theo dorgan kentriki

Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το βιβλίο του Theo Dorgan «Ελληνικά – Ορφέας» (μτφρ. Σωκράτης Καμπουρόπουλος, εκδ. Το Ροδακιό).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Εκείνον το χειμώνα κατάλαβα ότι είμαστε φτωχοί,
ανεβαίνοντας στο Φέαρ Χιλ μέσα σε λοξή βροχή
με τρύπια παπούτσια, για να παίξω στη λάσπη και στο κρύο·
είδα τον εαυτό μου να γερνάει εκεί, σ’ έναν κόσμο μικρό
κι αρνήθηκα. Ένα όνειρο άλλου τόπου με συνεπήρε».

Τους δικούς σου τους αγαπάς, μα μπορείς να ερωτευτείς μόνο έναν ξένο ή μια ξένη. Έτσι και τον τόπο σου: τον αγαπάς, γιατί απ’ όλους τους τόπους αυτός ενσαρκώνει το παιδί που ήσουν και που το ’χεις αμετάκλητα χάσει πια – αγαπάς τον τόπο σου· αλλά, επειδή οι τόποι είναι σαν τους ανθρώπους, δεν μπορείς να ερωτευτείς παρά έναν ξένο τόπο μόνο, με το ξάφνιασμα που γεννά. Ξαναγεννιέσαι με τον έρωτα, εκεί που απλώς νοσταλγείς με την αγάπη. Ίσως γι’ αυτό είμαστε άτυχοι όσοι γεννηθήκαμε και ζήσαμε σ’ έναν τόπο μόνο, σε μια πατρίδα. Γνωρίσαμε την αγάπη, μα όχι τον έρωτα. Ο ποιητής Θίο Ντόργκαν, γεννημένος το 1953 στο Κορκ στη νοτιοδυτική Ιρλανδία σε μια οικογένεια της εργατικής τάξης με δεκαπέντε παιδιά, μοιάζει τυχερός. Το πρώτο ποίημα «Νέα αρχή» στη συλλογή του Ελληνικά – Ορφέας, όμορφα μεταφρασμένο απ’ τον Σωκράτη Καμπουρόπουλο, είναι μια ερωτική επιστολή στην Ελλάδα, τον τόπο που διάλεξε κι όχι αυτόν όπου γεννήθηκε.

«Ποιο είναι το έθνος μου δεν είναι το ίδιο με το ποιος είναι ο τόπος μου», γράφει, και: «Γύρισα την πλάτη μου στον βόρειο άνεμο, δεν μ’ ενδιαφέρουν οι Βίκινγκς… Ο νότος κράτησε την καρδιά μου».

Τον τόπο σου τον αγαπάς, γιατί απ’ όλους τους τόπους αυτός ενσαρκώνει το παιδί που ήσουν και που το ’χεις αμετάκλητα χάσει πια – αγαπάς τον τόπο σου· αλλά, επειδή οι τόποι είναι σαν τους ανθρώπους, δεν μπορείς να ερωτευτείς παρά έναν ξένο τόπο μόνο, με το ξάφνιασμα που γεννά. Ξαναγεννιέσαι με τον έρωτα, εκεί που απλώς νοσταλγείς με την αγάπη.

dorgan ex

Μα, για να ’ναι ο έρωτας βαθύς κι όχι ένα φευγαλέο πυροτέχνημα, δεν μπορεί ν’ απαρνηθεί την αγάπη. Αν ο ερωτευμένος με τον νέο τόπο γυρίσει ολότελα την πλάτη του σ’ εκείνον τον αλλοτινό, αυτόν του χαμένου παιδιού, τότε είναι αναπόφευκτο αργά ή γρήγορα ο νέος τόπος να ψευτίσει γιατί ’ναι άρριζος· επειδή, άσχετα με το προς ποιους ουρανούς απλώνονται τα κλαδιά του ενήλικου δέντρου, η παιδική ηλικία θα ’ναι πάντα το χώμα απ’ όπου αντλεί ζωή. «Η λευκή πόλη της παιδικής ηλικίας που είναι παντού η ίδια. Αυτή εδώ η ζωή που είναι παντού με τα βαθιά σημάδια της ίδια». Γι’ αυτό, καθώς –γράφει ο Ντόργκαν– «μπερδεύουμε το αλφάβητο, οικείο και ξένο»:

«Τα καράβια στο δειλινό στους δρόμους του Πειραιά
είναι καράβια που κάθονταν φορτωμένα νύχτα στο Πένροουζ Κι.
Τα πεύκα πάνω στο χωμάτινο γκρεμό στο Φαουντενστόουν
στέκουν με την ίδια βαθιά μοναξιά πάνω απ’ τα Θέρμα,
εγώ είμαι εκείνο το αγόρι ακόμα, σε δυο μέρη ταυτόχρονα,
που χτυπάει τα πόδια του και σκαρφαλώνει στις σκεπές».

Μια γαλήνια ομορφιά με πλημμύρισε καθώς διάβαζα αυτούς τους στίχους του Ντόργκαν. Αντιγράφω λίγους ακόμα:

«Ανάμεσα σε μια στιγμή και στην επόμενη, μια ανάσα χάρης.
Βρήκαμε το βήμα μας, περνώντας απ’ το φως στη σκιά
και πάλι έξω στο φως…»

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, η νουβέλα «Η θάλασσα» (εκδ. Κίχλη).

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αδελφικό, της Βάσιας Τζανακάρη

Αδελφικό, της Βάσιας Τζανακάρη

Για το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό» (εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Μια κομβική σκηνή της ιστορίας © από το αρχείο της συγγραφέως.

Της Δέσποινας Χαλβατζή

Από τους Έντεκα Μικρούς Φόνους – Ιστορίες εμπνευσμένες από τρ...

«Περιμένοντας τους βαρβάρους», του Κ.Π. Καβάφη – Καταδικάζοντας τη μοιρολατρία

«Περιμένοντας τους βαρβάρους», του Κ.Π. Καβάφη – Καταδικάζοντας τη μοιρολατρία

Το άρθρο αυτό είναι μέρος μιας ευρύτερης μελέτης με θέμα τους «Πληθυντικούς κόσμους του Κ. Καβάφη», όπου εξετάζονται σύνολα ανθρώπων και πολιτισμικές ομάδες, οι οποίες διασταυρώνονται μεταξύ τους μέσα στα ποιήματα του Αλεξανδρινού. Φωτογραφία: Πορτρέτο του Καβάφη σε ώριμη ηλικία στο διαμέρισμά του στην Αλεξάνδρεια (...

Η δημοτική γλώσσα και η χούντα των συνταγματαρχών

Η δημοτική γλώσσα και η χούντα των συνταγματαρχών

Τη στενή σχέση της ιδεολογίας της δικτατορίας της 21ης Απριλίου με μια αρχαΐζουσα εκδοχή της γλώσσας, που προσπάθησε το καθεστώς να επιβάλλει, εξετάζει η διδάκτωρ φιλολογίας Μαρία Μποντίλα. Για την επιχειρηματολογία της χρησιμοποιεί τις τρεις εκδόσεις του τόμου «Εθνική Γλώσσα», τα οκτώ τεύχη του περιοδικού ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μια μέρα σαν σήμερα, 15 Μαΐου 1911, γεννήθηκε στη Ζυρίχη ο Μαξ Φρις, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής γερμανόφωνης λογοτεχνίας. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Μαξ Φρις μεγάλωσε στη Ζυρίχη με τον πατέρα του, Φραντς Μπρούνο Φρις κ...

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία

Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία

Για τον συλλογικό τόμο «Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία – Νέες φιλοσοφικές και ιστορικές προσεγγίσεις» (Επιμελητές τόμου: Σωτήρης Μητραλέξης, Paul Tyson, Peter Harrison, επίμετρο: Αθανάσιος Σ. Φωκάς, εκδ. Ροπή). Κεντρική εικόνα: Γαλιλαίος: «Κι όμως γυρίζει».

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ