alt

Σκέψεις με αφορμή τη 15η ΔΕΒΘ.

Του Διονύση Μαρίνου

Παρασκευή πρωί, λίγα λεπτά πριν αναχωρήσει η πτήση με προορισμό τη Θεσσαλονίκη, ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης, με σκανταλιάρικη διάθεση και σκωπτικό πνεύμα, απευθυνόμενος στο συνταξιδιώτη του, Αχιλλέα Κυριακίδη, του λέει το αμίμητο: «Πολλοί έχουμε μαζευτεί σ’ αυτό το αεροπλάνο. Για φαντάσου να πέσει, τι πλήγμα θα είναι για τον πολιτισμό». Ευτυχώς, επέζησαν όλοι! Το αεροπλάνο προσγειώθηκε κανονικά. Αν κρίνω, δε, από τη γενική προσέλευση, κανένας δρόμος δεν στάθηκε εμπόδιο σε δημιουργούς και κόσμο να περάσουν τις πόρτες της HELEXPO. 

Κάπου πήρε το αυτί μου πως φέτος η προσέλευση τις πρώτες δύο ημέρες της 15ης ΔΕΒΘ ήταν μικρότερη σε σχέση με πέρυσι. Η δική μου αίσθηση είναι ότι η μόνη σύγκριση που αξίζει να γίνει είναι ως προς το βαθμό του ενδιαφέροντος. Πέρυσι, ας πούμε, υπήρξε ένα ολόκληρο hype γύρω από τον Ζαουμέ Καμπρέ και το Confiteor με αποτέλεσμα οι άλλες δράσεις να περάσουν σε δεύτερη μοίρα – σχεδόν να αποχρωματιστούν από τα συμφραζόμενά τους. Φέτος, που, ανάλογου βεληνεκούς καλεσμένος δεν υπήρξε και το κοινό δεν προσδοκούσε να συναντηθεί με κάποιον «σταρ», ήρθε περισσότερο συνειδητοποιημένο στην Έκθεση. 

Aν ξέρεις να περπατάς «έξυπνα» στους αχανείς και κοσμοβριθείς διαδρόμους της Έκθεσης, εύκολα αποφεύγεις τον Παπαθεμελή να μιλάει για το Μακεδονικό, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο και τον Χρήστο Σπίρτζη να κυκλώνει το τετράγωνο και πηγαίνεις εκεί που πραγματικά αξίζει τον κόπο να πας. 

Για μια στιγμή: και φέτος υπήρξε ένας ομιλητής που τράβηξε σαν το μελίσσι τον κόσμο. Ήταν ο πατέρας Φιλόθεος Φάρος, ο οποίος μιλούσε επί μακρόν για κάτι που δεν μπορούσα να καταλάβω τι ήταν. Αν σκεφτώ, όμως, με πόση ζέση τον παρακολουθούσε το συγκεντρωμένο πλήθος, εύκολα συμπεραίνω πως οι αρνητές του (ένας απ' αυτούς κι εγώ) αυτομάτως γίνονται μελλοντικοί γιατροί Στόκμαν του ιψενικού έργου «Εχθρός του λαού». 

Μια μίξη της λογοτεχνίας των ελληνικών καιρών, διανθισμένη με πολιτική ρητορεία παλαιάς κοπής και διεθνισμό μέσω του εκλεκτού περιπτέρου της γαλλοφωνίας ήταν η φετινή Έκθεση. Ακούγεται λίγο έκκεντρη στόχευση όλο αυτό, όμως, αν ξέρεις να περπατάς «έξυπνα» στους αχανείς και κοσμοβριθείς διαδρόμους της Έκθεσης, εύκολα αποφεύγεις τον Παπαθεμελή να μιλάει για το Μακεδονικό, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο και τον Χρήστο Σπίρτζη να κυκλώνει το τετράγωνο και πηγαίνεις εκεί που πραγματικά αξίζει τον κόπο να πας. 

Η Έκθεση δεν είναι εμποροπανήγυρη ιδεών, δεν είναι πασπάλισμα από σκέψεις που πέφτουν κρουνηδόν σαν και τις στάλες της βροχής που δεν κράτησαν πολύ στη Θεσσαλονίκη αυτό το τριήμερο. Είναι η ώσμωση, το συναπάντημα, είναι που στην επόμενη γωνία δεν ξέρεις ποιος θα σε σταματήσει να σε ασπαστεί, να σε ρωτήσει «τι καινούργιο γράφεις;» ή να σου πει έναν καλό λόγο γι’ αυτό που μόλις έγραψες. 

Είναι η μυρωδιά τόσων βιβλίων συναγμένων σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι συγγραφείς που γίνονται πιο απτοί στον κόσμο. 

Σαν νομάδες έρχονταν και έφευγαν οι επισκέπτες – από τη μία παρουσίαση στην άλλη και πίσω σε μια τρίτη που διεξαγόταν την ίδια στιγμή. Είχε δίκιο η συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου που έλεγε πως ο κόσμος πήγαινε σαν το κύμα από περίπτερο σε περίπτερο και ανανεωνόταν συνεχώς. Είναι κακό; Όχι απαραίτητα. Ορισμένες φορές είναι αναπόδραστο. Μου είπε κάποιος καλός φίλος το βράδυ του Σάββατου: «Γιατί μου το κάνεις αυτό; Την ώρα που μιλάς με τον Μπαμπασάκη για τον Στόουνερ έχει παρουσίαση ο Σκαμπαρδώνης το δικό του βιβλίο. Εγώ τι θα γίνω; Θα κλωνοποιηθώ;».

Ο καθένας βρίσκει αυτό που του ταιριάζει. Αυτό που θα τον βοηθήσει να κλοτσήσει καλύτερα το άχθος των ημερών. Αγκάθια, ρόδα, σελίδες και λέξεις. Ας ανθίσουν όλα. Τα γερά πάντα μένουν. Τα άλλα γίνονται λίπασμα.

Έχω την αίσθηση πως από πέρυσι η Έκθεση προσπαθεί να ανοίξει την ατζέντα της, να συνομιλήσει με το πλατύ κοινό που, ας μην κρυβόμαστε, δεν έρχεται απαραίτητα να ενημερωθεί για τις νέες εκδόσεις. Εντέλει, να πάψει να είναι ένα περίκλειστο σχήμα που αφορά μόνο τους ίδιους και τους ίδιους. Ας είναι κι έτσι. 

Αρκεί να έρθει αυτό το περιβόητο κοινό της Θεσσαλονίκης. Πάντα κάτι μένει. Είναι αρκούντως μεμψίμοιρο να αποζητάς μια κάποια «καθαρότητα» τη στιγμή που αυτή δεν υπάρχει. Και δεν χρειάζεται να υπάρχει. Προφανώς και είναι άβολο να βλέπεις ετερόκλιτα σχήματα να συνωθούνται σε κοντινούς πάγκους και να μην υπάρχει μια θεματική ενότητα ακόμη και στους εκδοτικούς οίκους (ενδεχόμενα δεν μπορεί να γίνει για χωροταξικούς λόγους). Έχει, όμως, κι αυτό την «άγρια» χάρη του: λίγος Φόκνερ, λίγη ιατρική για αρχάριους, από εδώ ο Μπουκάι, από εκεί ο «καινούργιος» Πανσέληνος, πιο πέρα βιβλία αυτοβελτίωσης και στη μέση το κλασικό περίπτερο των εκδόσεων Εν πλω (πάντα γεμάτο). Δεν θέλει και πολύ να στροβιλιστείς ανάμεσα σε τίτλους, εξώφυλλα και χρώματα. 

Ε, και; Ο καθένας βρίσκει αυτό που του ταιριάζει. Αυτό που θα τον βοηθήσει να κλοτσήσει καλύτερα το άχθος των ημερών. Αγκάθια, ρόδα, σελίδες και λέξεις. Ας ανθίσουν όλα. Τα γερά πάντα μένουν. Τα άλλα γίνονται λίπασμα. 

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συμβουλές σε νέο λογοτέχνη

Συμβουλές σε νέο λογοτέχνη

«Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων».

Του Κώστα Κουτσουρέλη...

Οι πατριάρχες της μεγάλης φόρμας και οι συνένοχοί τους

Οι πατριάρχες της μεγάλης φόρμας και οι συνένοχοί τους

Πέρα από τον κανόνα του λευκού άντρα: η ομιλία της βραβευμένης συγγραφέως στην απονομή του New Statesman/Goldsmiths Prize, είναι ένα μανιφέστο για τη δημιουργία ενός καινούργιου, λογοτεχνικού τοπίου που δεν θα αποκλείει κανέναν.

Της Μπερναντίν Εβαρίστο
Μτφρ. Βάσια Τζανακάρη

...
Η «Τζένη η Παλαβή» του  Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς

Η «Τζένη η Παλαβή» του Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς

Οι μεταφράσεις που ακολουθούν, από τον κύκλο ποιημάτων «Λόγια για μουσική ίσως», προέρχονται από μια ευρύτερη εργασία εν προόδω πάνω στο ποιητικό έργο του W.B. Yeats, η οποία θα εκδοθεί προσεχώς από τις εκδόσεις Gutenberg.

Εισ.-μτφρ.-σχόλια: Κώστας Κουτσουρέλης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Για το ιστορικό μυθιστόρημα της Ισμήνης Καπάνταη «Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης» (εκδ. Ίκαρος), μια μυθοπλαστική διερεύνηση των χρόνων του νεοσύστατου ελληνικό κράτος, μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια

Της Διώνης Δημητριάδου

...
«Ποιητικές συνομιλίες»: αναμείνατε στο ακουστικό σας

«Ποιητικές συνομιλίες»: αναμείνατε στο ακουστικό σας

Μια πρωτοβουλία του Τhéâtre de la Ville (Παρίσι), σε συμπαραγωγή με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση από την 1η Δεκεμβρίου μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2021.

Επιμέλεια: Book Press

Η ποίηση μας καλεί.
Πού είστε; Πώς είστε; Τι βλέπετε από το παράθυρό σας;

Από την 1η Δ...


ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαριλένας Παπαϊωάννου «Ένα πιάτο λιγότερο», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Σημαντικές μορφές της Ιστορίας, της πολιτικής, της επιστήμης και της τέχνης βιογραφούνται: Νικηφόρος Χρυσοβέργης, Καποδίστριας, Μαρξ, Κολοκοτρώνης, Κεμάλ, Νταβιτσόν Εφέντης, Κανελλόπουλος, Θάτσερ, Τέσλα, Ίλον Μασκ, Τζερόλαμο Καρντάνο και Σωτηρία Μπέλλου, αλλά και απλοί άνθρωποι που η ζωή τους σημαδεύτηκε από την Ιστ...

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Περιήγηση στο επιδραστικό έργο του Edgar Allan Poe μέσα από πέντε σχετικά πρόσφατα βιβλία, τέσσερα με δικά του έργα και ένα με κείμενα εμπνευσμένα από την τόσο ιδιαίτερη λογοτεχνία του. 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Κοιν...

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

05 Νοεμβρίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η ανάγνωση είναι ζωή: Τα βιβλιοπωλεία πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά

Η Σύμπραξη των Εκδοτών απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση, μέσω επιστολής της στον Πρωθυπουργό, να παραμείνουν ανοιχτά τα βιβλιοπωλεία στη διάρκεια της εφαρμογής των μέτρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ