depth 2018 motionteam

Σκέψεις για την 15η ΔΕΒΘ.

Της Εύας Στάμου

Τι είναι η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης; Θα μπορούσε κάποιος να απαντήσει: η επέλαση των Αθηναίων συγγραφέων που έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα βιβλία τους στο κοινό της Μακεδονίας. Παρουσιάσεις που έχουν γίνει στα κεντρικά αθηναϊκά βιβλιοπωλεία μεταφέρονται στην Έκθεση, συχνά με τους ίδιους ομιλητές κι ενίοτε με τα ίδια ακριβώς κείμενα.

Κάποιος άλλος θα έλεγε ότι η Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης είναι οι δημόσιες σχέσεις μεταξύ συγγραφέων, εκδοτών, επιμελητών, μεταφραστών. Φιλιά, αγκαλιές, κουτσομπολιό για το ποιος συγγραφέας είχε τον περισσότερο κόσμο στην παρουσίασή του, παράπονα από τους εκδότες για την μειωμένη αγοραστική κίνηση καθώς και από καθιερωμένους συγγραφείς για το πόσο έχουν κουραστεί από τον τρόπο που λειτουργεί το «σύστημα» και από τις αλλεπάλληλες παρουσιάσεις που «εξαναγκάζονται» να κάνουν. Βιαστικές ανταλλαγές απόψεων και φιλοφρονήσεων για να προλάβεις να χαιρετίσεις τον επόμενο.

Χάρη στον Μανώλη Πιμπλή και την ομάδα των συνεργατών του, παρατηρείται ήδη από πέρυσι μια συστηματική προσπάθεια αναβάθμισης του θεσμού τόσο στο περιεχόμενο των θεματικών εκδηλώσεων, όσο και στην οργάνωση του χώρου.

Πολλές ήταν οι εκδηλώσεις που παρουσίαζαν φέτος ενδιαφέρον με αποτέλεσμα το κοινό να στέκει αμήχανο όταν δεν καταφέρνει να προγραμματίσει ποιες θα παρακολουθήσει. Η αλήθεια είναι ότι αρκετοί από εμάς τείνουμε να παρακολουθούμε τις εκδηλώσεις που αφορούν φίλους μας ή συγγραφείς στους οποίους έχουμε κάποια υποχρέωση και παραβλέπουμε ομιλίες που θα είχαν πιθανόν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη δουλειά μας.

Η φετινή διοργάνωση ήταν σαφώς καλύτερη από αυτές των παλαιότερων ετών. Χάρη στον Μανώλη Πιμπλή και την ομάδα των συνεργατών του, παρατηρείται ήδη από πέρυσι μια συστηματική προσπάθεια αναβάθμισης του θεσμού τόσο στο περιεχόμενο των θεματικών εκδηλώσεων, όσο και στην οργάνωση του χώρου, των χρωματικών επιλογών, του φωτισμού, δημιουργώντας ένα πολύ πιο καλόγουστο και φιλόξενο πεδίο συνάντησης ανθρώπων που αγαπούν το βιβλίο.

Συνεχίζουν όμως να υφίστανται κάποια προβλήματα τα οποία δεν οφείλονται τόσο στην κεντρική διοργάνωση όσο στις πρακτικές που υιοθετούνται από όσους τείνουν εδώ και χρόνια να κάνουν τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο. Ενδεικτικά ας αναφέρω τα εξής:

Η χώρα μας διαθέτει δημοσιογράφους που ασχολούνται συστηματικά με το βιβλίο, και έχουν γνώση της εγχώριας και διεθνούς παραγωγής. Αντ' αυτών, κάποιοι οίκοι επιλέγουν να συντονίζουν τις εκδηλώσεις τους δημοσιογράφοι γενικού ρεπορτάζ που δεν είναι σαφές κατά πόσο γνωρίζουν το βιβλίο που παρουσιάζουν, και που αδυνατούν να διατηρήσουν το ενδιαφέρον του κοινού που βρίσκεται εκεί για να μάθει κάτι για το έργο του εκάστοτε συγγραφέα, κι όχι ανέκδοτα για τη ζωή του.

Η κατάσταση δεν είναι πολύ καλύτερη και με κάποιους συνεργάτες εκδοτικών οίκων, οι οποίοι αναλαμβάνουν να συστήσουν ξένους προσκεκλημένους στο ελληνικό κοινό, δίχως να μπορούν να επικοινωνήσουν ικανοποιητικά ούτε στη γλώσσα του συγγραφέα, ούτε σε στοιχειώδη αγγλικά, δημιουργώντας δυσφορία τόσο στο κοινό όσο και στον προσκεκλημένο τους. 

Ορισμένα προβλήματα οφείλονται και στο συγγραφικό συνάφι μας: κάποιοι συγγραφείς καλό θα είναι όταν συμμετέχουν σε πάνελ που δεν αφορά δικό τους βιβλίο, αλλά ένα θέμα γενικότερου ενδιαφέροντος σε σχέση με τη λογοτεχνία, να προσέρχονται ενημερωμένοι και προετοιμασμένοι για ανταλλαγή απόψεων, ώστε να αποφεύγεται η πλήξη και η αμηχανία που δημιουργείται από τον πρόδηλο αυτοσχεδιασμό. Είναι επίσης σημαντικό για την επιτυχία μιας εκδήλωσης να διασφαλίζεται η συμμετοχή του κοινού –θα ήταν ως εκ τούτου καλό οι συγγραφείς να φροντίζουν να μην επεκτείνονται σε βαθμό που να εξαντλείται ο χρόνος, ακυρώνοντας τη δυνατότητα συζήτησης με το κοινό– δέκα λεπτά στο τέλος της παρουσίασης δεν είναι αρκετά.

Το σημαντικότερο στοίχημα παραμένει το πόσο περισσότερο διεθνής μπορεί να γίνει η Έκθεση.

Κατά τη γνώμη μου, πάντως, το σημαντικότερο στοίχημα παραμένει το πόσο περισσότερο διεθνής μπορεί να γίνει η Έκθεση. Τα αφιερώματα, αποκομμένα από τις υπόλοιπες δραστηριότητες της Έκθεσης, δεν λειτουργούν πάντα με επιτυχία, όπως διαπίστωσα από την περιορισμένη προσέλευση σε κάποιες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες συζητήσεις στο περίπτερο της Γαλλοφωνίας. Θα ήταν νομίζω πολύ πιο λειτουργικό αν υπήρχε τρόπος Έλληνες και ξένοι συγγραφείς να συναντώνται σε πάνελ προσελκύοντας ένα ευρύτερο κοινό.

Για να γίνει βέβαια κάτι τέτοιο, για να γεμίσει η Έκθεση Βιβλίου από ξένους εκδότες, συγγραφείς και απλούς βιβλιόφιλους, θα πρέπει να χαραχτεί επιτέλους μία εθνική πολιτική βιβλίου, μια στρατηγική μετάφρασης και προώθησης του καλού ελληνικού βιβλίου –λογοτεχνικού και δοκιμιακού– στο εξωτερικό, η οποία θα διασφαλίσει και το ενδιαφέρον ξένων βιβλιοκριτικών και του ευρύτερου αναγνωστικού κοινού. Ένα διεθνές φόρουμ βιβλίου λειτουργεί όταν όλες οι πλευρές που συμμετέχουν –τόσο οι φιλοξενούμενοι όσο και οι οικοδεσπότες– έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν κάποια έργα τους μεταφρασμένα σε διαφορετικές γλώσσες.

Η γενική εντύπωσή μου από την φετινή έκθεση ήταν πολύ θετική, καθώς παρά τα όποια προβλήματα, ήταν έκδηλη η μέριμνα και η σοβαρότητα της διοργάνωσης. Περιμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την επόμενη Έκθεση, ελπίζοντας σε μια ακόμα πιο διεθνοποιημένη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας και ψυχοθεραπεύτρια.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα, 6 Φεβρουαρίου, ενός χρόνου χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή κοντά μας, αναδημοσιεύουμε ένα σπάνιο διήγημά της του 1971 – ίσως το μοναδικό που έχει γράψει.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Η ...

Ένας «Εγγλέζος» ζητιάνος – Διερωτήσεις για το μυθιστόρημα του Καρκαβίτσα με τη βοήθεια του... Πάτρικ Λη Φέρμορ

Ένας «Εγγλέζος» ζητιάνος – Διερωτήσεις για το μυθιστόρημα του Καρκαβίτσα με τη βοήθεια του... Πάτρικ Λη Φέρμορ

Διερωτήσεις για το μυθιστόρημα του Ανδρέα Καρκαβίτσα «Ο ζητιάνος», έργο-σταθμός για τα ελληνικά γράμματα, με τη συνδρομή της μαρτυρίας του Πάτρικ Λη Φέρμορ στο βιβλίο του «Ρούμελη» (εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, καρέ από το γκράφικ νόβελ του Kanello Cob, που βασίστηκε στο μυθιστόρημα του Καρκαβίτσα (εκδ. Po...

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Σκέψεις για τη λογοτεχνική ανάγνωση, την ερμηνεία των έργων, τα ζητήματα της αισθητικής, της αναπαράστασης και του ρεαλισμού στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο υπήρξε η μόνιμη επωδός που μας συνοδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Η Πρεσβεία της Ιαπωνίας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και το Japan Foundation και με την ευγενική υποστήριξη της εταιρίας JT International Hellas, διοργανώνει το Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Κεντρική εικόνα, πλάνο από τ...

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο, καθώς έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών ο λογοτέχνης, εικαστικός και ηθοποιός, Μάκης Πανώριος.

Επιμέλεια: Book Press

Τη δυσάρεστη είδηση έκανε γνωστή o Σπύρος Μπιμπίλας, ο πρόεδρος του Σ...

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

Με τίτλο «Χώρος ιδιωτικός» παρουσιάστηκε έως τις 08/01 στο Μουσείο Μπενάκη μεγάλη αφιερωματική έκθεση στη ζωή και το έργο του μεγάλου δασκάλου της ελληνικής ζωγραφικής, Γιάννη Μόραλη. Η έκθεση θα παρουσιαστεί και σε άλλες πόλεις, με πιθανότερο επόμενο σταθμό την Πάτρα.  Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία της Καίτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ