Gisdakis Gatsos Dimitrouka Hatzidakis

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Αγαθής Δημητρούκα «Αν» (εικ. Tàssies, εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Οι στίχοι του βιβλίου αυτού είχαν γραφτεί για να μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι το 1982. Ήταν οι «Διφωνίες», που, όπως γράφει η ίδια η Αγαθή Δημητρούκα στο επίμετρο του βιβλίου, «μουσικά δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Οι στίχοι τους, όμως, ποιητικοί και με πολλές εικόνες, δίνουν αφορμή για την εικαστική ανάγνωσή τους».

Οι στίχοι του βιβλίου αυτού είχαν γραφτεί για να μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι το 1982.

Ένα εικονοβιβλίο-έκπληξη είναι το Αν της Αγαθής Δημητρούκα σε εξαιρετική εικονογράφηση του Καταλανού δημοσιογράφου και εικονογράφου Tàssies, μια έκδοση ιδιαίτερα επιμελημένη από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο. Οι στίχοι του βιβλίου αυτού είχαν γραφτεί για να μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι το 1982. Ήταν οι «Διφωνίες», που, όπως γράφει η ίδια η Αγαθή Δημητρούκα στο επίμετρο του βιβλίου, «μουσικά δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Οι στίχοι τους, όμως, ποιητικοί και με πολλές εικόνες, δίνουν αφορμή για την εικαστική ανάγνωσή τους». Με κύριο χαρακτηριστικό τον υπερρεαλιστικό χαρακτήρα τους, που τροφοδοτεί τη φαντασία μέσα από την όσμωση εννοιών λογικά απομακρυσμένων μεταξύ τους και που οδηγεί τον αναγνώστη μικρό ή μεγάλο στην απόλαυση ανοίκειων εικόνων, η Αγαθή Δημητρούκα απαντά στις υποθέσεις που η ίδια θέτει με στίχους που οδηγούν τον αναγνώστη να σκεφτεί, να θαυμάσει και ενδεχομένως να αποδεχτεί, αν συμφωνεί, στάσεις ή ιδανικά ζωής.

Οι τρεις ποιητικές ιστορίες εξαρτώνται από τρεις υποθέσεις που εμπεριέχουν όλες το ρήμα δίνω (αν μου δίναν), προσδιορίζοντας διαφορετικό, κάθε φορά, στόχο που εκτείνεται από την προσωπική πορεία (Το δρόμο μου να βρω), ως τη συγκρότηση των πόλεων (και μου λέγαν να χτίσω μια πόλη) και τα παγκόσμια ιδανικά (και μου λέγαν τον κόσμο να ντύσω). Η επανάληψη των λέξεων προσδίδει μουσικότητα στο στίχο και εγγράφει με έντεχνο τρόπο τις διαφορές των υποθέσεων. Το τέλος των αφηγήσεων είναι ανοικτό, παρωθώντας τη φαντασία του αναγνώστη να δημιουργήσει τα δικά του «αν» που μπορούν να του προσφέρουν πολλά.

Τα παιχνίδια του «αν» και του «όταν», συνηθισμένα στους κύκλους των υπερρεαλιστών, Ελλήνων και ξένων, άνοιγαν νέους δρόμους στη σκέψη, καθώς οι απαντήσεις τους, αγνοούσαν το περιεχόμενο της υπόθεσης. Το «Αν» της Αγαθής Δημητρούκα ξαφνιάζει το παιδί αναγνώστη, του γεννά την περιέργεια για το τι θα «συμβεί», ενώ παράλληλα διευρύνει τους ορίζοντές του, πηγαίνοντάς το πέρα από το αναμενόμενο. Η συνύπαρξη αντιθέτων συναισθημάτων και καταστάσεων συμβάλλει στην ανάπτυξη της δημιουργικής φαντασίας του, ενώ ανάλογα με την ωριμότητα και την ηλικία του μπορεί να το προβληματίσει και να το κάνει να σκεφτεί για πράγματα που συμβαίνουν γύρω του.

Αν μου δίναν τις πίκρες τους όλοι
Και μου λέγαν να χτίσω μια πόλη
Θα ζωγράφιζα πράσινα σπίτια
Και στον ήλιο τις πόρτες τους θ’ άνοιγα.
 

Η ποιητική γραφή με τον έμμετρο στίχο και τη φανερή ή κρυφή εσωτερική αρμονία δημιουργεί ένα ευχάριστο συναίσθημα στον μικρό αναγνώστη. Ωστόσο, το βιβλίο αυτό δεν μας εκπλήσσει μόνο με τον λόγο του. Είναι η ευφάνταστη, αποκαλυπτική ανάγνωση του κειμένου από τον Tàssies που προσφέρει όχι μόνο την εικαστική απόλαυση αλλά τις πολλαπλές αναγνώσεις του κειμένου. Τα χρώματα, οι στάσεις των προσώπων ή των άλλων όντων των ποιημάτων αποδίδουν την κίνηση των λέξεων, την πολυσημία τους και αναδεικνύουν τη μυθοπλαστική ηρωίδα αποτυπώνοντας τα συναισθήματά της.

Είναι ένα υποδειγματικό εικονοβιβλίο, σπάνιο για την ελληνική βιβλιοπαραγωγή του είδους αυτού.

* Η ΆΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ-ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 ** Στην κεντρική εικόνα, η Αγαθή Δημητρούκα με τους Γιώργο Χατζιδάκι, Νίκο Γκάτσο και Μάνο Χατζιδάκι. 


Αγαθή Δημητρούκα
Εικονογρ. Tàssies
Καλειδοσκόπιο 2018
Σελ. 36, τιμή εκδότη €15,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΓΑΘΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΚΑ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το «Χριστουγεννιάτικο Γουρουνάκι», της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ που έκανε και πάλι τα μαγικά της

Το «Χριστουγεννιάτικο Γουρουνάκι», της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ που έκανε και πάλι τα μαγικά της

Για το βιβλίο για παιδιά της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ «Το Χριστουγεννιάτικο Γουρουνάκι» (μτφρ. Σοφία Γρηγορίου, εκδ. Ψυχογιός).

Του Μάνου Μπονάνου

Στη φαντασία της πολυβραβευμένης Βρετανής ...

«Ο πιο δυνατός άνθρωπος του κόσμου», του Δημήτρη Μπασλάμ (κριτική)

«Ο πιο δυνατός άνθρωπος του κόσμου», του Δημήτρη Μπασλάμ (κριτική)

Για το εικονογραφημένο βιβλίο «Ο πιο δυνατός άνθρωπος του κόσμου» (εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη) του Δημήτρη Μπασλάμ που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Τα τελευταία χρόνια η εκδοτική παραγωγή εικονογραφημένων...

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Τασούλας Τσιλιμένη «Δε μ’ αρέσει η βροχή!» (εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, εκδ. Διάπλους).

Του Ανδρέα Καρακίτσιου

Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου διδάσκει τις κλασικές θεματι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Κουφάκης απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ