krymmenes istories kentriki

Για τα βιβλία του Τάσου Βαφειάδη «Οι κρυμμένες ιστορίες πίσω από τα τραγούδια – 101+1 πραγματικές αφηγήσεις για ό,τι δεν διακρίνεται με την ακρόαση» (εκδ. Ζήτη) και «Ιστορίες από τη μουσική πλευρά της ζωής, 102+2 αφηγήσεις για τραγούδια, άλμπουμ, συναυλίες και μουσικά γεγονότα από το 1893 ως σήμερα» (εκδ. Ζήτη).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Οι κρυμμένες ιστορίες πίσω από τα τραγούδια

Τα μουσικά βιβλία είναι μια πονεμένη ιστορία στην Ελλάδα. Έχουν αποκτήσει κακή φήμη (και δικαίως) λόγω της αρπακολλατζίδικης συλλογής πληροφοριών σε απαράδεκτες μεταφράσεις που χαρακτήριζαν πολλές εκδόσεις της δεκαετίας του ’80 και του ’90, αλλά και της γενικότερης αδιαφορίας που υπάρχει στους κύκλους των φανατικών μουσικόφιλων: έλα μωρέ, τι θα μου πει εμένα που δεν το ξέρω ήδη (έλεγαν παλιότερα) ή που δεν μπορώ να το βρω στο ίντερνετ (λένε σήμερα). Οι εκδοτικοί οίκοι είναι διστακτικοί ίσως λόγω του δισταγμού του αναγνωστικού κοινού, με σπάνιες εξαιρέσεις τα βιβλία για τον Bob Dylan και τον Leonard Cohen. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να λείπουν τα πιο θεωρητικά βιβλία για το ροκ εν ευρεία έννοια μουσική, την εξέλιξή της από μια χορευτική εφηβική μόδα σε κάτι περίτεχνο και πολύπλοκο που αρνείται να ενταχθεί και να χωρέσει σ’ έναν ορισμό.

Όλα αυτά δίνουν ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσπάθεια του Τάσου Βαφειάδη, ενός χημικού που αγαπάει τη μουσική και συγκέντρωσε σε έναν μικρό τόμο 330 σελίδων ιστορίες για γνωστά και άγνωστα τραγούδια. Στο πρώτο βιβλίο του συντελείται κι ένα είδος ιστορικού συμβιβασμού, αφού συνυπάρχουν ο Ray Charles με τον David Bowie και οι Chic με τον Woody Guthrie, ενώ χρονικά ξεκινάει με το περίφημο «Which Side are You On?» (1931) και καταλήγει στο «Black Man in a White World» του Michael Kiwanuka (2016).

Απευθύνεται περισσότερο σε όσους αγαπούν τη μουσική χωρίς εμμονές, σ’ αυτούς που την απολαμβάνουν χωρίς να γνωρίζουν απέξω κι ανακατωτά όλη τη δισκογραφία του αγαπημένου τους συγκροτήματος.

Γράφει στον πρόλογό του ο συγγραφέας:

«Εκτός από γάλα μεγάλωσα και με τραγούδια. Όμορφα, άσχημα, γλυκανάλατα, θολά, αυτά άκουγα, αυτά μου έλαχαν, αυτά με σημάδεψαν… Το τι σκεπτόμαστε όμως εμείς όταν ακούμε μια σύνθεση, δεν έχει καμία σχέση με αυτό που είχε στο μυαλό του ο δημιουργός. […] Η ιδέα για το βιβλίο γεννήθηκε όταν κατά τύχη διάβασα την ιστορία του “Dance me to the end of love”. Ξαφνιάστηκε με το πόσο απείχε η πηγή έμπνευσης του Leonard Cohen απ’ αυτό που είχα στο μυαλό μου. Άρχισα να ψάχνω κι άλλες κρυμμένες ιστορίες. Εντυπωσιασμένος από τα ευρήματα, αποφάσισα να τις συλλέξω και να τις καταγράψω. Στο βιβλίο που προέκυψε δεν περιέλαβα τα καλύτερα, ούτε τα πιο αντιπροσωπευτικά ή τα πιο επιδραστικά τραγούδια της σύγχρονης μουσικής. Επίσης δεν περιέλαβα αποκλειστικά τα αγαπημένα μου (κάποια προφανώς είναι). Στις σελίδες του βρίσκονται τραγούδια που οι ιστορίες τους έχουν (μικρό ή μεγάλο) ενδιαφέρον και που (σχεδόν όλα) κάποια στιγμή βρέθηκαν στις αντιγραμμένες TDK κασέτες μου, στα χιλιοπαιγμένα βινύλιά μου, στα αστραφτερά CD και στα –πιο πρόσφατα– άυλα mp3 μου».

vafiadis ex1


Ανοίγω στην τύχη το βιβλίο και πέφτω πάνω στην ιστορία του «Riders on the Storm», των Doors, το οποίο μουσικά ξεκίνησε από αυτοσχεδιασμούς πάνω στο «(Ghost) Riders in the Sky» του Stan Jones, ένα παλιό κάντρι τραγούδι. Ο Morrison πρόσθεσε διαφορετικούς στίχους, με θέμα έναν μανιακό δολοφόνο που κάνει οτοστόπ, ο Manzarek την αξέχαστη εισαγωγή με το ηλεκτρικό του πιάνο και… the rest is history.

Το βιβλίο είναι ένας θησαυρός αυτών των χρήσιμων και άχρηστων πληροφοριών, των trivia, που λατρεύουν οι λάτρεις της μουσικής, αλλά δεν απευθύνεται στους επαΐοντες μόνο. Απευθύνεται περισσότερο σε όσους αγαπούν τη μουσική χωρίς εμμονές, σ’ αυτούς που την απολαμβάνουν χωρίς να γνωρίζουν απέξω κι ανακατωτά όλη τη δισκογραφία του αγαπημένου τους συγκροτήματος. Όπως πάντοτε, ο ίδιος ο συγγραφέας τα λέει καλύτερα: «Με το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας δεν σκοπεύω μόνο να φωτίσω τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τα τραγούδια. Ευελπιστώ να αποτελέσει έναυσμα ώστε ο αναγνώστης να ακούσει αγαπημένα του κομμάτια σαν να είναι η πρώτη φορά, ή να εκτιμήσει αυτά που μέχρι εχτές του ήταν άγνωστα ή αδιάφορα. Ακόμα όμως και να μη συμβεί αυτό, διαβάζοντάς το, ελπίζω να κάνει 101+1 μικρά ταξίδια σε μακρινές πόλεις, σε κάποιες άλλες εποχές, σε ένα άλλο ηχοτρόπιο».

Ιστορίες από τη μουσική πλευρά της ζωής

Όταν πιστεύεις σ’ αυτό που θέλεις να κάνεις κι όταν το κάνεις με μεράκι, ξεπερνάς όλα τα κλισέ της αγοράς. Ναι, τα μουσικά βιβλία μπορούν να είναι εμπορικά και να επανεκδίδονται, όπως μας απέδειξε ο Τάσος Βαφειάδης. Ο συγγραφέας, στο δεύτερο βιβλίο του, έβαλε πιο ψηλά τον πήχη. Συγκέντρωσε αφηγήσεις που αφορούν όχι μόνο τραγούδια, αλλά άλμπουμ, ορχηστρικά κομμάτια, συναυλίες, βίντεο κλπ, μέσα από τις αφηγήσεις των δημιουργών τους. Και γράφει: «Για κάποιες ιστορίες που ήθελα να αποτυπώσω και δεν βρήκα πληροφορίες, απευθύνθηκα στους ίδιους τους δημιουργούς και είχα τη μεγάλη χαρά να μου απαντήσουν. Έτσι, στο βιβλίο περιλαμβάνονται αποκλειστικές αφηγήσεις των Calexico, Chris & Carla, Annie Clark, Madrugada, Tuxedomoon, κλπ».

Η ιστορία της πρώτης ροκ συναυλίας που έγινε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 1980, όταν οι Police έπαιξαν στο γήπεδο του Σπόρτινγκ. Για όσους δεν ήταν εκεί, να πούμε ότι έγινε πανζουρλισμός, έπεσε ξύλο με την αστυνομία, ο ήχος ήταν κακός – αλλά άνοιξε τον δρόμο για να ακολουθήσουν πολλές ακόμα συναυλίες, με ή χωρίς κλοτσοπατινάδα.

Ξεκινάει ο συγγραφέας από το Happy Birthday (1893), (το γνωστό τραγουδάκι που ως το 2016 έπρεπε να πληρώνει κανείς δικαιώματα για τη δημόσια αναπαραγωγή ή χρήση του), περνάει από τα ραγκτάιμ και την τζαζ και εξαπλώνεται σε κάθε είδος μουσικής του 20ού αιώνα (κάντρι, μπλουζ, ροκ, χιπ χοπ, κλπ), μεταφέροντας τις αφηγήσεις των δημιουργών ή όσων βρέθηκαν εκεί την κατάλληλη στιγμή, από βιογραφίες, αυτοβιογραφίες, βιβλία ιστορίας και θεωρίας της μουσικής, και προσωπικές αφηγήσεις. Στο τέλος του επίσης μικρού τόμου των 360 σελίδων ο Βαφειάδης αναφέρει λεπτομερώς τις πηγές του, που είναι πράγματι εντυπωσιακές.

vafiadis ex2

Αλλά και οι ιστορίες είναι ενδιαφέρουσες, απίστευτες, συναρπαστικές. Παραθέτω μερικούς τίτλους: Από τη Νέα Υόρκη στο Πακιστάν και ξανά πίσω. Οι πειρατές των ραδιοκυμάτων. Τη νύχτα που σώθηκε η Βοστώνη. Πόσοι οργασμοί χωράνε σε ένα τραγούδι. Το μουσικό (κόλπο) του αιώνα. Η τεράστια δύναμη των βιντεοκλίπ. Ποιος μπορεί να τα βάλει με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Το φετίχ του βινυλίου. (Για να μη σας μείνει η απορία: το περιοδικό Time έχει αποφανθεί ότι το «Love to love you, baby», με τη Donna Summer, περιέχει 22 οργασμούς).

Ανοίγω πάλι στην τύχη το βιβλίο και πέφτω Στο Τέλος της Ξηρασίας, την ιστορία της πρώτης ροκ συναυλίας που έγινε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 1980, όταν οι Police έπαιξαν στο γήπεδο του Σπόρτινγκ. Για όσους δεν ήταν εκεί, να πούμε ότι έγινε πανζουρλισμός, έπεσε ξύλο με την αστυνομία, ο ήχος ήταν κακός – αλλά άνοιξε τον δρόμο για να ακολουθήσουν πολλές ακόμα συναυλίες, με ή χωρίς κλοτσοπατινάδα. Επιλέγω την ιστορία Η Μεγαλύτερη Συναυλιακή Απάτη που Έγινε Ποτέ, κυρίως για το δεύτερο μέρος της, τη συναυλία που υποτίθεται ότι θα έδιναν οι Clash σε ένα πλοίο, στα ανοιχτά της Θεσσαλονίκης. Το Clash on Boat, που ήταν προγραμματισμένο για τις 9 Σεπτεμβρίου 1989, δεν έγινε ποτέ φυσικά αλλά διαβάζοντας την ιστορία, δεν μπορείς να μη γελάσεις (ή τουλάχιστον εμείς που δεν είχαμε δώσει 1.500 δραχμές για εισιτήριο με ποτό).

Η ποπ κουλτούρα είναι η ιστορία του 20ού αιώνα, κατά την άποψή μου, και οι ιστορίες και των δύο βιβλίων του Τάσου Βαφειάδη μάς προσφέρουν μια χορταστική φέτα αυτής της ιστορίας.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Το επόμενο διάστημα κυκλοφορεί το καινούργιο της αστυνομικό μυθιστόρημα «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (εκδ. Μεταίχμιο).
 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα νόστιμα σπιτικά φαγητά της οικογένειας ή αν η μαμά ήταν βίγκαν

Τα νόστιμα σπιτικά φαγητά της οικογένειας ή αν η μαμά ήταν βίγκαν

Κρατώντας στα χέρια το βιβλίο «Τα Νόστιμα – Σπιτικά Φαγητά της Οικογένειας» (εκδ. Mind Power) που συνυπογράφουν οι Όλγα Γ. Γεριτσίδου και Τάνυα-Μαρία Γεριτσίδου αρκεί η προσεκτική ανάγνωση του λιτού και καλοσχεδιασμένου εξωφύλλου του για να μπούμε στο νόημα. Δεν είναι άλλο ένα βιβλίο συνταγών βγαλμένων από την «κουζ...

Τρεις χάριτες στον τοίχο & 199 σκαλοπάτια, της Πόλυς Χατζημανωλάκη

Τρεις χάριτες στον τοίχο & 199 σκαλοπάτια, της Πόλυς Χατζημανωλάκη

Για τον τόμο με τα ταξιδιωτικά αφηγήματα της Πόλυς Χατζημανωλάκη «Τρεις χάριτες στον τοίχο» & «199 σκαλοπάτια» (πρόλογος για την κάθε ενότητα: Νίκος Βατόπουλος, εκδ. Εύμαρος).

Της Κούλας Αδαλόγλου

Ίσως να ΄ναι το δικό μου μέτρημα βημάτων, ένας στόχ...

Εκεί, του Γιώργου Βέη

Εκεί, του Γιώργου Βέη

Για το βιβλίο του Γιώργου Βέη «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).

Της Μαρίας Μαυρικάκη

Πόσο επίκαιρη είναι η παρουσίαση ενός βιβλίου που κατατάσσεται τεχνικά στην ταξιδιωτική λογοτεχνία, ενόσω βιώνουμε μια ασύλληπτη αλλαγή του έξωθεν κόσμο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαΐου 1862, πέθανε σε ηλικία 44 ετών από φυματίωση στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης ο Αμερικανός φιλόσοφος, φυσιοδίφης και συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί στις 12 Ιουλίου 1817, το τρίτο παιδί ...

Δύο ποιήματα του Γιώργου Κοζία

Δύο ποιήματα του Γιώργου Κοζία

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γιώργος Κοζίας.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

HOTEL DE LA GLORIA

Ελάτε… Δεν είναι μακριά!
Ελάτε πιο γυμνοί στο Τίποτε
με την ομορφιά
ελάτε νύμφες...


5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Μητάς με αφορμή τη νουβέλα του «Τα δύο δώρα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τη νουβέλα σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Παναγή Παναγιωτόπουλου «Περιπέτειες της μεσαίας τάξης – Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την επιστολική νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού «Άρης», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Ένας ερευνητή...

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ