Λυπήσου το ζώο μέσα σου

Ο Μάρκο μου ανέλυσε μετά μια σχέση με μια προτεστάντισσα που τον παρακαλούσε να την πνίγει, και με μία καθολική Γερμανίδα που ήθελε σπάνκινγκ μέχρι αίματος. Με περιγραφή ροδαλή, σαν το μπέικον.

Τελείωσα το κοκτέιλ μου, άφησα το επιδόρπιο, το τραπέζι, τη σαλάτα. Λίγο αργότερα άφησα κι αυτόν. Αδάμαστη, αμαστίγωτη. Το σκεφτόμουν, όμως. Το να εγκαταλειφθείς απόλυτα, ίσως να σκοτώνει όλη την χριστιανική ενοχή, να σπιντάρει την έξαψη. Τέρμα οι ενοχές, η ψυχοθεραπεία. Λες, αντιμέτωπο με την υποταγή, το ζώο μέσα μας να ξυπνούσε και να χόρευε πολυοργασμικούς καρσιλαμάδες;

Η κουβέντα μού θύμισε το βιβλίο Pity the animal της Chelsea Hodson, που έφτασε από τη Νέα Υόρκη πρόσφατα, μέσα σε φάκελο με βουλοκέρι. Πρώτα το μύρισα, μια απλή μυρωδιά, σε αντίθεση προς το περιεχόμενο, νομίζω. Η Hodson αγαπάει τα αντικείμενα. Στο μπλογκ της, Inventrory, φωτογραφίζεται με κουτάλες, ακουστικά, βιβλία. Όπως κάποια που ο πατέρας τής έσπαγε τα παιχνίδια, όταν ήταν μικρή, και τώρα μαζεύει πράγματα και το σπίτι της μοιάζει με μουσείο. Πολλοί δένονται με τα αντικείμενα – δεν θα σε προδώσουν, δεν θα σε βρίσουν, δεν θα σ' εγκαταλείψουν ποτέ.

Στο Pity the animal γίνεται αντικείμενο και η ίδια. «Πήγαινε με σε ένα δωμάτιο, εκμεταλλεύσου με – απλό– αλλά δε μου πήρε καιρό να καταλάβω ότι το μυαλό μου ήταν το μόνο μέρος όπου μπορούσα να είμαι απόλυτα υποτακτική», γράφει η Hodson, προσπαθώντας ταυτόχρονα να παραδοθεί και σε εκτός του μυαλού της μέρη. Θέλει να αντικειμενικοποιηθεί, η ηρωίδα αυτού του chapbook, που κάπως χαλαρά ταυτίζω με τη συγγραφέα. «Πόσα μπορεί ν' αντέξει ένα κορμί;» γράφει. Θέλει να κατακτήσει και να κατακτηθεί. Είναι τίμια. Διερευνά την υποταγή ανοιχτά. Οι σκέψεις της είναι φαινομενικά ασύνδετες, αλλά με κεντρικό θέμα: την υποταγή.

Το βιβλίο περιστρέφεται και γύρω από άγρια ζώα, την Μαρίνα Αμπράμοβιτς, σάιτ εύρεσης παρτενέρ, πορνάνθρωπους – μερικοί χρειάζονται φοιτήτριες με κουμπωμένα πουκάμισα, κινμπάκου, σιμπάρι, νιζίτσου για να διεγερθούν. Δε χρειάζονται αγάπη, μόνο σεξ. Είναι όλα εντάξει όμως, όλα μέσα: εφόσον αναλαμβάνεις την ευθύνη. Όπως είπε η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, όταν έγινε πόρνη για ένα πρότζεκτ: «Αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη». Μερικές παράγραφοι στάζουν σεξ, παρά τον κουλ φορμαλισμό τους. Η υποταγή απελευθερώνεται σε μικρές συμπυκνωμένες δόσεις. Σύμφωνα με το λεξικό, το να είσαι υποτακτική μπορεί να μπερδευτεί με το να φοβάσαι, αλλά αφορά την υπακοή και την εμπιστοσύνη.

Θέλει να κατακτήσει και να κατακτηθεί. Είναι τίμια. Διερευνά την υποταγή ανοιχτά. Οι σκέψεις της είναι φαινομενικά ασύνδετες, αλλά με κεντρικό θέμα: την υποταγή.

Το κορίτσι του βιβλίου δε φοβάται. Ρισκάρει. Κάπως εμπιστεύεται. «Δεν είναι σεξουαλικό. Ποθούμε τα συναισθήματα που προέρχονται από την ανταλλαγή δύναμης, ό,τι μορφή κι αν παίρνει, από σωματικό παιχνίδι μέχρι την διαταγή να σερβίρεις τσάι στον Κυρίαρχο, να κάθεσαι στα πόδια του και όλα τα ενδιάμεσα», γράφει μια υποτακτική στο μπλογκ της. Πρόκειται για επιστροφή στην ασφάλεια της παιδικής ηλικίας, όπου είμαστε έρμαια των γονιών μας; Πρόκειται για εξελικτικό βήμα; Μια πράξη εύρεσης του εαυτού, με το να εγκαταλείψεις τον εαυτό; Με το να είσαι παρούσα – όπως η Αμπράμοβιτς στη ΜΟΜΑ; Όπως γράφει η Hudson, «Αν ανεμίσω μια σημαία του προσώπου σου αρκετά, μπορώ να ξεχάσω το δικό μου».

Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς είναι κάπου εκεί γύρω, καθιστή, αμίλητη, πολύ παρούσα στη ΜΟΜΑ, ένας καθρέφτης όπου η ηρωίδα διστάζει να καθρεφτιστεί, μια πισίνα ενσυναίσθησης όπου φοβάται να βουτήξει. Η Αμπράμοβιτς έχει λύπηση. Είναι σα να λέει, «Λυπήσου το ζώο». Λυπήσου το ζώο που ζητά οργασμό, ηδονή, λυπήσου το εθισμένο ζώο. Λυπήσου τον ποδόφιλο, τον ουρολάγνο και τον μαζοχιστή που δεν τολμά να το πει στη γυναίκα του. Λυπήσου την ανθρώπινη φύση. Στάσου μπροστά στη Μαρίνα Αμπράμοβιτς και άφησέ την να σε λυπηθεί. Λυπήσου τον εαυτό σου.

Λύπηση: Ένα είδος ενσυναίσθησης, ένας είδος αγάπης. Το κορυφαίο ανθρώπινο συναίσθημα.

Ο Μάρκο είναι ένας ενσυναίσθητος, διανοούμενος ανθρωπιστής – στη δουλειά του σώζει κόσμο. Καταλαβαίνει το ανθρώπινο ζώο. Όπως και η Hodson. 

* Η ΕΥΗ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ είναι συγγραφέας.