run with the wolves

«Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει η Αμερικανίδα ψυχαναλύτρια, ποιήτρια και κανταδόρα Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το σώμα της και τη ζωή της.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Όταν ακούμε για Αρχέτυπα, το μυαλό μας πάει, και σωστά, στον Ελβετό Ψυχίατρο και Ψυχαναλυτή Καρλ Γιουνγκ (1875 - 1961). Ο Γιουνγκ υπήρξε φίλος και στενός συνεργάτης του Σίγκμουντ Φρόιντ, αλλά στη συνέχεια τράβηξε τον δικό του δρόμο, και δημιούργησε τη σχολή σκέψης που ονομάστηκε Αναλυτική Ψυχολογία. Ο Γιουνγκ δίνει ιδιαίτερο βάρος και σημασία στα όνειρα, στις ενοράσεις, στα σύμβολα, στην πρωτόγονη τέχνη και στις λαϊκές αφηγήσεις, ενώ δικός του είναι και ο όρος Συλλογικό Ασυνείδητο.

Η Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, που κατάγεται από γονείς αυτόχθονες Μεξικανούς, είναι έμπειρη γιουνγκιανή ψυχαναλύτρια. Έχει μελετήσει δεκάδες αρχετυπικές ιστορίες και παραμύθια που αφορούν τις Γυναίκες. Πηγαίνοντας όμως ακόμη βαθύτερα, ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει αυτά τα παραμύθια δεν είναι θεωρητικός: είναι σωματικός και βιωματικός: η Εστές είναι πρωτίστως ποιήτρια και κανταδόρα, δηλαδή αφηγήτρια παλαιών ιστοριών.

Βιβλίο πλούσιο και ετερογενές

Gynaikes pou trexoun me tous lykousTo Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους είναι ένα πρωτότυπο, ίσως και μοναδικό στο είδος του βιβλίο. Όσο εύκολα κι ευχάριστα διαβάζεται, τόσο δύσκολα περιγράφεται. Κι ο λόγος δεν είναι τόσο οι εξακόσιες μεγάλου μεγέθους σελίδες του, όσο, πρωτίστως, το πλούσιο και ετερογενές περιεχόμενό του. Ανάμεσα σε αφρικανικές ιστορίες, σε κέλτικους μύθους, σε τελετουργικά Ινδιάνων του Μεξικού και σκηνές από την Ομηρική ποίηση, ανάμεσα σε μυθικά σύμβολα και πρωτόγονα αγαλματίδια, η Εστές αναζητά και εντοπίζει την Άγρια Γυναίκα, την αρχετυπική θηλυκή ύπαρξη, που εξακολουθεί να ανασαίνει (ή και να γρυλίζει, ενίοτε) κάτω από τα αδρανή υλικά του πολιτισμού μας. Η Άγρια Γυναίκα, ελεύθερη από πειθαναγκασμούς και καθωσπρεπισμούς, υπάρχει ακόμη δίπλα μας. Η φωνή της ακούγεται πιο καθαρά και πιο δυνατά μέσα από τις παλιές, όχι ξεχασμένες ιστορίες.

Ανάμεσα σε αυτές τις ιστορίες, δεσπόζουν μερικά αρχετυπικά όνειρα, με τα οποία, σύμφωνα με την Εστές, όλες οι γυναίκες έρχονται κάποια στιγμή στη ζωή τους αντιμέτωπες. Τα όνειρα αυτά είναι συνήθως μυητικά, έχουν δηλαδή ως σκοπό να εισάγουν τη γυναίκα σε κάποια νέα πλευρά της φύσης της.

Αλλαγή, άνοιγμα σε νέους κόσμους, μύηση σε μια ψυχική κατάσταση, αφύπνιση... Αυτές είναι μερικές από τις λέξεις που συναντάμε συχνά στο λεξιλόγιο της Εστές. Μελετώντας τους λύκους, και ειδικότερα τις λύκαινες, βρίσκει πολλές αναλογίες με τη γυναικεία φύση. Τους αναγνωρίζει κοινά ψυχικά χαρακτηριστικά: οξυμένη διαίσθηση, παιχνιδιάρικο πνεύμα και μεγάλη ικανότητα αφοσίωσης. Λύκαινες και γυναίκες αρέσκονται να σχετίζονται, είναι φιλοπερίεργες, ανθεκτικές και αφοσιωμένες μέχρι τέλους στα μικρά τους και στην αγέλη. Στη ζωώδη ψυχική καταγωγή του ανθρώπου, στην Άγρια Φύση μας, η Εστές βρίσκει ισορροπία, ομορφιά και σοφία. «Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το ίδιο το σώμα της.

Γυναίκες: μια ξεχωριστή φυλή;

Είναι αλήθεια ότι η Εστές αντιμετωπίζει τις γυναίκες όχι σαν το ήμισυ του πληθυσμού μιας ενιαίας ανθρωπότητας, αλλά σαν μια ξεχωριστή φυλή. Σαν πλάσματα χαρισματικά και προικισμένα με ξεχωριστές ικανότητες. Έτσι, ένας άντρας, διαβάζοντας αυτό το βιβλίο ίσως αισθανθεί άβολα, σαν να βρέθηκε σε πάρτι μεταμφιεσμένων με τζιν και κοντομάνικο. Ή στο υπνοδωμάτιο μιας έφηβης την ώρα που ξεκαρδίζεται στο τηλέφωνο με τις φίλες της, ανήμπορος να κατανοήσει τα αστεία τους, το νόημα της συνομιλίας τους πίσω από τις λέξεις.

Ας κάνει όμως υπομονή: το βιβλίο της Εστές θα τον ανταμείψει και εκείνον. Οι άντρες ζούμε μαζί με τις γυναίκες: ερωτευόμαστε, αγαπάμε, φροντίζουμε ο ένας τον άλλον. Και το σημαντικότερο: Όλοι μας, όλοι ανεξαιρέτως, βγήκαμε μέσα από μία γυναίκα, για την οποία συχνά λέμε ότι ήταν και είναι ο σημαντικότερος άνθρωπος της ζωής μας. Η Άγρια Γυναίκα, η Γυναίκα που τρέχει με τους λύκους, είτε βρίσκεται εν υπνώσει δίπλα μας (είτε ακόμη και μέσα μας), μας ζητάει να την πλησιάσουμε, να την καταλάβουμε, να την υποδεχτούμε. Μπορεί να κάνει τη ζωή μας πιο αληθινή, πιο ελεύθερη, πιο συναρπαστική.

clarissa pinkola estes
Η Κλαρίσα Πίνκολα-Εστές είναι Διεθνώς αναγνωρισμένη διανοούμενη, βραβευμένη ποιήτρια, διπλωματούχος της ψυχαναλυτικής σχολής του Γιούνγκ και ειδικευμένη σε ασθενείς με διαταραχή μετατραυματικού στρες. Στο διδακτορικό της ασχολήθηκε με την εθνο-κλινική ψυχολογία, τη μελέτη κοινωνικών και ψυχολογικών προτύπων πολιτιστικών και φυλετικών ομάδων, με έμφαση στην ιστορία των ιθαγενών. Στη σφαγή που έγινε στο Γυμνάσιο Columbine, τον Απρίλιο του 1999, προσέφερε τις υπηρεσίες της για τέσσερα χρόνια, στηρίζοντας την κοινότητα. Σήμερα εργάζεται, στηρίζοντας τις οικογένειες των επιζήσαντων από την καταστροφή της 11ης Σεπτεμβρίου στην Ανατολική και Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έργο της έχει δημοσιευτεί σε 37 γλώσσες. Το βιβλίο της Οι γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους ήταν πρώτο στη λίστα πωλήσεων των New York Times για 144 εβδομάδες.
 

Το βιβλίο της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1992, και παρότι πέρασε κάτω από τα ραντάρ της κριτικής, κινούμενο από στόμα σε στόμα έγινε ένα διαχρονικό λονγκ σέλερ, τόσο στα αγγλικά όσο και σε ακόμη σαράντα γλώσσες. Η 75χρονη σήμερα Εστές είναι πλέον σημαίνουσα μορφή στους αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών. Με τα λόγια της, δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν. Έχει συνεργαστεί με Ιέρειες των Αμερικανικών γραμμάτων, όπως η Μάγια Αγγέλου και η Τόνι Μόρισον, κι έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία για τη συνολική της προσφορά.

Η 75χρονη σήμερα Εστές είναι πλέον σημαίνουσα μορφή στους αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών. Με τα λόγια της, δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν.

Στη χώρα μας τη γνωρίσαμε πριν από λίγα χρόνια με το ευσύνοπτο βιβλίο της «Ο χορός των μεγάλων μητέρων», έναν ύμνο στη μητρότητα. Από τις ίδιες εκδόσεις, τις εκδόσεις Κέλευθος, έχουμε εδώ και λίγους μήνες στα χέρια μας το «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους», σε μετάφραση της Δέσποινας Παπαγιαννοπούλου. Έχουμε να κάνουμε με μια άρτια έκδοση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον όγκο του βιβλίου όσο και τις δυσκολίες του εγχειρήματος σε επίπεδο ορολογίας και γλωσσικής πολυμορφίας. Ένα έργο με ξεχωριστό αποτύπωμα και ισχυρή μεταμορφωτική δύναμη.

* Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά», του Γιάννη Καρκανέβατου – Ένα σύνθετο και βαθύ μυθιστόρημα

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά», του Γιάννη Καρκανέβατου – Ένα σύνθετο και βαθύ μυθιστόρημα

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Θα ξεκινήσω αυτήν την παρουσίαση με έναν κάπως προσωπικό τόνο, που νομίζω ότι δικαιολογείται, αλλά έχει και νόημα....

«Η καρδιά κυνηγάει μονάχη» της Κάρσον ΜακΚάλερς: το αξεπέραστο ντεμπούτο μιας εικοσάχρονης

«Η καρδιά κυνηγάει μονάχη» της Κάρσον ΜακΚάλερς: το αξεπέραστο ντεμπούτο μιας εικοσάχρονης

Δυο λόγια για το πρώτο κι ωστόσο ώριμο μυθιστόρημα της Carson McCullers (1917 - 1967) «Η καρδιά κυνηγάει μονάχη», σε μετάφραση του Μιχάλη Μακρόπουλου (εκδ. Διόπτρα). 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πώς γεννιέται ένα σπουδαίο μυθιστόρημα όπως το ...

Οι «Επικίνδυνες σχέσεις» του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό συνεχίζουν να μας προκαλούν να τις διαβάσουμε

Οι «Επικίνδυνες σχέσεις» του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό συνεχίζουν να μας προκαλούν να τις διαβάσουμε

Οι «Επικίνδυνες Σχέσεις» είναι αναντίρρητα ένα από τα επιτεύγματα της γαλλικής λογοτεχνίας, μα ταυτόχρονα κι ένα από τα πιο επιδραστικά κείμενα της παγκόσμιας γραμματείας. Στο κείμενο που ακολουθεί προσπαθώ να διερευνήσω το γιατί.*

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Εντυπώσεις από την πρώτη μας μέρα στα Χανιά, τη δεύτερη του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων με κεντρικό θέμα: «Στις γραμμές των συνόρων». 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ