theo dorgan kentriki

Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το βιβλίο του Theo Dorgan «Ελληνικά – Ορφέας» (μτφρ. Σωκράτης Καμπουρόπουλος, εκδ. Το Ροδακιό).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Εκείνον το χειμώνα κατάλαβα ότι είμαστε φτωχοί,
ανεβαίνοντας στο Φέαρ Χιλ μέσα σε λοξή βροχή
με τρύπια παπούτσια, για να παίξω στη λάσπη και στο κρύο·
είδα τον εαυτό μου να γερνάει εκεί, σ’ έναν κόσμο μικρό
κι αρνήθηκα. Ένα όνειρο άλλου τόπου με συνεπήρε».

Τους δικούς σου τους αγαπάς, μα μπορείς να ερωτευτείς μόνο έναν ξένο ή μια ξένη. Έτσι και τον τόπο σου: τον αγαπάς, γιατί απ’ όλους τους τόπους αυτός ενσαρκώνει το παιδί που ήσουν και που το ’χεις αμετάκλητα χάσει πια – αγαπάς τον τόπο σου· αλλά, επειδή οι τόποι είναι σαν τους ανθρώπους, δεν μπορείς να ερωτευτείς παρά έναν ξένο τόπο μόνο, με το ξάφνιασμα που γεννά. Ξαναγεννιέσαι με τον έρωτα, εκεί που απλώς νοσταλγείς με την αγάπη. Ίσως γι’ αυτό είμαστε άτυχοι όσοι γεννηθήκαμε και ζήσαμε σ’ έναν τόπο μόνο, σε μια πατρίδα. Γνωρίσαμε την αγάπη, μα όχι τον έρωτα. Ο ποιητής Θίο Ντόργκαν, γεννημένος το 1953 στο Κορκ στη νοτιοδυτική Ιρλανδία σε μια οικογένεια της εργατικής τάξης με δεκαπέντε παιδιά, μοιάζει τυχερός. Το πρώτο ποίημα «Νέα αρχή» στη συλλογή του Ελληνικά – Ορφέας, όμορφα μεταφρασμένο απ’ τον Σωκράτη Καμπουρόπουλο, είναι μια ερωτική επιστολή στην Ελλάδα, τον τόπο που διάλεξε κι όχι αυτόν όπου γεννήθηκε.

«Ποιο είναι το έθνος μου δεν είναι το ίδιο με το ποιος είναι ο τόπος μου», γράφει, και: «Γύρισα την πλάτη μου στον βόρειο άνεμο, δεν μ’ ενδιαφέρουν οι Βίκινγκς… Ο νότος κράτησε την καρδιά μου».

Τον τόπο σου τον αγαπάς, γιατί απ’ όλους τους τόπους αυτός ενσαρκώνει το παιδί που ήσουν και που το ’χεις αμετάκλητα χάσει πια – αγαπάς τον τόπο σου· αλλά, επειδή οι τόποι είναι σαν τους ανθρώπους, δεν μπορείς να ερωτευτείς παρά έναν ξένο τόπο μόνο, με το ξάφνιασμα που γεννά. Ξαναγεννιέσαι με τον έρωτα, εκεί που απλώς νοσταλγείς με την αγάπη.

dorgan ex

Μα, για να ’ναι ο έρωτας βαθύς κι όχι ένα φευγαλέο πυροτέχνημα, δεν μπορεί ν’ απαρνηθεί την αγάπη. Αν ο ερωτευμένος με τον νέο τόπο γυρίσει ολότελα την πλάτη του σ’ εκείνον τον αλλοτινό, αυτόν του χαμένου παιδιού, τότε είναι αναπόφευκτο αργά ή γρήγορα ο νέος τόπος να ψευτίσει γιατί ’ναι άρριζος· επειδή, άσχετα με το προς ποιους ουρανούς απλώνονται τα κλαδιά του ενήλικου δέντρου, η παιδική ηλικία θα ’ναι πάντα το χώμα απ’ όπου αντλεί ζωή. «Η λευκή πόλη της παιδικής ηλικίας που είναι παντού η ίδια. Αυτή εδώ η ζωή που είναι παντού με τα βαθιά σημάδια της ίδια». Γι’ αυτό, καθώς –γράφει ο Ντόργκαν– «μπερδεύουμε το αλφάβητο, οικείο και ξένο»:

«Τα καράβια στο δειλινό στους δρόμους του Πειραιά
είναι καράβια που κάθονταν φορτωμένα νύχτα στο Πένροουζ Κι.
Τα πεύκα πάνω στο χωμάτινο γκρεμό στο Φαουντενστόουν
στέκουν με την ίδια βαθιά μοναξιά πάνω απ’ τα Θέρμα,
εγώ είμαι εκείνο το αγόρι ακόμα, σε δυο μέρη ταυτόχρονα,
που χτυπάει τα πόδια του και σκαρφαλώνει στις σκεπές».

Μια γαλήνια ομορφιά με πλημμύρισε καθώς διάβαζα αυτούς τους στίχους του Ντόργκαν. Αντιγράφω λίγους ακόμα:

«Ανάμεσα σε μια στιγμή και στην επόμενη, μια ανάσα χάρης.
Βρήκαμε το βήμα μας, περνώντας απ’ το φως στη σκιά
και πάλι έξω στο φως…»

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, η νουβέλα «Η θάλασσα» (εκδ. Κίχλη).

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Μπορεί ένας φιλόσοφος όπως ο John Rowls, που με την «επάλληλη συναίνεση» και τα «εύλογα δόγματά» του, μπορεί να κατηγορηθεί για ελαχιστοποίηση του πολιτικού, να έχει επηρεάσει ένα πολιτικό οργανισμό όπως η σοσιαλδημοκρατία; Μήπως ο τίτλος αυτής της εισήγησης* είναι τραβηγμένος; Θεωρώ πως όχι.

...
«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

Για το βιβλίο του Sergio del Molino «Το δέρμα» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία © Larm Rmah / Unsplash

Του Γιώργου Αθανασιάδη

 

...

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Τρεις μεταφραστικές απόπειρες ενός ποιήματος του Luis García Montero αφιερωμένο στην Almudena Grandes, που απεβίωσε πρόσφατα.

Tου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Στις 27 Νοεμβρίου 2021 απεβίωσε στα 61 της χρόνια εξαιτίας ενός καρκίνου, η πολύ σημαντ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Λουκάς Αναγνωστόπουλος με αφορμή το βιβλίο του «Οι μύθοι του χθες και οι άνθρωποι του σήμερα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. 

Επιμέλεια: Book Press

«Οι αρχαίοι μύθοι είναι συναρπαστικοί και διαχρο...

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

Ο Cartel Τεχνοχώρος προτείνει: «Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη ON DEMAND, για λίγες ακόμη ημέρες μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, από Σάββατο 22 έως και 30 Ιανουαρίου.

Επιμέλεια: Book Press

...
Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Γρηγορίου η οποία με το μυθιστόρημά της «Το μυστικό της Μελίνας» (εκδ. Αρμός) έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της, «ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ