mistral728

Μια μέρα σαν σήμερα, 7 Απριλίου 1889, γεννήθηκε στη Χιλή η ποιήτρια Γκαμπριέλα Μιστράλ, κορυφαία μορφή για τη χώρα της και τη Λατινική Αμερική. Είναι η πρώτη λατινοαμερικανή που τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 1945. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Η Λουσίλα ντε Μαρία ντελ Περπέτουο Σοκόρο Γοδόι Αλκαγιάγα (Lucila Godoy Alcayaga), ισπανικής, βασκικής και ινδιάνικης καταγωγής, γεννήθηκε στην Βικούνια, στην κεντρική Χιλή, και μεγάλωσε σε ένα μικρό χωριό, το Μοντεγκράντε όπου φοιτούσε στο σχολείο στο οποίο δασκάλα ήταν η μεγαλύτερη αδελφή της. Έγινε και η ίδια δασκάλα. Δίδαξε σε σχολεία χωριών των Άνδεων, σε λύκειο και εν συνεχεία έγινε διευθύντρια λυκείου. Ουσιαστικά αυτοδίδακτη καθώς φοίτησε μόνο στην υποχρεωτική εκπαίδευση ως την ηλικία των 12 ετών, το 1923 το Πανεπιστήμιο της Χιλής της απένειμε τον τίτλο της καθηγήτριας ισπανικής γλώσσας και πολιτισμού.

Εκτός από καριέρα εκπαιδευτικού έκανε και καριέρα διπλωμάτη. Υπηρέτησε, μεταξύ άλλων, ως πρόξενος στη Μαδρίτη, τη Λισαβόνα, τη Νάπολη, τη Νίκαια, το Λος Άντζελες και την Πόλη του Μεξικού ενώ εργάστηκε και στην Κοινωνία των Εθνών, τον διεθνή οργανισμό που καταργήθηκε το 1946 και υπήρξε προάγγελος του ΟΗΕ.

Έγινε γνωστή με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Γκαμπριέλα Μιστράλ. Έγραψε ποίηση με βασικά της θέματα τη φύση, την αγάπη της μάνας, την αγανάκτηση για την καταπάτηση των δικαιωμάτων και τα όνειρα και τους αγώνες των λαών της Λατινικής Αμερικής. Πρωτοεμφανίστηκε το 1914 με τη συλλογή «Sonetos de la muerte» («Σονέτα του θανάτου») που υπέγραψε ως Γκαμπριέλα Μιστράλ αποτίωντας φόρο τιμής στους αγαπημένους της ποιητές, τον Ιταλό Γκαμπριέλε ντ’ Ανούντσιο και τον Γάλλο Φρεντερίκ Μιστράλ. Στα ελληνικά κυκλοφορεί η ανθολογία ποιημάτων της Γκαμπριέλα Μιστράλ: Τα καλύτερα ποιήματά της (εκδ. Εκάτη) σε μετάφραση Ρήγα Καππάτου. 

 mistral neruda sculptures 728
 Μνημείο αφιερωμένο στον Νερούδα και την Μιστράλ στη Vina del Mar της Χιλής.

 

Το 1945 της απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας «για την λυρική της ποίηση που εμπνεύστηκε από δυνατά συναισθήματα και την έκανε σύμβολο των ιδεαλιστικών φιλοδοξιών ολόκληρου του λατινο-αμερικάνικου κόσμου» και λίγα χρόνια αργότερα, το 1951, τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας της Χιλής. Πολλά χρόνια αργότερα, το 1971 τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας ο μαθητής της, καλός της φίλος, επίσης διπλωμάτης και σπουδαίος ποιητής, Πάμπλο Νερούδα. Η Χιλή τους έχει τιμήσει με κάθε τρόπο. 

Η Μιστράλ ήταν επίσης αρθρογράφος, μαχητική φεμινίστρια που υπερασπιζόταν τα δικαιώματα των γυναικών με τα γραπτά της. Αίσθηση έκανε το κείμενό της, σε πρόζα και στίχο, με τίτλο Lecturas para Mujeres (Αναγνώσματα για γυναίκες) το 1922. 

mistral dana 728  
«Σ'ετούτο τον κόσμο, έχω μονάχα εσένα...» Η Ντόρις Ντάνα με την Γκαμπριέλα Μιστράλ.   

 

Η Γκαμπριέλα Μιστράλ πέθανε στις 10 Ιανουαρίου 1957 στη Νέα Υόρκη, βαριά άρρωστη από καρκίνο στο πάγκρεας. Το χουντικό καθεστώς Πινοσέτ οικειοποιήθηκε το έργο της και χρησιμοποίησε την ποίησή της και την ίδια ως σύμβολο της γυναίκας που δεν παντρεύτηκε ποτέ και υποτάχθηκε στο κοινό καλό. Αυτή η εικόνα ανατράπηκε όταν πια ήρθε στο φως το προσωπικό της αρχείο και οι επιστολές της με την τελευταία της σύντροφο, την Αμερικανίδα μεταφράστρια Ντόρις Ντάνα. Η Ντάνα (1920 - 2006) ήταν η κληρονόμος της Μιστράλ και υπεύθυνη για το έργο της και ο άνθρωπος που την συντρόφευσε μέχρι το τέλος. 


Ο στίχος του τίτλου είναι από το ποίημα Δώσ’ μου το χέρι σου (Dame la mano), μτφρ. Δημήτρης Αγγελής

Δώσ’ μου το χέρι σου και θα χορέψουμε
Δώσ’ μου το χέρι και θα μ’ αγαπάς.
Σαν ένα λουλούδι μόνο θα είμαστε
Σαν ένα λουλούδι – κι άλλο τίποτα πια.
Την ίδια στροφή θα τραγουδάμε,
Στο ίδιο βήμα χορό θα πατάς.
Σαν ένα στάχυ θα κυματίζουμε,
Σαν ένα στάχυ – κι άλλο τίποτα πια.
Σε λένε Ρόσα κι εμένα Ελπίδα,
Όμως το ίδιο σου τ’ όνομα θα το ξεχνάς
Γιατί σαν ένας χορός πάνω στο λόφο θα είμαστε
Σαν ένας χορός – κι άλλο τίποτα πια...

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ίμρε Κέρτες: «Στο μυθιστόρημα δεν έχουν σημασία τα γεγονότα αλλά τι τους προσθέτεις»

Ίμρε Κέρτες: «Στο μυθιστόρημα δεν έχουν σημασία τα γεγονότα αλλά τι τους προσθέτεις»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Νοεμβρίου 1929, γεννήθηκε στη Βουδαπέστη ο Ίμρε Κέρτες. Το 1944 στάλθηκε στο Άουσβιτς και στη συνέχεια στο Μπούχενβαλντ. Επέζησε, έζησε πολλά χρόνια στη Γερμανία, εργάστηκε ως δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έγραψε λογοτεχνία και το 2002 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Του Λε...

Τζον Φόουλς: «Ενάντια σε κάθε επιταγή λογικής, διάλεξα την Ελλάδα»

Τζον Φόουλς: «Ενάντια σε κάθε επιταγή λογικής, διάλεξα την Ελλάδα»

Μια μέρα σαν σήμερα, 5 Νοεμβρίου 2005, πέθανε σε ηλικία 79 ετών ο Άγγλος Τζον Φόουλς, συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του θρυλικού «Μάγου» που διαδραματίζεται στις Σπέτσες. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Τζον Ρόμπερτ Φόουλς (John Robert Fowles) είχε γεννηθεί στ...

Ναπολέων Λαπαθιώτης: «Μόνος ήρθα κάποιο βράδυ, μόνος πόνεσα για λίγο»

Ναπολέων Λαπαθιώτης: «Μόνος ήρθα κάποιο βράδυ, μόνος πόνεσα για λίγο»

Μια μέρα σαν σήμερα, 31 Οκτωβρίου 1888, γεννήθηκε στο κέντρο της Αθήνας ο Ναπολέων Λαπαθιώτης. «Καταραμένος» ποιητής, αντισυμβατικός για τα ήθη της εποχής του και τελικά αυτόχειρας, έγραψε με τόλμη και μελαγχολία για τα χαμένα ιδανικά και τις ματαιώσεις της ζωής. 

Του Λεωνίδα Καλούση ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ