Gisdakis Gatsos Dimitrouka Hatzidakis

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Αγαθής Δημητρούκα «Αν» (εικ. Tàssies, εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Οι στίχοι του βιβλίου αυτού είχαν γραφτεί για να μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι το 1982. Ήταν οι «Διφωνίες», που, όπως γράφει η ίδια η Αγαθή Δημητρούκα στο επίμετρο του βιβλίου, «μουσικά δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Οι στίχοι τους, όμως, ποιητικοί και με πολλές εικόνες, δίνουν αφορμή για την εικαστική ανάγνωσή τους».

Οι στίχοι του βιβλίου αυτού είχαν γραφτεί για να μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι το 1982.

Ένα εικονοβιβλίο-έκπληξη είναι το Αν της Αγαθής Δημητρούκα σε εξαιρετική εικονογράφηση του Καταλανού δημοσιογράφου και εικονογράφου Tàssies, μια έκδοση ιδιαίτερα επιμελημένη από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο. Οι στίχοι του βιβλίου αυτού είχαν γραφτεί για να μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι το 1982. Ήταν οι «Διφωνίες», που, όπως γράφει η ίδια η Αγαθή Δημητρούκα στο επίμετρο του βιβλίου, «μουσικά δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Οι στίχοι τους, όμως, ποιητικοί και με πολλές εικόνες, δίνουν αφορμή για την εικαστική ανάγνωσή τους». Με κύριο χαρακτηριστικό τον υπερρεαλιστικό χαρακτήρα τους, που τροφοδοτεί τη φαντασία μέσα από την όσμωση εννοιών λογικά απομακρυσμένων μεταξύ τους και που οδηγεί τον αναγνώστη μικρό ή μεγάλο στην απόλαυση ανοίκειων εικόνων, η Αγαθή Δημητρούκα απαντά στις υποθέσεις που η ίδια θέτει με στίχους που οδηγούν τον αναγνώστη να σκεφτεί, να θαυμάσει και ενδεχομένως να αποδεχτεί, αν συμφωνεί, στάσεις ή ιδανικά ζωής.

Οι τρεις ποιητικές ιστορίες εξαρτώνται από τρεις υποθέσεις που εμπεριέχουν όλες το ρήμα δίνω (αν μου δίναν), προσδιορίζοντας διαφορετικό, κάθε φορά, στόχο που εκτείνεται από την προσωπική πορεία (Το δρόμο μου να βρω), ως τη συγκρότηση των πόλεων (και μου λέγαν να χτίσω μια πόλη) και τα παγκόσμια ιδανικά (και μου λέγαν τον κόσμο να ντύσω). Η επανάληψη των λέξεων προσδίδει μουσικότητα στο στίχο και εγγράφει με έντεχνο τρόπο τις διαφορές των υποθέσεων. Το τέλος των αφηγήσεων είναι ανοικτό, παρωθώντας τη φαντασία του αναγνώστη να δημιουργήσει τα δικά του «αν» που μπορούν να του προσφέρουν πολλά.

Τα παιχνίδια του «αν» και του «όταν», συνηθισμένα στους κύκλους των υπερρεαλιστών, Ελλήνων και ξένων, άνοιγαν νέους δρόμους στη σκέψη, καθώς οι απαντήσεις τους, αγνοούσαν το περιεχόμενο της υπόθεσης. Το «Αν» της Αγαθής Δημητρούκα ξαφνιάζει το παιδί αναγνώστη, του γεννά την περιέργεια για το τι θα «συμβεί», ενώ παράλληλα διευρύνει τους ορίζοντές του, πηγαίνοντάς το πέρα από το αναμενόμενο. Η συνύπαρξη αντιθέτων συναισθημάτων και καταστάσεων συμβάλλει στην ανάπτυξη της δημιουργικής φαντασίας του, ενώ ανάλογα με την ωριμότητα και την ηλικία του μπορεί να το προβληματίσει και να το κάνει να σκεφτεί για πράγματα που συμβαίνουν γύρω του.

Αν μου δίναν τις πίκρες τους όλοι
Και μου λέγαν να χτίσω μια πόλη
Θα ζωγράφιζα πράσινα σπίτια
Και στον ήλιο τις πόρτες τους θ’ άνοιγα.
 

Η ποιητική γραφή με τον έμμετρο στίχο και τη φανερή ή κρυφή εσωτερική αρμονία δημιουργεί ένα ευχάριστο συναίσθημα στον μικρό αναγνώστη. Ωστόσο, το βιβλίο αυτό δεν μας εκπλήσσει μόνο με τον λόγο του. Είναι η ευφάνταστη, αποκαλυπτική ανάγνωση του κειμένου από τον Tàssies που προσφέρει όχι μόνο την εικαστική απόλαυση αλλά τις πολλαπλές αναγνώσεις του κειμένου. Τα χρώματα, οι στάσεις των προσώπων ή των άλλων όντων των ποιημάτων αποδίδουν την κίνηση των λέξεων, την πολυσημία τους και αναδεικνύουν τη μυθοπλαστική ηρωίδα αποτυπώνοντας τα συναισθήματά της.

Είναι ένα υποδειγματικό εικονοβιβλίο, σπάνιο για την ελληνική βιβλιοπαραγωγή του είδους αυτού.

* Η ΆΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ-ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 ** Στην κεντρική εικόνα, η Αγαθή Δημητρούκα με τους Γιώργο Χατζιδάκι, Νίκο Γκάτσο και Μάνο Χατζιδάκι. 


Αγαθή Δημητρούκα
Εικονογρ. Tàssies
Καλειδοσκόπιο 2018
Σελ. 36, τιμή εκδότη €15,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΓΑΘΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΚΑ

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το ολοκαύτωμα στο εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο: Τέσσερα ελληνικά βιβλία

Το ολοκαύτωμα στο εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο: Τέσσερα ελληνικά βιβλία

Τέσσερα εικονογραφημένα βιβλία γραμμένα με διαφορετικούς τρόπους γραφής, ύφους ή οπτικής γωνίας και θέμα το Ολοκαύτωμα: «Τα κίτρινα καπέλα» της Κέλλυς Ματαθία-Κόβο με εικονογράφηση της ίδιας (Πατάκης, 2017), «Από μακριά» της Αγγελικής Δαρλάση (εικον. Βασίλης Κουτσογιάννης, εκδ. Μεταίχμιο), «Ζάζα» της Αργυρώς Πιπίνη ...

«Γκούρι, σημαίνει πέτρα», της Θεοδώρας Κατσιφή (κριτική)

«Γκούρι, σημαίνει πέτρα», της Θεοδώρας Κατσιφή (κριτική)

Για το βιβλίο της Θεοδώρας Κατσιφή «Γκούρι, σημαίνει πέτρα» με εικονογράφηση της Πατρίτσια – Ευγενίας Δεληγιάννη (εκδ. Καλειδοσκόπιο). Κεντρική εικόνα: Επεξεργασμένο σκίτσο της Πατρίτσια – Ευγενίας Δεληγιάννη από το βιβλίο.

Του Μάνου Κοντολέων

...
«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

Για την εικονογραφημένη παραμυθική ιστορία «Μάντρα, Μάντρα τι μαγειρεύεις», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου, σε εικονογράφηση Αιμιλίας Κονταίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ένα μεγάλ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ