Maya Angelou800

Μια μέρα σαν σήμερα, 28 Μαΐου 2014, πέθανε σε ηλικία 86 ετών η Αμερικανίδα ποιήτρια, πεζογράφος και ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα Μάγια Αγγέλου. 

Του Λεωνίδα Καλούση

H Marguerite Annie Johnson είχε γεννηθεί στο Σαιντ Λούις του Μιζούρι στις 4 Απριλίου 1928. Πολύ μικρή, τριών ετών, στάλθηκε στο Αρκάνσας μαζί με τον κατά ένα χρόνο μεγαλύτερο αδελφό της να ζήσει με τη γιαγιά της από την πλευρά του πατέρα της. Λίγα χρόνια αργότερα θα επιστρέψει στο Σαιντ Λιούις για να ζήσει με τη μητέρα της και εκεί θα κακοποιηθεί σεξουαλικά από τον φίλο της μητέρας της. Ο άνδρας αυτός συνελήφθη, καταδικάστηκε, φυλακίστηκε όμως μόνο για μέρα. Μετά την αποφυλάκισή του δολοφονήθηκε, κατά μια εκδοχή από τους θείους της. Η τραυματική αυτή εμπειρία της προκάλεσε κώφωση και αλαλία για πέντε χρόνια. Σε αυτά τα χρόνια παρηγοριά και καταφύγιό της ήταν τα βιβλία.

AGGELOU EXOFYLLOΣτη ζωή της ήταν πρωτοπόρος. Πολύ μικρή δούλεψε σαν οδηγός τρόλεϊ, μια πρωτιά για γυναίκα και μάλιστα μαύρη. Έγινε μητέρα στα 17 της κι ακολούθησαν χρόνια κατά τα οποία έκανε τα πάντα: μαγείρισσα, πόρνη, χορεύτρια σε νυχτερινά μαγαζιά, τραγουδίστρια, ηθοποιός στην όπερα Porgy and Bess, συντονίστρια σε συνέδρια της βόρειο-χριστιανών και δημοσιογράφος. Ήταν σκηνοθέτης, ηθοποιός, συγγραφέας και παραγωγός παραστάσεων, ταινιών και τηλεοπτικών προγραμμάτων.

Το καλλιτεχνικό της ψευδώνυμο το οφείλει στον πρώτο σύζυγό της, τον ελληνικής καταγωγής ηλεκτρολόγο, πρώην ναυτικό και μουσικό Tosh Angelos. 

Το καλλιτεχνικό της ψευδώνυμο το οφείλει στον πρώτο σύζυγό της, τον ελληνικής καταγωγής ηλεκτρολόγο, πρώην ναυτικό και μουσικό Tosh Angelos. 

Απέκτησε τεράστια αναγνώριση στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και διεθνώς, με την πρώτη αυτοβιογραφία της που κυκλοφόρησε το 1969. Τίτλος της I Know Why the Caged Bird Sings, Ξέρω γιατί κελαηδάει το πουλί στο κλουβί (μτφρ. Ιωάννα Καρατζαφέρη, εκδ. Πατάκη). Στο βιβλίο περιγράφει τη ζωή της μέχρι τα 17 της χρόνια. 

Το 1982 έγινε η πρώτη καθηγήτρια στο Τμήμα Αμερικανικών Σπουδών στο Wake Forest University της Βόρειας Καρολίνα. Ήταν ενεργό μέλος του Κινήματος των Δικαιωμάτων των Πολιτών και εργάστηκε μαζί με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τον Μάλκολμ. Μέχρι τα γεράματά της, επισκεπτόταν πανεπιστήμια και μιλούσε στους νέους για τα βιώματά της, για τους αγώνες των Αφροαμερικανών, για τα ανθρώπινα δικαιώματα. 

AGGELOU GORMANΤο 1993, στην ορκωμοσία του Μπιλ Κλίντον, απήγγειλε το ποίημά της «On the Pulse of Morning». Στις αρχές του 2021, η νεαρή Αφροαμερικανή ποιήτρια Αμάντα Γκόρμαν απέτισε φόρο τιμής στην Αγγέλου, όταν στην ορκωμοσία του Τζο Μπάιντεν φόρεσε ένα ζευγάρι σκουλαρίκια εμπνευσμένα από την αυτοβιογραφία της Αγγέλου Ξέρω γιατί κελαηδάει το πουλί στο κλουβί. 

Τιμήθηκε με πολλά βραβεία. Το 2000 έλαβε, για τη συνολική προσφορά της στην ποίηση το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνών (National Medal of Arts) και το 2010 ο Μπαράκ Ομπάμα της απένημε το Μετάλιο της Ελευθερίας (Presidential Medal of Freedom), την ύψιστη πολιτική διάκριση που προβλέπεται από το αμερικανικό κράτος. 

 

 

 

 

Ο στίχος στον τίτλο είναι από το ποίημα «Ακόμα Ανατέλλω» (μτφρ. Ασημίνα Ξηρογιάννη, απόσπασμα)

[...]
Ακριβώς όπως τα φεγγάρια και όπως οι ήλιοι
Mε τη βεβαιότητα της παλίρροιας
Ακριβώς όπως οι ελπίδες που πηγάζουν από ψηλά
Ακόμα θ’ ανατέλλω.

Θέλατε να με δείτε να σπάω;
Καλυμμένο κεφάλι και χαμηλωμένα μάτια;
Ώμους που πέφτουν κάτω σαν δάκρυα
Aδύναμη από τις οργισμένες μου κραυγές;

Μήπως το αγέρωχό μου ανάστημα σας προσβάλλει;
Δεν σας έρχεται πολύ δύσκολο
Που γελώ σαν να έχω ορυχεία χρυσού
Σκάβοντας στην πίσω αυλή μου;

Μπορείτε να με πυροβολήσετε με τις λέξεις σας
Μπορείτε να με σφάξετε με τη ματιά σας
Μπορείτε να με δολοφονήσετε με το μίσος σας
Αλλά ακόμα, σαν αέρας, θα ανεβαίνω ψηλά. 
[...]


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χάριετ Μπίτσερ Στόου: «Η αλήθεια είναι ό,τι καλύτερο έχουμε να προσφέρουμε»

Χάριετ Μπίτσερ Στόου: «Η αλήθεια είναι ό,τι καλύτερο έχουμε να προσφέρουμε»

Μια μέρα σαν σήμερα, 1 Ιουλίου 1896, πέθανε στην πόλη Χάρτφορντ, πρωτεύουσα της Πολιτείας του Κονέκτικατ, η Αμερικανδία συγγραφέας Χάριετ Μπίτστερ Στόου. 

Του Λεωνίδα Καλούση

 Η Harriet Elisabeth Beecher Stowe, συγγραφέας της «Καλύβας του μπά...

O Γουίλιαμ Στάιρον, η «Εκλογή της Σόφι» και η κατάθλιψη

O Γουίλιαμ Στάιρον, η «Εκλογή της Σόφι» και η κατάθλιψη

Μια μέρα σαν σήμερα, 11 Ιουνίου 1925, γεννήθηκε στο Νιούπορτ της Βιρτζίνια ο βραβευμένος με Πούλιτζερ συγγραφέας Γουίλιαμ Στάιρον. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Γουίλιαμ Στάιρον (William Clark Styron, Jr) γεννήθηκε στο Hilton Village, ένα ιστορικό τοπόση...

Το Μανιφέστο των Λαμπράκηδων: Ποιοι είμαστε, τι θέλουμε, γιατί μας πολεμούν

Το Μανιφέστο των Λαμπράκηδων: Ποιοι είμαστε, τι θέλουμε, γιατί μας πολεμούν

Η ταραγμένη άνοιξη του 1963 σημαδεύεται στην Ελλάδα από τη δολοφονία στη Θεσσαλονίκη του ανεξάρτητου βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη. Δεκεπτά μέρες μετά την επίθεση που συγκλόνισε τη χώρα, κλόνισε τη Δημοκρατία και επιτάχυνε εξελίξεις, μια μέρα σαν σήμερα 8 Ιουνίου 1963, ο Μίκης Θεοδωράκης μαζί με άλλους είκοσι ανθρώπους ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Συνέντευξη με τον Φινλανδό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και συγγραφέα Taavi Vartia, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Κλεμμένη νύφη» (μτφρ. Όικαρινεν-Βασιλοπούλου Γιάννα, εκδ. Βακχικόν)

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Τάβι Βάρτια είναι γνωστό...

Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα για το Booker 2021

Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα για το Booker 2021

Πριν από λίγο ανακοινώθηκε η βραβεία λίστα με τα έξι μυθιστορήματα που είναι υποψήφια για το φετινό Man Booker Prize. Η λίστα δεν περιλαμβάνει ούτε τον Καζούο Ισιγκούρο ούτε τη Ρέιτσελ Κασκ.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος

Μια ακόμα χρονιά, γεμάτη υπέροχα και ανατρεπτικά βιβλία από τις εκδόσεις μας πλησιάζει προς το τέλος της. Το πρώτο εξάμηνο ήταν γεμάτο εκπλήξεις: εξαιρετικά ονόματα, βραβευμένες και μοναδικές εκδόσεις. Συνεχίζουμε στο ίδιο μοτίβο, πάντα με αγάπη για το καλό βιβλίο.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 31 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ