cowmooc

Εκπαίδευση στη νέα εποχή

Του Ρωμανού Σκλαβενίτη Πιστοφίδη*

Η εκπαίδευση εξ αποστάσεως είναι περίπου όσο παλιά είναι και η κατ' εξοχήν εκπαίδευση. Ωστόσο, η δωρεάν εκπαίδευση (εξ αποστάσεως) είναι κάτι καινούργιο: εφόσον πρόκειται για μαθήματα Πανεπιστημίων που φυσιολογικά απαιτούν δίδακτρα και εφόσον οι δυνατότητες του ηλεκτρονικού υπολογιστή έχουν καταστήσει τη φυσική παρουσία περιττή (εξαιρέσεις υπάρχουν). 

Από τον Απρίλιο του 2012, το Coursera (www.coursera.org) προσφέρει αυτή την πρωτοφανή δυνατότητα. Πανεπιστημιακές σχολές που συνεργάζονται μαζί του προσφέρουν επιλεγμένα μαθήματα του προγράμματός τους δωρεάν. Καθώς το Coursera εξελίσσεται, όλο και περισσότερες Σχολές λαμβάνουν μέρος, συμπληρώνοντας την εκθαμβωτική λίστα που περιλαμβάνει πανεπιστήμια όπως το Στάνφορντ, το Πρίνστον, το Μπράουν, το Κολούμπια και το Τζονς Χόπκινς. Την ίδια στιγμή, το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και το MIT ακολουθούν την ίδια τακτική (με λιγότερο ζήλο) μέσω της δικής τους πλατφόρμας, του edX (www.edx.org). Παρότι η πρώτη τέτοια πλατφόρμα που λειτούργησε ήταν το Udacity (www.udacity.com) που δημιούργησαν τρεις καθηγητές του Στάνφορντ, το Coursera είναι αυτό με τη μεγαλύτερη δημοτικότητα. Οι πλατφόρμες αυτές αποκαλούνται MOOCs (Massive Open Online Courses) – προφέρεται ''Μουκς''. 

moocsmadesimple

Πώς λειτουργεί το Coursera 

Η περιπέτεια αρχίζει με την εγγραφή του μαθητή στην πλατφόρμα. Έτσι, αποκτά μία προσωπική σελίδα στο Coursera όπου αναγράφεται ένα σύντομο βιογραφικό καθώς και άλλες πληροφορίες. Στη συνέχεια, μπορεί να περιηγηθεί στη λίστα με τα προσφερόμενα μαθήματα και να επιλέξει εκείνα που τον ενδια-φέρουν. Δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των μαθημάτων που μπορεί να αναλάβει κάθε μαθητής. Επίσης δεν υπάρχουν ποινές για όσους αναλάβουν μαθήματα και τα παρατήσουν πριν το τέλος. Κάθε μάθημα συνοδεύεται από μία εκτενή περιγραφή του, ενώ δηλώνονται εξαρχής οι χρόνοι έναρξης και λήξης, οι στόχοι, οι μέθοδοι διδασκαλίας και εξέτασης, καθώς και τυχόν προϋποθέσεις (λόγου χάρη, προαπαιτούμενες γνώσεις). Έτσι, οι μαθητές μπορούν να κάνουν ενημερωμένες επιλογές. Καθώς τα μαθήματα της επιλογής τους μπορεί να αρχίζουν αρκετούς μήνες μετά την εγγραφή τους, το Coursera φροντίζει να αποστέλλει υπενθυμίσεις εγκαίρως.

Η Δήλωση Επιτυχίας δεν έχει την ισχύ της ακαδημαϊκής μόρφωσης, ωστόσο μοιάζει να ισοδυναμεί με την παρακολούθηση ενός επαγγελματικού σεμιναρίου και αποτελεί οπωσδήποτε υλικό βιογραφικού.

Όταν τα μαθήματα αρχίσουν, η σελίδα του μαθήματος στο οποίο έχουμε εγγραφεί γίνεται προσβάσιμη. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές αποκτούν πρόσβαση στο ''Φόρουμ Συζήτησης'', όπου θέτουν ερωτήσεις και λαμβάνουν ή δίνουν απαντήσεις σχετικά με το μάθημα, στις βιντεοσκοπημένες διαλέξεις και τα slides τους, καθώς επίσης και σε τυχόν απαιτούμενες ασκήσεις-κουίζ. Ασφαλώς, κάθε καθηγητής ακολουθεί τη δική του μέθοδο διδασκαλίας και αξιολόγησης, ωστόσο συνήθως τα μαθήματα έχουν τη μορφή βιντεοσκοπημένων διαλέξεων και σύντομων τεστ αξιολόγησης με deadline που μπορεί να συνοδεύονται από εργασίες ή όχι. Τα τεστ αξιολόγησης μπορεί να έχουν τη μορφή ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής ή σύντομης απάντησης, ενώ οι εργασίες μπορεί να ελέγχονται με τη μέθοδο του peer-assessment (δηλαδή, οι μαθητές αξιολογούν μόνοι τους τις εργασίες). Μετά το τέλος των μαθημάτων (συνήθως διαρκούν μερικές εβδομάδες – οπωσδήποτε λιγότερο από ένα εξάμηνο), αν η βαθμολογία των μαθητών ξεπερνάει ένα προκαθορισμένο κατώφλι (ποικίλει ανάλογα με το μάθημα), τότε επιβραβεύονται με μία Δήλωση Επιτυχίας (''Statement of Accomplishment''). Βεβαίως, τέτοια Δήλωση δεν παρέχεται για όλα τα μαθήματα, ωστόσο η δυνατότητα παροχής της (ή μη) αναγράφεται στην περιγραφή του μαθήματος και οι μαθητές γνωρίζουν εξαρχής τι μπορούν να περιμένουν. Η Δήλωση Επιτυχίας δεν έχει την ισχύ της ακαδημαϊκής μόρφωσης, ωστόσο μοιάζει να ισοδυναμεί με την παρακολούθηση ενός επαγγελματικού σεμιναρίου και αποτελεί οπωσδήποτε υλικό βιογραφικού.

Τελευταία, το Coursera εγκαινίασε μία νέα δράση, την ''Coursera Καριέρες''. Εκεί, τα εγγεγραμμένα μέλη μπορούν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για μια ενδεχόμενη πρόσληψή τους από εταιρείες που παρακολουθούν το πρόγραμμα. Δηλώνουν τα προσόντα (συμπεριλαμβανομένων των Δηλώσεων Επιτυχίας του Coursera) και τις προτιμήσεις τους και περιμένουν μέχρις ότου κάποια εταιρεία εκδηλώσει ενδιαφέρον. Οι πρώτες προσλήψεις έχουν ήδη γίνει και οι νέοι εργαζόμενοι έχουν περιγράψει την εμπειρία τους ενθουσιωδώς. 

moocfilm

Η φιλοσοφία και το μέλλον των MOOCs 

Οι δημιουργοί του Udacity είχαν δηλώσει πως στόχος τους ήταν ο ''εκδημο-κρατισμός της εκπαίδευσης''. Η δωρεάν πανεπιστημιακή παιδεία αποτελεί χρόνιο αίτημα μιας μερίδας πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες και, πράγματι, τα MOOCs χαιρετίστηκαν από τους πτωχότερους μαθητές ως μία ανεπίσημη οδός για την ανώτατη εκπαίδευσή τους. Τις πρώτες μέρες λειτουργίας του Coursera, τα ''Φόρουμ Συζήτησης'' είχαν γεμίσει από μηνύματα που εξέφραζαν την ευγνωμοσύνη των συμμετεχόντων για μια τέτοια ευκαιρία και τα όνειρά τους για μια καλύτερη ζωή.

Ωστόσο, λίγοι γνωρίζουν πως η προσφορά των MOOCs (με εξαίρεση το Udacity που είναι μη κερδοσκοπικό) δεν είναι αλτρουιστική. Το επιχειρηματικό πλάνο του Coursera (έχει δημοσιοποιηθεί και μπορεί κανείς να το διαβάσει online) προβλέπει μία ''περίοδο χάριτος'', ένα διάστημα γνωριμίας μετά το οποίο θα τεθεί σε ισχύ η οικονομική πολιτική του. Προβλέπονται δίδακτρα, περιορισμένη πρόσβαση (ίσως η πλατφόρμα γίνει προσβάσιμη αποκλειστικά σε όσους είναι εγγεγραμμένοι στα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια), κέρδη για τα πανεπιστήμια(που μέχρι στιγμής επενδύουν στο πρόγραμμα, χωρίς να κερδίζουν απολύτως τίποτα) και αύξηση της βαρύτητας των Δηλώσεων Επιτυχίας. Παρόλ' αυτά, τα χρονικά περιθώρια φαίνονται να διατηρούνται και τα όρια της τρέχουσας περιόδου χάριτος δεν έχουν γίνει γνωστά.

Στην περίπτωση των MOOCs, ο ''εκδημοκρατισμός της εκπαίδευσης'' συνίσταται προφανώς στη δωρεάν παροχή της: μάλιστα, εφόσον οι πλατφόρμες απευθύνονται στο παγκόσμιο κοινό και όχι αποκλειστικά στους πολίτες των Η.Π.Α., η λειτουργία τους δεν μπορεί να στηρίζεται ούτε στη φορολόγηση. Στην Ελλάδα το γνωρίζουμε καλά: η δωρεάν παιδεία δεν οδηγεί στη δημοκρατία. Επίσης, όμως, η δωρεάν παιδεία δεν υπαγορεύεται από τη δημοκρατία. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να θυμηθούμε. Η έλλειψη αυστηρών κριτηρίων mini-moocεισαγωγής αλλά και αποφοίτησης απομυζεί τις φιλοδοξίες, ισοπεδώνει τη διάνοια και εμπεδώνει τη μετριότητα. Και καθώς η μετριότητα είναι εύκολη υπόθεση, διαχέ-εται και εμποτίζει τον νου με το μηχανισμό της ανατροφοδότησης. Η ιδέα των MOOCs είναι σημαντική, αλλά αν τα κριτήρια εξακολουθήσουν να είναι τόσο ελαστικά (deadlines που μετατίθενται για μαθητές που δυσκολεύονται ή δεν προλαβαίνουν/ αυθαίρετοι υποβιβασμοί της βάσης αξιολόγησης, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των επιτυχόντων/ υπερβολική επιείκεια στη γλωσσική ανεπάρκεια κ.λπ.) οι καλοί μαθητές, οι πιο φιλόδοξοι και οι πιο υποσχόμενοι, θα εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Και τελικώς, μπορεί να ανακαλύψουν ότι τίποτα δεν πρόκειται να υποκαταστήσει το ακριβό, αλλά παραγωγικό ιδιωτικό πανεπιστήμιο. Οι πλατφόρμες μπορεί να γίνουν ένα παρηγορικό παιχνίδι χωρίς αντίκρισμα. Και αντί να συμβολίζουν το ευγενές σύνθημα ''Παιδεία για όλους'', να γίνουν ένα μνημείο καλών προθέσεων και ματαιοσχολίας.

Τα MOOCs είναι ένα εργαλείο που πρέπει να μεταχειριστεί με μεγαλύτερο σεβασμό την επιθυμία για μόρφωση. Πρέπει να εγκατασταθεί αυστηρή αξιοκρατία, πρέπει να εξασφαλισθούν κέρδη για τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια, πρέπει να ρυθμιστεί (προς τα κάτω) η σχέση των Δηλώσεων Επιτυχίας με τα υπαρκτά πιστοποιητικά, πρέπει να καταστεί σαφής ο (υποδεέστερος) ρόλος αυτού του εκπαιδευτικού μηχανισμού και να καθοριστεί η σημασία του για το βιογραφικό. Απαιτείται προπαντός μακροπρόθεσμος σχεδιασμός.

* Ο Ρωμανός Σκλαβενίτης (γεν. 1991) είναι φοιτητής της Ιατρικής στο ΑΠΘ και συγγραφέας. Το πρώτο του μυθιστόρημα με το τίτλο "Διαβάτες στην πόλη" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

...

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Σκέψεις με αφορμή την έντονη συζήτηση που προκάλεσαν πρόσφατα οι νέες αναγνώσεις δύο πολυδιαβασμένων βιβλίων της νεοελληνικής πεζογραφίας, ενός παλιότερου, της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση, κι ενός νεότερου, της «Γραμμής του ορίζοντος», του Χρήστου Βακαλόπουλου. Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστ...

«Ποιος φοβάται το φύλο»; Το Τζούντιθ Μπάτλερ απαντά στη βία και τις προκαταλήψεις με νέο βιβλίο

«Ποιος φοβάται το φύλο»; Το Τζούντιθ Μπάτλερ απαντά στη βία και τις προκαταλήψεις με νέο βιβλίο

Μήνας pride o Ιούνιος, αλλά αυτά τα ζητήματα που μας απασχολούν όλους πρέπει να τα συζητάμε και να τα προβάλλουμε όλον τον χρόνο. Το Τζούντιθ Μπάτλερ είναι από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στο χώρο των σπουδών φύλου στις μέρες μας. Στο τελευταίο του βιβλίο «Who's Afraid of Gender» γράφει ότι οι άνθρωποι έχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το ταγκαλάκι» – μια θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο

«Το ταγκαλάκι» – μια θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο

Θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο που παίχτηκε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του EuroPride 2024.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο σκηνοθέτης και δημοσιογράφος Αντώνης Μποσκοΐτης πήγε...

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

...

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Σκέψεις με αφορμή την έντονη συζήτηση που προκάλεσαν πρόσφατα οι νέες αναγνώσεις δύο πολυδιαβασμένων βιβλίων της νεοελληνικής πεζογραφίας, ενός παλιότερου, της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση, κι ενός νεότερου, της «Γραμμής του ορίζοντος», του Χρήστου Βακαλόπουλου. Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ