aggeia arxaia ellada

Η δημοκρατία της Αθήνας, η κατάρρευση της Σπάρτης, ο μύθος της Θήβας και κάμποσες... σταγόνες μυθολογίας με πρωταγωνιστή τον Δία. Επιλέγουμε οκτώ βιβλία που εκδόθηκαν πρόσφατα και μπορούν να μας διαφωτίζουν για πτυχές της ζωής και της σκέψης των Αρχαίων Ελλήνων. Κεντρική εικόνα: Επεισόδιο από την Κενταυρομαχία που εικονίζεται στο λαιμό της άλλης όψης του «αγγείου François». Πηγή: Τιβέριος Μ., «Ελληνική τέχνη: Αρχαία αγγεία», Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1996.

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

Οκτώ βιβλία που εκδόθηκαν πρόσφατα και τα οποία εκτείνονται σε διάφορες περιόδους της Αρχαιότητας, σε πτυχές της ζωής και της σκέψης των Αρχαίων Ελλήνων.

Θήβα, Πολ Κάρτλετζ (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Ψυχογιός)

Η Θήβα, όσο κι αν βρέθηκε στη σκιά της Αθήνας και της Σπάρτης, αποτέλεσε στην Αρχαιότητα ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα.

psychogios cartledge thiva

Ωστόσο η ιστορική διαδρομή της (οι συγκρούσεις, το πολίτευμά της, η εξέγερση κατά του Μέγα Αλέξανδρου και η καταστροφή της από τους Μακεδόνες) την έθεσαν στην αφάνεια. 

Ο Πολ Κάρτλετζ στο βιβλίο του Θήβα, η ξεχασμένη πόλη της αρχαίας Ελλάδας συγκεντρώνει πλήθος πηγών, γραπτών και αρχαιολογικών, τη μαρτυρία των θραυσμάτων του παρελθόντος και τις πληροφορίες των επών, των ποιητών και των ιστορικών προκειμένου να ανασυστήσει την κοινωνία και τον πολιτισμό της.

Ο Κάρτλετζ, ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της αρχαιότητας των ημερών μας, επιλέγει να γράψει απλά, άμεσα και κατανοητά. Καταφέρνει, δε, να ανασυστήσει τη Θήβα, ως μια πόλη του μύθου και της Ιστορίας.

Η ευτυχία των Αρχαίων. Η φιλοσοφία ως τέχνη ζωής, Ιλάρια Γκάσπαρι (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη)

Θα μπορούσαμε, άραγε, να ζήσουμε στη σημερινή εποχή βάσει της κοσμοθεωρίας που ανέπτυξαν οι διάφορες φιλοσοφικές σχολές των Αρχαίων Ελλήνων;

patakis gaspari h eutyxia tvn arxaivn

Τι θα συνέβαινε αν ακολουθούσαμε, επί παραδείγματι, την Πυθαγόρεια σχολή για να θεραπεύσουμε την οκνηρία μας; Πόσο καλό θα μας έκαναν οι κυνικοί; Αλλά και αντίστοιχα, θα μπορούσαν τα παράδοξα του Ζήνωνα να μας δείξουν κάποιες παράξενες αντιφάσεις στο ρυθμό της ζωής μας;

Η Ιλάρια Γκάσπαρι έκανε το «πείραμα» για έξι εβδομάδες, ακολουθώντας κάθε εβδομάδα τα διδάγματα διαφορετικής σχολής και τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά. Ορισμένες φορές, δε, της πρόσφεραν απρόσμενη χαρά. Δεν θα έβλαπτε να το δοκιμάσουμε.

Μια σταγόνα μυθολογία. Τότε που οι θεοί έμοιαζαν πολύ με τους ανθρώπους, Δημήτρης Καμπουράκης (εκδ. Πατάκη)

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να κατανοήσει κανείς τον κόσμο των Αρχαίων Ελλήνων και τη σχέση τους με τους θεούς τους. Ο ένας, ο πιο δύσκολος, είναι να διαβάσει αμέτρητα βιβλία και να εντρυφήσει σε πηγές και ο άλλος να διαβάσει ένα εύληπτο, πλην διασκεδαστικό βιβλίο, σαν αυτό του Δημήτρη Καμπουράκη Μια σταγόνα μυθολογία (εκδ. Πατάκη).

patakis kabourakis mia stagona mythologia

Κυρίαρχος όλων, φυσικά, ο Δίας που πρωταγωνιστεί σε πολλες από τις ιστορίες που περιγράφει ο συγγραφέας. Οι έρωτες, τα πάθη, τα μίση, τα μπλεξίματα, οι έριδες, οι φιλίες, όλα προβάλλονται στο βιβλίο από τη χιουμοριστική, αλλά και τη σοβαρή τους πλευρά έτσι ώστε να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε πώς σκέφτονταν οι Ολύμπιοι θεοί και πώς αντιμετώπισαν τους ανθρώπους. Σίγουρα είναι ένα άκρως διασκεδααστικό ανάγνωσμα.

Σπαρτιάτες, μια νέα ιστορία, Νάιτζελ Κένελ (μτφρ. Χρίστος Π. Φαράκλας, εκδ. Ινστιτούτο του Βιβλίου – Καρδαμίτσα)

Η γενική εικόνα που έχουμε για την αρχαία Σπάρτη είναι αυτή της καλοκουρδισμένης στρατιωτικής μηχανής που δεν ορρωδούσε προς ουδενός.

kardamitsa kenell spartates

Κι όμως, μέσα σε λίγα μόλις χρόνια η εδραία Σπάρτη έχασε την ηγετική της θέση στον αρχαίο κόσμο και έπεσε στο ρόλο του κομπάρσου. Να ήταν η απρόσμενη ήττα από τη Θήβα η βασική αιτία; Ήταν μοιραίο να συμβεί; Είναι οι νόμοι τη Ιστορίας που δεν χαρίζονται σε κανέναν; Μήπως ήταν μια σύμπτωση κι απλώς οι Σπαρτιάτες έπεσαν θύματα;

Ο Νάιτζελ Κένελ στο βιβλίο του Σπαρτιάτες, μια νέα ιστορίαπροσπαθεί να δώσει απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα σε ένα βιβλίο που θαυμάζεται για την έρευνά του. 

Ο χρόνος που απομένει. Αχιλλέας: ένα πορτρέτο, Παναγιώτης Καρώνης (εκδ. Το δόντι)

Με τα μέτρα της δραματουργίας, ο Αχιλλέας είναι ο απόλύτος ήρωας, καθώς είναι γεμάτος από αντιφάσεις. Η μέγιστη όλων είναι ότι ενώ γνωρίζει εξαρχής το τέλος του, δεν κάνει τίποτα για να το αποτρέψει.

to donti karonis axilleas

Στο βιβλίο του Παναγιώτη Καρώνη, Ο χρόνος που απομένει. Αχιλλέας: ένα πορτρέτο (εκδ. Το δόντι), παρακολουθούμε μέσα από τους στίχους της Ιλιάδας την ηρωική, αλλά και δραματική πορεία του Αχιλλέα έτσι όπως μας την περιγράφει ο Όμηρος. 

Μια από τις σημαντικότερες αρετές του βιβλίου είναι ότι αναδεικνύει το θέμα της μοίρας που κουβαλάει κάθε άνθρωπο. Ένα θέμα άκρως υπαρξιακό. Στην περίπτωση του Αχιλλέα καθίσταται επείγον, καθώς ως ημίθεος ξέρει ότι θα πεθάνει στον πόλεμο της Τροίας. Κι όμως για χάρη της φιλίας του με τον Πάτροκλο, ρίχνεται στη μάχη, ουσιαστικά είναι ο παράγοντας που ολοκληρώνει τον πόλεμο νωρίτερα και τελικά θυσιάζεται.

Αθήνα. Μια ιστορία της πρώτης δημοκρατίας του κόσμου, Τόμας Μ. Μίτσελ (μτφρ. Ουρανία Τουτουντζή, εκδ. Κάκτος)

Αν σκεφτόμαστε δημοκρατικά, αν πράττουμε δημοκρατικά κι αν πιστεύουμε πως παρά τα όποια μειονεκτήματά της, η δημοκρατία είναι το μοναδικό πολίτευμα που μπορεί να βοηθήσει στην πρόοδο των κοινωνιών, όλα αυτά τα οφείλουμε πρωτίστως στην αρχαία Αθήνα.

kaktos mitchell athina
Πριν από 2.500 χρόνια, αυτή ήταν η πρώτη που εγκαίδρυσε τη δημοκρατία για να την δει να καταρρέει διακόσια χρόνια μετά. Το βιβλίο του Τόμας Ν. Μίτσελ Αθήνα. Μια ιστορία της πρώτης δημοκρατίας του κόσμου περιγράφει και αναλύει τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο.

Ο Μίτσελ συνδυάζει την επιμελή έρευνα με την εδραία πεποίθηση ότι η δημοκρατία είναι το πολίτευμα που προσφέρει σωστή διακυβέρνηση, αλλά προτάσσει στους πολίτες και έναν τρόπο ζωής.

Αρχαία ιστορία, παλιά ιστορία;, Φρανσουά Λεφέβρ (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Ιστιτούτο του Βιβλίου – Καρδαμίτσα)

Μπορεί να υπάρχουν συνάφειες ανάμεσα στο σήμερα και την Αρχαιότητα; Υπήρχαν και τότε fake news; Καταστράφηκαν ιστορικά κτίρια σαν την Παναγία των Παρισίων και πότε;

kardamitsa lefevre arxaia istoria palaia istoria

Ο Φρανσουά Λεφέβρ με το βιβλίο του Αρχαία ιστορία, παλιά ιστορία; (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Ιστιτούτο του Βιβλίου – Καρδαμίτσα) μάς παραδίδει ένα σπαρταριστό κείμενο που όσο κι αν δεν θέλουμε να το πιστέψουμε δείχνει πως η Ιστορία κάνει συνεχώς κύκλους. Και διαδηλώσεις γίνονταν στην Αρχαιότητα και κακοπληρωμένοι εκπαιδευτικοί υπήρχαν και τεχνοκράτες και εξελίξεις παρόμοιες με το Brexit.

Ένα βιβλίο που διαβάζεται με πολύ ενδιαφέρον και σίγουρα λύνει πολλές απορίες για τα σημερινά ζητήματα που αντιμετωπίζουμε παγκοσμίως.

Η ιστορία των αρχαίων ελληνικών αγγείων, Τζον Μπόρντμαν (μτφρ. Κωνσταντίνος Κοπανιάς, εκδ. Πατάκη)

Πέραν της αισθητικής τους αρτιότητας και της καλλιτεχνικής ατους αξίας, τα αρχαιοελληνικά αγγεία έχουν προσφέρει στους λογής μελετητές πάρα πολλές πληροφορίες για την καθημερινότητα των Αρχαίων Ελλήνων. Στην ουσία, έχουμε να κάνουμε με μια άλλη μορφή πηγής πληροφοριών που μπορεί να συγκριθεί με την αρχαία γραμματεία.

patakis boardman h istoria tvn ellhnikvn aggeivn

Ο Τζον Μπόρντμαν στο βιβλίο του Η ιστορία των αρχαίων ελληνικών αγγείων σκιαγραφεί την εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής κεραμικής παραγωγής, από το δέκατο έως και το δεύτερο αιώνα π.Χ., περίοδο που περιλαμβάνει τα πιο εξαιρετικά και πολύτιμα, από πλευράς πληροφοριών, τεκμήρια.

Εστιάζει στα θέματα, τα σχήματα, τη διακόσμηση των αγγείων, καθώς και στις μεθόδους παρασκευής και διακόσμησης. Ο συγγραφέας εξετάζει, τέλος, το πώς η αφηγηματική τεχνική των αγγειογράφων επέδρασε στη δυτική τέχνη και πώς οι παραστάσεις των αγγείων αντανακλούν την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της εποχής.

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ