run with the wolves

«Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει η Αμερικανίδα ψυχαναλύτρια, ποιήτρια και κανταδόρα Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το σώμα της και τη ζωή της.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Όταν ακούμε για Αρχέτυπα, το μυαλό μας πάει, και σωστά, στον Ελβετό Ψυχίατρο και Ψυχαναλυτή Καρλ Γιουνγκ (1875 - 1961). Ο Γιουνγκ υπήρξε φίλος και στενός συνεργάτης του Σίγκμουντ Φρόιντ, αλλά στη συνέχεια τράβηξε τον δικό του δρόμο, και δημιούργησε τη σχολή σκέψης που ονομάστηκε Αναλυτική Ψυχολογία. Ο Γιουνγκ δίνει ιδιαίτερο βάρος και σημασία στα όνειρα, στις ενοράσεις, στα σύμβολα, στην πρωτόγονη τέχνη και στις λαϊκές αφηγήσεις, ενώ δικός του είναι και ο όρος Συλλογικό Ασυνείδητο.

Η Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, που κατάγεται από γονείς αυτόχθονες Μεξικανούς, είναι έμπειρη γιουνγκιανή ψυχαναλύτρια. Έχει μελετήσει δεκάδες αρχετυπικές ιστορίες και παραμύθια που αφορούν τις Γυναίκες. Πηγαίνοντας όμως ακόμη βαθύτερα, ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει αυτά τα παραμύθια δεν είναι θεωρητικός: είναι σωματικός και βιωματικός: η Εστές είναι πρωτίστως ποιήτρια και κανταδόρα, δηλαδή αφηγήτρια παλαιών ιστοριών.

Βιβλίο πλούσιο και ετερογενές

Gynaikes pou trexoun me tous lykousTo Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους είναι ένα πρωτότυπο, ίσως και μοναδικό στο είδος του βιβλίο. Όσο εύκολα κι ευχάριστα διαβάζεται, τόσο δύσκολα περιγράφεται. Κι ο λόγος δεν είναι τόσο οι εξακόσιες μεγάλου μεγέθους σελίδες του, όσο, πρωτίστως, το πλούσιο και ετερογενές περιεχόμενό του. Ανάμεσα σε αφρικανικές ιστορίες, σε κέλτικους μύθους, σε τελετουργικά Ινδιάνων του Μεξικού και σκηνές από την Ομηρική ποίηση, ανάμεσα σε μυθικά σύμβολα και πρωτόγονα αγαλματίδια, η Εστές αναζητά και εντοπίζει την Άγρια Γυναίκα, την αρχετυπική θηλυκή ύπαρξη, που εξακολουθεί να ανασαίνει (ή και να γρυλίζει, ενίοτε) κάτω από τα αδρανή υλικά του πολιτισμού μας. Η Άγρια Γυναίκα, ελεύθερη από πειθαναγκασμούς και καθωσπρεπισμούς, υπάρχει ακόμη δίπλα μας. Η φωνή της ακούγεται πιο καθαρά και πιο δυνατά μέσα από τις παλιές, όχι ξεχασμένες ιστορίες.

Ανάμεσα σε αυτές τις ιστορίες, δεσπόζουν μερικά αρχετυπικά όνειρα, με τα οποία, σύμφωνα με την Εστές, όλες οι γυναίκες έρχονται κάποια στιγμή στη ζωή τους αντιμέτωπες. Τα όνειρα αυτά είναι συνήθως μυητικά, έχουν δηλαδή ως σκοπό να εισάγουν τη γυναίκα σε κάποια νέα πλευρά της φύσης της.

Αλλαγή, άνοιγμα σε νέους κόσμους, μύηση σε μια ψυχική κατάσταση, αφύπνιση... Αυτές είναι μερικές από τις λέξεις που συναντάμε συχνά στο λεξιλόγιο της Εστές. Μελετώντας τους λύκους, και ειδικότερα τις λύκαινες, βρίσκει πολλές αναλογίες με τη γυναικεία φύση. Τους αναγνωρίζει κοινά ψυχικά χαρακτηριστικά: οξυμένη διαίσθηση, παιχνιδιάρικο πνεύμα και μεγάλη ικανότητα αφοσίωσης. Λύκαινες και γυναίκες αρέσκονται να σχετίζονται, είναι φιλοπερίεργες, ανθεκτικές και αφοσιωμένες μέχρι τέλους στα μικρά τους και στην αγέλη. Στη ζωώδη ψυχική καταγωγή του ανθρώπου, στην Άγρια Φύση μας, η Εστές βρίσκει ισορροπία, ομορφιά και σοφία. «Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το ίδιο το σώμα της.

Γυναίκες: μια ξεχωριστή φυλή;

Είναι αλήθεια ότι η Εστές αντιμετωπίζει τις γυναίκες όχι σαν το ήμισυ του πληθυσμού μιας ενιαίας ανθρωπότητας, αλλά σαν μια ξεχωριστή φυλή. Σαν πλάσματα χαρισματικά και προικισμένα με ξεχωριστές ικανότητες. Έτσι, ένας άντρας, διαβάζοντας αυτό το βιβλίο ίσως αισθανθεί άβολα, σαν να βρέθηκε σε πάρτι μεταμφιεσμένων με τζιν και κοντομάνικο. Ή στο υπνοδωμάτιο μιας έφηβης την ώρα που ξεκαρδίζεται στο τηλέφωνο με τις φίλες της, ανήμπορος να κατανοήσει τα αστεία τους, το νόημα της συνομιλίας τους πίσω από τις λέξεις.

Ας κάνει όμως υπομονή: το βιβλίο της Εστές θα τον ανταμείψει και εκείνον. Οι άντρες ζούμε μαζί με τις γυναίκες: ερωτευόμαστε, αγαπάμε, φροντίζουμε ο ένας τον άλλον. Και το σημαντικότερο: Όλοι μας, όλοι ανεξαιρέτως, βγήκαμε μέσα από μία γυναίκα, για την οποία συχνά λέμε ότι ήταν και είναι ο σημαντικότερος άνθρωπος της ζωής μας. Η Άγρια Γυναίκα, η Γυναίκα που τρέχει με τους λύκους, είτε βρίσκεται εν υπνώσει δίπλα μας (είτε ακόμη και μέσα μας), μας ζητάει να την πλησιάσουμε, να την καταλάβουμε, να την υποδεχτούμε. Μπορεί να κάνει τη ζωή μας πιο αληθινή, πιο ελεύθερη, πιο συναρπαστική.

clarissa pinkola estes
Η Κλαρίσα Πίνκολα-Εστές είναι Διεθνώς αναγνωρισμένη διανοούμενη, βραβευμένη ποιήτρια, διπλωματούχος της ψυχαναλυτικής σχολής του Γιούνγκ και ειδικευμένη σε ασθενείς με διαταραχή μετατραυματικού στρες. Στο διδακτορικό της ασχολήθηκε με την εθνο-κλινική ψυχολογία, τη μελέτη κοινωνικών και ψυχολογικών προτύπων πολιτιστικών και φυλετικών ομάδων, με έμφαση στην ιστορία των ιθαγενών. Στη σφαγή που έγινε στο Γυμνάσιο Columbine, τον Απρίλιο του 1999, προσέφερε τις υπηρεσίες της για τέσσερα χρόνια, στηρίζοντας την κοινότητα. Σήμερα εργάζεται, στηρίζοντας τις οικογένειες των επιζήσαντων από την καταστροφή της 11ης Σεπτεμβρίου στην Ανατολική και Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έργο της έχει δημοσιευτεί σε 37 γλώσσες. Το βιβλίο της Οι γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους ήταν πρώτο στη λίστα πωλήσεων των New York Times για 144 εβδομάδες.
 

Το βιβλίο της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1992, και παρότι πέρασε κάτω από τα ραντάρ της κριτικής, κινούμενο από στόμα σε στόμα έγινε ένα διαχρονικό λονγκ σέλερ, τόσο στα αγγλικά όσο και σε ακόμη σαράντα γλώσσες. Η 75χρονη σήμερα Εστές είναι πλέον σημαίνουσα μορφή στους αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών. Με τα λόγια της, δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν. Έχει συνεργαστεί με Ιέρειες των Αμερικανικών γραμμάτων, όπως η Μάγια Αγγέλου και η Τόνι Μόρισον, κι έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία για τη συνολική της προσφορά.

Η 75χρονη σήμερα Εστές είναι πλέον σημαίνουσα μορφή στους αγώνες για τη χειραφέτηση των γυναικών. Με τα λόγια της, δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν.

Στη χώρα μας τη γνωρίσαμε πριν από λίγα χρόνια με το ευσύνοπτο βιβλίο της «Ο χορός των μεγάλων μητέρων», έναν ύμνο στη μητρότητα. Από τις ίδιες εκδόσεις, τις εκδόσεις Κέλευθος, έχουμε εδώ και λίγους μήνες στα χέρια μας το «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους», σε μετάφραση της Δέσποινας Παπαγιαννοπούλου. Έχουμε να κάνουμε με μια άρτια έκδοση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον όγκο του βιβλίου όσο και τις δυσκολίες του εγχειρήματος σε επίπεδο ορολογίας και γλωσσικής πολυμορφίας. Ένα έργο με ξεχωριστό αποτύπωμα και ισχυρή μεταμορφωτική δύναμη.

* Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Extraterrestrial, του Άβι Λεμπ: μια πολύ τολμηρή υπόθεση

Extraterrestrial, του Άβι Λεμπ: μια πολύ τολμηρή υπόθεση

Τούτο το βιβλίο του αστροφυσικού Avi Loeb με τον προκλητικό τίτλο Extraterrestrial, και υπότιτλο «Η πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής» (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Utopia), κυκλοφόρησε τέλος Ιουλίου, κι έχει για την ώρα μάλλον περάσει απαρατήρητο. Κι όμως! Είναι ένα από τα πιο ε...

Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας: μια εισαγωγή στην γεωπολιτική σκέψη

Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας: μια εισαγωγή στην γεωπολιτική σκέψη

Πόσο συχνά, κλείνοντας ένα βιβλίο, έχεις την αίσθηση ότι η ανάγνωσή του σου άνοιξε, όχι ένα, αλλά πολλά παράθυρα στον κόσμο; Κι ότι σου έδωσε εργαλεία κατανόησης περίπλοκων ιστορικών και γεωπολιτικών ζητημάτω ...

Η λέσχη φόνων της Πέμπτης: ένα πανέξυπνο whodunit

Η λέσχη φόνων της Πέμπτης: ένα πανέξυπνο whodunit

Η συνταγή είναι παλιά και δοκιμασμένη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι εύκολη. Μα αν σου πετύχει, όλοι θέλουν να διαβάσουν, τη μια στιγμή ή την άλλη, ένα αστείο και πνευματώδες whodunit αστυνομικό. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η Λέσχη ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974, το νέο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά

Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974, το νέο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά

Είκοσι πέντε χρόνια έρευνας χρειάστηκε ο δημοσιογράφος και διευθυντής της εφημερίδας «Η Καθημερινή» Αλέξης Παπαχελάς για να καταλήξει στο αδημοσίευτο και σπάνιο υλικό που περιλαμβάνεται στο βιβλίο του «Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974», το οποίο αφορά την επταετία που καθόρισε την ιστορική πορεία της χώρας μας και ανα...

Πέντε παραστάσεις που ξεχώρισαν

Πέντε παραστάσεις που ξεχώρισαν

Τάσεις, στάσεις και το γυμνό μετέωρο σώμα του χορευτή. Πέντε παραστάσεις που ξεχώρισαν.

Του Νίκου Ξένιου

Η σύγχρονη περφόρμανς αρνείται τον παραδοσιακό δυϊσμό σώματος και μυαλού και αναζητά τη συνείδηση που εδράζει στο γυμνό σώμα. Η εκτός πλαισίου χρήσ...

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μπλε ήλιος, του Διονύση Μαρίνου (προδημοσίευση)

Μπλε ήλιος, του Διονύση Μαρίνου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Διονύση Μαρίνου «Μπλε ήλιος», το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Μαριάννα]

Μία φλοίδα φως, σαν κάτι ζωντανό που ανασα...

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ