granada

Του Ευθύμιου Σακκά

Ένα από τα γνωρίσματα της μυθιστοριογραφίας είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις αντλεί τα θέματά της από την ιστορία προσδίδοντας συχνά μυθικές διαστάσεις σε γεγονότα και πρόσωπα. Η επανάκτηση της Γρανάδας από τον βασιλιά Φερδινάνδο και την Ισαβέλα της Αραγωνίας, που πραγματοποιήθηκε μια μέρα σαν σήμερα το 1492 και σηματοδότησε

την απαρχή μιας νέας εποχής για την Ισπανία και όχι μόνο, είναι ένα από αυτά τα γεγονότα που προσφέρανε τροφή στη φαντασία των λογοτεχνών.

Καταρχήν τα συμβεβηκότα. Περί το 711μ.Χ. τα πέντε βασίλεια της Ιβηρικής χερσονήσου, που απαρτίζονταν από την Αραγωνία, την Πορτογαλία, την Γρανάδα, την Ναβάρρα και την Καστίλη περιέρχονται στη κυριαρχία των Αράβων , οι οποίοι θα εκδιωχθούν από την ευρωπαϊκή ήπειρο οριστικά σχεδόν έπειτα από επτά αιώνες.

Το 1490 ο Φερδινάνδος της Αραγωνίας νυμφεύεται την Ισαβέλα της Καστίλης, γάμος με πολιτικές αποχρώσεις, καθώς υπό το πρίσμα του ενώνονται οι στρατοί όλων των βασιλείων με μοναδικό σκοπό να διώξουνε τους Μαυριτανούς από την χώρα. Ο ιερός πόλεμος εναντίον των «απίστων» κηρύχθηκε με τις ευλογίες του Πάπα.

Το τελευταίο πεδίο της αραβικής αντίστασης αποτέλεσε η Γρανάδα, την οποία διοικούσε ο Σουλτάνος Μοχάμεντ IΒ ή Μποαβντίλ του γένους των Νασρίδων. Η πόλη τελικά παραδόθηκε υπό προσυμφωνημένους όρους. Για την ακρίβεια την πρώτη Ιανουαρίου παραχωρείται το παλάτι της Αλάμπρα (σημαίνει κόκκινο φρούριο στα αραβικά), ένα αρχιτεκτόνημα σπάνιας ομορφιάς καθώς είναι όλο διακοσμημένο με αραβουργήματα και παρόλες τις αλλαγές και φθορές που υπέστη ανά τους αιώνες αποτελεί σήμερα τον κύριο πόλο έλξης τουρισμού στην περιοχή, ενώ το 1984 αναγνωρίστηκε από την ΟΥΝΕΣΚΟ ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.

Την επομένη της παράδοσης του παλατιού ακολουθεί σε μια επίσημη τελετή και η παράδοση της υπόλοιπης πόλης στους χριστιανούς μονάρχες από τον Μποαβντίλ, ο οποίος στη συνέχεια οδηγείται στην εξορία. Εκείνη η μέρα, κατά μία έννοια, υπήρξε ορόσημο για τις εξελίξεις που ακολουθήσανε τον επόμενο αιώνα, καθώς την ίδια κιόλας χρονιά ο Χριστόφορος Κολόμβος, έμπιστος της Ισαβέλας, ανοίγει το δρόμο στους ευρωπαίους προς την Αμερική αλλά είναι και η εποχή που θα κηλιδωθεί από την δραστηριότητα της Ιεράς Εξέτασης.

Τα γεγονότα της πτώσης της Γρανάδας ενέπνευσαν πολλούς συγγραφείς και ιδιαίτερα το παλάτι της Αλάμπρα χρησιμοποιήθηκε ως χώρος εκτύλιξης μυθιστορηματικών και ποιητικών αφηγήσεων όπως αυτές του Paulo Coehlio στον «Αλχημιστή» και του Lorca στο «Dona Rosita the spinster». Μια πιο σχοινοτενής απεικόνιση των γεγονότων γίνεται μέσα από το μυθιστόρημα του Chateubriand «Οι περιπέτειες του τελευταίου Αβενσεράγου»(εκδόσεις Νεφέλη) στο οποίο περιγράφεται και η σκηνή όπου ο Μποαβντίλ αποχωρώντας από την Γρανάδα σταματάει πάνω σ’ ένα λόφο και γυρνά να αντικρίσει για τελευταία φορά την αγαπημένη του πόλη ξεσπώντας σε κλάματα. Η περιοχή εκείνη ονομάζεται ακόμη «ο τελευταίος στεναγμός του Μαυριτανού». Το «Ρέκβιεμ για την Γρανάδα»(εκδόσεις Διώνη) του Vicente Escriva αποτελεί μια ακόμη ενδιαφέρουσα μυθιστορηματική εκδοχή στην οποία παρουσιάζεται η ακμή των αραβικών τεχνών και επιστημών στην περιοχή της Ανδαλουσίας μέσα από την ιστορία του Μποαβντίλ στον οποίο έμελλε τελικά να παραδώσει το ρόδι (Granada) στους χριστιανούς. 

Άλλα βιβλία σχετικά με την Γρανάδα: Ίρβινγκ Ουάσινγκτον «Μύθοι της Αλάμπρα» (εκδόσεις Κανάκη) και Αμίν Μααλούφ «Λέων ο Αφρικανός» (εκδόσεις Ωκεανίδα).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

...

..."έφυγε" από τη ζωή ο Ρομαίν Ρολάν

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1944 έφυγε από τη ζωή ο Γάλλος λογοτέχνης Ρομαίν Ρολάν σε ηλικία 78 ετών. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη περιοχή Κλαμεσύ και σπούδασε στο Παρίσι ιστορία. Ως το 1910 θα διδάξει στη μέση και...

...έφυγε από τη ζωή ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε

...έφυγε από τη ζωή ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1926 έφυγε από την ζωή ο ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε σε ηλικία 51 ετών. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Πράγα κι έπειτα από ένα πέρασμα από μια στρατιωτική σχολή άρχισε να σπουδάζει στο Πανε...

...

..."έφυγε" η Σούζαν Σόνταγκ

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 2004 έφυγε από τη ζωή η αμερικανή συγγραφέας Σούζαν Σόνταγκ σε ηλικία 71 ετών. Είχε γεννηθεί στη Νέα Υόρκη και έλαβε ευρεία πανεπιστημιακή μόρφωση σε κολέγια της πατρίδας της αλλά και ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Τα λόγια μας τα βρήκαμε μέσα στους άλλους»

«Τα λόγια μας τα βρήκαμε μέσα στους άλλους»

Η Κορίνα Καλούδη με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Και βέβαια τους φοβάμαι» (εκδ. Περισπωμένη) ξεχωρίζει για την ισορροπία που κρατάει ανάμεσα στην ενδοσκόπιση και τον κοινωνικό προβληματισμό. Χαμηλόφωνη, ευθύβολη και αληθινή.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τι απαντάτε σε όσ...

Έξι περίπατοι, του Αλέξανδρου Ίσαρη

Έξι περίπατοι, του Αλέξανδρου Ίσαρη

Για τα αφηγήματα του Αλέξανδρου Ίσαρη «Έξι περίπατοι - Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς» (εκδ. Κίχλη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πώς παράγεται η συγκίνηση; Πώς γεννιέται η νοσταλγία; Πώς μια βόλτα γίνεται πίνακας ζωγραφικής που ζωντανεύει τόπους και χτίζε...

Η 17η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης εκπέμπει ψηφιακά

Η 17η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης εκπέμπει ψηφιακά

Λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της πανδημίας του COVID-19, η διοργάνωση επικεντρώνεται σε ένα εξ ολοκλήρου διαδικτυακό πρόγραμμα διάρκειας έντεκα ημερών (19-29 Νοεμβρίου) με αιχμή τη συμμετοχή σημαντικών συγγραφέων και την ψηφιακή διοργάνωση των προγραμματιζόμενων φεστιβάλ, εκδηλώσεων και δράσεων, καθώς και των επαγγ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Sarah Knott «Μητέρες – Μια αντισυμβατική ιστορία» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), που κυκλοφορεί στις 29 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΟ ΑΚΟΥΣΜΑ

...
Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Απόσπασμα μιας ενότητας και μέρος των επιλεγομένων από την ανθολογία του Walter Benjamin «Νο 13 – Εξήντα πέντε θέσεις για τα βιβλία και τις πόρνες, το γράψιμο, την κριτική, τους σνομπ και την επιτυχία», σε μετάφραση και επιλεγόμενα του Κώστα Κουτσουρέλη. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσ...

Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη, της Φένιας Τσανάκα (προδημοσίευση)

Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη, της Φένιας Τσανάκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Φένιας Τσανάκα «Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη» το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σώμα» κειμένων που καλύπτει όλες τις όψεις του σύνθετου πολιτικού και κοινωνικού φαινομένου.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ