alt

Σκέψεις με αφορμή τη 15η ΔΕΒΘ.

Του Διονύση Μαρίνου

Παρασκευή πρωί, λίγα λεπτά πριν αναχωρήσει η πτήση με προορισμό τη Θεσσαλονίκη, ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης, με σκανταλιάρικη διάθεση και σκωπτικό πνεύμα, απευθυνόμενος στο συνταξιδιώτη του, Αχιλλέα Κυριακίδη, του λέει το αμίμητο: «Πολλοί έχουμε μαζευτεί σ’ αυτό το αεροπλάνο. Για φαντάσου να πέσει, τι πλήγμα θα είναι για τον πολιτισμό». Ευτυχώς, επέζησαν όλοι! Το αεροπλάνο προσγειώθηκε κανονικά. Αν κρίνω, δε, από τη γενική προσέλευση, κανένας δρόμος δεν στάθηκε εμπόδιο σε δημιουργούς και κόσμο να περάσουν τις πόρτες της HELEXPO. 

Κάπου πήρε το αυτί μου πως φέτος η προσέλευση τις πρώτες δύο ημέρες της 15ης ΔΕΒΘ ήταν μικρότερη σε σχέση με πέρυσι. Η δική μου αίσθηση είναι ότι η μόνη σύγκριση που αξίζει να γίνει είναι ως προς το βαθμό του ενδιαφέροντος. Πέρυσι, ας πούμε, υπήρξε ένα ολόκληρο hype γύρω από τον Ζαουμέ Καμπρέ και το Confiteor με αποτέλεσμα οι άλλες δράσεις να περάσουν σε δεύτερη μοίρα – σχεδόν να αποχρωματιστούν από τα συμφραζόμενά τους. Φέτος, που, ανάλογου βεληνεκούς καλεσμένος δεν υπήρξε και το κοινό δεν προσδοκούσε να συναντηθεί με κάποιον «σταρ», ήρθε περισσότερο συνειδητοποιημένο στην Έκθεση. 

Aν ξέρεις να περπατάς «έξυπνα» στους αχανείς και κοσμοβριθείς διαδρόμους της Έκθεσης, εύκολα αποφεύγεις τον Παπαθεμελή να μιλάει για το Μακεδονικό, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο και τον Χρήστο Σπίρτζη να κυκλώνει το τετράγωνο και πηγαίνεις εκεί που πραγματικά αξίζει τον κόπο να πας. 

Για μια στιγμή: και φέτος υπήρξε ένας ομιλητής που τράβηξε σαν το μελίσσι τον κόσμο. Ήταν ο πατέρας Φιλόθεος Φάρος, ο οποίος μιλούσε επί μακρόν για κάτι που δεν μπορούσα να καταλάβω τι ήταν. Αν σκεφτώ, όμως, με πόση ζέση τον παρακολουθούσε το συγκεντρωμένο πλήθος, εύκολα συμπεραίνω πως οι αρνητές του (ένας απ' αυτούς κι εγώ) αυτομάτως γίνονται μελλοντικοί γιατροί Στόκμαν του ιψενικού έργου «Εχθρός του λαού». 

Μια μίξη της λογοτεχνίας των ελληνικών καιρών, διανθισμένη με πολιτική ρητορεία παλαιάς κοπής και διεθνισμό μέσω του εκλεκτού περιπτέρου της γαλλοφωνίας ήταν η φετινή Έκθεση. Ακούγεται λίγο έκκεντρη στόχευση όλο αυτό, όμως, αν ξέρεις να περπατάς «έξυπνα» στους αχανείς και κοσμοβριθείς διαδρόμους της Έκθεσης, εύκολα αποφεύγεις τον Παπαθεμελή να μιλάει για το Μακεδονικό, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο και τον Χρήστο Σπίρτζη να κυκλώνει το τετράγωνο και πηγαίνεις εκεί που πραγματικά αξίζει τον κόπο να πας. 

Η Έκθεση δεν είναι εμποροπανήγυρη ιδεών, δεν είναι πασπάλισμα από σκέψεις που πέφτουν κρουνηδόν σαν και τις στάλες της βροχής που δεν κράτησαν πολύ στη Θεσσαλονίκη αυτό το τριήμερο. Είναι η ώσμωση, το συναπάντημα, είναι που στην επόμενη γωνία δεν ξέρεις ποιος θα σε σταματήσει να σε ασπαστεί, να σε ρωτήσει «τι καινούργιο γράφεις;» ή να σου πει έναν καλό λόγο γι’ αυτό που μόλις έγραψες. 

Είναι η μυρωδιά τόσων βιβλίων συναγμένων σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι συγγραφείς που γίνονται πιο απτοί στον κόσμο. 

Σαν νομάδες έρχονταν και έφευγαν οι επισκέπτες – από τη μία παρουσίαση στην άλλη και πίσω σε μια τρίτη που διεξαγόταν την ίδια στιγμή. Είχε δίκιο η συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου που έλεγε πως ο κόσμος πήγαινε σαν το κύμα από περίπτερο σε περίπτερο και ανανεωνόταν συνεχώς. Είναι κακό; Όχι απαραίτητα. Ορισμένες φορές είναι αναπόδραστο. Μου είπε κάποιος καλός φίλος το βράδυ του Σάββατου: «Γιατί μου το κάνεις αυτό; Την ώρα που μιλάς με τον Μπαμπασάκη για τον Στόουνερ έχει παρουσίαση ο Σκαμπαρδώνης το δικό του βιβλίο. Εγώ τι θα γίνω; Θα κλωνοποιηθώ;».

Ο καθένας βρίσκει αυτό που του ταιριάζει. Αυτό που θα τον βοηθήσει να κλοτσήσει καλύτερα το άχθος των ημερών. Αγκάθια, ρόδα, σελίδες και λέξεις. Ας ανθίσουν όλα. Τα γερά πάντα μένουν. Τα άλλα γίνονται λίπασμα.

Έχω την αίσθηση πως από πέρυσι η Έκθεση προσπαθεί να ανοίξει την ατζέντα της, να συνομιλήσει με το πλατύ κοινό που, ας μην κρυβόμαστε, δεν έρχεται απαραίτητα να ενημερωθεί για τις νέες εκδόσεις. Εντέλει, να πάψει να είναι ένα περίκλειστο σχήμα που αφορά μόνο τους ίδιους και τους ίδιους. Ας είναι κι έτσι. 

Αρκεί να έρθει αυτό το περιβόητο κοινό της Θεσσαλονίκης. Πάντα κάτι μένει. Είναι αρκούντως μεμψίμοιρο να αποζητάς μια κάποια «καθαρότητα» τη στιγμή που αυτή δεν υπάρχει. Και δεν χρειάζεται να υπάρχει. Προφανώς και είναι άβολο να βλέπεις ετερόκλιτα σχήματα να συνωθούνται σε κοντινούς πάγκους και να μην υπάρχει μια θεματική ενότητα ακόμη και στους εκδοτικούς οίκους (ενδεχόμενα δεν μπορεί να γίνει για χωροταξικούς λόγους). Έχει, όμως, κι αυτό την «άγρια» χάρη του: λίγος Φόκνερ, λίγη ιατρική για αρχάριους, από εδώ ο Μπουκάι, από εκεί ο «καινούργιος» Πανσέληνος, πιο πέρα βιβλία αυτοβελτίωσης και στη μέση το κλασικό περίπτερο των εκδόσεων Εν πλω (πάντα γεμάτο). Δεν θέλει και πολύ να στροβιλιστείς ανάμεσα σε τίτλους, εξώφυλλα και χρώματα. 

Ε, και; Ο καθένας βρίσκει αυτό που του ταιριάζει. Αυτό που θα τον βοηθήσει να κλοτσήσει καλύτερα το άχθος των ημερών. Αγκάθια, ρόδα, σελίδες και λέξεις. Ας ανθίσουν όλα. Τα γερά πάντα μένουν. Τα άλλα γίνονται λίπασμα. 

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Μπορεί ένας φιλόσοφος όπως ο John Rowls, που με την «επάλληλη συναίνεση» και τα «εύλογα δόγματά» του, μπορεί να κατηγορηθεί για ελαχιστοποίηση του πολιτικού, να έχει επηρεάσει ένα πολιτικό οργανισμό όπως η σοσιαλδημοκρατία; Μήπως ο τίτλος αυτής της εισήγησης* είναι τραβηγμένος; Θεωρώ πως όχι.

...
«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

Για το βιβλίο του Sergio del Molino «Το δέρμα» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία © Larm Rmah / Unsplash

Του Γιώργου Αθανασιάδη

 

...

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Τρεις μεταφραστικές απόπειρες ενός ποιήματος του Luis García Montero αφιερωμένο στην Almudena Grandes, που απεβίωσε πρόσφατα.

Tου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Στις 27 Νοεμβρίου 2021 απεβίωσε στα 61 της χρόνια εξαιτίας ενός καρκίνου, η πολύ σημαντ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μανιφέστο»: Η Μπερναρντίν Εβαρίστο στο νέο της βιβλίο αυτοβιογραφείται

«Μανιφέστο»: Η Μπερναρντίν Εβαρίστο στο νέο της βιβλίο αυτοβιογραφείται

Το νέο βιβλίο της βραβευμένης με Μπούκερ Βρετανής συγγραφέα Μπερναρντίν Εβαρίστο δεν είναι μυθοπλαστικό. Ανήκει στο είδος της αυτοβ...

«Το λουλούδι της θάλασσας», της Νάγιας Δαλακούρα (κριτική)

«Το λουλούδι της θάλασσας», της Νάγιας Δαλακούρα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Νάγιας Δαλακούρα «Το λουλούδι της θάλασσας» (εκδ. Κλειδάριθμος). Κεντρική εικόνα από την τηλεοπτική σειρά «The Τerror» για την αποστολή του 1845.

Της Λεύκης Σαραντινού

Την αίσθηση μαγείας από τον παγωμένο και σιωπηλό Βορρά, με το...

«Δέκατος χρόνος», της Καρολίνας Μέρμηγκα (κριτική) – Από την αρχαιότητα έως σήμερα: γυναικεία μοίρα και τραύμα

«Δέκατος χρόνος», της Καρολίνας Μέρμηγκα (κριτική) – Από την αρχαιότητα έως σήμερα: γυναικεία μοίρα και τραύμα

Για το μυθιστόρημα της Καρολίνας Μέρμηγκα «Δέκατος χρόνος» (εκδ. Αλεξάνδρεια). Φωτογραφία: Άγαλμα στον υπαίθριο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας © Mika/Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη 

Οι αρχαίοι μύθοι ήταν και ε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πρόωρη άνοιξη: 22 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 22 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ