Χρηστικά βιβλία για την τέχνη – Άλκης Χαραλαμπίδης και Σούζι Χοτζ μας παραδίδουν μικρούς οδηγούς τέχνης

Τρία χρηστικά βιβλία για την τέχνη με απλά λόγια και επεξηγηματικές εικόνες. «Η τέχνη και οι λέξεις της», του Άλκη Χαραλαμπίδη (εκδ. University Studio Press), «Μια μικρή ιστορία της τέχνης», του Άλκη Χαραλαμπίδη (εκδ. University Studio Press), «Το μικρό βιβλίο της τέχνης», της Susie Hodge (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Ψυχογιός). Κεντρική εικόνα: © Federico Scarionati (Unsplash).

Γράφει η Ευλαλία Πάνου

Όποιος νομίζει ότι η τέχνη απευθύνεται μόνο σε όσους ασχολούνται με αυτή, μάλλον θα πρέπει να θυμηθεί τα λόγια του Σαίξπηρ στον Άμλετ: «Η Τέχνη δεν είναι για τους πολλούς, ούτε για τους λίγους. Είναι πάντα για τον καθένα χωριστά».

Ψάξαμε και βρήκαμε τρία βιβλία-οδηγούς για τις τέχνες, γραμμένα με απλά λόγια, που δεν απευθύνονται σε ιστορικούς ή θεωρητικούς τέχνης αλλά σε όλους όσοι ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για τα κινήματα, τα έργα, τις τεχνικές και τις πιο χαρακτηριστικές περιόδους της τέχνης.

Τα δύο πρώτα βιβλία είναι γραμμένα αμφότερα από τον Άλκη Χαραλαμπίδη, ομότιμο καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Μπορείτε, αν θέλετε, να διαβάσετε και τη συνέντευξη που έχει δώσει στον Κ.Β. Κατσουλάρη.

Το τρίτο βιβλίο είναι της Σούζι Χοτζ. Η Σούζι Χοτζ είναι ιστορικός της τέχνης, ιστορικός και καλλιτέχνις. Έχει συγγράψει αρκετά ευπώλητα βιβλία, μεταξύ των οποίων τα: 50 Art Ideas, How to survive modern art, Why your five year old could not have done that: modern art explained.

Η τέχνη και οι λέξεις της, του Άλκη Χαραλαμπίδη (εκδ. University Studio Press)

Η τέχνη και οι λέξεις της: Εικονογραφημένο λεξικόΕσείς ξέρετε τι είναι ο αρύβαλλος; Ο κιλλίβαντας; Η τορευτική; Κι όμως, είναι όλες τους πραγματικές λέξεις και έχουν ένα κοινό σημείο: τις τέχνες.

Η Τέχνη και οι λέξεις της είναι ένα εικονογραφημένο λεξικό για τους όρους και τις έννοιες που συναντά κανείς στον χώρο των εικαστικών και των εφαρμοσμένων τεχνών, της αρχιτεκτονικής και της αρχαιολογίας, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία.

Ο Άλκης Χαραλαμπίδης σημειώνει στον πρόλογο: «Το βιβλίο αυτό φιλοδοξεί να είναι ένα βοήθημα που έχει ως στόχο να εξοικειώσει τον αναγνώστη και ειδικότερα τον φοιτητή με όρους και έννοιες από τον χώρο των εικαστικών και εφαρμοσμένων τεχνών, της αρχιτεκτονικής και της αρχαιολογίας, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία. Δεν έχει στόχο να συμπληρώσει το corpus των διαθέσιμων εξειδικευμένων λεξικών, αλλά να συνθέσει δημιουργικά και μέσα από πολυσυλλεκτική προσέγγιση, έναν πυρήνα λημμάτων που είναι απαραίτητα για τη συγκρότηση ενός βασικού λεξιλογίου. Ως παράλληλο ή συμπληρωματικό εγχειρίδιο, θα διευκόλυνε σημαντικά και τον διδάσκοντα, παρέχοντας μια σταθερή «βάση δεδομένων» την οποία θα μπορεί να συμβουλεύεται ο ίδιος αλλά κυρίως, στην οποία θα μπορεί να παραπέμπει τους φοιτητές του όχι όπως σε ένα απλό «γλωσσάρι» όρων, αλλά σε μια τράπεζα από ευσύνοπτα και ταυτόχρονα επαρκώς ανεπτυγμένα θέματα όπως «Θεωρία της Τέχνης», «Αρχαιολογία», «Ρεαλισμός», αρχιτεκτονικούς όρους όπως «αψίδα», «στυλοβάτης», «cubiculum», έννοιες όπως «Αισθητισμός», «Παλλαδιανισμός», «plein-air», και όλα αυτά με τη συνδρομή του αντιπροσωπευτικού και προσεκτικά επιλεγμένου οπτικού υλικού».

Τα λήμματα συνοδεύονται από μικρές εικόνες σε υψηλή ποιότητα που βοηθούν στην οπτικοποίηση των εννοιών.

Μια μικρή ιστορία της τέχνης, του Άλκη Χαραλαμπίδη (εκδ. University Studio Press)

Μια μικρή ιστορία της τέχνηςΆλλο ένα βιβλίο του Άλκη Χαραλαμπίδη για την τέχνη, αλλά αυτή τη φορά ο διαχωρισμός γίνεται με βάση τις ιστορικές περιόδους αλλά και τους τομείς της τέχνης: ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική, κεραμική, φωτογραφία αλλά και σύγχρονες εκφάνσεις της τέχνης.

Το βιβλίο χωρίζεται στις εξής θεματικές: Προϊστορική εποχή, Ελληνική και Ρωμαϊκή αρχαιότητα, Παλαιοχριστιανική εποχή, τέχνη των μέσων χρόνων, Αναγέννηση, Μανιερισμός, τέχνη του 17ου και 18ου αιώνα, Fransisco de Goya, ο πληθωρικός 19ος αιώνας, διασχίζοντας τα σύνορα προς τον 20ό αιώνα, μεσοπόλεμος-ζωγράφοι-γλύπτες, το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, αρχιτεκτονική.

Ο Άλκης Χαραλαμπίδης ήρθε αντιμέτωπος με τη μεγάλη πρόκληση της επιλογής, καθώς κλήθηκε να επιλέξει τα πιο αντιπροσωπευτικά και πιο σπουδαία έργα της κάθε εποχής – πράγμα αρκετά δύσκολο. Αν και οι επιλογές είναι προσωπικές, δεν είναι αυθαίρετες και δεν υπολείπονται εγκυρότητας, αφού βασίζονται σε αντικειμενικά και σύνθετα κριτήρια.

Όπως διαβάζουμε και στο οπισθόφυλλο: «Στο βιβλίο εξετάζεται η τέχνη της Δύσης από το 30.000 π.Χ. περίπου ως τις μέρες μας. Η διάρθρωση είναι εργοκεντρική, το κλειδί δηλαδή για τη γνωριμία με την καλλιτεχνική δημιουργία και την κατανόησή της είναι τα ίδια τα έργα. Η ανάλυση, η σύγκριση και οι παραλληλισμοί τους γίνονται σε σχέση με τις υλικές και πνευματικές συνθήκες της εποχής τους, με την προσωπικότητα του δημιουργού τους και, όπου είναι δυνατόν, με το ρεύμα στο οποίο τα έχει εντάξει η έρευνα. Στόχος είναι, μέσα από την πολλαπλότητα των ερεθισμάτων που προσφέρει ο συνδυασμός λόγου και εικόνας, να μπορέσει ο αναγνώστης, ανεξάρτητα από την προηγούμενη επαφή του με το αντικείμενο, να προσεγγίσει σφαιρικά την ιστορία της δυτικής τέχνης, κατανοώντας τόσο τη διαδοχή των εποχών της όσο και τους τρόπους που αυτές επικοινωνούν μεταξύ τους».

Το μικρό βιβλίο της τέχνης, της Susie Hodge (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Ψυχογιός)

Το μικρό βιβλίο της τέχνηςΤο βιβλίο της Σούζι Χοτζ είναι ένας σύντομος οδηγός για κινήματα, έργα, θέματα και τεχνικές. Ό,τι χρειάζεστε δηλαδή για να μάθετε τα βασικά για την τέχνη, χωρίς να χαθείτε σε έναν ωκεανό πληροφοριών.

«Το Μικρό βιβλίο της τέχνης είναι μια καινοτόμα εισαγωγή στην τέχνη. Γραμμένο σε απλή γλώσσα, το βιβλίο προσεγγίζει 50 έργα κομβικής σημασίας για την ιστορία της τέχνης: από τις βραχογραφίες του Λασκό έως τα εικαστικά χάπενινγκ της εποχής μας, συνδέοντάς τα με τα πιο σπουδαία θέματα και κινήματα, αλλά και με τις πιο σημαντικές περιόδους και τεχνικές.

Ευσύνοπτο, εύχρηστο, με πλούσια εικονογράφηση, το βιβλίο εξηγεί το πότε, το πώς και το γιατί των αλλαγών και εξελίξεων στην τέχνη, εστιάζοντας συγχρόνως στους πρωταγωνιστές, στο περιεχόμενο και στη σημασία αυτών των αλλαγών. Όροι σχετικοί με την ιστορία της τέχνης, είτε αυτοί συνδέονται με κινήματα είτε με τεχνικές, φωτίζονται με τρόπο που να επιτρέπει στον αναγνώστη να προσεγγίζει ευκολότερα τα έργα τέχνης όλων των εποχών, και κυρίως να τα απολαμβάνει».

Στα πολύ θετικά του βιβλίου είναι οι οδηγίες χρήσης που περιλαμβάνονται στις πρώτες σελίδες, οι οποίες εξηγούν πού αναγράφεται το χρονολογικό πλαίσιο, τα χαρακτηριστικά παραδείγματα καλλιτεχνών, οι έξτρα πληροφορίες, αλλά και οι παραπομπές σε σχετικά λήμματα. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μεσογειακό νουάρ, δικαστικό θρίλερ, whodunnit κι ένα ασήμαντο περιστατικό: 4 δυνατά ευρωπαϊκά αστυνομικά μυθιστορήματα

Μεσογειακό νουάρ, δικαστικό θρίλερ, whodunnit κι ένα ασήμαντο περιστατικό: 4 δυνατά ευρωπαϊκά αστυνομικά μυθιστορήματα

Τέσσερα πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα ανανεώνουν τις γνωστές υποκατηγορίες της αστυνομικής λογοτεχνίας. «Η σκοτεινή μούσα» του Άρμιν Έρι, «Ο κώδικας του θησαυρού» της Τζάνις Χάλετ, «Θάνατος ενός ταξιδιώτη» του Ντιντιέ Φασέν και «Η στρατηγική του πεκινουά» του Αλέξις Ραβέλο.

Γράφει η Χίλ...

Τα βιβλία του φθινοπώρου 2023: Τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου 2023: Τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογές από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, θεάτρου, δοκιμίων, μελετών και γκράφικ νόβελ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Επιλέξαμε και φέτος όχι την εξαντλητική παρουσίαση των νέων εκδόσεων αλλά την στ...

22 σημαντικοί συγγραφείς που έγραψαν μόνο ένα μυθιστόρημα

22 σημαντικοί συγγραφείς που έγραψαν μόνο ένα μυθιστόρημα

Τι κοινό θα μπορούσε να έχει η Έμιλι Μπροντέ [Emily Brontë] με τον Χουάν Ρούλφο [Juan Rulfo] και τον εικονιζόμενο Άρη Αλεξάνδρου; Και οι τρεις τους, όπως και πολλοί ακόμα σημαντικοί συγγραφείς, έγραψαν και εξέδωσαν ένα μόνο μυθιστόρημα στη διάρκεια της ζωής τους, που ωστόσο αρκούσε για να τους καθιερώσει στο λογοτεχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το ζοφερό «Σπίτι» του Δημήτρη Καραντζά, στη Στέγη (κριτική)

Το ζοφερό «Σπίτι» του Δημήτρη Καραντζά, στη Στέγη (κριτική)

Την ώρα που το ευρύ τηλεοπτικό κοινό παρακολουθεί με ενδιαφέρον κάποιες εξαιρετικές σειρές του Netflix και της HBO, όμως δεν ενοχλείται καθόλου από τα νέα ελληνικά σήριαλ, που σταθερά θέματά τους έχουν «τη βεντέτα, την τιμή της αδερφής και την κατσίκα του γείτονα» -όπως εύγλωττα είπε σε συνέντευξή του-, ο Δημήτρης Κ...

«Ο Πολωνός» του Τζ.Μ. Κουτσί (προδημοσίευση)

«Ο Πολωνός» του Τζ.Μ. Κουτσί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζ.Μ. Κουτσί [J.M. Coetzee] «Ο Πολωνός» (μτφρ. Χριστίνα Σωτηροπούλου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Βίος και Πολιτεία #11: Η Σώτη Τριανταφύλλου, ζωντανά από το «υπόγειο» της Πολιτείας

Βίος και Πολιτεία #11: Η Σώτη Τριανταφύλλου, ζωντανά από το «υπόγειο» της Πολιτείας

Στο 11ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου, με τον Κώστα Κατσουλάρη θα συνομιλήσει η συγγραφέας και ιστορικός Σώτη Τριανταφύλλου, σε μια κουβέντα εφ' όλης της ύλης, από τα παιδικά της χρόνια στην Κυψέλη μέχρι τα νεανικά της χρόνια στη Νέα Υόρκη, τη ζωή της στο Παρίσι, τα ταξίδια της...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο μάγος» του Κολμ Τόιμπιν (προδημοσίευση)

«Ο μάγος» του Κολμ Τόιμπιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευσητο από το μυθιστόρημα του Κολμ Τόιμπιν [Colm Tóibín] «Ο μάγος» (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Λίμπεκ, 1892

Η ορχήστρα έπαιζε το Πρ...

«Όσα σκέφτεται ο βιβλιοπώλης σου για σένα» του Σον Μπίθελ (προδημοσίευση)

«Όσα σκέφτεται ο βιβλιοπώλης σου για σένα» του Σον Μπίθελ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Σον Μπίθελ [Shaun Bythell] «Όσα σκέφτεται ο βιβλιοπώλης σου για σένα» (μτφρ. Μαριάννα Καλέμη) το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 18 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Key Books.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τύπος τρία

ΕΙΔΟΣ: PARENTE...

«Το σπίτι με την κόκκινη πόρτα» του Βαγγέλη Μαργιωρή (προδημοσίευση)

«Το σπίτι με την κόκκινη πόρτα» του Βαγγέλη Μαργιωρή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Βαγγέλη Μαργιωρή «Το σπίτι με την κόκκινη πόρτα», το οποίο κυκλοφορεί στις 25 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μίνωας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Ήρωες, μίξερ, μανταλάκια, σερβιέτες…» Μέσα στο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Μεσογειακό νουάρ, δικαστικό θρίλερ, whodunnit κι ένα ασήμαντο περιστατικό: 4 δυνατά ευρωπαϊκά αστυνομικά μυθιστορήματα

Μεσογειακό νουάρ, δικαστικό θρίλερ, whodunnit κι ένα ασήμαντο περιστατικό: 4 δυνατά ευρωπαϊκά αστυνομικά μυθιστορήματα

Τέσσερα πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα ανανεώνουν τις γνωστές υποκατηγορίες της αστυνομικής λογοτεχνίας. «Η σκοτεινή μούσα» του Άρμιν Έρι, «Ο κώδικας του θησαυρού» της Τζάνις Χάλετ, «Θάνατος ενός ταξιδιώτη» του Ντιντιέ Φασέν και «Η στρατηγική του πεκινουά» του Αλέξις Ραβέλο.

Γράφει η Χίλ...

Τα βιβλία του φθινοπώρου 2023: Τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου 2023: Τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογές από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, θεάτρου, δοκιμίων, μελετών και γκράφικ νόβελ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Επιλέξαμε και φέτος όχι την εξαντλητική παρουσίαση των νέων εκδόσεων αλλά την στ...

22 σημαντικοί συγγραφείς που έγραψαν μόνο ένα μυθιστόρημα

22 σημαντικοί συγγραφείς που έγραψαν μόνο ένα μυθιστόρημα

Τι κοινό θα μπορούσε να έχει η Έμιλι Μπροντέ [Emily Brontë] με τον Χουάν Ρούλφο [Juan Rulfo] και τον εικονιζόμενο Άρη Αλεξάνδρου; Και οι τρεις τους, όπως και πολλοί ακόμα σημαντικοί συγγραφείς, έγραψαν και εξέδωσαν ένα μόνο μυθιστόρημα στη διάρκεια της ζωής τους, που ωστόσο αρκούσε για να τους καθιερώσει στο λογοτεχ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου 2023: Τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογές από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, θεάτρου, δοκιμίων, μελετών και γκράφικ νόβελ. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ