krymmenes istories kentriki

Για τα βιβλία του Τάσου Βαφειάδη «Οι κρυμμένες ιστορίες πίσω από τα τραγούδια – 101+1 πραγματικές αφηγήσεις για ό,τι δεν διακρίνεται με την ακρόαση» (εκδ. Ζήτη) και «Ιστορίες από τη μουσική πλευρά της ζωής, 102+2 αφηγήσεις για τραγούδια, άλμπουμ, συναυλίες και μουσικά γεγονότα από το 1893 ως σήμερα» (εκδ. Ζήτη).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Οι κρυμμένες ιστορίες πίσω από τα τραγούδια

Τα μουσικά βιβλία είναι μια πονεμένη ιστορία στην Ελλάδα. Έχουν αποκτήσει κακή φήμη (και δικαίως) λόγω της αρπακολλατζίδικης συλλογής πληροφοριών σε απαράδεκτες μεταφράσεις που χαρακτήριζαν πολλές εκδόσεις της δεκαετίας του ’80 και του ’90, αλλά και της γενικότερης αδιαφορίας που υπάρχει στους κύκλους των φανατικών μουσικόφιλων: έλα μωρέ, τι θα μου πει εμένα που δεν το ξέρω ήδη (έλεγαν παλιότερα) ή που δεν μπορώ να το βρω στο ίντερνετ (λένε σήμερα). Οι εκδοτικοί οίκοι είναι διστακτικοί ίσως λόγω του δισταγμού του αναγνωστικού κοινού, με σπάνιες εξαιρέσεις τα βιβλία για τον Bob Dylan και τον Leonard Cohen. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να λείπουν τα πιο θεωρητικά βιβλία για το ροκ εν ευρεία έννοια μουσική, την εξέλιξή της από μια χορευτική εφηβική μόδα σε κάτι περίτεχνο και πολύπλοκο που αρνείται να ενταχθεί και να χωρέσει σ’ έναν ορισμό.

Όλα αυτά δίνουν ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσπάθεια του Τάσου Βαφειάδη, ενός χημικού που αγαπάει τη μουσική και συγκέντρωσε σε έναν μικρό τόμο 330 σελίδων ιστορίες για γνωστά και άγνωστα τραγούδια. Στο πρώτο βιβλίο του συντελείται κι ένα είδος ιστορικού συμβιβασμού, αφού συνυπάρχουν ο Ray Charles με τον David Bowie και οι Chic με τον Woody Guthrie, ενώ χρονικά ξεκινάει με το περίφημο «Which Side are You On?» (1931) και καταλήγει στο «Black Man in a White World» του Michael Kiwanuka (2016).

Απευθύνεται περισσότερο σε όσους αγαπούν τη μουσική χωρίς εμμονές, σ’ αυτούς που την απολαμβάνουν χωρίς να γνωρίζουν απέξω κι ανακατωτά όλη τη δισκογραφία του αγαπημένου τους συγκροτήματος.

Γράφει στον πρόλογό του ο συγγραφέας:

«Εκτός από γάλα μεγάλωσα και με τραγούδια. Όμορφα, άσχημα, γλυκανάλατα, θολά, αυτά άκουγα, αυτά μου έλαχαν, αυτά με σημάδεψαν… Το τι σκεπτόμαστε όμως εμείς όταν ακούμε μια σύνθεση, δεν έχει καμία σχέση με αυτό που είχε στο μυαλό του ο δημιουργός. […] Η ιδέα για το βιβλίο γεννήθηκε όταν κατά τύχη διάβασα την ιστορία του “Dance me to the end of love”. Ξαφνιάστηκε με το πόσο απείχε η πηγή έμπνευσης του Leonard Cohen απ’ αυτό που είχα στο μυαλό μου. Άρχισα να ψάχνω κι άλλες κρυμμένες ιστορίες. Εντυπωσιασμένος από τα ευρήματα, αποφάσισα να τις συλλέξω και να τις καταγράψω. Στο βιβλίο που προέκυψε δεν περιέλαβα τα καλύτερα, ούτε τα πιο αντιπροσωπευτικά ή τα πιο επιδραστικά τραγούδια της σύγχρονης μουσικής. Επίσης δεν περιέλαβα αποκλειστικά τα αγαπημένα μου (κάποια προφανώς είναι). Στις σελίδες του βρίσκονται τραγούδια που οι ιστορίες τους έχουν (μικρό ή μεγάλο) ενδιαφέρον και που (σχεδόν όλα) κάποια στιγμή βρέθηκαν στις αντιγραμμένες TDK κασέτες μου, στα χιλιοπαιγμένα βινύλιά μου, στα αστραφτερά CD και στα –πιο πρόσφατα– άυλα mp3 μου».

vafiadis ex1


Ανοίγω στην τύχη το βιβλίο και πέφτω πάνω στην ιστορία του «Riders on the Storm», των Doors, το οποίο μουσικά ξεκίνησε από αυτοσχεδιασμούς πάνω στο «(Ghost) Riders in the Sky» του Stan Jones, ένα παλιό κάντρι τραγούδι. Ο Morrison πρόσθεσε διαφορετικούς στίχους, με θέμα έναν μανιακό δολοφόνο που κάνει οτοστόπ, ο Manzarek την αξέχαστη εισαγωγή με το ηλεκτρικό του πιάνο και… the rest is history.

Το βιβλίο είναι ένας θησαυρός αυτών των χρήσιμων και άχρηστων πληροφοριών, των trivia, που λατρεύουν οι λάτρεις της μουσικής, αλλά δεν απευθύνεται στους επαΐοντες μόνο. Απευθύνεται περισσότερο σε όσους αγαπούν τη μουσική χωρίς εμμονές, σ’ αυτούς που την απολαμβάνουν χωρίς να γνωρίζουν απέξω κι ανακατωτά όλη τη δισκογραφία του αγαπημένου τους συγκροτήματος. Όπως πάντοτε, ο ίδιος ο συγγραφέας τα λέει καλύτερα: «Με το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας δεν σκοπεύω μόνο να φωτίσω τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τα τραγούδια. Ευελπιστώ να αποτελέσει έναυσμα ώστε ο αναγνώστης να ακούσει αγαπημένα του κομμάτια σαν να είναι η πρώτη φορά, ή να εκτιμήσει αυτά που μέχρι εχτές του ήταν άγνωστα ή αδιάφορα. Ακόμα όμως και να μη συμβεί αυτό, διαβάζοντάς το, ελπίζω να κάνει 101+1 μικρά ταξίδια σε μακρινές πόλεις, σε κάποιες άλλες εποχές, σε ένα άλλο ηχοτρόπιο».

Ιστορίες από τη μουσική πλευρά της ζωής

Όταν πιστεύεις σ’ αυτό που θέλεις να κάνεις κι όταν το κάνεις με μεράκι, ξεπερνάς όλα τα κλισέ της αγοράς. Ναι, τα μουσικά βιβλία μπορούν να είναι εμπορικά και να επανεκδίδονται, όπως μας απέδειξε ο Τάσος Βαφειάδης. Ο συγγραφέας, στο δεύτερο βιβλίο του, έβαλε πιο ψηλά τον πήχη. Συγκέντρωσε αφηγήσεις που αφορούν όχι μόνο τραγούδια, αλλά άλμπουμ, ορχηστρικά κομμάτια, συναυλίες, βίντεο κλπ, μέσα από τις αφηγήσεις των δημιουργών τους. Και γράφει: «Για κάποιες ιστορίες που ήθελα να αποτυπώσω και δεν βρήκα πληροφορίες, απευθύνθηκα στους ίδιους τους δημιουργούς και είχα τη μεγάλη χαρά να μου απαντήσουν. Έτσι, στο βιβλίο περιλαμβάνονται αποκλειστικές αφηγήσεις των Calexico, Chris & Carla, Annie Clark, Madrugada, Tuxedomoon, κλπ».

Η ιστορία της πρώτης ροκ συναυλίας που έγινε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 1980, όταν οι Police έπαιξαν στο γήπεδο του Σπόρτινγκ. Για όσους δεν ήταν εκεί, να πούμε ότι έγινε πανζουρλισμός, έπεσε ξύλο με την αστυνομία, ο ήχος ήταν κακός – αλλά άνοιξε τον δρόμο για να ακολουθήσουν πολλές ακόμα συναυλίες, με ή χωρίς κλοτσοπατινάδα.

Ξεκινάει ο συγγραφέας από το Happy Birthday (1893), (το γνωστό τραγουδάκι που ως το 2016 έπρεπε να πληρώνει κανείς δικαιώματα για τη δημόσια αναπαραγωγή ή χρήση του), περνάει από τα ραγκτάιμ και την τζαζ και εξαπλώνεται σε κάθε είδος μουσικής του 20ού αιώνα (κάντρι, μπλουζ, ροκ, χιπ χοπ, κλπ), μεταφέροντας τις αφηγήσεις των δημιουργών ή όσων βρέθηκαν εκεί την κατάλληλη στιγμή, από βιογραφίες, αυτοβιογραφίες, βιβλία ιστορίας και θεωρίας της μουσικής, και προσωπικές αφηγήσεις. Στο τέλος του επίσης μικρού τόμου των 360 σελίδων ο Βαφειάδης αναφέρει λεπτομερώς τις πηγές του, που είναι πράγματι εντυπωσιακές.

vafiadis ex2

Αλλά και οι ιστορίες είναι ενδιαφέρουσες, απίστευτες, συναρπαστικές. Παραθέτω μερικούς τίτλους: Από τη Νέα Υόρκη στο Πακιστάν και ξανά πίσω. Οι πειρατές των ραδιοκυμάτων. Τη νύχτα που σώθηκε η Βοστώνη. Πόσοι οργασμοί χωράνε σε ένα τραγούδι. Το μουσικό (κόλπο) του αιώνα. Η τεράστια δύναμη των βιντεοκλίπ. Ποιος μπορεί να τα βάλει με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Το φετίχ του βινυλίου. (Για να μη σας μείνει η απορία: το περιοδικό Time έχει αποφανθεί ότι το «Love to love you, baby», με τη Donna Summer, περιέχει 22 οργασμούς).

Ανοίγω πάλι στην τύχη το βιβλίο και πέφτω Στο Τέλος της Ξηρασίας, την ιστορία της πρώτης ροκ συναυλίας που έγινε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 1980, όταν οι Police έπαιξαν στο γήπεδο του Σπόρτινγκ. Για όσους δεν ήταν εκεί, να πούμε ότι έγινε πανζουρλισμός, έπεσε ξύλο με την αστυνομία, ο ήχος ήταν κακός – αλλά άνοιξε τον δρόμο για να ακολουθήσουν πολλές ακόμα συναυλίες, με ή χωρίς κλοτσοπατινάδα. Επιλέγω την ιστορία Η Μεγαλύτερη Συναυλιακή Απάτη που Έγινε Ποτέ, κυρίως για το δεύτερο μέρος της, τη συναυλία που υποτίθεται ότι θα έδιναν οι Clash σε ένα πλοίο, στα ανοιχτά της Θεσσαλονίκης. Το Clash on Boat, που ήταν προγραμματισμένο για τις 9 Σεπτεμβρίου 1989, δεν έγινε ποτέ φυσικά αλλά διαβάζοντας την ιστορία, δεν μπορείς να μη γελάσεις (ή τουλάχιστον εμείς που δεν είχαμε δώσει 1.500 δραχμές για εισιτήριο με ποτό).

Η ποπ κουλτούρα είναι η ιστορία του 20ού αιώνα, κατά την άποψή μου, και οι ιστορίες και των δύο βιβλίων του Τάσου Βαφειάδη μάς προσφέρουν μια χορταστική φέτα αυτής της ιστορίας.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Το επόμενο διάστημα κυκλοφορεί το καινούργιο της αστυνομικό μυθιστόρημα «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (εκδ. Μεταίχμιο).
 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

Για το ιστορικό αφήγημα του Γιώργου Π. Ιατρού «Ενέδρα στο δήμαρχο – Κερατέα-Λαύριο 1865» (εκδ. ΑΩ). Κεντρική εικόνα: Ο αφηγητής της ιστορίας, ο μπάρμπα Γιώργης Ρώμας (1884-1987).

Της Διώνης Δημητριάδου

Μια αφήγηση άγνωστη, δηλαδή αγνοημέ...

«Συζητήσεις με τον Θεό», του Νιλ-Ντόναλντ Γουόλς – Ένας ασυνήθιστος διάλογος

«Συζητήσεις με τον Θεό», του Νιλ-Ντόναλντ Γουόλς – Ένας ασυνήθιστος διάλογος

Για το βιβλίο «Συζητήσεις με τον Θεό – Ένας ασυνήθιστος διάλογος» του Neale Donald Walsch (μτφρ. Πηνελόπη Τριάδα, εκδ. Πεδίο)

Της Κατερίνας Σιδέρη

Το εν λόγω βιβλίο, το δεύτερο από την τριλογία του συγγραφέα Neale Donald Walsch, έρχεται και επιχειρεί ν...

«Για την ποιητική γραφή» του Γιώργου Βέη (κριτική)

«Για την ποιητική γραφή» του Γιώργου Βέη (κριτική)

Για τον τόμο του Γιώργου Βέη με δοκίμια ποιητικής και κείμενα για την ποίηση «Για την ποιητική γραφή – Δοκιμίων σύνοψις» (εκδ. Ύψιλον).

Του Χρίστου Λάνδρου

Σχεδόν όλοι οι ποιητές επιχειρούν να δώσουν έναν ορισμό ποίησης ή να εξηγήσουν τον δικό τους δρό...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μετάφραση: Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Μικρή παρουσίαση ενός μεγάλου συγγραφέα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Treacle Walker, που θεωρείται το φαβορί για το φετινό βραβείο Μπούκερ.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Alan Garner είναι ένας μαγικός συγγραφέας. Διάβασα το τελευταίο βιβλίο το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ