Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και συγγραφέας Άννα Λυδάκη.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Η σχέση όλων μας με την ανάγνωση και τα βιβλία περνάει μέσα και από αμέτρητες ώρες αναζήτησης σε μικρά και μεγαλύτερα βιβλιοπωλεία, στο κέντρο της Αθήνας ή στο βιβλιοπωλείο της περιοχής μας. Το βιβλιοπωλείο της «Πολιτείας» από τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του αποτέλεσε στέκι συγγραφέων και αναγνωστών, καθιερωμένη στάση στις αθηναϊκές βόλτες μας.
Ένα πορτρέτο της «Πολιτείας» φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων, μεταφραστών και επιμελητών, τους κατοίκους της μεγάλης πολιτείας των βιβλίων.
«Η Πολιτεία» της Άννας Λυδάκη
Μια μέρα, δεκαετία του 1980, ο Κωστής Παπαγιώργης μου είπε: «Ξέρεις, στη Στοά της Όπερας είναι ένα βιβλιοπωλείο, “Πολιτεία” το λένε, που έχει γεμίσει τη βιτρίνα του με τον Χάιντεγκερ. Πέρνα να δεις». Πέρασα και πραγματικά ήταν εντυπωσιακό: Ο Νίκος Λιβέριος και η Νίκη Αναστασέα, η σπουδαία συγγραφέας που «έφυγε» νωρίς και εργαζόταν εκεί, είχαν αφαιρέσει όλα τα άλλα βιβλία από τη βιτρίνα του βιβλιοπωλείου και την είχαν γεμίσει με δεκάδες αντίτυπα του βιβλίου του Παπαγιώργη Η οντολογία του Μάρτιν Χάιντεγκερ (εκδ. Νεφέλη).
Μπήκα μέσα και γνώρισα δύο εξαιρετικούς ανθρώπους, τον Νίκο και τη Νίκη, που ήταν τέλεια ενημερωμένοι στα θέματα του βιβλίου γενικά –φανατικοί αναγνώστες και οι ίδιοι–, οι οποίοι γρήγορα έγιναν φίλοι μου.
Τα χρόνια πέρασαν και το βιβλιοπωλείο ξεχείλιζε πια από βιβλία. Έπρεπε να μετακομίσουν. Ο Λιβέριος βρήκε το υπόγειο στην Ασκληπιού και τον θυμάμαι να δουλεύει ο ίδιος με τη βοήθεια του φίλου του Νίκου Βενιέρη – που έγινε και δικός μου φίλος. Νυχθημερόν ήταν εκεί και έβαφαν, έφτιαχναν ράφια, κουβαλούσαν και τακτοποιούσαν βιβλία…
Έτσι ξεκίνησε η «Πολιτεία» που σιγά σιγά απλώθηκε και στο ισόγειο. Οι άνθρωποί της άρχισαν να πληθαίνουν: Στέφανος, Μαριέττα, Τάσος, Χριστίνα, Μιχάλης, Γιώτης, Γιώργος, ο άλλος Γιώργος, Θοδωρής, Παντελής (εξαίρετος ποιητής), Σπύρος, Μαρία, Λάζαρος (που «χάθηκε» ξαφνικά), Μεμούλα, Ραχήλ, Μιχάλης (ο μεταφραστής)… και μετά ήρθαν κι άλλοι πολλοί. Άνθρωποι που είναι φιλικοί με όλους και ξέρουν πολύ καλά τα βιβλία του τμήματος στο οποίο εργάζονται.
Η «Πολιτεία», χρόνια τώρα, είναι για μένα ένας οικείος χώρος, στον οποίο βρίσκω τα βιβλία που αναζητώ μέσα στο φιλικό περιβάλλον που δημιουργούν οι υπάλληλοί της.
Μου άρεσε πάντα να τριγυρίζω στα διάφορα τμήματα του βιβλιοπωλείου και, δεν σας κρύβω ότι, ζήλευα λίγο τα παιδιά που δούλευαν στον χώρο του βιβλίου. Το ίδιο και η κόρη μου –«κοράκλα» για τον Λιβέριο–, η οποία όταν ήταν φοιτήτρια ψυχολογίας του ζήτησε να εργάζεται εκεί στις διακοπές της και, βέβαια, ο Νίκος δεν της χάλασε το χατίρι.
Έχω πολλές ωραίες αναμνήσεις από την «Πολιτεία». Η «μέρα της απογραφής» είναι μια από αυτές που έχουν παραμείνει ιδιαίτερα έντονα στη μνήμη μου: Την επομένη της Πρωτοχρονιάς έπρεπε να γίνει απογραφή των βιβλίων και, εκτός από τους υπαλλήλους του βιβλιοπωλείου, πλήθος φίλων μαζευόμασταν εκεί από το πρωί και αρχίζαμε τη δουλειά. Σε μια ατμόσφαιρα ευωχίας παρέες παρέες καταγράφαμε τους τίτλους, συζητώντας για βιβλία καινούργια και παλιά, για εκείνα που είχαμε ξεχάσει και βλέπαμε ξανά μπροστά μας…
Η «Πολιτεία», χρόνια τώρα, είναι για μένα ένας οικείος χώρος, στον οποίο βρίσκω τα βιβλία που αναζητώ μέσα στο φιλικό περιβάλλον που δημιουργούν οι υπάλληλοί της. Μάλλον έτσι θα αισθάνονται και οι πολυάριθμοι επισκέπτες του βιβλιοπωλείου, τόσο οι παλιοί όσο και οι νέοι.
＊Η ΑΝΝΑ ΛΥΔΑΚΗ είναι είναι καθηγήτρια Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέας.
