Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 16 Δεκεμβρίου 1928, γεννήθηκε στο Σικάγο ο Φίλιπ Κ. Ντικ [Philip K. Dick], συγγραφέας που καταπιάστηκε όπως κανείς άλλος με το είδος της επιστημονικής φαντασίας, ενώ σε δικό του βιβλίο βασίστηκε μια από τις εμβληματικότερες ταινίας επιστημονικής φαντασίας, το Blade Runner (1982) του Ρίντλεϊ Σκοτ.
Επιμέλεια: Book Press
Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 16 Δεκεμβρίου 1928, γεννήθηκε στο Σικάγο ο Φίλιπ Κίντρεντ Ντικ αλλά όταν ήταν πέντε ετών οι γονείς του χώρισαν και την κηδεμονία του μικρού Φίλιπ κέρδισε δικαστικά η μητέρα του που τον πήρε να ζήσουν στην Ουάσινγκτον. Αργότερα, το 1938, μητέρα και γιος μετακόμισαν ξανά κι εγκαταστάθηκαν στην Καλιφόρνια. Ο Φίλιπ Ντικ μεγάλωσε στο Μπέρκλεϊ όπου πήγε σχολείο και αργότερα, όχι με μεγάλη επιτυχία, στο Πανεπιστήμιο. Η δίδυμη αδερφή του, Τζέιν, πέθανε έξι εβδομάδες μετά από τη γέννησή τους. Τα δίδυμα είχαν γεννηθεί πρόωρα κατά έξι εβδομάδες. Ο θάνατός της στοίχειωσε τον Ντικ κι επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη θεματολογία των γραπτών του -αρκετοί από τους μυστηριώδεις χαρακτήρες που εμφανίζονται στις ιστορίες του έχουν δίδυμα αδέρφια.
Πενιχρές αμοιβές σε όλη τη ζωή του
Ο Ντικ σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ, όπου παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας, ιστορίας και ψυχολογίας, αλλά δεν μπόρεσε να αποφοιτήσει εξαιτίας της αγχώδους διαταραχής από την οποία έπασχε.
Σύντομα, άρχισε να δημοσιεύει μελλοντολογικά διηγήματα σε παλπ περιοδικά. Ήταν αρχές της δεκαετίας του '50 και ο Ντικ ήταν λίγο πάνω από 20 ετών. Εφόσον το λογοτεχνικό κατεστημένο της εποχής του περιφρονούσε το είδος της επιστημονικής φαντασίας, ο Ντικ δεν κατάφερε να συνεργαστεί με κάποιον μεγάλο εκδοτικό οίκο και αρκέστηκε σε πενιχρές αμοιβές σε όλη τη ζωή του.
Μια ακόμη δυσκολία που αντιμετώπιζε ήταν η εύθραυστη κατάσταση της ψυχικής του υγείας. Για χρόνια, είχε παραισθήσεις, έβλεπε οράματα κι επινοούσε θεωρίες συνωμοσίας, υποστηρίζοντας πως ο Στάνισλαβ Λεμ ήταν μια περσόνα που είχε υιοθετήσει ένας αχυράνθρωπος που τον υποκινούσε η κεντρική επιτροπή του κομμουνιστικού κόμματος της Πολωνίας.
Ένα από τα σημαντικότερα έργα του Ντικ είναι το μυθιστόρημα Ονειρεύονται τα ανδροειδή το ηλεκτρικό πρόβατο; (εκδ. Χίμαιρα, μτφρ. Δημήτρης Αρβανίτης), που εκτυλίσσεται σ’ έναν δυστοπικό κόσμο, όπου τα περισσότερα είδη ζώων έχουν εκλείψει και οι άνθρωποι τα έχουν αντικαταστήσει με μηχανικές εκδοχές τους. Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, ο κυνηγός επικηρυγμένων Ρικ Ντέκαρντ, αναλαμβάνει να εξουδετερώσει έξι ανδροειδή που επαναστάτησαν ενάντια στους δημιουργούς τους. Το βιβλίο ενέπνευσε την εμβληματική ταινία «Μπλέιντ Ράνερ» του Ρίντλεϊ Σκοτ.
Ένα σπουδαίο έργο του Ντικ είναι, επίσης, το Ο άνθρωπος στο ψηλό κάστρο (εκδ. Τόπος, μτφρ. Χριστόδουλος Λιθαρής), μυθιστόρημα εναλλακτικής ιστορίας που διαδραματίζεται σε έναν κόσμο όπου η ναζιστική Γερμανία κερδίζει τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Είμαστε όλοι έντομα. Προχωρούμε ψηλαφητά προς κάτι το φρικτό ή θεϊκό», γράφει ο Ντικ στον Άνθρωπο στο ψηλό κάστρο.
Συμμαθητής με την Ούρσουλα Λε Γκεν
Μεγάλο ενδιαφέρον έχει η σχέση που είχε με την Ούρσουλα Λε Γκεν, αν και δεν συναντήθηκαν ποτέ. Η Λε Γκεν και το Ντικ αποφοίτησαν από το ίδιο λύκειο, το Berkley High. Ο Ντικ ήταν μια τάξη μικρότερός της και ο σχολικός πληθυσμός τεράστιος, πάνω από 5.000, τη δεκαετία του '40 που ήταν μαθητές. Η Λε Γκεν έχει πει ότι όχι απλώς δεν τον είχε γνωρίσει στα σχολικά τους χρόνια αλλά ούτε και συνάντησε ποτέ κάποιον παλιό απόφοιτο που να τον θυμόνταν. «Ήταν ο μαθητής φάντασμα» έχει πει. Πολλά χρόνια αργότερα, εκτιμώντας πολύ το έργο του, έγραψε για αυτόν στο New Republic:
«Οι εφευρετικές, περίπλοκες πλοκές του κυλούν τόσο εύκολα και διασκεδαστικά που ο αναγνώστης, καθοδηγούμενος χωρίς προσπάθεια στο λαβύρινθο, μπορεί να αφήσει κάτω το βιβλίο πιστεύοντας ότι έχει διαβάσει ένα έξυπνο θρίλερ επιστημονικής φαντασίας και τίποτα περισσότερο. Το γεγονός ότι αυτό για το οποίο μας διασκεδάζει ο Ντικ είναι η πραγματικότητα και η τρέλα, ο χρόνος και ο θάνατος, η αμαρτία και η σωτηρία - αυτό έχει διαφύγει από τους περισσότερους αναγνώστες και κριτικούς. Κανείς δεν το έχει παρατηρήσει; Κανείς δεν προσέχει ότι έχουμε τον δικό μας ντόπιο Μπόρχες και τον έχουμε εδώ και 30 χρόνια».
Ο Φίλιπ Κ. Ντικ πέθανε από εγκεφαλικό σε ηλικία μόλις 53 ετών, στις 2 Μαρτίου 1982 στη Σάντα Άννα όπου κατοικούσε, τέσσερις μήνες πριν από την κυκλοφορία του «Μπλέιντ Ράνερ».
Στη μνήμη του θεσπίστηκε το Βραβείο Φίλιπ Κ. Ντικ, που τιμά σημαντικά λογοτεχνικά έργα της επιστημονικής φαντασίας.
Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Χίμαιρα/Parsec, Απόπειρα, Κέδρος, Τόπος, Μέδουσα, κ.ά.
