pant

Του Παντελή Μπασάκου*

Το πανεπιστήμιο χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό, δηλαδή από τους φόρους που πληρώνουν οι πολίτες. Η χρηματοδότηση δεν αρκεί για να γίνει το πανεπιστήμιο αυτό που είναι.

Tο πανεπιστήμιο το δημιουργεί, το παράγει, η εργασία των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, φοιτητών και καθηγητών. Ωστόσο το πανεπιστήμιο δεν είναι ιδιοκτησία για να ανήκει είτε σε αυτούς που το πληρώνουν είτε σε αυτούς που το παράγουν. Δεν μπορεί λ.χ. ένας πολίτης ή ένας σύλλογος πολιτών να μπει στη σύγκλητο και να ζητήσει λογαριασμό για το πού πάνε τα λεφτά του. Ούτε μπορεί μια ομάδα καθηγητών η φοιτητών ή διοικητικών, όσο μεγάλη ή όσο δυναμική και να είναι αυτή, να πει «επειδή εργάζομαι σε αυτό, το πανεπιστήμιο είναι δικό μου και το κάνω ό,τι θέλω».

Τα παραπάνω με μία λέξη: το πανεπιστήμιο είναι δημόσιο.

Ετούτες οι διευκρινίσεις του αυτονόητου χρειάζονται, διότι πολλοί είναι οι συνάδελφοί μου οι οποίοι μέσα στο νεανικό τους (αν και μεσόκοποι και βάλε) επαναστατικό ενθουσιασμό, διολισθαίνουν στην ταύτιση του δημόσιου αυτού πράγματος, με κάτι το ιδιωτικό, όπως είναι λ.χ. ένα εργοστάσιο. Σου λέει, εφόσον εμείς δουλεύουμε εδώ και το παράγουμε, είναι δικό μας. Μόνο που τους διαφεύγει πως, έτσι, εκείνος από τον οποίο το αφαιρούν, δεν είναι κάποιος ιδιώτης κεφαλαιούχος, αλλά το ίδιο το δημόσιο.

Έτσι λοιπόν, το επαναστατικό πανεπιστήμιο-φάμπρικα καταλήγει να είναι ένα πανεπιστήμιο που εξυπηρετεί κυρίως ιδιωτικά συμφέροντα: αυτά των μόνιμα εργαζομένων σε αυτό, δηλαδή των καθηγητών, και όχι των φοιτητών – όπως θα έπρεπε. Γιατί όταν λ.χ. εκλέγω με κριτήρια πολιτικής ή συντεχνιακής παρέας, και όχι με το ποιος μπορεί να διδάξει καλύτερα και να παραγάγει καλύτερο έργο, εμένα ωφελώ, και όχι τον φοιτητή. Το όφελος της συντεχνίας είναι ιδιωτικό. Όταν παραδίδω τη διοίκηση του πανεπιστημίου στη συναλλαγή των κομμάτων –με τη φοιτητική ψήφο, η οποία στην πραγματικότητα μόνο φοιτητική δεν είναι– πάλι ιδιωτικά συμφέροντα καταλήγω να εξυπηρετώ: η διοίκηση που παράγεται μέσα από συμφωνίες κορυφής, και «νομιμοποιείται» από συμφωνίες και προστασίες κορυφής, είναι ιδανικό περιβάλλον καλλιέργειας κάθε λογής αδιαφάνειας και σκανδάλων· τα παραδείγματα δεν λείπουν.

Ο νέος νόμος για τα πανεπιστήμια είναι σε πολλά του συζητήσιμος. Σε ένα δεν είναι: στο ότι εισηγείται εκλογές για το συμβούλιο διοίκησης, στις οποίες είναι δύσκολο έως αδύνατο να προγραμματίσεις και να στήσεις παραταξιακά τις ψηφοφορίες – η λεγόμενη ταξινομική ψήφος (ενιαία μεταβιβαστή ψήφος). Οι εκλογές αυτές αναδιατάσσουν δυνάμεις. Με το νέο σύστημα δεν είναι λ.χ. εύκολο να πεις «να βάλουμε τον Ταδοπουλοδάκη στο ψηφοδέλτιο, διότι θα μας φέρει όλες τις ακροδεξιές ψήφους από την Δεινοϊατρική σχολή» (και όταν ανακαλυφθεί το παρελθόν του να λες «Μα τι λέτε; Πέφτω από τα σύννεφα»). Πρόσωπα άσχετα με το συντεχνιακό και κομματικό μονοπώλιο θα μπορούσαν έτσι να βρεθούν στη διοίκηση.

Αυτό ενόχλησε· τους επαγγελματίες ενορχηστρωτές της πανεπιστημιακής εξουσίας. Και έβαλαν τις ορχήστρες τους να παίζουν, με τα αποτελέσματα που γνωρίζουμε – και με πιο απεχθές ανάμεσά τους, το ότι το δημόσιο πανεπιστήμιο παραμένει ιδιωτικό.

* Ο Π. Μπασάκος είναι καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, και υπήρξε μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής για τις εκλογές του Συμβουλίου Διοίκησης στο πανεπιστήμιο αυτό. Οι προγραμματισμένες για την 21η Μαρτίου 2012 εκλογές δεν πραγματοποιήθηκαν, κατόπιν οργανωμένων αντιδράσεων. Είχαν προηγηθεί τρεις αναβολές. [σημείωμα της Σύνταξης]



ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η «Τζένη η Παλαβή» του  Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς

Η «Τζένη η Παλαβή» του Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς

Οι μεταφράσεις που ακολουθούν, από τον κύκλο ποιημάτων «Λόγια για μουσική ίσως», προέρχονται από μια ευρύτερη εργασία εν προόδω πάνω στο ποιητικό έργο του W.B. Yeats, η οποία θα εκδοθεί προσεχώς από τις εκδόσεις Gutenberg.

Εισ.-μτφρ.-σχόλια: Κώστας Κουτσουρέλης

...
Η φροντίδα του σπιτιού που κρατάει το πένθος μακριά

Η φροντίδα του σπιτιού που κρατάει το πένθος μακριά

Ένα εξομολογητικό κείμενο για το πώς βρίσκουμε παρηγοριά στις οικιακές ιεροτελεστίες, με αφορμή τα «οικιακά μυθιστορήματα» της Marilynne Robinson. 

Της Κρίστεν Μάρτιν
Μτφρ. Βάσια Τζανακάρη

Το σπίτι στο επίκεντρο του μυθιστορήματος της Μέριλιν Ρόμπινσον...


Ο δαίμονας του Μέιν

Ο δαίμονας του Μέιν

«Θα χρειαζόταν ένα ολόκληρο δοκίμιο για να απαριθμήσω τις αρετές του. Και πάλι, όμως, δύσκολα θα μπορούσα να εξηγήσω την τερατώδη έλξη που ασκεί επάνω μου». Για τον Στίβεν Κινγκ.

Του Βαγγέλη Ραπτόπουλου

Υπάρχει ένας σύγχρονός μας συγγραφέας, και μάλιστ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Εταιρεία Συγγραφέων πενθεί την απώλεια του Νίκου Μπελογιάννη

Η Εταιρεία Συγγραφέων πενθεί την απώλεια του Νίκου Μπελογιάννη

Η Εταιρεία Συγγραφέων πενθεί την απώλεια ενός από τους σημαντικότερους ευεργέτες της, του Νίκου Μπελογιάννη, γιου του ιστορικού στελέχους της Αριστεράς Νίκου Μπελογιάννη, μετά την εκτέλεση του οποίου γεννήθηκε και γι' αυτό πήρε και  το όνομα, και ανιψιού της Διδώς Σωτηρίου.

...
Η πολιτιστική ζωή στην Ευρώπη, του Ζακ Ντουγκάστ

Η πολιτιστική ζωή στην Ευρώπη, του Ζακ Ντουγκάστ

Για το βιβλίο του Jacques Dugast «Η πολιτιστική ζωή στην Ευρώπη – Τέλη 19ου αι. - αρχές 20ού αι.» (μτφρ. Αλεξάνδρα Νεστοροπούλου, εκδ. Gutenberg).

Της Λεύκης Σαραντινού

Κάποιοι την ονόμασαν Μπελ Επόκ, δηλαδή όμορφη εποχή. Άλλοι δεν τη θε...

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό, της Σώτης Τριανταφύλλου

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό, της Σώτης Τριανταφύλλου

Για το μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό» (εκδ. Πατάκη).

Του Θόδωρου Σούμα

Το μυθιστόρημα Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό (εκδ. Πατάκη) της Σώτης Τριανταφύλλου ζωγραφίζει την οικογένεια της πρωταγωνίστριας Ιρίνα. Ο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Από την αρχή, του Θοδωρή Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Από την αρχή, του Θοδωρή Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πρώτο μυθιστόρημα για ενήλικες του Θοδωρή Παπαϊωάννου «Από την αρχή», που κυκλοφορεί στις 2 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Οι αταξίες συνοδεύονται από τιμωρίες». Έτσι μας έλεγαν πάντα ο...

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Sarah Knott «Μητέρες – Μια αντισυμβατική ιστορία» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), που κυκλοφορεί στις 29 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΟ ΑΚΟΥΣΜΑ

...
Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Απόσπασμα μιας ενότητας και μέρος των επιλεγομένων από την ανθολογία του Walter Benjamin «Νο 13 – Εξήντα πέντε θέσεις για τα βιβλία και τις πόρνες, το γράψιμο, την κριτική, τους σνομπ και την επιτυχία», σε μετάφραση και επιλεγόμενα του Κώστα Κουτσουρέλη. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...
Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σώμα» κειμένων που καλύπτει όλες τις όψεις του σύνθετου πολιτικού και κοινωνικού φαινομένου.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ