Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 22 Οκτωβρίου 1919, γεννήθηκε στην Κερμανσάχ του Ιράν η Νομπελίστρια συγγραφέας Ντόρις Λέσινγκ [Doris Lessing]. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη, Κάκτος, Κέδρος, Οδυσσέας, Λιβάνη κ.ά. Το «Χρυσό σημειωματάριο», ένα από τα μείζονα έργα της, αναμένεται να επανακυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Διόπτρα.
Επιμέλεια: Book Press
Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 22 Οκτωβρίου 1919, γεννήθηκε στην Κερμανσάχ του Ιράν η Νομπελίστρια συγγραφέας Ντόρις Λέσινγκ. Οι γονείς της ήταν Βρετανοί. Ο πατέρας της είχε πολεμήσει στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η μητέρα της ήταν νοσηλεύτρια. Όταν η Λέσινγκ ήταν έξι ετών, η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στη Νότια Ροδεσία, τη σημερινή Ζιμπάμπουε.
Η Λέσινγκ εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία δεκατριών ετών και έφυγε από το σπίτι της στα δεκαπέντε της. Εργάστηκε ως γκουβερνάντα και ως τηλεφωνήτρια και άρχισε να μελετά μόνη της βιβλία με θέμα την πολιτική και την κοινωνιολογία. Παντρεύτηκε τον δημόσιο υπάλληλο Φρανκ Γουίσντομ, με τον οποίο απέκτησε δυο παιδιά, αλλά σύντομα πήρε διαζύγιο.
Κατόπιν, εισχώρησε στον κύκλο του Left Book Club, μιας εκδοτικής ομάδας που εξέδιδε βιβλία που συνδέονταν με την ιδεολογία της αριστεράς. Εκεί γνώρισε τον δεύτερο σύζυγό της, Γκότφριντ Λέσινγκ, με τον οποίο απέκτησε έναν γιο, προτού χωρίσουν το 1949, όταν η Λέσινγκ εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο.
Στο Λονδίνο, η Λέσινγκ ασχολήθηκε με τη συγγραφή και τον ακτιβισμό, διαδηλώνοντας κατά των πυρηνικών όπλων και του Απαρτχάιντ. Εξαιτίας της δράσης της στον χώρο της αριστεράς, της απαγορεύτηκε η επιστροφή της στη Νότια Αφρική. Εκείνη την περίοδο, οι μυστικές υπηρεσίες ΜΙ5 και ΜΙ6 άρχισαν να παρακολουθούν και να καταγράφουν τις κινήσεις της.
Το 1950, κυκλοφόρησε το Τραγουδάει το χορτάρι (εκδ. Γνώση, μτφρ. Κωστούλα Σκλαβενίτη), το πρώτο μυθιστόρημα της Λέσινγκ, το οποίο εκτυλίσσεται στη Ζιμπάμπουε, που εκείνη την περίοδο ήταν βρετανική αποικία, και μιλά για τις σχέσεις μεταξύ λευκών και μαύρων.
Τα γραπτά της Λέσινγκ έχουν έντονο πολιτικό χαρακτήρα. Ορισμένα εντάσσονται στο είδος της επιστημονικής φαντασίας, ενώ κάποια άλλα περιλαμβάνουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Κάποιοι μελετητές έχουν χαρακτηρίσει τα βιβλία της «φεμινιστικά», παρόλο που η ίδια απέρριπτε αυτόν τον όρο.
Ένα από τα σημαντικότερα έργα της είναι το μυθιστόρημα Το χρυσό σημειωματάριο (εκδ. Καστανιώτη, μτφρ. Μαργαρίτα Μπονάτσου). Η πρωταγωνίστρια, η Άννα Γουλφ, μια συγγραφέας που βρίσκεται σε δημιουργικό αδιέξοδο, καταγράφει τις εμπειρίες της σε πέντε σημειωματάρια που έχουν διαφορετικά χρώματα. Στο κόκκινο σημειωματάριο αναπτύσσει τις πολιτικές της απόψεις, στο κίτρινο κρύβει τα μυστικά της προσωπικής της ζωής, στο μαύρο μιλά για τις εμπειρίες της ως συγγραφέα και στο μπλε σημειώνει λεπτομέρειες από την καθημερινότητά της. Όμως, το πέμπτο σημειωματάριο, το χρυσό, είναι το σημαντικότερο, καθώς συνδυάζει στοιχεία από τα υπόλοιπα τέσσερα, και είναι αυτό που χρησιμοποιεί η Γουλφ για να βάλει μια τάξη στη ζωή της.
«Πολύ λίγοι άνθρωποι ενδιαφέρονται πραγματικά για την ελευθερία, για την αλήθεια, πολύ λίγοι. Πολύ λίγοι άνθρωποι έχουν κότσια, έχουν το θάρρος από το οποίο εξαρτάται μια πραγματική δημοκρατία. Χωρίς αυτούς τους θαρραλέους ανθρώπους, μια ελεύθερη κοινωνία πεθαίνει ή αδυνατεί να γεννηθεί», γράφει η Λέσινγκ στο Χρυσό σημειωματάριο.
Η Λέσινγκ τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2007, ως «μια συγγραφέας κορυφαίων έργων με θέμα τη γυναικεία εμπειρία, η οποία, με σκεπτικισμό, ζήλο και τη δύναμη μιας οραματίστριας, ανατέμνει έναν διχασμένο πολιτισμό».
Η Ντόρις Λέσινγκ έφυγε από τη ζωή το 2013, σε ηλικία ενενήντα τεσσάρων ετών.
