maria callas kentriki

Για το βιβλίο-βιογραφία της Μαρίας Κάλλας, σε επιμέλεια του Τομ Βολφ, «Μαρίας Κάλλας: γράμματα και αναμνήσεις» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Πατάκη). Στη φωτογραφία, η σπουδαία υψίφωνος σε στιγμές χαλάρωσης. 

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια αξιόπιστη βιογραφία της Κάλλας, της μεγαλύτερης, ίσως, υψιφώνου του 20ου αιώνα, μας προσφέρει ο Τομ Βολφ μέσω της δικής της πρωτοπρόσωπης αφήγησης. Ο Τομ Βολφ δεν είναι, επομένως, ο συγγραφέας του παρόντος έργου – αντιθέτως συγγραφέας θα πρέπει να θεωρηθεί η ίδια η Κάλλας. Ο Τομ Βολφ ήταν όμως αυτός ο οποίος με υπομονή και αγάπη συγκέντρωσε, μετέφρασε, ταξινόμησε και υπομνημάτισε τις επιστολές της Μαρίας. Είναι επίσης ο δημιουργός της γνωστής ταινίας “Maria by Callas”, και, όπως είναι προφανές, μεγάλος θαυμαστής και προσεκτικός ακροατής των ερμηνειών της.

Το βιβλίο περιλαμβάνει έναν πρόλογο του Τομ Βολφ καθώς και ένα γράμμα στην αρχή του βιβλίου, γραμμένο από τον ίδιο με αποδέκτη την Κάλλας, στο οποίο εξηγεί το πώς παρακινήθηκε να μελετήσει τη ζωή της μεγάλης ντίβας. Κατόπιν, ακολουθεί η αφήγηση των αναμνήσεων της Κάλλας από την ίδια – κάτι που επιχείρησε να κάνει, άλλες δύο φορές στο παρελθόν, μια το 1957 και άλλη μια το 1977. Στον ενδιάμεσο χρόνο, των δύο αυτών αφηγήσεων παρεμβάλλονται ιδιόχειρες επιστολές της Κάλλας προς διάφορες προσωπικότητες της εποχής, μουσικούς, συναδέλφους της από το λυρικό τραγούδι, διάσημους καλλιτέχνες, φίλους καλούς, μαέστρους. Ειδική αναφορά να κάνουμε στις επιστολές της προς τον πρώτο της σύζυγο Τζιοβάννι Μπαττίστα Μενεγκίνι, την αγαπημένη της δασκάλα στην Αθήνα, την Ελβίρα ντε Ιντάλγκο, ενώ θα βρούμε μια και μόνο επιστολή προς τον έτερο αγαπημένο της, τον Αριστοτέλη Ωνάση. Λιγότερες σε αριθμό είναι οι επιστολές που απευθύνονται στην ίδια την Κάλλας. Για καλύτερη εποπτεία της ζωής και την καριέρας της μεγάλης σοπράνο, περιλαμβάνονται στο βιβλίο πίνακες με τις παραστάσεις και τα ρεσιτάλ της ανά την υφήλιο, καθώς και φωτογραφικό υλικό από τις εμφανίσεις της.

Ερμήνευεσε μοναδικά πολλούς γνωστούς ρόλους του διεθνούς ρεπερτορίου όπως τη Μήδεια του Κερουμπίνι, την Τζιοκόντα του Πονκιέλλι, την Τραβιάτα του Βέρντι, την Τόσκα του Πουτσίνι. Η ίδια ξεχώρισε και ταυτίστηκε περισσότερο από όλες τις ηρωίδες που ερμήνευσε με τη Νόρμα του Μπελίνι, ηρωίδα την οποία υποδύθηκε συνολικά πάνω από ενενήντα φορές σε οκτώ χώρες.

Από τα παιδικά της χρόνια στη Νέα Υόρκη όπου γεννήθηκε και στα πρώτα της βήματα στο κλασικό τραγούδι, έπειτα στην Αθήνα της Κατοχής και στα μαθήματα με τη σπουδαία δασκάλα της Ελβίρα ντε Ιντάλγκο, ο αναγνώστης θα κατανοήσει ποιες ήταν οι επιρροές που διαμόρφωσαν τη μεγάλη ντίβα. Οπωσδήποτε, θα εκπλαγεί με την εργατικότητα της Κάλλας, πλάι στο μεγάλο και πηγαίο ταλέντο της και θα θαυμάσει τη μανία της να μην τραγουδάει στις μεγάλες σκηνές αν δεν αισθανόταν ότι μπορούσε να αποδώσει το εκατό τοις εκατό των φωνητικών της δυνατοτήτων, μια μανία την οποία πλήρωσε ουκ ολίγες φορές με ζωηρές αποδοκιμασίες, όπως στη Ρώμη το 1958.

Σκάλα του Μιλάνου, Royal Opera House του Λονδίνου, Παρίσι, Βερολίνο, Αθήνα, Βιέννη, ακόμη και Μεξικό και Αργεντινή, η μεγάλη σοπράνο δούλεψε εντατικότατα κατά τη δεκαετία του '50, και ερμήνευεσε μοναδικά πολλούς γνωστούς ρόλους του διεθνούς ρεπερτορίου όπως τη Μήδεια του Κερουμπίνι, την Τζιοκόντα του Πονκιέλλι, την Τραβιάτα του Βέρντι, την Τόσκα του Πουτσίνι. Η ίδια ξεχώρισε και ταυτίστηκε περισσότερο από όλες τις ηρωίδες που ερμήνευσε με τη Νόρμα του Μπελίνι, ηρωίδα την οποία υποδύθηκε συνολικά πάνω από ενενήντα φορές σε οκτώ χώρες.

Ο Τομ Βολφ μας επιτρέπει να δούμε για πρώτη φορά όχι τη Μαρία πίσω από την Κάλλας, αλλά τη Μαρία να συνυπάρχει με την Κάλλας στους δραματικούς ρόλους, στις ιδιωτικές φιλίες, στις επαγγελματικές συνεργασίες, αλλά και στην ερωτική της ζωή.

Ο Τομ Βολφ μας επιτρέπει να δούμε για πρώτη φορά όχι τη Μαρία πίσω από την Κάλλας, αλλά τη Μαρία να συνυπάρχει με την Κάλλας στους δραματικούς ρόλους, στις ιδιωτικές φιλίες, στις επαγγελματικές συνεργασίες, αλλά και στην ερωτική της ζωή. Το βιβλίο αυτό εκπληρώνει, θα λέγαμε, την επιθυμία της Κάλλας να γράψει την αυτοβιογραφία της, απαλλαγμένη απ' όλα εκείνα τα ψεύδη και τις ανακρίβειες τα οποία κατά καιρούς διακινούνταν στα ταμπλόιντ της εποχης. Την επιθυμία της αυτή δεν πρόλαβε να την πραγματοποιήσει. Πέθανε ξαφνικά στο διαμέρισμά της στο Παρίσι το 1977 σε ηλικία 53 ετών. 

Ένα βιβλίο-φόρος τιμής στην μεγάλη καλλιτέχνιδα, το οποίο διαβάζεται με μεγάλο ενδιαφέρον από μουσικούς και μη. Τολμώ να πω και εγώ ως δασκάλα φωνητικής, μουσικός, σοπράνο και φανατική ακροάτρια της υπέροχης αυτής τέχνης που λέγεται όπερα, ότι το βιβλίο αυτό θα συγκινήσει ιδιαίτερα όσους σχετίζονται, με οποιονδήποτε τρόπο, με τη θεϊκή αυτή τέχνη της μουσικής. Και επιπλέον, θα τους διαφωτίσει, αφού η μεγάλη Ελληνίδα σοπράνο αποκαλύπτει στις αναμνήσεις της, κάποια βασικά σημεία της φτασμένης τεχνικής της στο τραγούδι, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο οδηγό για τους νέους σπουδαστές του κλασικού τραγουδιού.

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


callas exΜαρία Κάλλας
ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ
Επιμ. ΤΟΜ ΒΟΛΦ
Μτφρ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΠΑΣ
ΠΑΤΑΚΗΣ 2020
Σελ. 496, τιμή εκδότη €20,90


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα απομνημονεύματά μου, του Σωτήρη Σπαθάρη – η λαϊκή φωτιά της τέχνης του καραγκιόζη

Τα απομνημονεύματά μου, του Σωτήρη Σπαθάρη – η λαϊκή φωτιά της τέχνης του καραγκιόζη

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Σωτήρη Σπαθάρη «Τα απομνημονεύματά μου» (επιμ. Γιάννης Κόκκωνας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Κεντρική εικόνα: Ο Σωτήρης Σπαθάρης © Σπαθάρειο Μουσείο.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Η λαϊκή φωτιά της τέχνης...

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Για τη μυθιστορηματική βιογραφία του Jack Fairweather «Ο εθελοντής – Η αληθινή ιστορία του ήρωα της αντίστασης που διείσδυσε στο Άουσβιτς» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα, ο ήρωας του βιβλίου Βιτόλντ Πιλέτσκι σε μια φωτογραφία ντοκουμέντο από το 1941, κατά την εισαγωγή του στο στρα...

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, του Ιάκωβου Μιχαηλίδη

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, του Ιάκωβου Μιχαηλίδη

Για τη μελέτη του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης – Ο στρατιωτικός ηγέτης της Επανάστασης» (εκδ. Μεταίχμιο). Εικόνα: Πίνακας του Γιώργου Ρόρρη.

Της Λεύκης Σαραντινού

Αν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο περίφημος «...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 20 Απριλίου 1922, γεννήθηκε στην Αθήνα ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης. Τον έχουν αποκαλέσει ποιητή του έρωτα και της επανάστασης, έναν μοντέρνο κομμουνιστή. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ήταν Μεγάλο Σάββατο όταν γεννήθηκε το πέμπτο παιδί τ...

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Η ηθοποιός Μαρία Παπαφωτίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Μια μέρα σαν σήμερα, 18 Απριλίου 1927, γεννήθηκε ο πολιτικός επιστήμονας Σάμιουελ Χάντινγκτον. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο συγγραφέας του πολυσυζητημένου βιβλίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ευσταθίας Ματζαρίδου «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[…] Τις ώρες που αυτοί κοιμούνται, αν εξαιρέσω, το ροχαλητό το...

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον συλλογικό τόμο «Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση», σε επιμέλεια του Ιωάννη Βαρτζόπουλου, που κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι στη φύση του ανθρώπου η δυνατότ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ