alt

Κάθε δεύτερη Παρασκευή, ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης φορτώνει στον σάκο εκστρατείας του βιβλία που σας συστήνει συνδυάζοντάς τα και μιλώντας γι᾽ αυτά σαν να αφηγείται ιστορίες σ᾽ ένα φιλόξενο στέκι.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

altΠάντα γόνιμα στη μεθόριο ανάμεσα στην τέχνη και στη σκληρή πραγματική πραγματικότητα, σαν ένας μηχανισμός μετάφρασης της πραγματικότητας σε τέχνη, πάντα ανιχνεύοντας επικίνδυνες γαίες, μονίμως επινοητική και ριψοκίνδυνη, διαρκώς σκανδαλώδης, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς είναι μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες της Άτυπης Διεθνούς αυτών που μας εξοικειώνουν με το ανοίκειο, ή που δίνουν αναπάντεχες, δυναμικές, διαστάσεις στο οικείο. Η Φαίη Ζήκα, ανήσυχη και συστηματική ερευνήτρια της σύγχρονης τέχνης, φιλοσοφεί ακριβώς με τις αναπάντεχες διαστάσεις που προσδίδουν τα έργα τέχνης στην καθημερινή ζωή. Ο Έρικ Λάρσον [Erik Larson] ερευνά τον βίο και το έργο του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Ντάνιελ Χάντσον Μπέρμαν και συνθέτει ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα/ντοκουμεντο. Η Σαντρίν Φιλιπετί [Sandrine Fillipetti] προχωρεί σε μια άγρα κειμένων σχετικά με τις δυνατότητες και τη χρήση της αρχιτεκτονικής. Τέσσερα βιβλία στον Σάκο Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη, που μας ωθούν να στοχαστούμε διασκεδάζοντας και να διασκεδάσουμε στοχαζόμενοι κάποια σημαντικά ζητήματα που έχουν να κάνουν, όχι και τόσο έμμεσα ή πλάγια, με τα εικοσιτετράωρά μας στη σύγχρονη μεγαλούπολη. 

altΗ Χέδερ Ρόουζ [Heather Rose, Τασμανία, 1964] μας συστήνει το σύμπαν της Μαρίνας Αμπράμοβιτς, και ιδίως των επιδράσεων που είχε στους επισκέπτες/θεατές/συμμετόχους στη μεγαλειώδη περφόρμανς Η Καλλιτέχνις Είναι Εδώ, μέσα από το καλοσχεδιασμένο και καλογραμμένο μυθιστόρημά της Το Μουσείο της σύγχρονης αγάπης (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ψυχογιός).

Η εν λόγω περφόρμανς επιτελέστηκε τον Μάιο του 2010 στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Νέα Υόρκη. Κεντρικός άξονας της έκθεσης ήταν η ίδια η Αμπράμοβιτς, η οποία για επτάμιση ώρες καθόταν ακίνητη σε μια καρέκλα κοιτάζοντας τους επισκέπτες, χωρίς να έχει το δικαίωμα να πιει, να φάει ή να πάει στην τουαλέτα. Επί ένα μήνα, 750 χιλιάδες άνθρωποι κάθισαν μπροστά της και χάθηκαν στο βλέμμα της, αντιδρώντας ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Άλλοι άντεξαν να κάθονται απέναντι στην Αμπράμοβιτς ώρες ολόκληρες, άλλοι ελάχιστα λεπτά. Άλλοι, κάποια στιγμή, αναλύθηκαν σε γοερά κλάματα, άλλοι έβαλαν τα γέλια. Άλλοι θεώρησαν την εμπειρία λυτρωτική, σαν να ξέσπασε ο μύχιος, ακόμα και καλοκρυμμένος επί χρόνια και λόγω συμβάσεων, εαυτός τους, άλλοι δεν αισθάνθηκαν κάτι ιδιαίτερο. Ανάμεσα σε αυτούς που συμμετείχαν ήταν και η Πάτι Σμιθ, ενώ επισκέφτηκαν τον χώρο της περφόρμανς ο Λου Ριντ, η Σάρον Στόουν, η Μπγιορκ, ο Μάθιου Μπάρνεϊ, και η Ισαβέλα Ροσελίνι, μεταξύ άλλων.

altΜε το σχετικά απλό, αλλά εξόχως αποτελεσματικό, εύρημα της επίσκεψης απλών ανθρώπων, όπως η φαινομενικά απλοϊκή Τζέιν Μίλερ από την Τζόρτζια, ή ο συνθέτης Άρκι Λέβιν, η Χέδερ Ρόουζ παρουσιάζει εκτεταμένα τον βίο και το έργο της Αμπράμοβιτς, ενώ παράλληλα προβαίνει σε σκέψεις και αποφάνσεις σχετικά με τις περιπέτειες της σύγχρονης τέχνης. «Οι καλλιτέχνες χαϊδεύουν με τ' ακροδάχτυλά τους το ύφασμα της αιωνιότητας», γράφει (ενδεχομένως κάπως γλυκερά, κάπως «πιασάρικα») η Ρόουζ. Και: «Η σπουδαία τέχνη μάς κάνει να νιώθουμε κάτι αδιευκρίνιστο […] Ένα είδος πρόσβασης σε μια παγκόσμια σοφία».

Η Φαίη Ζήκα μάς εξοικειώνει με τάσεις της σύγχρονης τέχνης και με το πώς δεξιώνονται οι θεωρητικοί τις τάσεις αυτές. Στον τόμο Απορία τέχνες και σκέψεις κατεργάζεται – Φιλοσοφικές έρευνες στη σύγχρονη τέχνη (εκδ. Άγρα) περιλαμβάνονται αυτοτελή κείμενα (που συνομιλούν μεταξύ τους) σχετικά με τη χρήση του σώματος στην προσθετική τέχνη, με το φαγητό ως τέχνη, με τις καλλιτεχνικές διαστάσεις του κήπου (οι περίφημοι avant-gardeners!), με το πώς λειτουργεί ο χρόνος στη βιντεοτέχνη. Όπως επισημαίνει η Ζήκα «η τέχνη τείνει να υπονομεύσει την οποιαδήποτε προσπάθεια ορισμού της, μετακινούμενη συχνά προς απρόβλεπτες κατευθύνσεις». altΜε ισχυρή γνωσιακή σκευή, η Ζήκα μετακινείται από τον Άρθουρ Ντάντο στον Λούντβιχ Βίττγκενσταϊν, και από τον Μισέλ Φουκώ στον Αλέξανδρο Νεχαμά, προκειμένου να συμβάλλει στην ανάλυση και την εξιχνίαση έργων όπως το περιλάλητο του Στέλαρκ ή η βιντεοτέχνη της Κορεάτισας Kimsooja. 

Ο Έρικ Λάρσον [Μπρούκλιν, 1954] είναι δυναμικός δημοσιογράφος και συγγραφέας μυθιστορημάτων/ντοκιμαντέρ, όπως το Βουβό Κύμα (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Ίκαρος) όπου εξετάζει τη βύθιση του Λουζιτάνια από το υποβρύχιο U-20, το 1915, και τα γεγονότα που σχετίζονται με το ναυάγιο και το Στον Κήπο με τα Θηρία (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης, εκδ. Μεταίχμιο) όπου ζωντανεύει το προπολεμικό Βερολίνο και την ατμόσφαιρα που άπλωσε το 1933 η άνοδος των ναζί στην εξουσία. Στο Ο διάβολος στη λευκή πόλη (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Διόπτρα), πρωταγωνιστεί ακριβώς η πασίγνωστη Λευκή Πόλη, δημιούργημα του σπουδαίου αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Ντάνιελ Χάντσον Μπέρμαν [Daniel Hudson Burnham, 1846-1912], που, μεταξύ άλλων, σχεδίασε και το Κτίριο Φλατάιρον στη Νέα Υόρκη. Γύρω από τη Λευκή Πόλη στήθηκε, το 1893, η Διεθνής Έκθεση του Σικάγου. altΠαράλληλα, ο Λάρσον αφηγείται την αποτρόπαιη ιστορία του απατεώνα και κατά συρροήν δολοφόνου Χένρι Χ. Χολμς (Dr. Henry Howard Holmes, 1861-1896) που έδρασε στα πέριξ της Λευκής Πόλης, χρησιμοποιώντας το δέλεαρ της Διεθνούς Έκθεσης για να παρασύρει, κατά δική του ομολογία, 27 ανθρώπους στο θάνατο, ενώ, σύμφωνα με την παραφιλολογία των περιοδικών pulp της δεκαετίας του 1940, τα θύματά του είναι περίπου 200!

Στον τόμο Η σαγήνη της αρχιτεκτονικής (μτφρ. Γιάννης Σιδέρης, εκδ. Άγρα), η Σαντρίν Φιλιπετί ανθολογεί αξιοσημείωτα κείμενα αρχιτεκτόνων, συγγραφέων, ουτοπικών οραματιστών, και θεωρητικών (ανάμεσά τους ο Ουγκώ, ο Γκρόπιους, ο Άαλτο, ο Ρέντσο Πιάνο, ο Φρανκ Λόυντ Ράιτ, ο Άντολφ Λόος, και ο Τόμας Μουρ), προσφέροντάς μας μια ποικιλία μαρτυριών και μιαν ευκαιρία να στοχαστούμε πάνω στο νόημα της κατοίκησης, της δομής των πόλεων, μέσα από τον «καθρέφτη του χρόνου», αλλά και μέσα από τα ονειρικά σχέδια των ουτοπιστών, καθώς και μέσα από το πώς φιλοσόφησαν πάνω στη σχέση κτίσματος/τοπίου/φυσικού χώρου οι σπουδαίοι αρχιτέκτονες (ας μην ξεχνάμε και τη δική μας ιερή τετράδα: Ζενέτος, Προβελέγγιος, Πικιώνης, Κωνσταντινίδης). Κι ας έχουμε πάντα κατά νου την προγραμματική φράση του Άλβαρ Άαλτο: «Η μοντέρνα αρχιτεκτονική δεν απαιτεί τη χρήση νέων υλικών. Το σημαντικό είναι ο εξανθρωπισμός της ύλης». 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.
Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Ίχνη και χνότα» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙI]  – Άπνοια και Πάγος

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙI]  – Άπνοια και Πάγος

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο τρίτο και τελευταίο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει το μυθιστόρημα της Άννας Καβάν [Anna Kavan] «Πάγος» (μτφρ. Λευτέρης Καλοσπύρος, εκδ. Gu...

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙ] – Στα χνάρια του Καρύλ Φερέ

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙ] – Στα χνάρια του Καρύλ Φερέ

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο δεύτερο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει δύο βιβλία του Καρύλ Φερέ [Caryl Ferey]. Κεντρική εικόνα: Το Νορίσλκ όπως είναι σήμερα (© Sergey Po...

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [Ι]

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [Ι]

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται με τον πρώτο Σάκο Εκστρατείας του για το 2024, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο πρώτο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει βιβλία για παλιές και νέες δυστοπίες, εστιάζοντας στο μυθιστόρημα «Οι αθέατοι» του Αλέν Νταμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Για τη μεταφορά της νουβέλας «Η Σκέψη» (1902) του Λεονίντ Αντρέγιεφ, στο θέατρο Σφενδόνη και σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, με τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στις 11 Φεβρουαρίου του 1900, ο γιατρό...

«Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο» της Δήμητρας Δήμου (κριτική)

«Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο» της Δήμητρας Δήμου (κριτική)

Για τη μελέτη της Δήμητρας Δήμου «Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο – Ανάδειξη παραδειγμάτων κατηγορικής προσταγής σε σύγχρονες κινηματογραφικές αναπαραστάσεις» (εκδ. Βακχικόν).

Γράφει ο Θόδωρος Σούμας

Το βιβλίο της Δήμητρας Δήμου επικε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Η ζωή απαιτεί μια σειρά από δεξιότητες για να μπορεί κανείς να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της. Επιλέγουμε κάποια από τα βιβλία που μας μαθαίνουν διάφορες «εναλλακτικές» τέχνες του ζην. Ορισμένες, εξόχως πρωτότυπες. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ