soma

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μας δείχνουν δρόμους και μας ανοίγουν ορίζοντες. Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας «Η Μπέλα και η Έστερ» του Lucian Freud.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Η αναγνώριση του ψυχικού τραύματος, όχι μόνο ως υπάρχον αλλά και ως εξίσου σημαντικό και ιάσιμο, με το σωματικό τραύμα είναι ένα επιστημονικό δεδομένο, το οποίο έχει πλέον γίνει κατανοητό και αποδεκτό από όλους.

Είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρο να μπορούμε να εμπιστευτούμε όλους αυτούς που μελέτησαν την ανθρώπινη ψυχολογία σε κάθε της παράμετρο.

Ο δρόμος της ψυχολογίας δεν οδηγεί μόνο στα ψυχικά τραύματα, στην αυτογνωσία, την αποδοχή, τη γαλήνη και την ισορροπία. Είναι και ένα πεδίο όπου ριζώνουν οι αιτίες που οδηγούν σε σοβαρές σωματικές καταπονήσεις, σε τραύματα ορατά και για τους περισσότερους τρομακτικά, και συχνά είναι ο ίδιος τόπος όπου υπάρχουν και οι λύσεις των τραυμάτων. Αυτός είναι και ο κοινός τόπος των τριών βιβλίων που παρουσιάζουμε.

Σάββας Σαββόπουλος: Επτά παραμύθια ζωής – Είναι η νόσος ένα αμετάφραστο μήνυμα; (εκδ. Αρμός)

armos savvopoulos epta paramithia zoisΗ ψυχανάλυση είναι ένα πολύ ισχυρό χαρτί στην ευρύτερη αντιμετώπιση του καρκίνου και ο Σάββας Σαββόπουλος σ’ αυτό το βιβλίο έχει συγκεντρώσει ιστορίες καρκινοπαθών, οι οποίοι, κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας τους, ανακάλυψαν έναν επιπλέον εαυτό που αγνοούσαν ότι υπήρχε.

Συχνά, το ταμπού της αναφοράς και μόνο, της λέξης «καρκίνος» ξεκινά από τους πάσχοντες. Έχουν απέναντί τους μια κοινωνία που κάνει διακρίσεις, που στιγματίζει και δυσκολεύει την καθημερινότητά τους, κι έτσι ενεργοποιούν με τη σειρά τους έναν μηχανισμό άμυνας ώστε να αντιμετωπίσουν την κατάσταση που προκύπτει και το άγχος θανάτου που τους κατακλύζει.

Τι βιώνει άραγε ο καρκινοπαθής, όταν μόνος παλεύει με τη νόσο; Τι είδους σχέσεις υφαίνει με το περιβάλλον και με τους γιατρούς του; Ίσως γι’ αυτό, ο Σαββόπουλος τονίζει στο βιβλίο του πώς όταν μοιραζόμαστε τις σκέψεις και τα βιώματα του καρκινοπαθούς, γινόμαστε καλύτεροι.

Κλείνοντας, να αναφέρουμε αυτό που όλοι γνωρίζουν – είτε έχουν περάσει οι ίδιοι από αυτή τη διαδικασία, είτε κάποιο κοντινό τους πρόσωπο: Η «καλή ψυχολογία» στη διάρκεια της νοσηλείας, ειδικά σ ' αυτές τις περιπτώσεις, επιβάλλεται γιατί μόνο έτσι το «τραύμα» του σώματος, θα επουλωθεί και η ζωή θα κάνει μερικά ακόμα βήματα. 

Ίσως, μάλιστα, το «αμετάφραστο μήνυμα» που σωματοποιήθηκε στη νόσο, να βρει επιτέλους το πλήρες νόημά του.

Βασίλης Δημόπουλος: Η ψυχαναλυτική κατανόηση των διαταραχών διατροφής (εκδ. Αρμός)

armos dimopoulos diatrofikes diataraxesΟι διαταραχές διατροφής, όπως επιστημονικά κατηγοριοποιούνται βρίσκονται σε έναν άξονα όπου στο ένα άκρο υπάρχει η ανορεξία και στο άλλο η βουλιμία.

Ο Βασίλης Δημόπουλος μέσα από την ψυχαναλυτική θεραπεία δεν είχε ως πρώτο και μοναδικό στόχο τη διαχείριση της παχυσαρκίας και της απίσχνανσης αλλά έπειτα από έρευνες και κλινικές μελέτες κατέληξε στο ότι το ασυνείδητο αίτημα των ασθενών με διαταραχές διατροφής ήταν το διακύβευμα της ταυτότητας και ο τρόμος της ψυχικής αποδιοργάνωσης.

Επικεντρώνοντας στην έκδηλη συμπτωματολογία των ασθενών με ψυχογενή ανορεξία και βουλιμία διαπίστωσε ότι κάτι έλειπε από τη μεγάλη εικόνα.

«Τότε, μελετώντας παθολογίες εκτός του ειδικού αυτού χώρου, συνειδητοποίησα πως, για να διερευνήσω σε βάθος τα ψυχικά φαινόμενα, δεν έπρεπε να ρίχνω όλο το φως σε μία εστία. Αντίθετα, η ρίψη μιας αχτίδας σκότους στο σημείο που θέλω να διερευνήσω, το φωτίζει καλύτερα».

Bessel van der Kolk: Το σώμα δεν ξεχνά – Εγκέφαλος, νους και σώμα στη θεραπεία του τραύματος (μτφρ. Δέσποινα Παπαδοπούλου, εκδ. Κλειδάριθμος)

klidarithmos van der kolk to soma den ksexnaΣτο βιβλίο του Bessel van der Kolk, ακολουθούμε μια παρόμοια διαδρομή, μόνο που εδώ το τραύμα είναι αθέατο και σε αυτό θα μας οδηγήσουν συμπτώματα απτά καθώς και σωματικά και εγκεφαλικά «εργαλεία».

Οι ψυχικές τραυματικές εμπειρίες, σύμφωνα με μελέτες, μπορούν να επηρεάσουν και να μεταβάλλουν βιολογικά στοιχεία αλλά και την ταυτότητα ενός ανθρώπου και οι κοινωνικές συνέπειες αυτών να αποδειχτούν καταστροφικές. Σωματικές παθήσεις, δυσλειτουργία στον χώρο εργασίας, απομόνωση, εθισμός σε αλκοόλ, ουσίες, τυχερά παιχνίδια είναι οι πιο συνηθισμένες κατευθύνσεις που μπορεί να φέρει η μεταβολή στοιχείων προσωπικότητας.

Ο Bessel van der Kolk στο βιβλίο του Το σώμα δεν ξεχνά, βασίζεται στην τριαντάχρονη κλινική του εμπειρία και αποδεικνύει ότι ο τρόμος και η απομόνωση, εξαιτίας ενός ψυχικού τραύματος, μπορούν να αναδιαμορφώσουν τον εγκέφαλο και το σώμα. Αυτή και μόνο η δυνατότητα αναδιαμόρφωσης του εγκεφάλου και του σώματος, θα αρκούσε για να μιλάμε για μια σπουδαία επιστημονική ανακάλυψη.

Ο συγγραφέας όμως πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα και αναπτύσσει ένα τολμηρό θεραπευτικό πρότυπο, το οποίο διαφοροποιείται από τις συνήθεις φαρμακευτικές και ψυχοθεραπευτικές πρακτικές.

Προτείνει και εξηγεί μία ολοκληρωμένη προσέγγιση που θεραπεύει το μυαλό, τον εγκέφαλο και το σώμα. Εξετάζει καινοτόμες θεραπείες –από τη νευροανάδραση και τον διαλογισμό ως τον αθλητισμό, το θέατρο και τη γιόγκα– που ανοίγουν νέους δρόμους στην προσπάθεια ανάρρωσης από το ψυχικό τραύμα, αξιοποιώντας την νευροπλαστικότητα, την εγγενή προσαρμοστική ικανότητα του εγκεφάλου.

Ο Bessel van der Kolk καταδεικνύει την τρομακτική δύναμη των διαπροσωπικών σχέσεων να προκαλέσουν τόσο βλάβη όσο και ίαση – και προσφέρει σε όλους την ελπίδα για επιστροφή στη ζωή.


 Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ