alt

Σκέψεις με αφορμή τη 15η ΔΕΒΘ.

Του Διονύση Μαρίνου

Παρασκευή πρωί, λίγα λεπτά πριν αναχωρήσει η πτήση με προορισμό τη Θεσσαλονίκη, ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης, με σκανταλιάρικη διάθεση και σκωπτικό πνεύμα, απευθυνόμενος στο συνταξιδιώτη του, Αχιλλέα Κυριακίδη, του λέει το αμίμητο: «Πολλοί έχουμε μαζευτεί σ’ αυτό το αεροπλάνο. Για φαντάσου να πέσει, τι πλήγμα θα είναι για τον πολιτισμό». Ευτυχώς, επέζησαν όλοι! Το αεροπλάνο προσγειώθηκε κανονικά. Αν κρίνω, δε, από τη γενική προσέλευση, κανένας δρόμος δεν στάθηκε εμπόδιο σε δημιουργούς και κόσμο να περάσουν τις πόρτες της HELEXPO. 

Κάπου πήρε το αυτί μου πως φέτος η προσέλευση τις πρώτες δύο ημέρες της 15ης ΔΕΒΘ ήταν μικρότερη σε σχέση με πέρυσι. Η δική μου αίσθηση είναι ότι η μόνη σύγκριση που αξίζει να γίνει είναι ως προς το βαθμό του ενδιαφέροντος. Πέρυσι, ας πούμε, υπήρξε ένα ολόκληρο hype γύρω από τον Ζαουμέ Καμπρέ και το Confiteor με αποτέλεσμα οι άλλες δράσεις να περάσουν σε δεύτερη μοίρα – σχεδόν να αποχρωματιστούν από τα συμφραζόμενά τους. Φέτος, που, ανάλογου βεληνεκούς καλεσμένος δεν υπήρξε και το κοινό δεν προσδοκούσε να συναντηθεί με κάποιον «σταρ», ήρθε περισσότερο συνειδητοποιημένο στην Έκθεση. 

Aν ξέρεις να περπατάς «έξυπνα» στους αχανείς και κοσμοβριθείς διαδρόμους της Έκθεσης, εύκολα αποφεύγεις τον Παπαθεμελή να μιλάει για το Μακεδονικό, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο και τον Χρήστο Σπίρτζη να κυκλώνει το τετράγωνο και πηγαίνεις εκεί που πραγματικά αξίζει τον κόπο να πας. 

Για μια στιγμή: και φέτος υπήρξε ένας ομιλητής που τράβηξε σαν το μελίσσι τον κόσμο. Ήταν ο πατέρας Φιλόθεος Φάρος, ο οποίος μιλούσε επί μακρόν για κάτι που δεν μπορούσα να καταλάβω τι ήταν. Αν σκεφτώ, όμως, με πόση ζέση τον παρακολουθούσε το συγκεντρωμένο πλήθος, εύκολα συμπεραίνω πως οι αρνητές του (ένας απ' αυτούς κι εγώ) αυτομάτως γίνονται μελλοντικοί γιατροί Στόκμαν του ιψενικού έργου «Εχθρός του λαού». 

Μια μίξη της λογοτεχνίας των ελληνικών καιρών, διανθισμένη με πολιτική ρητορεία παλαιάς κοπής και διεθνισμό μέσω του εκλεκτού περιπτέρου της γαλλοφωνίας ήταν η φετινή Έκθεση. Ακούγεται λίγο έκκεντρη στόχευση όλο αυτό, όμως, αν ξέρεις να περπατάς «έξυπνα» στους αχανείς και κοσμοβριθείς διαδρόμους της Έκθεσης, εύκολα αποφεύγεις τον Παπαθεμελή να μιλάει για το Μακεδονικό, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο και τον Χρήστο Σπίρτζη να κυκλώνει το τετράγωνο και πηγαίνεις εκεί που πραγματικά αξίζει τον κόπο να πας. 

Η Έκθεση δεν είναι εμποροπανήγυρη ιδεών, δεν είναι πασπάλισμα από σκέψεις που πέφτουν κρουνηδόν σαν και τις στάλες της βροχής που δεν κράτησαν πολύ στη Θεσσαλονίκη αυτό το τριήμερο. Είναι η ώσμωση, το συναπάντημα, είναι που στην επόμενη γωνία δεν ξέρεις ποιος θα σε σταματήσει να σε ασπαστεί, να σε ρωτήσει «τι καινούργιο γράφεις;» ή να σου πει έναν καλό λόγο γι’ αυτό που μόλις έγραψες. 

Είναι η μυρωδιά τόσων βιβλίων συναγμένων σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι συγγραφείς που γίνονται πιο απτοί στον κόσμο. 

Σαν νομάδες έρχονταν και έφευγαν οι επισκέπτες – από τη μία παρουσίαση στην άλλη και πίσω σε μια τρίτη που διεξαγόταν την ίδια στιγμή. Είχε δίκιο η συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου που έλεγε πως ο κόσμος πήγαινε σαν το κύμα από περίπτερο σε περίπτερο και ανανεωνόταν συνεχώς. Είναι κακό; Όχι απαραίτητα. Ορισμένες φορές είναι αναπόδραστο. Μου είπε κάποιος καλός φίλος το βράδυ του Σάββατου: «Γιατί μου το κάνεις αυτό; Την ώρα που μιλάς με τον Μπαμπασάκη για τον Στόουνερ έχει παρουσίαση ο Σκαμπαρδώνης το δικό του βιβλίο. Εγώ τι θα γίνω; Θα κλωνοποιηθώ;».

Ο καθένας βρίσκει αυτό που του ταιριάζει. Αυτό που θα τον βοηθήσει να κλοτσήσει καλύτερα το άχθος των ημερών. Αγκάθια, ρόδα, σελίδες και λέξεις. Ας ανθίσουν όλα. Τα γερά πάντα μένουν. Τα άλλα γίνονται λίπασμα.

Έχω την αίσθηση πως από πέρυσι η Έκθεση προσπαθεί να ανοίξει την ατζέντα της, να συνομιλήσει με το πλατύ κοινό που, ας μην κρυβόμαστε, δεν έρχεται απαραίτητα να ενημερωθεί για τις νέες εκδόσεις. Εντέλει, να πάψει να είναι ένα περίκλειστο σχήμα που αφορά μόνο τους ίδιους και τους ίδιους. Ας είναι κι έτσι. 

Αρκεί να έρθει αυτό το περιβόητο κοινό της Θεσσαλονίκης. Πάντα κάτι μένει. Είναι αρκούντως μεμψίμοιρο να αποζητάς μια κάποια «καθαρότητα» τη στιγμή που αυτή δεν υπάρχει. Και δεν χρειάζεται να υπάρχει. Προφανώς και είναι άβολο να βλέπεις ετερόκλιτα σχήματα να συνωθούνται σε κοντινούς πάγκους και να μην υπάρχει μια θεματική ενότητα ακόμη και στους εκδοτικούς οίκους (ενδεχόμενα δεν μπορεί να γίνει για χωροταξικούς λόγους). Έχει, όμως, κι αυτό την «άγρια» χάρη του: λίγος Φόκνερ, λίγη ιατρική για αρχάριους, από εδώ ο Μπουκάι, από εκεί ο «καινούργιος» Πανσέληνος, πιο πέρα βιβλία αυτοβελτίωσης και στη μέση το κλασικό περίπτερο των εκδόσεων Εν πλω (πάντα γεμάτο). Δεν θέλει και πολύ να στροβιλιστείς ανάμεσα σε τίτλους, εξώφυλλα και χρώματα. 

Ε, και; Ο καθένας βρίσκει αυτό που του ταιριάζει. Αυτό που θα τον βοηθήσει να κλοτσήσει καλύτερα το άχθος των ημερών. Αγκάθια, ρόδα, σελίδες και λέξεις. Ας ανθίσουν όλα. Τα γερά πάντα μένουν. Τα άλλα γίνονται λίπασμα. 

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Σκέψεις για τη λογοτεχνική ανάγνωση, την ερμηνεία των έργων, τα ζητήματα της αισθητικής, της αναπαράστασης και του ρεαλισμού στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο υπήρξε η μόνιμη επωδός που μας συνοδ...

Σκόρπιες σημειώσεις για τον έρωτα και την ευτυχία στο «Λεμονοδάσος» του Κοσμά Πολίτη

Σκόρπιες σημειώσεις για τον έρωτα και την ευτυχία στο «Λεμονοδάσος» του Κοσμά Πολίτη

Σκέψεις και υποθέσεις με αφορμή την επανέκδοση του «Λεμονοδάσους» του Κοσμά Πολίτη από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, στη σειρά Παλαιά κείμενα, νέες αναγνώσεις, που συνοδεύεται από το κείμενο της Αγγέλας Καστρινάκη «Αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας: ένα ταξίδι στους μύθους και στα σύμβολα του Λεμονοδάσους».

...
Εκατό χρόνια φιλολογική σκόνη – σκέψεις για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή της

Εκατό χρόνια φιλολογική σκόνη – σκέψεις για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή της

Για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ: Ο Σεφέρης, οι αναθεωρητικές μεταφράσεις, ο Ρίλκε, ο Χάρολντ Μπλούμ κι ένα ερώτημα: «Στους κόλπους της ποιητικής συντεχνίας, ο φιλολογισμός αυτός δίχως άλλο εξακολουθεί να γοητεύει. Ωστόσο –εκατό χρόνια από την ιστορική πρώτη έκδοση, το ερώτημα είναι θεμιτό– γοητεύει άλλον κανένα;...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

«Διάλογοι με την αρχαιότητα»: Μία εκδήλωση για τη βία, τον έρωτα και τα παράδοξα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

«Διάλογοι με την αρχαιότητα»: Μία εκδήλωση για τη βία, τον έρωτα και τα παράδοξα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο

Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης σας προσκαλούν στην εκδήλωση «Βία, έρωτας και παράδοξα στον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο. Αναγνώσεις από τους πρόσφατους τόμους της σειράς Διάλογοι με την αρχαιότητα».

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ