james joyce in trieste intensivelight

Με αφορμή την έκδοση του «Τζάκομο Τζόις» του James Joyce (εισαγωγή-απόδοση-σχόλια Άρης Μαραγκόπουλος, εκδ. Τόπος).

Του Γιάννη Λειβαδά

Η ανάδειξη της λογοτεχνικής και της αισθητικής ειδικότητας, του εύρους και της αξιοσύνης όσων έχουν εργαστεί σε επίπεδα λογοτεχνικής μελέτης ή, πολύ συγκεκριμένα, στο έργο κάποιων συγγραφέων ή ποιητών, μοιάζει, τις περισσότερες αν όχι όλες τις φορές, να προκαλεί περισσότερη αποστροφή παρά ικανοποίηση στους ευμαρείς κύκλους των ακατάπαυστων σχολιαστών της λογοτεχνίας.

Και στις όποιες απίθανες αντιρρήσεις μπορεί να εγερθούν επ’ αυτού, ως επιβεβαίωση στέκονται οι μεταφραστικές αναθέσεις, η κριτική εγκαιρότητα καθώς και η εγκυρότητα κάθε σχετικού σχολιασμού.

Τα εισαγωγικά και ερμηνευτικά κείμενα που συνοδεύουν το πρωτότυπο έργο, αποτελούν ένα έργο υποχρεωτικώς συνοδευτικό, μα την ίδια στιγμή θα ήταν άδικο να μην αναγνωρίσει κανείς πως, σε επίπεδο διάρρηξης και εισχώρησης στο έργο του Τζόις, αποτελούν από μόνα τους ένα δεύτερο έργο το οποίο δεν είναι σημαντικό μόνο ως συνοδεύον.

Η περίπτωση του Άρη Μαραγκόπουλου ως μελετητή, μεταφραστή και κριτικού του Τζέιμς Τζόις, είναι μία τέτοια περίπτωση. Καθετί που εκδίδεται για τον Τζόις και φέρει την υπογραφή του, είναι σημαντικό και σε επίπεδο συγκριτικής τοποθέτησης, πολύτιμο. Το Τζάκομο Τζόις επανεκδόθηκε στα ελληνικά, ξανά ως ορυκτό από τη σκαπάνη του Άρη Μαραγκόπουλου, μα είναι σαν να κυκλοφορεί για πρώτη φορά. 

Θα τολμήσω να πω ότι τα εισαγωγικά και ερμηνευτικά κείμενα που συνοδεύουν το πρωτότυπο έργο, αποτελούν ένα έργο υποχρεωτικώς συνοδευτικό, μα την ίδια στιγμή θα ήταν άδικο να μην αναγνωρίσει κανείς πως, σε επίπεδο διάρρηξης και εισχώρησης στο έργο του Τζόις, αποτελούν από μόνα τους ένα δεύτερο έργο το οποίο δεν είναι σημαντικό μόνο ως συνοδεύον.

Κατά τρόπο πεισματικό επιλέγω να μην μακρηγορήσω σχετικά με αυτό το αγαπημένο και εξαίρετο βιβλίο. Θαρρώ ότι πολλές παράγραφοι θα ξεπηδήσουν από τα πληκτρολόγια αρκετών βιβλιοκριτικών που θα νιώσουν, έστω, την υποχρέωση να αναδείξουν ένα σύνολο κειμένων τα οποία μόνο βελτιώνουν το ελληνικό βιβλιογραφικό αρχείο και ωθούν τον Έλληνα αναγνώστη να κάνει εκ νέου σκέψεις για τον άκμονα της ανάγνωσης και τη σφύρα της λογοτεχνικής δεινότητας.

Θα σημειώσω μόνο πως οι πολύ ειδικές περιπτώσεις της λογοτεχνίας, διαδραματίζουν σε επίπεδο πνευματικό, μία λειτουργία η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί, και δεν είναι, σε σχέση την υπόλοιπη λογοτεχνία, συμπεριληπτική, αλλά, αντιθέτως, είναι συμπεριλαμβανόμενη. Το λογοτεχνικό σώμα την έχει άμεση ανάγκη, μα η μοναδική ανάγκη της ίδιας είναι η γέννησή της. 

Πιστεύω πως μία τέτοια έκδοση δεν έχει ανάγκη κανενός είδους βιβλιοκριτική υποστήριξη. 

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής. 
Τελευταίο του βιβλίο, η μελέτη «'Round About Jazz – Η Tζαζ από την εποχή του Μπίμποπ έως τις μέρες μας» (εκδ. Futura)


altΤζάκομο Τζόις
James Joyce
Μτφρ. Άρης Μαραγκόπουλος
Τόπος 2018
Σελ. 224, τιμή εκδότη €15,60

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JAMES JOYCE

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Σερ Τόμας Μορ»: Το άγνωστο έργο του Σαίξπηρ μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά

«Σερ Τόμας Μορ»: Το άγνωστο έργο του Σαίξπηρ μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά

Ο ουμανιστής συγγραφέας και φιλόσοφος της Αναγέννησης, Τόμας Μορ, λόγω του αντιφατικού χαρακτήρα του απασχόλησε πολλούς θεατρικούς συγγραφείς, μεταξύ άλλων και τον Σαίξπηρ. Το συγκεκριμένο έργο μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας. Kεντρική εικόνα: © thomasmorestud...

Λογοτεχνία και πραγματικότητα: τι καινούργιο συμβαίνει τα τελευταία χρόνια

Λογοτεχνία και πραγματικότητα: τι καινούργιο συμβαίνει τα τελευταία χρόνια

«Η λογοτεχνία πάντα συνομιλούσε με την πραγματικότητα (δηλαδή την έξω από αυτή ζωή), με όσες σημασίες κι αν δώσει κανείς στην πραγματικότητα και με όσους τρόπους επιχειρήσει να ορίσει αυτή τη συνδιαλλαγή».

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η λογοτεχνία ...

Χρήστος Νάτσης: Ο Γουίλιαμ Μπάροουζ και οι αρνητικές αξίες της ζωής

Χρήστος Νάτσης: Ο Γουίλιαμ Μπάροουζ και οι αρνητικές αξίες της ζωής

Μια συνολική αποτίμηση του έργου του Γουίλιαμ Μπάροουζ [William S. Burroughs]. Το ύφος, οι θεματικές και η γλώσσα που ανέπτυξε ο σημαντικός Αμερικανός συγγραφέας στα εμβληματικότερα βιβλία του. Κεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει ο Χρήστος Νάτσης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ