alt

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

«Το Πιόνι» είναι ένα ποίημα του Καβάφη. Μοιάζει να αναφέρεται στην δυσαρέσκεια που προκαλεί σε κάποιον που αναγνωρίζει πένθιμα τον εαυτό του ως πιόνι, η επίθεση από άλλα κομμάτια της σκακιέρας, άλλα πιόνια αλλά και αξιωματικούς, ίππους και πύργους. Πέραν τούτου, όμως, το πιόνι υπάρχει απλώς για να συνεχίσει την πορεία του προς την τελευταία σειρά της σκακιέρας, όπου θα μετατραπεί σε κάτι άλλο.

Μόνο που το πιόνι, όσες υπηρεσίες και αν προσέφερε, και όσα και αν πέρασε, ακόμα και αν τελικά φτάσει στο τέλος της σκακιέρας, δεν θα του δοθεί καμιά αμοιβή

Μόνο που το πιόνι, όσες υπηρεσίες και αν προσέφερε, και όσα και αν πέρασε, ακόμα και αν τελικά φτάσει στο τέλος της σκακιέρας, δεν θα του δοθεί καμιά αμοιβή· διότι εκεί θα αντικατασταθεί από μια βασίλισσα, ενώ το ίδιο έκανε όλον αυτό τον στενάχωρο δρόμο απλώς για να ριχτεί έξω από την σκακιέρα.

Τα κομμάτια του σκακιού είναι κατάλληλα να αποτελέσουν βάση για έναν αρκετά έντονο και άμεσο συμβολισμό, νομίζω, για πολλούς λόγους, ένας από τους οποίους είναι και πως, ενώ αναγνωρίζονται τόσες διαφορές ανάμεσα τους –ως προς τον επιβεβλημένο τρόπο κίνησης, την αξία ως κομμάτια, το σχήμα–, και πάλι είναι τοποθετημένα με τον κοινό στόχο να χτυπηθούν. Και το πιόνι, εν προκειμένω, δέχεται ακόμα και να καταστραφεί, με στόχο να αναστήσει κάποια βασίλισσα, η οποία –επιτέλους– θα δώσει την υπεροπλία στη μια παράταξη και θα καταστρέψει όσα εχθρικά κομμάτια παρέμεναν στη σκακιέρα.  

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΛΚΟΠΟΥΛΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.

♦ ♦ ♦

Το Πιόνι

Πολλάκις, βλέποντας να παίζουν σκάκι,
ακολουθεί το μάτι μου ένα Πιόνι
οπού σιγά-σιγά τον δρόμο βρίσκει
και στην υστερινή γραμμή προφθαίνει.
Με τέτοια προθυμία πάει στην άκρη
οπού θαρρείς πως βέβαια εδώ θ’ αρχίσουν
οι απολαύσεις του κ’ οι αμοιβές του.
Πολλές στον δρόμο κακουχίες βρίσκει.
Λόγχες λοξά το ρίχνουν πεζοδρόμοι·
τα κάστρα το χτυπούν με τες πλατειές των
γραμμές· μέσα στα δυο τετράγωνά των
γρήγοροι καβαλλάρηδες γυρεύουν
με δόλο να το κάμουν να σκαλώσει·
κ’ εδώ κ’ εκεί με γωνιακή φοβέρα
μπαίνει στον δρόμο του κανένα πιόνι
απ’ το στρατόπεδο του εχθρού σταλμένο.
Aλλά γλιτώνει απ’ τους κινδύνους όλους
και στην υστερινή γραμμή προφθαίνει.
Τι θριαμβευτικά που εδώ προφθαίνει,
στην φοβερή γραμμή την τελευταία·
τι πρόθυμα στον θάνατό του αγγίζει!
Γιατί εδώ το Πιόνι θα πεθάνει
κ’ ήσαν οι κόποι του προς τούτο μόνο.
Για την βασίλισσα, που θα μας σώσει,
για να την αναστήσει από τον τάφο
ήλθε να πέσει στου σκακιού τον άδη.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μυστικά» του Αλέξη Κυριτσόπουλου – Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα

«Μυστικά» του Αλέξη Κυριτσόπουλου – Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα

Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα με αφορμή τον πίνακα του Αλέξη Κυριτσόπουλου «Μυστικά», 2024 (στην εικόνα, μέρος του πίνακα).

Γράφει η Ευδοκία Κατσουρού

«Αλλά ποιος μπορεί να πει ότι ένα συμβάν που έπεται ενός άλλ...

Περί λογοτεχνικότητας και Κρατικών Βραβείων: Λογοτεχνία είδους ή τέχνη της γλώσσας;

Περί λογοτεχνικότητας και Κρατικών Βραβείων: Λογοτεχνία είδους ή τέχνη της γλώσσας;

Πώς το ζήτημα της λογοτεχνικότητας συνδέεται με τη διαδικασία της απονομής των Κρατικών Βραβείων; Αυτά οφείλουν να τιμούν πρωτίστως τη γλώσσα ή την αφηγηματική αποτελεσματικότητα; Στην κεντρική εικόνα, ο Ρέιμοντ Τσάντλερ, συγγραφέας που θεωρήθηκε ότι υπερέβη το «είδος του».

Γράφε...

Το «ολόκληρο λογοτεχνικό βιβλίο» στη δημόσια εκπαίδευση: μια «μισερή» και ανολοκλήρωτη παρέμβαση

Το «ολόκληρο λογοτεχνικό βιβλίο» στη δημόσια εκπαίδευση: μια «μισερή» και ανολοκλήρωτη παρέμβαση

Κάποιες σκέψεις για την εισαγωγή της διδασκαλίας αυτοτελούς λογοτεχνικού έργου στην εκπαίδευση και γενικώς για τους τρόπους που η λογοτεχνία διδάσκεται στα σχολεία σήμερα. Εικόνα: Πίνακας του Νικολάι Μπογκντάνοφ-Μπέλσκι.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«2052: Το μυθιστόρημα των τριών» (κριτική) – Γράφοντας με την Τεχνητή Νοημοσύνη δίπλα και απέναντι

«2052: Το μυθιστόρημα των τριών» (κριτική) – Γράφοντας με την Τεχνητή Νοημοσύνη δίπλα και απέναντι

Για το μυθιστόρημα των Μάνου Στεφανίδη, Γιώργου Αριστηνού και Joe «2052: Το μυθιστόρημα των τριών» (εκδ. Νίκας). 

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Πώς μπορούμε και πώς «πρέπει» να γράφουμε την εποχή της ...

Είδαμε το «Καμιά άλλη επιλογή» του Παρκ Τσαν-Γουκ – Μια μαύρη κωμωδία για την ψυχική και ταυτοτική κρίση της μεσαίας τάξης στη Νότια Κορέα

Είδαμε το «Καμιά άλλη επιλογή» του Παρκ Τσαν-Γουκ – Μια μαύρη κωμωδία για την ψυχική και ταυτοτική κρίση της μεσαίας τάξης στη Νότια Κορέα

Για την τελευταία ταινία του Νοτιοκορεάτη Παρκ Τσαν-Γουκ [Park Chan-Wook] «Καμιά άλλη επιλογή», μεταφορά στον κινηματογράφο του μυθιστορήματος «Το τσεκούρι» του Ντόναλντ Ε. Γουέστλέικ. 

Γράφει ο Αντώνης Κάπας

Στην μετάβαση από το βιβλίο στην ...

«Τέλος του κόσμου, αγάπη μου» της Άλα Γκορμπουνόβα – Μυθολογικοί κατακλυσμοί και μετασοβιετικές πραγματικότητες

«Τέλος του κόσμου, αγάπη μου» της Άλα Γκορμπουνόβα – Μυθολογικοί κατακλυσμοί και μετασοβιετικές πραγματικότητες

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άλα Γκορμπουνόβα, «Τέλος του κόσμου, αγάπη μου» (μτφρ. Ξένια Καλαϊτζίδου, εκδ. Καστανιώτη), «οι δύο πρώτες μετασοβιετικές δεκαετίες αποδίδονται με εκπλήσσουσα ζωντάνια, ευθυβολία, ποιητικίζουσα γλώσσα κι ένα ιδιάζον μείγμα τρυφερότητας και σκληρότητας». 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Block Delete» του Βαγγέλη Γιαννίση (προδημοσίευση)

«Block Delete» του Βαγγέλη Γιαννίση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Βαγγέλη Γιαννίση «Block Delete», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Παναγιώτη Γούτα «Η μελωδία των αγαλμάτων», το οποίο θα κυκλοφορήσει στα μέσα του Απριλίου από τις εκδόσεις Βακχικόν. Φωτογραφία © Ανδρέας Σφυρίδης

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Νάσος Γρηγ...

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Φανής Κεχαγιά «Είμαι αυτό που είμαι», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΑ ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Μικρά θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο

Μικρά θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο

Η σειρά «Τα μικρά» των εκδόσεων Μεταίχμιο δίνει τη δυνατότητα στο αναγνωστικό κοινό να διαβάσει σπουδαία διηγήματα και νουβέλες της μιας ανάσας από σημαντικούς συγγραφείς. Επτά ολιλοσέλιδα τομίδια πυκνής λογοτεχνικής αξίας με τις υπογραφές των Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο.

...
Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Ανατροπές, σκοτεινοί ήρωες, μυστήριο και κοινωνικός σχολιασμός: δεκατέσσερα πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα ελληνικής και μεταφρασμένης λογοτεχνίας που τραβούν την προσοχή μας και μία συλλογή ημερολογίων μιας μεγάλης συγγραφέα του είδους. Εικόνα: Από την ταινία «Έγκλημα στα παρασκήνια» του Ντίνου Κατσουρίδη.&...

Το ελληνικό Πάσχα στην ποίηση σήμερα: 66 + 1 ποιητές και ποιήτριες (Β' μέρος)

Το ελληνικό Πάσχα στην ποίηση σήμερα: 66 + 1 ποιητές και ποιήτριες (Β' μέρος)

Μεγάλο αφιέρωμα στο Πάσχα και τη σύγχρονη ελληνική ποίηση. 66+1 ποιήματα εν ζωή Ελλήνων ποιητών και Ελληνίδων ποιητριών, ανθολογούνται και παρουσιάζονται σε δύο μέρη. Εδώ, το β' μέρος με 33 ποιήματα. 

Επιμέλεια – συντονισμός αφιερώματος: Αλέξιος Μάινας

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ