδα είναι ανοιχτή ακόμη και σε μικρές χαραμάδες έκπληξης.

Για εκείνους τους φροντιστές που χάνουν την ελπίδα τους, ο Ποστ προσφέρει συγκεκριμένες συμβουλές–ενέργειες που θα τους ανακουφίσουν και θα τους προσφέρουν ένα χέρι βοηθείας.

Ο Ποστ δεν διστάζει να απαντήσει όσο πιο λεπτομέρως γίνεται σε συγκεκριμένες ερωτήσεις που θέτουν κατά κύριο λόγο οι φροντιστές (από το πόσο γρήγορη είναι η εξέλιξη της νόσου έως το αν η τρυφερότητα και η στοργή μπορούν να διαφοροποιήσουν τα πράγματα).

Το θέμα της ευθανασίας

Επίσης, μπαίνει σε ένα ακανθώδες και ηθικά δισεπίλυτο θέμα που έχει να κάνει με την Προληπτική Ιατρικά Υποβοηθούμενη Αυτοκτονία (ΠΙΥΑ) για τους ασθενείς με Αλτσχάιμερ. Κάτι τέτοιο επιτρέπεται σε ελάχιστες χώρες (βλ. Ολλανδία και Ελβετία), ενώ και ο ίδιος δεν τάσσεται υπέρ αυτής της λύσης, καίτοι την αναλύει διεξοδικά μέσω δύο παραδειγμάτων ευθανασίας.

Από την άλλη, όμως, θέτει πέντε καίρια ερωτήματα που τον κάνουν να πιστεύει πως δεν πρέπει να λαμβάνουμε μια τέτοια, ανεπίστρεπτη, απόφαση δίχως να εξετάσουμε όλους τους παράγοντες που συνθέτουν το πρόβλημα της νόσου και της ύπαρξης του αγαπημένου μας προσώπου.

Για τον Ποστ ένας είναι ο δρόμος ενός φροντιστή: ο ηθικός στόχος, άρα η αξιοπρέπεια προς τον πάσχοντα. Ουδεμία σχέση με την ταπείνωση και τον εξευτελισμό που δεν έχουν καμία σχέση με τον ανθρώπινο πολιτισμό και δεν σέβονται το γεγονός ότι το άτομο που χάνει τη μνήμη του έχει απαραβίαστα δικαιώματα σε νομικό επίπεδο, ενώ σε καθαρά ανθρώπινο κουβαλάει ένα παρελθόν και ένα παρόν που τον διατηρούν, ως άρρηκτο μέλος, στην κοινωνία μας.

Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άσμα Ασμάτων» του Ερνέστ Ρενάν (κριτική) – Μια σπουδαία μελέτη ενός ξεχωριστού ερωτικού κειμένου

«Άσμα Ασμάτων» του Ερνέστ Ρενάν (κριτική) – Μια σπουδαία μελέτη ενός ξεχωριστού ερωτικού κειμένου

Για το βιβλίο «Άσμα Ασμάτων» του Ερνέστ Ρενάν [Ernest Renan] (μτφρ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου, εκδ. Στερέωμα). Kεντρική εικόνα: Άσμα Ασμάτων, ξυλογραφία του Τάσσου © Εθνική Πινακοθήκη. 

Γράφει η Άλκηστις Σουλογιάννη

...
«Φλέγοντα ερωτήματα» της Μάργκαρετ Άτγουντ (κριτική) – Λόγια ευθύβολα και σταράτα

«Φλέγοντα ερωτήματα» της Μάργκαρετ Άτγουντ (κριτική) – Λόγια ευθύβολα και σταράτα

Για το βιβλίο της Μάργκαρετ Άτγουντ [Margaret Atwood] «Φλέγοντα Ερωτήματα» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ψυχογιός). Η δοκιμιακή πλευρά της Καναδής συγγραφέα που τοποθετείται με σαφήνεια για όλα τα σημαντικά ζητήματα των καιρών μας. Κεντρική εικόνα:© British Council/Jean Malek. 

Γράφει η Ελεάνα Κο...

«Άγρια σιωπή» της Ρέινορ Γουίν (κριτική) – Η συνέχεια μετά το «Μονοπάτι του αλατιού»

«Άγρια σιωπή» της Ρέινορ Γουίν (κριτική) – Η συνέχεια μετά το «Μονοπάτι του αλατιού»

Για το νέο βιβλίο της συγγραφέα του πολυδιαβασμένου «Το μονοπάτι του αλατιού,   Ρέινορ Γουίν [Raynor Winn] «Άγρια σιωπή» (μτφρ. Γωγώ Αρβανίτη, εκδ. Κλειδάριθμος). Κεντρική εικόνα: H Ρέινορ Γουίν και ο σύζυγός της, Μοθ © BBC Radio 4. 

Γράφει ο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ