«Θα χρειαζόταν ένα ολόκληρο δοκίμιο για να απαριθμήσω τις αρετές του. Και πάλι, όμως, δύσκολα θα μπορούσα να εξηγήσω την τερατώδη έλξη που ασκεί επάνω μου». Για τον Στίβεν Κινγκ.
Του Βαγγέλη Ραπτόπουλου
Υπάρχει ένας σύγχρονός μας συγγραφέας, και μάλιστα υπερπαραγωγικός, Αμερικανός, που η δική μας λογοτεχνική πιάτσα εξακολουθεί να τον βλέπει με μισό μάτι. Διαβάζεται πια ευρέως και στη χώρα μας, και, όπως παντού στον πλανήτη, έχει κι εδώ πάρα πολλούς φανατικούς θαυμαστές.
Στους τελευταίους, συγκαταλέγομαι κι εγώ από το 1993, που μου κόλλησε το μικρόβιό του μία παλιά φίλη, αν και πρόκειται όχι για μικρόβιο αλλά μάλλον για ιό, και αν τον κολλήσεις, δύσκολα θεραπεύεσαι.
Στην πραγματικότητα, ο δαίμονας του Μέιν με είχε κυριεύσει καιρό πριν τον διαβάσω...
Στην πραγματικότητα, ο δαίμονας του Μέιν με είχε κυριεύσει καιρό πριν τον διαβάσω, μέσα από τις κινηματογραφικές μεταφορές των έργων του. H λάμψη, Kάρι, Kριστίν, Στάσου πλάι μου, Mίζερι. Οι καταστάσεις για τις οποίες μιλούσαν οι ταινίες αυτές είχαν ασκήσει επάνω μου μια αλλόκοτη έλξη.
Ωστόσο, μανιακός αναγνώστης του Στίβεν Κινγκ είμαι από το ’93, που έπεσε στα χέρια μου για πρώτη φορά δικό του βιβλίο: η συλλογή διηγημάτων Nυχτερινή βάρδια.
 |
 |
 |
Έκτοτε, έχω διαβάσει στα ελληνικά, και μερικές φορές στο πρωτότυπο, τα απέραντα και ακατάπαυστα εμπλουτιζόμενα άπαντά του (ένας τόμος πεντακοσίων περίπου σελίδων ανά έτος, κατά μέσον όρο).
Έχω παρακολουθήσει άπειρες ταινίες και τηλεοπτικές σειρές βασισμένες σε ιστορίες του ― συνήθως, σκουπίδια ή μετριότητες, γιατί, όπως λένε και οι συμπατριώτες του, «the words are his power», και ως γνωστόν άλλο οι λέξεις, που είναι η δύναμη του Κινγκ, και άλλο τα οπτικοακουστικά προϊόντα που εμπνέονται από αυτές.
Έχω περιπλανηθεί διαδικτυακά σε αμέτρητες συνεντεύξεις του, ή άρθρα γι’ αυτόν, ή κριτικές για τη δουλειά του
Και έχω περιπλανηθεί διαδικτυακά σε αμέτρητες συνεντεύξεις του, ή άρθρα γι’ αυτόν, ή κριτικές για τη δουλειά του. Χώρια τα βίντεο, με τον ίδιο τον Κινγκ καλεσμένο σε τηλεοπτικές εκπομπές ή ως ομιλητή σε εκδηλώσεις.
Λοιπόν, αν και υπάρχουν και αρκετοί άλλοι συγγραφείς με τους οποίους έχω κατά καιρούς, λίγο ή πολύ, μία παρόμοια σχέση, κανείς τους δεν συγκρίνεται με τον Κινγκ, και ας δυσανασχετώ συχνά με τη φτήνια του, τόσο στα θέματα όσο και στο πώς γράφει.
 |
 |
 |
Επειδή ακριβώς ο Κινγκ παραμένει, ταυτόχρονα, βασιλιάς στο είδος του. Ένα είδος πολύ ξεχωριστό και αναγνωρίσιμο, σαν να έχει δημιουργήσει δική του σχολή, όπως κάθε μεγάλος πριν από αυτόν.
Έργα κοινωνικά αιχμηρά, και μαζί αστεία και βαθιά συγκινητικά, κάποτε. Ο λαϊκός, εθνικός πεζογράφος των ΗΠΑ, μισό αιώνα τώρα. Με έναν αδιανόητο όγκο σύγχρονου ρεαλιστικού υλικού. Και με τέτοιες δόσεις από τη λογοτεχνία του φανταστικού, ώστε να προσφέρονται οι ιστορίες του και ως αλληγορίες.
Γιατί εγκαταλείπω αμέσως όποιο άλλο βιβλίο, όποτε βγαίνει καινούργιος Κινγκ; Γιατί λαχταράω τόσο να γυρίζω τις σελίδες του;
Θα χρειαζόταν ένα ολόκληρο δοκίμιο για να απαριθμήσω τις αρετές του. Και πάλι, όμως, δύσκολα θα μπορούσα να εξηγήσω την τερατώδη μαγνητική έλξη που ασκεί επάνω μου.
Γιατί εγκαταλείπω αμέσως όποιο άλλο βιβλίο, όποτε βγαίνει καινούργιος Κινγκ; Γιατί λαχταράω τόσο να γυρίζω τις σελίδες του, τι είδους απόλαυση μου χαρίζει, τι κόλλημα και διαστροφή με έχει πιάσει, τι εθισμός είναι αυτός;
Και μου αλλάζει ή δεν μου αλλάζει τη ζωή ένας συγγραφέας που όχι απλώς δεν μπορώ να αντισταθώ σε κάθε νέο βιβλίο του, αλλά με επηρεάζει πνευματικά και με ωθεί να μεταβάλω τη συμπεριφορά μου;
 |
 |
 |
Αντί υστερόγραφου, σημειώνω ότι όταν, πριν από είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια, τον υπερασπίστηκα δημοσίως σε εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας, η στάση μου επικρίθηκε, με διάφορα χλευαστικά δημοσιεύματα, από το πνευματικό κατεστημένο.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ένα εμπεριστατωμένο άρθρο μου σχετικά με τον αλλόκοτο αυτόν δημιουργό που ακροβατεί μεταξύ ποιότητας και φτήνιας, βάθους και ρηχότητας, είχε τίτλο: «Λατρεία και απέχθεια για τον Στίβεν Κινγκ». Και περιλαμβάνεται, όπως και η αρχική υπεράσπισή του, στο βιβλίο μου Η δική μου Αμερική.
Τότε, όμως, στην Ελλάδα, τον συγγραφέα του Μαύρου Πύργου είτε τον αγνοούσαν είτε τον θεωρούσαν εντελώς για πέταμα...
Στις μέρες μας, κανείς δεν διανοείται να σε καταδικάσει, επειδή υπερασπίζεσαι τον Κινγκ (σε περιφρονούν σιωπηρά, ίσως). Τότε, όμως, στην Ελλάδα, τον συγγραφέα του Μαύρου Πύργου είτε τον αγνοούσαν είτε τον θεωρούσαν εντελώς για πέταμα, γι’ αυτό και μου έμεινε η ρετσινιά.
Και να φανταστεί κανείς ότι εγώ τον κατέκρινα κιόλας, δεν μιλούσα μόνο με θαυμασμό για τη δουλειά του. Σε αντίθεση με κάτι νεότερους λογοτέχνες μας, που τον αντιμετωπίζουν σήμερα όχι απλώς δουλικά, αλλά λες και είναι ανώτερος και από τον Σέξπιρ.
Ή του ύψους ή του βάθους, με άλλα λόγια. Κυριολεκτικά, από το ένα άκρο στο άλλο. Σωστά έγραφε ο μακαρίτης ο Ηλίας Πετρόπουλος ότι, στη χώρα μας, «ο κάθε αξιόλογος συγγραφέας […] αντιμετωπίζεται είτε με χειροκροτήματα είτε με ροχάλες».
 |
 |
 |
* Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή κειμένων Λίγη ιστορία της νεοελληνκής λογοτεχνίας (εκδ. Γαβριηλίδη). Μια συντομότερη εκδοχή του παρόντος άρθρου δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο andro.gr στις 24 Ιουνίου 2016.
