THEOTOKAS PHOTO 728

Μια μέρα σαν σήμερα, 30 Οκτωβρίου 1966, πέθανε στην Αθήνα ο λογοτέχνης Γεώργιος Θεοτοκάς. Ήταν 61 ετών και η αιτία του αιφνίδιου θανάτου του ήταν αδιάγνωστος καρκίνος στο ήπαρ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Γεώργιος Θεοτοκάς είχε γεννηθεί στις 27 Αυγούστου 1905 στην Κωνσταντινούπολη, γιος του δικηγόρου Μιχαήλ Θεοτοκά από τη Χίο και της επίσης Χιώτισας Ανδρονίκης Νομικού, κόρης εμπόρου. Αποφοίτησε από το  Εθνικό Ελληνογαλλικό Λύκειο της Κωνσταντινούπολης και το 1922 με την Μικρασιατική Καταστροφή η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήμα. Σπούδασε στη Νομική Σχολή της Αθήνας και το 1927, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, έφυγε για το Παρίσι και εν συνεχεία το Λονδίνο όπου συνέχισε τις σπουδές του στο δίκαιο, την λογοτεχνία και τη φιλοσοφία. 

Από το 1929, εγκατεστημένος πια στην Αθήνα ξεκινά να εργάζεται ως δικηγόρο και την ίδια χρονιά, σε ηλικία μόλις 24 ετών, εκδίδει το πρώτο του βιβλίο χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Ορέστης Διγενής, το δοκίμιο «Ελέυθερο Πνεύμα», ένα κείμενο που χαρακτηρίζεται από νεανική ορμητικότητα, τόλμη και φερεσκάδα ιδεών και που θα μελετηθεί πολύ ενώ, λίγο καιρό μετά την έκδοσή του, θα βαπτιστεί «μανιφέστο της γενιάς του '30», «το πρώτο τεκμήριο της αυτογνωσίας της» κατά τον διαπρεπή φιλόλογο και ιστορικό της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κ. Θ. Δημαρά.

Η αρχική εκδοχή του πρώτου μυθιστορήματός του με τίτλο Αργώ κυκλοφόρησε το 1933. Η αναγνώριση με το Βραβείο Πεζογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών ήρθε το 1939 για το μυθιστόρημά του Το Δαιμόνιο. Τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά του Λεωνής και δέκα χρόνια αργότερα, το 1950, το εμβληματικό έργο του Ασθενείς και Οδοιπόροι. Μετά τον θάνατό του, το 1970 εκδόθηκε το μυθιστόρημα Οι Καμπάνες. Σε μια μεταγενέστερη έκδοση γράφει στον πρόλογό του για την απήχηση και την πρόσληψη που είχε η Αργώ

«Σαν άρχισα αυτό το βιβλίο, η μοναδική μου πρόθεση ήταν να ζωντανέψω μερικά ανθρώπινα πλάσματα που τριγυρνούσανε στη φαντασία μου και βασάνιζαν τις ώρες της σχόλης μου. Κατόπι, σαν προχώρησε η δουλειά, μου ήρθε η όρεξη να δώσω με αυτήν την ευκαιρία, μια γενική κάπως έκθεση της ελληνικής ζωής και των προβλημάτων της εποχής μας. Έτσι η Αργώ πήρε διαστάσεις που δεν τις περίμενα.»

THEOTOKAS SEFERHS

Γεώργιος Θεοτοκάς και Γιώργος Σεφέρης, Ιανουάριος 1941 στην Αθήνα.

Στις 22 Νοεμβρίου 1940 παρουσιάστηκε εθελοντής στο Γουδί αλλά του αρνήθηκαν την κατάταξη. Κατατάχθηκε εκ νέου ένα μήνα αργότερα και τελικά αποστρατεύτηκε τον Ιανουάριο 1941. Από το 1944 αποκτά στενή σχέση με τον Γεώργιο Παπανδρέου κι αρχίζει να ασχολείται κι ο ίδιος με την πολιτική. Πολιτεύτηκε μια φορά χωρίς επιτυχία, το 1955 όταν έθεσε υποψηφιότητα για βουλευτής Χίου. Σε μια επιστολή του Σεφέρη προς τον Θεοτοκά, (Σεφέρης – Θεοτοκάς, 1930-1966, εκδ. Ερμής, Επιμέλεια Γιώργος Σαββίδης) γραμμένη το 1931 διαβάζουμε:

«Δεν θέλω να σου καταστρέψω το θάρρος σου. Απεναντίας, αυτά θα σου τα’ γραφα πολύ αργότερα, αν μου περνούσε από τον νουπως θα μπορούσε να βρεις κάτι διαλυτικό στα γραφόμενά μου. Ίσως να μην έχω καταλάβει καλά το δαιμόνιό σου. Όμως καλύτερα δεν ειν’ έτσι, νά’ χουμε φίλους που μας κρίνουν, παρά φίλους που μας χειροκροτούν. Ίσως ακόμη να τα ‘γραψα όλα αυτά, γιατί με φοβίζουν οι μεγάλες λέξεις ( το ξέρεις αυτό) “πολιτικοκοινωνική θεωρία”, “αντικατάσταση του καπιταλισμού”. Προτιμώ την απλή λέξη Αργώ, που περιμένω με ανυπομονησία να τη δω να ταξιδεύει με τον αγέρα πρίμο στα πανιά της».

Ο Θεοτοκάς έγραψε επίσης θεατρικά έργα, ταξιδιωτικά δοκίμια ενώ αρθρογραφούσε επί σειρά ετών. 

Διατέλεσε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου (1945-1946 και 1952-1953). Με την ιδιότητά του αυτή προσκλήθηκε για πολύμηνη διαμονή στην Αμερική στο πλαίσιο προγράμματος μορφωτικών ανταλλαγών ενώ ταξίδεψε και στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Το 1963 συμμετείχε μαζί με τον Ευάγγελο Παπανούτσο στην Υποεπιτροπή Παιδείας της Ενώσεως Κέντρου, η οποία συνέταξε ένα πλήρες σχέδιο για το εκπαιδευτικό σύστημα σε περίπτωση που η «Ένωση Κέντρου» ανελάμβανε την εξουσία.Το 1964 διορίστηκε πρόεδρος του Δ.Σ. του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. 

THEOTOKAS ANDREADH

Με την δεύτερη σύζυγό του, Κοραλία Ανδρειάδη εν πλω προς την Πάτμο, το 1963.

Το 1948 είχε παντρευτεί με την βυζαντινολόγο Ναυσικά Στεργίου, η οποία πέθανε το 1959. Το 1961 γνωρίστηκε με την ποιήτρια Κοραλία Ανδρειάδη με την οποία παντρεύτηκε λίγους μήνες πριν τον αιφνίδιο θάνατό του.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Είχε γεννηθεί το 1899 στη Γουατεμάλα και σπούδασε νομική στο...

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο. 

...
Βασίλης Ρώτας: «Να προσέχετε πολύ πού πατάτε και πού πηγαίνετε»

Βασίλης Ρώτας: «Να προσέχετε πολύ πού πατάτε και πού πηγαίνετε»

Μια μέρα σαν σήμερα, 30 Μαΐου 1977 έφυγε από την ζωή ο λογοτέχνης Βασίλης Ρώτας. Πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α' Παγκόσμιο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία ενώ στην Κατοχή ήταν μέλος του ΕΑΜ και πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. 

Του Ευθύμιου Σακκά ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Εντυπώσεις από την πρώτη μας μέρα στα Χανιά, τη δεύτερη του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων με κεντρικό θέμα: «Στις γραμμές των συνόρων». 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ