cowmooc

Εκπαίδευση στη νέα εποχή

Του Ρωμανού Σκλαβενίτη Πιστοφίδη*

Η εκπαίδευση εξ αποστάσεως είναι περίπου όσο παλιά είναι και η κατ' εξοχήν εκπαίδευση. Ωστόσο, η δωρεάν εκπαίδευση (εξ αποστάσεως) είναι κάτι καινούργιο: εφόσον πρόκειται για μαθήματα Πανεπιστημίων που φυσιολογικά απαιτούν δίδακτρα και εφόσον οι δυνατότητες του ηλεκτρονικού υπολογιστή έχουν καταστήσει τη φυσική παρουσία περιττή (εξαιρέσεις υπάρχουν). 

Από τον Απρίλιο του 2012, το Coursera (www.coursera.org) προσφέρει αυτή την πρωτοφανή δυνατότητα. Πανεπιστημιακές σχολές που συνεργάζονται μαζί του προσφέρουν επιλεγμένα μαθήματα του προγράμματός τους δωρεάν. Καθώς το Coursera εξελίσσεται, όλο και περισσότερες Σχολές λαμβάνουν μέρος, συμπληρώνοντας την εκθαμβωτική λίστα που περιλαμβάνει πανεπιστήμια όπως το Στάνφορντ, το Πρίνστον, το Μπράουν, το Κολούμπια και το Τζονς Χόπκινς. Την ίδια στιγμή, το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και το MIT ακολουθούν την ίδια τακτική (με λιγότερο ζήλο) μέσω της δικής τους πλατφόρμας, του edX (www.edx.org). Παρότι η πρώτη τέτοια πλατφόρμα που λειτούργησε ήταν το Udacity (www.udacity.com) που δημιούργησαν τρεις καθηγητές του Στάνφορντ, το Coursera είναι αυτό με τη μεγαλύτερη δημοτικότητα. Οι πλατφόρμες αυτές αποκαλούνται MOOCs (Massive Open Online Courses) – προφέρεται ''Μουκς''. 

moocsmadesimple

Πώς λειτουργεί το Coursera 

Η περιπέτεια αρχίζει με την εγγραφή του μαθητή στην πλατφόρμα. Έτσι, αποκτά μία προσωπική σελίδα στο Coursera όπου αναγράφεται ένα σύντομο βιογραφικό καθώς και άλλες πληροφορίες. Στη συνέχεια, μπορεί να περιηγηθεί στη λίστα με τα προσφερόμενα μαθήματα και να επιλέξει εκείνα που τον ενδια-φέρουν. Δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των μαθημάτων που μπορεί να αναλάβει κάθε μαθητής. Επίσης δεν υπάρχουν ποινές για όσους αναλάβουν μαθήματα και τα παρατήσουν πριν το τέλος. Κάθε μάθημα συνοδεύεται από μία εκτενή περιγραφή του, ενώ δηλώνονται εξαρχής οι χρόνοι έναρξης και λήξης, οι στόχοι, οι μέθοδοι διδασκαλίας και εξέτασης, καθώς και τυχόν προϋποθέσεις (λόγου χάρη, προαπαιτούμενες γνώσεις). Έτσι, οι μαθητές μπορούν να κάνουν ενημερωμένες επιλογές. Καθώς τα μαθήματα της επιλογής τους μπορεί να αρχίζουν αρκετούς μήνες μετά την εγγραφή τους, το Coursera φροντίζει να αποστέλλει υπενθυμίσεις εγκαίρως.

Η Δήλωση Επιτυχίας δεν έχει την ισχύ της ακαδημαϊκής μόρφωσης, ωστόσο μοιάζει να ισοδυναμεί με την παρακολούθηση ενός επαγγελματικού σεμιναρίου και αποτελεί οπωσδήποτε υλικό βιογραφικού.

Όταν τα μαθήματα αρχίσουν, η σελίδα του μαθήματος στο οποίο έχουμε εγγραφεί γίνεται προσβάσιμη. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές αποκτούν πρόσβαση στο ''Φόρουμ Συζήτησης'', όπου θέτουν ερωτήσεις και λαμβάνουν ή δίνουν απαντήσεις σχετικά με το μάθημα, στις βιντεοσκοπημένες διαλέξεις και τα slides τους, καθώς επίσης και σε τυχόν απαιτούμενες ασκήσεις-κουίζ. Ασφαλώς, κάθε καθηγητής ακολουθεί τη δική του μέθοδο διδασκαλίας και αξιολόγησης, ωστόσο συνήθως τα μαθήματα έχουν τη μορφή βιντεοσκοπημένων διαλέξεων και σύντομων τεστ αξιολόγησης με deadline που μπορεί να συνοδεύονται από εργασίες ή όχι. Τα τεστ αξιολόγησης μπορεί να έχουν τη μορφή ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής ή σύντομης απάντησης, ενώ οι εργασίες μπορεί να ελέγχονται με τη μέθοδο του peer-assessment (δηλαδή, οι μαθητές αξιολογούν μόνοι τους τις εργασίες). Μετά το τέλος των μαθημάτων (συνήθως διαρκούν μερικές εβδομάδες – οπωσδήποτε λιγότερο από ένα εξάμηνο), αν η βαθμολογία των μαθητών ξεπερνάει ένα προκαθορισμένο κατώφλι (ποικίλει ανάλογα με το μάθημα), τότε επιβραβεύονται με μία Δήλωση Επιτυχίας (''Statement of Accomplishment''). Βεβαίως, τέτοια Δήλωση δεν παρέχεται για όλα τα μαθήματα, ωστόσο η δυνατότητα παροχής της (ή μη) αναγράφεται στην περιγραφή του μαθήματος και οι μαθητές γνωρίζουν εξαρχής τι μπορούν να περιμένουν. Η Δήλωση Επιτυχίας δεν έχει την ισχύ της ακαδημαϊκής μόρφωσης, ωστόσο μοιάζει να ισοδυναμεί με την παρακολούθηση ενός επαγγελματικού σεμιναρίου και αποτελεί οπωσδήποτε υλικό βιογραφικού.

Τελευταία, το Coursera εγκαινίασε μία νέα δράση, την ''Coursera Καριέρες''. Εκεί, τα εγγεγραμμένα μέλη μπορούν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για μια ενδεχόμενη πρόσληψή τους από εταιρείες που παρακολουθούν το πρόγραμμα. Δηλώνουν τα προσόντα (συμπεριλαμβανομένων των Δηλώσεων Επιτυχίας του Coursera) και τις προτιμήσεις τους και περιμένουν μέχρις ότου κάποια εταιρεία εκδηλώσει ενδιαφέρον. Οι πρώτες προσλήψεις έχουν ήδη γίνει και οι νέοι εργαζόμενοι έχουν περιγράψει την εμπειρία τους ενθουσιωδώς. 

moocfilm

Η φιλοσοφία και το μέλλον των MOOCs 

Οι δημιουργοί του Udacity είχαν δηλώσει πως στόχος τους ήταν ο ''εκδημο-κρατισμός της εκπαίδευσης''. Η δωρεάν πανεπιστημιακή παιδεία αποτελεί χρόνιο αίτημα μιας μερίδας πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες και, πράγματι, τα MOOCs χαιρετίστηκαν από τους πτωχότερους μαθητές ως μία ανεπίσημη οδός για την ανώτατη εκπαίδευσή τους. Τις πρώτες μέρες λειτουργίας του Coursera, τα ''Φόρουμ Συζήτησης'' είχαν γεμίσει από μηνύματα που εξέφραζαν την ευγνωμοσύνη των συμμετεχόντων για μια τέτοια ευκαιρία και τα όνειρά τους για μια καλύτερη ζωή.

Ωστόσο, λίγοι γνωρίζουν πως η προσφορά των MOOCs (με εξαίρεση το Udacity που είναι μη κερδοσκοπικό) δεν είναι αλτρουιστική. Το επιχειρηματικό πλάνο του Coursera (έχει δημοσιοποιηθεί και μπορεί κανείς να το διαβάσει online) προβλέπει μία ''περίοδο χάριτος'', ένα διάστημα γνωριμίας μετά το οποίο θα τεθεί σε ισχύ η οικονομική πολιτική του. Προβλέπονται δίδακτρα, περιορισμένη πρόσβαση (ίσως η πλατφόρμα γίνει προσβάσιμη αποκλειστικά σε όσους είναι εγγεγραμμένοι στα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια), κέρδη για τα πανεπιστήμια(που μέχρι στιγμής επενδύουν στο πρόγραμμα, χωρίς να κερδίζουν απολύτως τίποτα) και αύξηση της βαρύτητας των Δηλώσεων Επιτυχίας. Παρόλ' αυτά, τα χρονικά περιθώρια φαίνονται να διατηρούνται και τα όρια της τρέχουσας περιόδου χάριτος δεν έχουν γίνει γνωστά.

Στην περίπτωση των MOOCs, ο ''εκδημοκρατισμός της εκπαίδευσης'' συνίσταται προφανώς στη δωρεάν παροχή της: μάλιστα, εφόσον οι πλατφόρμες απευθύνονται στο παγκόσμιο κοινό και όχι αποκλειστικά στους πολίτες των Η.Π.Α., η λειτουργία τους δεν μπορεί να στηρίζεται ούτε στη φορολόγηση. Στην Ελλάδα το γνωρίζουμε καλά: η δωρεάν παιδεία δεν οδηγεί στη δημοκρατία. Επίσης, όμως, η δωρεάν παιδεία δεν υπαγορεύεται από τη δημοκρατία. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να θυμηθούμε. Η έλλειψη αυστηρών κριτηρίων mini-moocεισαγωγής αλλά και αποφοίτησης απομυζεί τις φιλοδοξίες, ισοπεδώνει τη διάνοια και εμπεδώνει τη μετριότητα. Και καθώς η μετριότητα είναι εύκολη υπόθεση, διαχέ-εται και εμποτίζει τον νου με το μηχανισμό της ανατροφοδότησης. Η ιδέα των MOOCs είναι σημαντική, αλλά αν τα κριτήρια εξακολουθήσουν να είναι τόσο ελαστικά (deadlines που μετατίθενται για μαθητές που δυσκολεύονται ή δεν προλαβαίνουν/ αυθαίρετοι υποβιβασμοί της βάσης αξιολόγησης, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των επιτυχόντων/ υπερβολική επιείκεια στη γλωσσική ανεπάρκεια κ.λπ.) οι καλοί μαθητές, οι πιο φιλόδοξοι και οι πιο υποσχόμενοι, θα εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Και τελικώς, μπορεί να ανακαλύψουν ότι τίποτα δεν πρόκειται να υποκαταστήσει το ακριβό, αλλά παραγωγικό ιδιωτικό πανεπιστήμιο. Οι πλατφόρμες μπορεί να γίνουν ένα παρηγορικό παιχνίδι χωρίς αντίκρισμα. Και αντί να συμβολίζουν το ευγενές σύνθημα ''Παιδεία για όλους'', να γίνουν ένα μνημείο καλών προθέσεων και ματαιοσχολίας.

Τα MOOCs είναι ένα εργαλείο που πρέπει να μεταχειριστεί με μεγαλύτερο σεβασμό την επιθυμία για μόρφωση. Πρέπει να εγκατασταθεί αυστηρή αξιοκρατία, πρέπει να εξασφαλισθούν κέρδη για τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια, πρέπει να ρυθμιστεί (προς τα κάτω) η σχέση των Δηλώσεων Επιτυχίας με τα υπαρκτά πιστοποιητικά, πρέπει να καταστεί σαφής ο (υποδεέστερος) ρόλος αυτού του εκπαιδευτικού μηχανισμού και να καθοριστεί η σημασία του για το βιογραφικό. Απαιτείται προπαντός μακροπρόθεσμος σχεδιασμός.

* Ο Ρωμανός Σκλαβενίτης (γεν. 1991) είναι φοιτητής της Ιατρικής στο ΑΠΘ και συγγραφέας. Το πρώτο του μυθιστόρημα με το τίτλο "Διαβάτες στην πόλη" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα. 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Από τη Μαντάμ Σουσού στον Βαρδιάνο στα σπόρκα – Όλα τα βιβλία που έγιναν σειρές

Από τη Μαντάμ Σουσού στον Βαρδιάνο στα σπόρκα – Όλα τα βιβλία που έγιναν σειρές

Λογοτεχνία και τηλεόραση: Τι δίνει «τηλεοπτικότητα» σε ένα λογοτεχνικό έργο; Με ποια κριτήρια επιλέγεται για να μεταφερθεί στη μικρή οθόνη; Κατά πόσο οι τηλεοπτικές μεταφορές ανατροφοδοτούν την ανάγνωση λογοτεχνικών έργων; Ο εξαντλητικός κατάλογος που περιλαμβάνει τα βιβλία που έγιναν σειρές τα τελευταία 50 χρόνια, ...

Λογοτεχνία; Να λείπει, μου αρκεί η επιστήμη!

Λογοτεχνία; Να λείπει, μου αρκεί η επιστήμη!

Λογοτεχνία vs Επιστήμη. Κεντρική εικόνα: Ο Nietzsche σε υπαίθρια αφίσα στην Ubatuba, στη Βραζιλία © mauRÍCIO SANTOS/Unsplash

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Φέτος, διακόσια χρόνια από την Επανάσταση του 1821, ένα από τα ερωτήματα που με απασχολεί ...

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή των αρχαίων ημών – και όχι μόνο.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συγγενής και σύντροφος του Αλκιβιάδη, ο Αξίοχος (γράφει ο Λυσίας) τον ακολούθησε στην Άβυδο. Εκεί και οι δυο τους νυμφεύθηκαν τη Μεδοντιάδα. Όταν από τον γάμο των τριών γεννήθηκ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

ΙΝSEQS: Μάθημα μπαλέτου με noise-punk συνθέσεις στην καλύτερη παράσταση χορού φέτος

ΙΝSEQS: Μάθημα μπαλέτου με noise-punk συνθέσεις στην καλύτερη παράσταση χορού φέτος

Για την παράσταση «ΙΝSEQS» σε χορογραφία του Δημήτρη Μυτιληναίου, η οποία παρουσιάστηκε στον πρώην εκθεσιακό χώρο αυτοκινήτων της Φίατ, στο Κουκάκι.

Του Νίκου Ξένιου

Οι σωματικές αναπαραστάσεις που επιδιώκει το μπαλέτο είναι πολύ συγκεκριμένες. Η ...

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

Για το βιβλίο του Αχιλλέα Κυριακίδη «Έλγκαρ» (εκδ. Πατάκη).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Πιστός όπως πάντα στη μικρή φόρμα σε κάθε έκφανση της δημιουργίας του, ο Αχιλλέας Κυριακίδης προσδιορίζει, στη νέα του συλλογή, ειδολογικά τα κείμενά του με όρους μουσι...

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

Για το μυθιστόρημα «Οι κεφαλές του Κέρβερου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος) της Φράνσις Στίβενς που κυκλοφορεία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στην κεντρική φωτογραφία, η συγγραφέας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Γεννημένη το 1884, ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ