run with the wolves

«Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει η Αμερικανίδα ψυχαναλύτρια, ποιήτρια και κανταδόρα Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το σώμα της και τη ζωή της.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Όταν ακούμε για Αρχέτυπα, το μυαλό μας πάει, και σωστά, στον Ελβετό Ψυχίατρο και Ψυχαναλυτή Καρλ Γιουνγκ (1875 - 1961). Ο Γιουνγκ υπήρξε φίλος και στενός συνεργάτης του Σίγκμουντ Φρόιντ, αλλά στη συνέχεια τράβηξε τον δικό του δρόμο, και δημιούργησε τη σχολή σκέψης που ονομάστηκε Αναλυτική Ψυχολογία. Ο Γιουνγκ δίνει ιδιαίτερο βάρος και σημασία στα όνειρα, στις ενοράσεις, στα σύμβολα, στην πρωτόγονη τέχνη και στις λαϊκές αφηγήσεις, ενώ δικός του είναι και ο όρος Συλλογικό Ασυνείδητο.

Η Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, που κατάγεται από γονείς αυτόχθονες Μεξικανούς, είναι έμπειρη γιουνγκιανή ψυχαναλύτρια. Έχει μελετήσει δεκάδες αρχετυπικές ιστορίες και παραμύθια που αφορούν τις Γυναίκες. Πηγαίνοντας όμως ακόμη βαθύτερα, ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει αυτά τα παραμύθια δεν είναι θεωρητικός: είναι σωματικός και βιωματικός: η Εστές είναι πρωτίστως ποιήτρια και κανταδόρα, δηλαδή αφηγήτρια παλαιών ιστοριών.

Βιβλίο πλούσιο και ετερογενές

Gynaikes pou trexoun me tous lykousTo Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους είναι ένα πρωτότυπο, ίσως και μοναδικό στο είδος του βιβλίο. Όσο εύκολα κι ευχάριστα διαβάζεται, τόσο δύσκολα περιγράφεται. Κι ο λόγος δεν είναι τόσο οι εξακόσιες μεγάλου μεγέθους σελίδες του, όσο, πρωτίστως, το πλούσιο και ετερογενές περιεχόμενό του. Ανάμεσα σε αφρικανικές ιστορίες, σε κέλτικους μύθους, σε τελετουργικά Ινδιάνων του Μεξικού και σκηνές από την Ομηρική ποίηση, ανάμεσα σε μυθικά σύμβολα και πρωτόγονα αγαλματίδια, η Εστές αναζητά και εντοπίζει την Άγρια Γυναίκα, την αρχετυπική θηλυκή ύπαρξη, που εξακολουθεί να ανασαίνει (ή και να γρυλίζει, ενίοτε) κάτω από τα αδρανή υλικά του πολιτισμού μας. Η Άγρια Γυναίκα, ελεύθερη από πειθαναγκασμούς και καθωσπρεπισμούς, υπάρχει ακόμη δίπλα μας. Η φωνή της ακούγεται πιο καθαρά και πιο δυνατά μέσα από τις παλιές, όχι ξεχασμένες ιστορίες.

Ανάμεσα σε αυτές τις ιστορίες, δεσπόζουν μερικά αρχετυπικά όνειρα, με τα οποία, σύμφωνα με την Εστές, όλες οι γυναίκες έρχονται κάποια στιγμή στη ζωή τους αντιμέτωπες. Τα όνειρα αυτά είναι συνήθως μυητικά, έχουν δηλαδή ως σκοπό να εισάγουν τη γυναίκα σε κάποια νέα πλευρά της φύσης της.

Αλλαγή, άνοιγμα σε νέους κόσμους, μύηση σε μια ψυχική κατάσταση, αφύπνιση... Αυτές είναι μερικές από τις λέξεις που συναντάμε συχνά στο λεξιλόγιο της Εστές. Μελετώντας τους λύκους, και ειδικότερα τις λύκαινες, βρίσκει πολλές αναλογίες με τη γυναικεία φύση. Τους αναγνωρίζει κοινά ψυχικά χαρακτηριστικά: οξυμένη διαίσθηση, παιχνιδιάρικο πνεύμα και μεγάλη ικανότητα αφοσίωσης. Λύκαινες και γυναίκες αρέσκονται να σχετίζονται, είναι φιλοπερίεργες, ανθεκτικές και αφοσιωμένες μέχρι τέλους στα μικρά τους και στην αγέλη. Στη ζωώδη ψυχική καταγωγή του ανθρώπου, στην Άγρια Φύση μας, η Εστές βρίσκει ισορροπία, ομορφιά και σοφία. «Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το ίδιο το σώμα της.

Γυναίκες: μια ξεχωριστή φυλή;

Είναι αλήθεια ότι η Εστές αντιμετωπίζει τις γυναίκες όχι σαν το ήμισυ του πληθυσμού μιας ενιαίας ανθρωπότητας, αλλά σαν μια ξεχωριστή φυλή. Σαν πλάσματα χαρισματικά και προικισμένα με ξεχωριστές ικανότητες. Έτσι, ένας άντρας, διαβάζοντας αυτό το βιβλίο ίσως αισθανθεί άβολα, σαν να βρέθηκε σε πάρτι μεταμφιεσμένων με τζιν και κοντομάνικο. Ή στο υπνοδωμάτιο μιας έφηβης την ώρα που ξεκαρδίζεται στο τηλέφωνο με τις φίλες της, ανήμπορος να κατανοήσει τα αστεία τους, το νόημα της συνομιλίας τους πίσω από τις λέξεις.

Ας κάνει όμως υπομονή: το βιβλίο της Εστές θα τον ανταμείψει και εκείνον. Οι άντρες ζούμε μαζί με τις γυναίκες: ερωτευόμαστε, αγαπάμε, φροντίζουμε ο ένας τον άλλον. Και το σημαντικότερο: Όλοι μας, όλοι ανεξαιρέτως, βγήκαμε μέσα από μία γυναίκα, για την οποία συχνά λέμε ότι ήταν και είναι ο σημαντικότερος άνθρωπος της ζωής μας. Η Άγρια Γυναίκα, η Γυναίκα που τρέχει με τους λύκους, είτε βρίσκεται εν υπνώσει δίπλα μας (είτε ακόμη και μέσα μας), μας ζητάει να την πλησιάσουμε, να την καταλάβουμε, να την υποδεχτούμε. Μπορεί να κάνει τη ζωή μας πιο αληθινή, πιο ελεύθερη, πιο συναρπαστική.

clarissa pinkola estes
Η Κλαρίσα Πίνκολα-Εστές είναι Διεθνώς αναγνωρισμένη διανοούμενη, βραβευμένη ποιήτρια, διπλωματούχος της ψυχαναλυτικής σχολής του Γιούνγκ και ειδικευμένη σε ασθενείς με διαταραχή μετατραυματικού στρες. Στο διδακτορικό της ασχολήθηκε με την εθνο-κλινική ψυχολογία, τη μελέτη κοινωνικών και ψυχολογικών προτύπων πολιτιστικών και φυλετικών ομάδων, με έμφαση στην ιστορία των ιθαγενών. Στη σφαγή που έγινε στο Γυμνάσιο Columbine, τον Απρίλιο του 1999, προσέφερε τις υπηρεσίες της για τέσσερα χρόνια, στηρίζοντας την κοινότητα. Σήμερα εργάζεται, στηρίζοντας τις οικογένειες των επιζήσαντων από την καταστροφή της 11ης Σεπτεμβρίου στην Ανατολική και Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έργο της έχει δημοσιευτεί σε 37 γλώσσες. Το βιβλίο της Οι γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους ήταν πρώτο στη λίστα πωλήσεων των New York Times για 144 εβδομάδες.
 

Το βιβλίο της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1992, και παρότι πέρασε κάτω από τα ραντάρ της κριτικής, κινούμενο από στόμα σε στόμα έγινε ένα διαχρονικό λονγκ σέλερ, τόσο στα αγγλικά όσο και σε ακόμη σαράντα γλώσσες. Η 75χρονη σήμερα Εστές είναι πλέον σημαίνουσα μορφή στους αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών. Με τα λόγια της, δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν. Έχει συνεργαστεί με Ιέρειες των Αμερικανικών γραμμάτων, όπως η Μάγια Αγγέλου και η Τόνι Μόρισον, κι έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία για τη συνολική της προσφορά.

Η 75χρονη σήμερα Εστές είναι πλέον σημαίνουσα μορφή στους αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών. Με τα λόγια της, δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν.

Στη χώρα μας τη γνωρίσαμε πριν από λίγα χρόνια με το ευσύνοπτο βιβλίο της «Ο χορός των μεγάλων μητέρων», έναν ύμνο στη μητρότητα. Από τις ίδιες εκδόσεις, τις εκδόσεις Κέλευθος, έχουμε εδώ και λίγους μήνες στα χέρια μας το «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους», σε μετάφραση της Δέσποινας Παπαγιαννοπούλου. Έχουμε να κάνουμε με μια άρτια έκδοση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον όγκο του βιβλίου όσο και τις δυσκολίες του εγχειρήματος σε επίπεδο ορολογίας και γλωσσικής πολυμορφίας. Ένα έργο με ξεχωριστό αποτύπωμα και ισχυρή μεταμορφωτική δύναμη.

* Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η καρδιά κυνηγάει μονάχη» της Κάρσον ΜακΚάλερς: το αξεπέραστο ντεμπούτο μιας εικοσάχρονης

«Η καρδιά κυνηγάει μονάχη» της Κάρσον ΜακΚάλερς: το αξεπέραστο ντεμπούτο μιας εικοσάχρονης

Δυο λόγια για το πρώτο κι ωστόσο ώριμο μυθιστόρημα της Carson McCullers (1917 - 1967) «Η καρδιά κυνηγάει μονάχη», σε μετάφραση του Μιχάλη Μακρόπουλου (εκδ. Διόπτρα). 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πώς γεννιέται ένα σπουδαίο μυθιστόρημα όπως το ...

Οι «Επικίνδυνες σχέσεις» του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό συνεχίζουν να μας προκαλούν να τις διαβάσουμε

Οι «Επικίνδυνες σχέσεις» του Πιερ Σοντερλό ντε Λακλό συνεχίζουν να μας προκαλούν να τις διαβάσουμε

Οι «Επικίνδυνες Σχέσεις» είναι αναντίρρητα ένα από τα επιτεύγματα της γαλλικής λογοτεχνίας, μα ταυτόχρονα κι ένα από τα πιο επιδραστικά κείμενα της παγκόσμιας γραμματείας. Στο κείμενο που ακολουθεί προσπαθώ να διερευνήσω το γιατί.*

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

Extraterrestrial, του Άβι Λεμπ: μια πολύ τολμηρή υπόθεση

Extraterrestrial, του Άβι Λεμπ: μια πολύ τολμηρή υπόθεση

Τούτο το βιβλίο του αστροφυσικού Avi Loeb με τον προκλητικό τίτλο Extraterrestrial, και υπότιτλο «Η πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής» (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Utopia), κυκλοφόρησε τέλος Ιουλίου, κι έχει για την ώρα μάλλον περάσει απαρατήρητο. Κι όμως! Είναι ένα από τα πιο ε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Σήμερα, 24 Ιανουαρίου 2022, συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ημέρα που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας για πάντα στραμμένους τους προβολείς στην πολυβραβευμένη διαδρομή του στην Έβδομη Τέχνη. Λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών η εκδήλωση «Αφιέρωμα στο Θόδωρο Αγγελόπουλο» που είχε προγρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ