theo dorgan kentriki

Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το βιβλίο του Theo Dorgan «Ελληνικά – Ορφέας» (μτφρ. Σωκράτης Καμπουρόπουλος, εκδ. Το Ροδακιό).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Εκείνον το χειμώνα κατάλαβα ότι είμαστε φτωχοί,
ανεβαίνοντας στο Φέαρ Χιλ μέσα σε λοξή βροχή
με τρύπια παπούτσια, για να παίξω στη λάσπη και στο κρύο·
είδα τον εαυτό μου να γερνάει εκεί, σ’ έναν κόσμο μικρό
κι αρνήθηκα. Ένα όνειρο άλλου τόπου με συνεπήρε».

Τους δικούς σου τους αγαπάς, μα μπορείς να ερωτευτείς μόνο έναν ξένο ή μια ξένη. Έτσι και τον τόπο σου: τον αγαπάς, γιατί απ’ όλους τους τόπους αυτός ενσαρκώνει το παιδί που ήσουν και που το ’χεις αμετάκλητα χάσει πια – αγαπάς τον τόπο σου· αλλά, επειδή οι τόποι είναι σαν τους ανθρώπους, δεν μπορείς να ερωτευτείς παρά έναν ξένο τόπο μόνο, με το ξάφνιασμα που γεννά. Ξαναγεννιέσαι με τον έρωτα, εκεί που απλώς νοσταλγείς με την αγάπη. Ίσως γι’ αυτό είμαστε άτυχοι όσοι γεννηθήκαμε και ζήσαμε σ’ έναν τόπο μόνο, σε μια πατρίδα. Γνωρίσαμε την αγάπη, μα όχι τον έρωτα. Ο ποιητής Θίο Ντόργκαν, γεννημένος το 1953 στο Κορκ στη νοτιοδυτική Ιρλανδία σε μια οικογένεια της εργατικής τάξης με δεκαπέντε παιδιά, μοιάζει τυχερός. Το πρώτο ποίημα «Νέα αρχή» στη συλλογή του Ελληνικά – Ορφέας, όμορφα μεταφρασμένο απ’ τον Σωκράτη Καμπουρόπουλο, είναι μια ερωτική επιστολή στην Ελλάδα, τον τόπο που διάλεξε κι όχι αυτόν όπου γεννήθηκε.

«Ποιο είναι το έθνος μου δεν είναι το ίδιο με το ποιος είναι ο τόπος μου», γράφει, και: «Γύρισα την πλάτη μου στον βόρειο άνεμο, δεν μ’ ενδιαφέρουν οι Βίκινγκς… Ο νότος κράτησε την καρδιά μου».

Τον τόπο σου τον αγαπάς, γιατί απ’ όλους τους τόπους αυτός ενσαρκώνει το παιδί που ήσουν και που το ’χεις αμετάκλητα χάσει πια – αγαπάς τον τόπο σου· αλλά, επειδή οι τόποι είναι σαν τους ανθρώπους, δεν μπορείς να ερωτευτείς παρά έναν ξένο τόπο μόνο, με το ξάφνιασμα που γεννά. Ξαναγεννιέσαι με τον έρωτα, εκεί που απλώς νοσταλγείς με την αγάπη.

dorgan ex

Μα, για να ’ναι ο έρωτας βαθύς κι όχι ένα φευγαλέο πυροτέχνημα, δεν μπορεί ν’ απαρνηθεί την αγάπη. Αν ο ερωτευμένος με τον νέο τόπο γυρίσει ολότελα την πλάτη του σ’ εκείνον τον αλλοτινό, αυτόν του χαμένου παιδιού, τότε είναι αναπόφευκτο αργά ή γρήγορα ο νέος τόπος να ψευτίσει γιατί ’ναι άρριζος· επειδή, άσχετα με το προς ποιους ουρανούς απλώνονται τα κλαδιά του ενήλικου δέντρου, η παιδική ηλικία θα ’ναι πάντα το χώμα απ’ όπου αντλεί ζωή. «Η λευκή πόλη της παιδικής ηλικίας που είναι παντού η ίδια. Αυτή εδώ η ζωή που είναι παντού με τα βαθιά σημάδια της ίδια». Γι’ αυτό, καθώς –γράφει ο Ντόργκαν– «μπερδεύουμε το αλφάβητο, οικείο και ξένο»:

«Τα καράβια στο δειλινό στους δρόμους του Πειραιά
είναι καράβια που κάθονταν φορτωμένα νύχτα στο Πένροουζ Κι.
Τα πεύκα πάνω στο χωμάτινο γκρεμό στο Φαουντενστόουν
στέκουν με την ίδια βαθιά μοναξιά πάνω απ’ τα Θέρμα,
εγώ είμαι εκείνο το αγόρι ακόμα, σε δυο μέρη ταυτόχρονα,
που χτυπάει τα πόδια του και σκαρφαλώνει στις σκεπές».

Μια γαλήνια ομορφιά με πλημμύρισε καθώς διάβαζα αυτούς τους στίχους του Ντόργκαν. Αντιγράφω λίγους ακόμα:

«Ανάμεσα σε μια στιγμή και στην επόμενη, μια ανάσα χάρης.
Βρήκαμε το βήμα μας, περνώντας απ’ το φως στη σκιά
και πάλι έξω στο φως…»

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, η νουβέλα «Η θάλασσα» (εκδ. Κίχλη).

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κώστας Γ. Παπαγεωργίου: Ο βυθοσκόπος της ύπαρξης

Κώστας Γ. Παπαγεωργίου: Ο βυθοσκόπος της ύπαρξης

Σκέψεις –προσωπικός φόρος τιμής και περιδιάβαση– για το συγγραφικό έργο και την προσωπικότητα του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου.

Της Ειρήνης Ρηνιώτη

Γνώριζα το ευθύβολο βλέμμα του από τις φωτογραφίες των βιβλίων του, που μελετούσα προτού τον γνωρίσω. Η πρώτη μ...

Ο Ξενάκης, ο αναγεννησιακός άνθρωπος και η «Εγκυκλοπαίδεια»

Ο Ξενάκης, ο αναγεννησιακός άνθρωπος και η «Εγκυκλοπαίδεια»

Με αφορμή τα 20 χρόνια από τον θάνατο του Γιάννη Ξενάκη, μια απόπειρα προσέγγισης της πολυσχιδούς προσωπικότητάς του. Κεντρική φωτογραφία © Horst Tappe, Coll. Famille, 1988. Όλες οι φωτογραφίες προέρχονται από το επίσημο σάιτ του Ξενάκη.

Της Άλκηστης Σουλογιάννη ...

Λυρισμού εγκώμιον

Λυρισμού εγκώμιον

Στην κεντρική εικόνα, μέρος από το έργο «Ο Luigi Cherubini και η Μούσα της Λυρικής Ποίησης», του Jean Auguste Dominique Ingres (1842).

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Σε όλους τους τόπους και σε όλους τους καιρούς, ο μεγάλος λυρικός ποιητής τε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...
Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Θέατρο, χορός, σινεμά, instalations, προβολές, λογοτεχνία, κοινωνικός προβληματισμός και «μια υπόσχεση ευτυχίας που δεν έρχεται αλλά είναι ωραίο να την περιμένεις σαν να φτάνει», όπως σημείωσε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση στην παρουσίαση του προγράμματος της Στέγης για το 2021-...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ