claire keegan

Η Ιρλανδή συγγραφέας έχει αγαπηθεί από το ελληνικό αναγνωστικό κοινό και όχι άδικα. Τι είναι αυτό που την κάνει ιδιαίτερη και γιατί η πρόσφατη νουβέλα της «Πολύ αργά πια» (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο) την καταξιώνει. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Η μοίρα της μικρής φόρμας στις μέρες μας δεν είναι πάντα τόσο δεδομένη. Με την παγκόσμια λογοτεχνική παραγωγή να ψάχνει το επόμενο πολυσέλιδο έπος που θα συναρπάσει το μεγάλο κοινό (τη στιγμή, μάλιστα, που οι ΗΠΑ βρίσκονται διαρκώς σε αναζήτηση του «Μεγάλου Αμερικανικού Μυθιστορήματος), τα διηγήματα ή οι νουβέλες δείχνουν να σκοντάφτουν πάνω σε πολλά εμπόδια.

Από την άλλη, οι απολαύσεις που μπορεί να προσφέρει η ποίηση, πάντα θα μας συγκινούν, αλλά έτσι ριζωμένες που είναι στο φαντασιακό ως κάτι άπιαστο και ιδεατό, δύσκολα καλύπτουν τις αναγνωστικές ανάγκες. Άρα, μένει μόνο η μεγάλη φόρμα ως επικυρίαρχος του χώρου;

Οπως συμβαίνει πάντα στα λογοτεχνικά πράγματα, ο κανόνας σπάει από τις ένδοξες εξαιρέσεις του. Ποιος θα αρνιόταν τα διηγήματα του Σίνγκερ ή του Κάρβερ; Ποιος δεν θέλγεται από τις νουβέλες του Ροτ; Ποιος δεν μιλάει στις μέρες μας για τα ολιγοσέλιδα βιβλία της Κλερ Κίγκαν;

Η σχέση με τα μικρά κείμενα

metaixmio keegan ta tria fotaΑνεξάρτητα από το αν η Ιρλανδή συγγραφέας εντάσσεται στις αναγνωστικές «μανίες» του καθενός, το αναντίρρητο γεγονός είναι ότι από τη στιγμή που εμφανίστηκε στη λογοτεχνία (το 1999 με το Antarctica) κατάφερε να αλλάξει αρκετά τη σχέση που είχαμε με τα μικρά κείμενα και τις ιστορίες που ολοκληρώνονται σε ένα βραχύ αλλά ιδιαιτέρως πυκνό σχήμα.

Από την άλλη, τα βιβλία της διαμόρφωσαν και μια δυναμική σχέση με τις πωλήσεις (επί του πρακτέου, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάθε βιβλίο είναι και ένα εμπορικό είδος) και τα βραβεία. Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη για να καταλήξει κανείς στο αβίαστο συμπέρασμα ότι η Κίγκαν είναι ένα φαινόμενο των ημερών μας.

Η Κίγκαν κατάφερε να ανατρέψει τις προσδοκίες που υπάρχουν στους περισσότερους μπρος στη θέα ενός πολυσέλιδου βιβλίου (κάτι σαν κρύπτη που σε οδηγεί σε έναν ολόκληρο κόσμο). Αψηφώντας τα εμπορικά κελεύσματα και τις εκδοτικές κλίμακες, εκείνη επέμεινε –και συνεχίζει να εμμένει– στη μικρή φόρμα.

Η ίδια συχνά αντιτείνει στις συνεντεύξεις της ότι μια σωστά διευθετημένη σκηνή σε μια –έτσι κι αλλιώς– μικρή ιστορία έχει την ίδια δύναμη με ένα κεφάλαιο ενός ογκώδους μυθιστορήματος. Το μέτρο δεν είναι το πλήθος, αλλά η ένταση των λέξεων. Ειδικά όταν είναι λίγες.

Από το 2010, η Κίγκαν άρχισε να γίνεται ονομαστή στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ήταν η στιγμή που δημοσίευσε το βιβλίο Τα τρία φώτα (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Μέσα σε 96 σελίδες (89 στην αγγλική έκδοση) κατάφερε να συλλέξει όλα τα συναισθηματικά κοιτάσματα από τον ψυχισμό ενός μικρού κοριτσιού που μέσα σε ένα καλοκαίρι ζει κοντά σε ένα άτεκνο ζευγάρι και, σε αντίθεση με ό,τι έχει συνηθίσει στη δική της οικογένεια, βιώνει το πλέριο κύμα της αγάπης και του ενδιαφέροντος να την κυκλώνει γλυκά.

Το βιβλίο έγινε ακόμη πιο γνωστό χάρη στο Netflix που ανέλαβε τη δραματοποίησή του (με επιτυχία) κάνοντας την Κίγκαν ευρύτερα γνωστή.

metaixmio keegan mikra pragmataΘα χρειαστεί να περάσουν αρκετά χρόνια έως τη στιγμή που θα επανέλθει με το βιβλίο Μικρά πράγματα σαν κι αυτά (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο) όπου καταφέρνει να μεταφέρει το Ντικενσιανό κλίμα (αλλά και με Τσεχοφικές καταβολές) στο σήμερα και να αποδώσει τη ζωή ενός προμηθευτή καυσόξυλων και πατέρα πέντε κοριτσιών.

Η ανακάλυψη ενός φυλακισμένου κοριτσιού στο μοναστήρι μιας μικρής πόλης της Ιρλανδίας θα τον φέρει αντιμέτωπο με τα καλά κρυμμένα μυστικά και τη συνένοχη σιωπή σε μικρές κοινωνίες, οι οποίες μάλιστα ελέγχονται από την Εκκλησία.

Μπεστ σέλερ και... Booker

Το βιβλίο έγινε αυτομάτως διεθνές μπεστ σέλερ, επιλέχθηκε να μεταφερθεί στον κινηματογράφο με πρωταγωνιστή τον Κίλιαν Μέρφι, βρέθηκε στη βραχεία λίστα του Βραβείου Booker, ενώ κατέκτησε το Βραβείο Όργουελ.

Αρκεί να τονιστεί πως στη λίστα του συγκεκριμένου βραβείου πολύ σπάνια (έως καθόλου) βλέπεις βιβλία που αριθμούν μόλις 128 σελίδες. Η Κίγκαν έμελλε να σπάσει κι αυτό το «στεγανό». Ένα από τα πολλά που έχει δαμάσει ως τώρα.

Τώρα έχουμε τη δυνατότητα να δούμε να ολοκληρώνεται το «τρίπτυχο» των ιστοριών της Κίγκαν με την πρόσφατη έκδοση του βιβλίου της Πολύ αργά πια (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Ήρωας σ’ αυτή την ιστορία είναι ο Κάχαλ, ο οποίος είναι στα πρόθυρα της μεσηλικιότητας, ζει μόνος του (δεν έχει και καλή άποψη για τις γυναίκες) και ουσιαστικά βλέπουμε μια μέρα της ζωής του.

Από το γραφείο του στο Δουβλίνο, μια ολότελα αδιάφορη Παρασκευή, έως το σπίτι του όπου με συντροφιά την ανοιχτή τηλεόραση και ένα μπουκάλι σαμπάνια, αναμετριέται με τον εαυτό του και όσα άβολα έχει καταφέρει ως εκείνη τη στιγμή να αποκρύψει.

Έχει προηγηθεί η ενθύμηση της Σαμπίν, μιας γυναίκας που θα μπορούσε να είχε αλλάξει τη ζωή του, αρκεί να της είχε φερθεί με τον πρέποντα τρόπο. Κάπως έτσι, η διαδρομή με το λεωφορείο, αντί να τον μεταφέρει ήσυχο στο διαμέρισμά του, τον ξεθεμελιώνει.

Στην πραγματικότητα, έτσι όπως έχει δομήσει κι αυτή την ιστορία της η Κίγκαν, πρέπει να φτάσεις στο τέλος, στην ύστατη φράση, για να κατανοήσεις το πλήρες εύρος της. Αυτό το λες και ορισμό της σωστής κλιμάκωσης. Το βιβλίο μπήκε ήδη στη μικρή λίστα για τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς στην Ιρλανδία.

Έχοντας περάσει πια το κρίσιμο κατώφλι των 50 ετών (η Κίγκαν είναι 55 ετών) είναι περισσότερο από ποτέ συνειδητοποιημένη για το τι και πώς το γράφει. Κοινώς: δεν έχει να αποδείξει τίποτα και σε κανέναν.

«Δεν μπορώ να εξηγήσω τη δουλειά μου»

metaixmio keegan poly arga piaΣε μια πρόσφατη συνέντευξή της στον βρετανικό Guardian είχε πει πως: «Δεν μπορώ να εξηγήσω τη δουλειά μου. Γράφω απλώς ιστορίες. Δεν έχω σκεφτεί ποτέ ένα θέμα. Δεν το έχω κάνει ποτέ. Σκέφτομαι μόνο το κείμενο».

Κάπου εκεί, ενδεχομένως, κρύβεται το μικρό μυστικό της ακρίβειας στην έκφραση και του ρυθμισμένου τόνου κάθε ιστορίας. Η Κίγκαν εντάσσεται ήδη σε εκείνη την κατηγορία των συγγραφέων που δεν θα κριθούν για τα ποτάμια των λέξεων που κατέθεσαν στα βιβλία τους, αλλά για το βάθος των ιστοριών τους.

Επ’ αυτού τα έχει καταφέρει, δεν χωράει αμφιβολία. Στη χώρα μας η υποδοχή των βιβλίων της ήταν ωσαύτως θριαμβευτική. Τα δύο προηγούμενα μπήκαν στις λίστες των ευπώλητων πολλών βιβλιοπωλείων. Κάτι που αναμένεται να συμβεί με την καινούργια νουβέλα της.

Όχι, θα ήταν πολύ μίζερο να πει κανείς πως πρόκειται για μια μόδα που θα την προσπεράσουν οι μέλλοντες καιροί. Η Κίγκαν γράφει για τη σύγχρονη εκδοχή των ανθρώπων. Μας αφορά διότι μας περιέχει με κάθε τρόπο. Αυτό κι αν είναι μέγιστο επίτευγμα για έναν συγγραφέα.


Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Μπλε ήλιος» (εκδ. Μεταίχμιο).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ