...και η τέχνη του ανολοκλήρωτου
Του Χάρη Βλαβιανού
Προ δύο ημερών βρέθηκα στο Μιλάνο για μια ποιητική συνάντηση και έκλεψα χρόνο να πάω στο Cenacolo Vinciano να δω επιτέλους το "Μυστικό Δείπνο" του Λεονάρντο. Τα συναισθήματά μου καθώς κοιτούσα "ζωντανά" για πρώτη φορά αυτό το αριστούργημα της Αναγεννησιακής τέχνης ήταν ομολογώ ανάμικτα.
Από τη μία ένιωθα δέος για τον μεγαλειώδη τρόπο που ο Λεονάρντο είχε κατορθώσει να συλλάβει τη "στιγμή" και να την αποτυπώσει απαράμιλλα στα δεκατρία πρόσωπα της σύνθεσης [οι μαθητές έχουν μόλις πληροφορηθεί από τον Ιησού ότι ένας εξ αυτών θα τον προδώσει], από την άλλη, βαθιά θλίψη για την τρομακτική φθορά που έχει υποστεί το έργο λόγω της ατυχούς -και βιαστικής μάλλον- επιλογής των υλικών από τον ζωγράφο. Θυμήθηκα κατόπιν όλα αυτά που είχα διαβάσει για τον Λεονάρντο [από τον Βαζάρι, τον Πέιτερ, τον Φρόιντ, τον Κένεθ Κλαρκ και τώρα από τον Sherwin Nuland] και στάθηκα σ' ένα σημείο που πάντα μ’ ενδιέφερε: στην αδυναμία του Λεονάρντο να ολοκληρώνει τα έργα τα οποία άρχιζε [π.χ. το περίφημο άλογο του Σφόρτσα, ή τον πίνακα του Αγ. Ιερώνυμου] - αποτέλεσμα ενός μεγαλοφυούς, αεικίνητου πνεύματος που δεν μπορούσε να εστιάσει για πολύ σ' ένα και μόνο πράγμα. Καθώς έφτιαχνε το άλογο του Δούκα του Μιλάνου [το οποίο καταστράφηκε από τα γαλλικά στρατεύματα που εισέβαλλαν στην πόλη λίγο μετά την αποχώρησή του Λεονάρντο - χρησιμοποίησαν το ξύλινο καλούπι του για ασκήσεις σκοποβολής], ταυτόχρονα συνέχιζε τις ανατομικές του μελέτες και σχεδίαζε τις περίφημες ιπτάμενες μηχανές του.
ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ
[ΥΓ. Η συλλογή αυτή καθώς και οι προηγούμενες τρεις που είχαν εκδοθεί από την "Νεφέλη" και είναι από καιρό εξαντλημένες, θα κυκλοφορήσουν σ' έναν τόμο τον Σεπτέμβριο πάλι από τις εκδ. "Νεφέλη".]
* Ο ΧΑΡΗΣ ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ είναι ποιητής και μεταφραστής.
Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Αυτοπροσωπογραφία του λευκού» (εκδ. Πατάκη).
Διαβάστε του ιδίου:
