alt

Κάθε δεύτερη Παρασκευή, ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης φορτώνει στον σάκο εκστρατείας του βιβλία που σας συστήνει συνδυάζοντάς τα και μιλώντας γι᾽ αυτά σαν να αφηγείται ιστορίες σ᾽ ένα φιλόξενο στέκι.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

altΠάντα γόνιμα στη μεθόριο ανάμεσα στην τέχνη και στη σκληρή πραγματική πραγματικότητα, σαν ένας μηχανισμός μετάφρασης της πραγματικότητας σε τέχνη, πάντα ανιχνεύοντας επικίνδυνες γαίες, μονίμως επινοητική και ριψοκίνδυνη, διαρκώς σκανδαλώδης, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς είναι μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες της Άτυπης Διεθνούς αυτών που μας εξοικειώνουν με το ανοίκειο, ή που δίνουν αναπάντεχες, δυναμικές, διαστάσεις στο οικείο. Η Φαίη Ζήκα, ανήσυχη και συστηματική ερευνήτρια της σύγχρονης τέχνης, φιλοσοφεί ακριβώς με τις αναπάντεχες διαστάσεις που προσδίδουν τα έργα τέχνης στην καθημερινή ζωή. Ο Έρικ Λάρσον [Erik Larson] ερευνά τον βίο και το έργο του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Ντάνιελ Χάντσον Μπέρμαν και συνθέτει ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα/ντοκουμεντο. Η Σαντρίν Φιλιπετί [Sandrine Fillipetti] προχωρεί σε μια άγρα κειμένων σχετικά με τις δυνατότητες και τη χρήση της αρχιτεκτονικής. Τέσσερα βιβλία στον Σάκο Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη, που μας ωθούν να στοχαστούμε διασκεδάζοντας και να διασκεδάσουμε στοχαζόμενοι κάποια σημαντικά ζητήματα που έχουν να κάνουν, όχι και τόσο έμμεσα ή πλάγια, με τα εικοσιτετράωρά μας στη σύγχρονη μεγαλούπολη. 

altΗ Χέδερ Ρόουζ [Heather Rose, Τασμανία, 1964] μας συστήνει το σύμπαν της Μαρίνας Αμπράμοβιτς, και ιδίως των επιδράσεων που είχε στους επισκέπτες/θεατές/συμμετόχους στη μεγαλειώδη περφόρμανς Η Καλλιτέχνις Είναι Εδώ, μέσα από το καλοσχεδιασμένο και καλογραμμένο μυθιστόρημά της Το Μουσείο της σύγχρονης αγάπης (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ψυχογιός).

Η εν λόγω περφόρμανς επιτελέστηκε τον Μάιο του 2010 στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Νέα Υόρκη. Κεντρικός άξονας της έκθεσης ήταν η ίδια η Αμπράμοβιτς, η οποία για επτάμιση ώρες καθόταν ακίνητη σε μια καρέκλα κοιτάζοντας τους επισκέπτες, χωρίς να έχει το δικαίωμα να πιει, να φάει ή να πάει στην τουαλέτα. Επί ένα μήνα, 750 χιλιάδες άνθρωποι κάθισαν μπροστά της και χάθηκαν στο βλέμμα της, αντιδρώντας ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Άλλοι άντεξαν να κάθονται απέναντι στην Αμπράμοβιτς ώρες ολόκληρες, άλλοι ελάχιστα λεπτά. Άλλοι, κάποια στιγμή, αναλύθηκαν σε γοερά κλάματα, άλλοι έβαλαν τα γέλια. Άλλοι θεώρησαν την εμπειρία λυτρωτική, σαν να ξέσπασε ο μύχιος, ακόμα και καλοκρυμμένος επί χρόνια και λόγω συμβάσεων, εαυτός τους, άλλοι δεν αισθάνθηκαν κάτι ιδιαίτερο. Ανάμεσα σε αυτούς που συμμετείχαν ήταν και η Πάτι Σμιθ, ενώ επισκέφτηκαν τον χώρο της περφόρμανς ο Λου Ριντ, η Σάρον Στόουν, η Μπγιορκ, ο Μάθιου Μπάρνεϊ, και η Ισαβέλα Ροσελίνι, μεταξύ άλλων.

altΜε το σχετικά απλό, αλλά εξόχως αποτελεσματικό, εύρημα της επίσκεψης απλών ανθρώπων, όπως η φαινομενικά απλοϊκή Τζέιν Μίλερ από την Τζόρτζια, ή ο συνθέτης Άρκι Λέβιν, η Χέδερ Ρόουζ παρουσιάζει εκτεταμένα τον βίο και το έργο της Αμπράμοβιτς, ενώ παράλληλα προβαίνει σε σκέψεις και αποφάνσεις σχετικά με τις περιπέτειες της σύγχρονης τέχνης. «Οι καλλιτέχνες χαϊδεύουν με τ' ακροδάχτυλά τους το ύφασμα της αιωνιότητας», γράφει (ενδεχομένως κάπως γλυκερά, κάπως «πιασάρικα») η Ρόουζ. Και: «Η σπουδαία τέχνη μάς κάνει να νιώθουμε κάτι αδιευκρίνιστο […] Ένα είδος πρόσβασης σε μια παγκόσμια σοφία».

Η Φαίη Ζήκα μάς εξοικειώνει με τάσεις της σύγχρονης τέχνης και με το πώς δεξιώνονται οι θεωρητικοί τις τάσεις αυτές. Στον τόμο Απορία τέχνες και σκέψεις κατεργάζεται – Φιλοσοφικές έρευνες στη σύγχρονη τέχνη (εκδ. Άγρα) περιλαμβάνονται αυτοτελή κείμενα (που συνομιλούν μεταξύ τους) σχετικά με τη χρήση του σώματος στην προσθετική τέχνη, με το φαγητό ως τέχνη, με τις καλλιτεχνικές διαστάσεις του κήπου (οι περίφημοι avant-gardeners!), με το πώς λειτουργεί ο χρόνος στη βιντεοτέχνη. Όπως επισημαίνει η Ζήκα «η τέχνη τείνει να υπονομεύσει την οποιαδήποτε προσπάθεια ορισμού της, μετακινούμενη συχνά προς απρόβλεπτες κατευθύνσεις». altΜε ισχυρή γνωσιακή σκευή, η Ζήκα μετακινείται από τον Άρθουρ Ντάντο στον Λούντβιχ Βίττγκενσταϊν, και από τον Μισέλ Φουκώ στον Αλέξανδρο Νεχαμά, προκειμένου να συμβάλλει στην ανάλυση και την εξιχνίαση έργων όπως το περιλάλητο του Στέλαρκ ή η βιντεοτέχνη της Κορεάτισας Kimsooja. 

Ο Έρικ Λάρσον [Μπρούκλιν, 1954] είναι δυναμικός δημοσιογράφος και συγγραφέας μυθιστορημάτων/ντοκιμαντέρ, όπως το Βουβό Κύμα (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Ίκαρος) όπου εξετάζει τη βύθιση του Λουζιτάνια από το υποβρύχιο U-20, το 1915, και τα γεγονότα που σχετίζονται με το ναυάγιο και το Στον Κήπο με τα Θηρία (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης, εκδ. Μεταίχμιο) όπου ζωντανεύει το προπολεμικό Βερολίνο και την ατμόσφαιρα που άπλωσε το 1933 η άνοδος των ναζί στην εξουσία. Στο Ο διάβολος στη λευκή πόλη (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Διόπτρα), πρωταγωνιστεί ακριβώς η πασίγνωστη Λευκή Πόλη, δημιούργημα του σπουδαίου αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Ντάνιελ Χάντσον Μπέρμαν [Daniel Hudson Burnham, 1846-1912], που, μεταξύ άλλων, σχεδίασε και το Κτίριο Φλατάιρον στη Νέα Υόρκη. Γύρω από τη Λευκή Πόλη στήθηκε, το 1893, η Διεθνής Έκθεση του Σικάγου. altΠαράλληλα, ο Λάρσον αφηγείται την αποτρόπαιη ιστορία του απατεώνα και κατά συρροήν δολοφόνου Χένρι Χ. Χολμς (Dr. Henry Howard Holmes, 1861-1896) που έδρασε στα πέριξ της Λευκής Πόλης, χρησιμοποιώντας το δέλεαρ της Διεθνούς Έκθεσης για να παρασύρει, κατά δική του ομολογία, 27 ανθρώπους στο θάνατο, ενώ, σύμφωνα με την παραφιλολογία των περιοδικών pulp της δεκαετίας του 1940, τα θύματά του είναι περίπου 200!

Στον τόμο Η σαγήνη της αρχιτεκτονικής (μτφρ. Γιάννης Σιδέρης, εκδ. Άγρα), η Σαντρίν Φιλιπετί ανθολογεί αξιοσημείωτα κείμενα αρχιτεκτόνων, συγγραφέων, ουτοπικών οραματιστών, και θεωρητικών (ανάμεσά τους ο Ουγκώ, ο Γκρόπιους, ο Άαλτο, ο Ρέντσο Πιάνο, ο Φρανκ Λόυντ Ράιτ, ο Άντολφ Λόος, και ο Τόμας Μουρ), προσφέροντάς μας μια ποικιλία μαρτυριών και μιαν ευκαιρία να στοχαστούμε πάνω στο νόημα της κατοίκησης, της δομής των πόλεων, μέσα από τον «καθρέφτη του χρόνου», αλλά και μέσα από τα ονειρικά σχέδια των ουτοπιστών, καθώς και μέσα από το πώς φιλοσόφησαν πάνω στη σχέση κτίσματος/τοπίου/φυσικού χώρου οι σπουδαίοι αρχιτέκτονες (ας μην ξεχνάμε και τη δική μας ιερή τετράδα: Ζενέτος, Προβελέγγιος, Πικιώνης, Κωνσταντινίδης). Κι ας έχουμε πάντα κατά νου την προγραμματική φράση του Άλβαρ Άαλτο: «Η μοντέρνα αρχιτεκτονική δεν απαιτεί τη χρήση νέων υλικών. Το σημαντικό είναι ο εξανθρωπισμός της ύλης». 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.
Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Ίχνη και χνότα» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θάνος Σταθόπουλος και Δημήτρης Αγγελής: μέσα στο εργαστήρι του δημιουργού

Θάνος Σταθόπουλος και Δημήτρης Αγγελής: μέσα στο εργαστήρι του δημιουργού

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα επιλέγει δύο βιβλία που μας επιτρέπουν να εισδύσουμε στο εργαστήρι του συγγραφέα. Πρόκειται για τα βιβλία των Θάνου Σταθόπουλου «Η διασκευή του ...

Με ποίηση, Αξελό, Μπάροουζ και Μαρξ, στη Μυσταγωγία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής: 8 βιβλία στη «στραφταλιστή αιθρία του Απριλίου»

Με ποίηση, Αξελό, Μπάροουζ και Μαρξ, στη Μυσταγωγία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής: 8 βιβλία στη «στραφταλιστή αιθρία του Απριλίου»

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα επιλέγει οκτώ βιβλία που μπορεί θεματικά να ποικίλουν, ωστόσο η λαμπρότητα της Άνοιξης τα κάνει απαραίτητα προς τέρψη και ανάγνωση. Kεντρική εικ...

Η αέναη επιστροφή του Καρλ Μαρξ [ΙΙ] – Τα μυστήρια του χρήματος, του εμπορεύματος και των... βιντεοπαιχνιδιών

Η αέναη επιστροφή του Καρλ Μαρξ [ΙΙ] – Τα μυστήρια του χρήματος, του εμπορεύματος και των... βιντεοπαιχνιδιών

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο δεύτερο μέρος βιβλίων του ή για τον Καρλ Μαρξ, ο Σάκος του περιλαμβάνει το περιεκτικό πόνημα «Το Κεφάλαιο. Κριτική της πολιτικής οικονομίας...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ