Ένα από τα γνωρίσματα της μυθιστοριογραφίας είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις αντλεί τα θέματά της από την ιστορία προσδίδοντας συχνά μυθικές διαστάσεις σε γεγονότα και πρόσωπα. Η επανάκτηση της Γρανάδας από τον βασιλιά Φερδινάνδο και την Ισαβέλα της Αραγωνίας, που συνέβη μια μέρα σαν σήμερα το 1492 και σηματοδότησε την απαρχή μιας νέας εποχής για την Ισπανία και όχι μόνο, είναι ένα από αυτά τα γεγονότα που προσφέρανε τροφή στη φαντασία των λογοτεχνών.
Του Ευθύμιου Σακκά
Καταρχήν τα συμβεβηκότα. Περί το 711μ.Χ. τα πέντε βασίλεια της Ιβηρικής χερσονήσου, που απαρτίζονταν από την Αραγωνία, την Πορτογαλία, την Γρανάδα, την Ναβάρρα και την Καστίλη περιέρχονται στη κυριαρχία των Αράβων , οι οποίοι θα εκδιωχθούν από την ευρωπαϊκή ήπειρο οριστικά σχεδόν έπειτα από επτά αιώνες.
Το 1490 ο Φερδινάνδος της Αραγωνίας νυμφεύεται την Ισαβέλα της Καστίλης, γάμος με πολιτικές αποχρώσεις, καθώς υπό το πρίσμα του ενώνονται οι στρατοί όλων των βασιλείων με μοναδικό σκοπό να διώξουνε τους Μαυριτανούς από την χώρα. Ο ιερός πόλεμος εναντίον των «απίστων» κηρύχθηκε με τις ευλογίες του Πάπα.
Το τελευταίο πεδίο της αραβικής αντίστασης αποτέλεσε η Γρανάδα, την οποία διοικούσε ο Σουλτάνος Μοχάμεντ IΒ ή Μποαβντίλ του γένους των Νασρίδων. Η πόλη τελικά παραδόθηκε υπό προσυμφωνημένους όρους. Για την ακρίβεια την πρώτη Ιανουαρίου παραχωρείται το παλάτι της Αλάμπρα (σημαίνει κόκκινο φρούριο στα αραβικά), ένα αρχιτεκτόνημα σπάνιας ομορφιάς καθώς είναι όλο διακοσμημένο με αραβουργήματα και παρόλες τις αλλαγές και φθορές που υπέστη ανά τους αιώνες αποτελεί σήμερα τον κύριο πόλο έλξης τουρισμού στην περιοχή, ενώ το 1984 αναγνωρίστηκε από την ΟΥΝΕΣΚΟ ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.
Την επομένη της παράδοσης του παλατιού ακολουθεί σε μια επίσημη τελετή και η παράδοση της υπόλοιπης πόλης στους χριστιανούς μονάρχες από τον Μποαβντίλ, ο οποίος στη συνέχεια οδηγείται στην εξορία. Εκείνη η μέρα, κατά μία έννοια, υπήρξε ορόσημο για τις εξελίξεις που ακολουθήσανε τον επόμενο αιώνα, καθώς την ίδια κιόλας χρονιά ο Χριστόφορος Κολόμβος, έμπιστος της Ισαβέλας, ανοίγει το δρόμο στους ευρωπαίους προς την Αμερική αλλά είναι και η εποχή που θα κηλιδωθεί από την δραστηριότητα της Ιεράς Εξέτασης.
Τα γεγονότα της πτώσης της Γρανάδας ενέπνευσαν πολλούς συγγραφείς και ιδιαίτερα το παλάτι της Αλάμπρα χρησιμοποιήθηκε ως χώρος εκτύλιξης μυθιστορηματικών και ποιητικών αφηγήσεων όπως αυτές του Paulo Coehlio στον «Αλχημιστή» και του Lorca στο «Dona Rosita the spinster». Μια πιο σχοινοτενής απεικόνιση των γεγονότων γίνεται μέσα από το μυθιστόρημα του Chateubriand «Οι περιπέτειες του τελευταίου Αβενσεράγου» (εκδόσεις Νεφέλη) στο οποίο περιγράφεται και η σκηνή όπου ο Μποαβντίλ αποχωρώντας από την Γρανάδα σταματάει πάνω σ’ ένα λόφο και γυρνά να αντικρίσει για τελευταία φορά την αγαπημένη του πόλη ξεσπώντας σε κλάματα. Η περιοχή εκείνη ονομάζεται ακόμη «ο τελευταίος στεναγμός του Μαυριτανού». Το «Ρέκβιεμ για την Γρανάδα»(εκδόσεις Διώνη) του Vicente Escriva αποτελεί μια ακόμη ενδιαφέρουσα μυθιστορηματική εκδοχή στην οποία παρουσιάζεται η ακμή των αραβικών τεχνών και επιστημών στην περιοχή της Ανδαλουσίας μέσα από την ιστορία του Μποαβντίλ στον οποίο έμελλε τελικά να παραδώσει το ρόδι (Granada) στους χριστιανούς.
Άλλα βιβλία σχετικά με την Γρανάδα: Ίρβινγκ Ουάσινγκτον «Μύθοι της Αλάμπρα» (εκδόσεις Κανάκη) και Αμίν Μααλούφ «Λέων ο Αφρικανός» (εκδόσεις Ωκεανίδα).
