alt

Η Μέμη Κατσώνη περιπλανήθηκε στο σύστημα του Γιόζεφ Ροτ, γοητεύθηκε από τον τετηγμένο πυρήνα του, μετέφρασε ένα γράμμα του προς τον Στέφαν Τσβάιχ (από το αμετάφραστο μέχρι στιγμής βιβλίο του "A life in letters"). Tέλος, η ίδια αυτοσχεδίασε μια απάντηση του Τσβάιχ αντ’ αυτού.

Της Μέμης Κατσώνη

Καλέ και σεβαστέ μου Σ.Τ.

Ελπίζω να έχεις εγκατασταθεί με ασφάλεια στο Σάλτσμπουργκ και να περνάς μια δεύτερη νεότητα. Εδώ τα πράγματα είναι εκρηκτικά. Έφτασε ο κηδεμόνας, με μακριά γενειάδα και χοντρή κοιλιά, ανίδεος, αποβλακωμένος από τον Καθολικισμό. Το κοριτσάκι έρχεται στο δωμάτιό μου τις νύχτες, κι ας κοιμάται εκείνος στο διπλανό δωμάτιο, προσεύχεται, κάνει το σταυρό της και αμέσως μετά αμαρτάνει. Ο κηδεμόνας δεν ξέρει τι έχει κάνει η μικρή με τον σκύλο. Λέει πως έχει δίκιο, ήταν κακή ιδέα να κοιμίσουν ένα τόσο μεγάλο ζώο στο κρεβάτι, παραμένει κυνηγόσκυλο και ίσως μολυσματικό. Διαβάζει τα δικά σου βιβλία με ενθουσιασμό, είναι ιστορικός, μεγαλόστομος μπιροκοιλιάς, λατρεύει το κοριτσάκι, πιστεύει ό,τι ακούει, δεν συνειδητοποιεί την ερωτική φύση της σχέσης του μαζί της, προσεύχεται πριν και μετά από κάθε γεύμα, και μισή ώρα πριν να πάει για ύπνο, ασχολείται με την κηπουρική, τυλίγει με προστατευτικά καλύμματα τα άρρωστα δέντρα και απεχθάνεται το κυνήγι των κουνελιών γιατί τα λυπάται. Παρακολουθεί τη λειτουργία κάθε πρωί στις έξι, τραγουδάει στην εκκλησία δυο φορές τον χρόνο, φοράει το ίδιο πουκάμισο όλη τη βδομάδα, στρατιωτικά σώβρακα και παντελόνια με ρεβέρ που του παραπέφτουν στενά. Το πράγμα γίνεται όλο και πιο προφανές. Η μητέρα, η δημαρχίνα της περιοχής, περνάει τη μισή μέρα με προσευχές, την άλλη μισή με κλάψες, και τα έχει με τον παπά που από τη ζήλια του μηχανορραφεί εναντίον του κοριτσιού. Ο πατέρας του κοριτσιού μισούσε τη μητέρα και την γκάστρωνε συνεχώς για να μη χρειάζεται να την πηδάει. Απέφευγε τις πόρνες μην τύχει και τον δει κανείς ή κολλήσει αρρώστιες. Στοιχηματίζω πως πέθανε από δευτερογενή σύφιλη. Στο παραλήρημά του έσκιζε τα ρούχα του κοριτσιού και τα ξέρασε όλα. Τότε η μητέρα της άρχισε να την μισεί. Η εκκλησία διέπει τα πάντα σ’ αυτό το σπίτι, τους κάνει όλους κωφάλαλους και σκληρούς. Το κοριτσάκι είναι τόσο μαλακό τη νύχτα, κι όταν ανατέλλει ο ήλιος αλλάζει και το φύλο της γίνεται αβέβαιο. Κλαίει πολύ, είναι αισθησιακή και εφευρετική, έχει απίστευτη έφεση στις διαστροφές, είναι απερίγραπτα ευαίσθητη στον πόνο κατά την φυσιολογική συνουσία, κι όλα αυτά μάλλον πηγάζουν από τον ευαίσθητο ψυχισμό της. Έχει τρεις Καθολικούς υμένες πριν τον κανονικό, είναι θορυβώδης και ασκώ την τέχνη της διακόρευσης με ελάχιστη ηδονή. Πώς να παραιτηθώ από μια τόσο ενδιαφέρουσα ενασχόληση; Μια προγιαγιά της αγιοποιήθηκε. Φορούσε πανοπλία νυχθημερόν. Όλοι οι τραπεζικοί υπάλληλοι της ρίχνονται… αρχίζω να το απολαμβάνω. Μόνο που μου λείπεις, το εύστροφο βλέμμα σου, η ευφυής σου καρδιά. Γράφω το τέταρτο κεφάλαιο για τον γιατρό του συντάγματος, με τολμηρό, έντονο ύφος. Το βρίσκω πολύ καλό. Μην ανησυχείς για μένα. Είμαι περισσότερο συγγραφέας απ’ όσο τείνω να παραδεχτώ. Να καταστρέψεις αυτό το γράμμα αφού το επεξεργαστείς. Τα σέβη μου στη γυναίκα σου, δεν μπορώ να της γράψω ακόμα, γυναίκα είναι. Εγώ νιώθω πάρα πολύ άνδρας, ταυτίζομαι με τον ανδρισμό σ’ όλες του τις μορφές. Η Ιρλανδή κοκκινομάλλα ξαφνικά σε ποθεί, μου λέει πως σε ονειρεύεται.

Γράψε μου σύντομα, έστω και μια δυο φράσεις. Η γυναίκα μου δεν είναι καλά. Όμως, λόγω του κοριτσιού, αυτό δεν με βαραίνει όσο συνήθως. Μπορεί να είμαι αχρείος αλλά η διακόρευση σε φιλολογικό περιβάλλον έχει αξία για μένα.

Στον φίλο τον παλιό και πρόσφατο
δικός σου
Γ.Ρ. 

alt

Αγαπητέ Γ.Ρ.

Βρίσκομαι από την περασμένη Τετάρτη στην Ελλάδα. Η παραμονή μου στο Σάλτσμπουργκ τερματίστηκε απότομα για λόγους σχετικούς με τη θρησκεία, την πολιτική αλλά και τον ερωτισμό. Τώρα ο κίνδυνος για μένα ελλοχεύει αλλού.

Μου γράφεις πως σε διεγείρει η διακόρευση σε φιλολογικό περιβάλλον. Κατά σύμπτωση αναμένω να αντιμετωπίσω ευεπίφορες συνθήκες, καθώς δίνω μια σειρά ομιλιών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα Πολιτική και Ερωτισμός από τον Αριστοφάνη στην Καινή Διαθήκη. Ως εκ τούτου διατρέχω προφανώς κίνδυνο να υποστώ διακόρευση τόσο στο φιλολογικό/ευρύτερο πανεπιστημιακό περιβάλλον όσο και σε άλλους χώρους πνευματικής και εκτελεστικής εξουσίας. Αναφέρω, επίσης, με ανάμεικτα συναισθήματα πως φίλοι, συχνοί επισκέπτες του ελλαδικού χώρου για ακαδημαϊκή έρευνα, έχουν μοιραστεί μαζί μου ιστορίες με έντονη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επώδυνη την παρουσία του ζωικού βασιλείου. 

Επ’ ευκαιρία, η αφήγησή σου όσον αφορά το κυνηγόσκυλο αφήνει κενά, δεν είναι χαρακτηριστικό σου να αυτολογοκρίνεσαι, θα περίμενα μεγαλύτερη σαφήνεια, γιατί να σπαταλάς το τολμηρό και έντονο ύφος σου σε περιγραφές του γιατρού του συντάγματος;

Θα είμαι πιστεύω σε θέση να σε ενημερώσω για τα τεκταινόμενα και σε αυτό το μέτωπο όταν επιστρέψω, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται πάλι στον απόηχο ενός από τα άφθονα στρατιωτικά κινήματα της πρόσφατης ιστορίας της. Η συγκυρία είναι ενδιαφέρουσα αλλά ειλικρινά ελπίζω και εύχομαι να μην συλλέξω υπέρμετρες εμπειρίες ανδρισμού σε όλες του τις μορφές. Το μιλιταριστικό στοιχείο που σε ελκύει μου είναι, όπως ξέρεις, ξένο τόσο ιδεολογικά όσο και σωματικά.

Πολύ λυπάμαι που η συμβία σου δεν αισθάνεται καλά, αν και δεν μπορώ να ισχυριστώ πως εκπλήσσομαι. Αλληλογραφεί τακτικά με τη σύζυγό μου που παραμένει στο Σάλτσμπουργκ, η Ελλάδα δεν συνάδει προς το παρόν με τα σχέδιά της ούτε με τα δικά μου. 

Καλέ μου φίλε, μου γράφεις να μην ανησυχώ για σένα. Πολλά δικά σου γράμματα στο μέλλον θα διαψεύσουν αυτή την καθησυχαστική παραίνεση. Και ναι, είναι αλήθεια πως είσαι περισσότερο συγγραφέας απ’ όσο συνήθως παραδέχεσαι και απ’ όσο αναγνωρίζουν οι σύγχρονοί μας κριτικοί και αναγνώστες. Το μέλλον σου επιφυλάσσει τόση αναγνώριση όση μου επιφυλάσσει ισοπέδωση. Θα με θυμούνται ως αυτόν που αυτοκτόνησε με τη συμβία του σε ξένη ήπειρο, εσένα ως συγγραφικό μέγεθος, τραγική υπόσταση, στοιχειωμένη φωνή της Ευρώπης. Θα με υποσκελίσεις ακόμη και στην αυτοκτονία. 

Ως τότε θα συνεχίσει η αλληλογραφία μας, και όταν τα χειμαρρώδη γράμματά σου προς εμένα εκδοθούν, η δική μου ύπαρξη θα μοιάζει χλωμή εικασία. Όμως τώρα με καλούν στην αίθουσα για την πρώτη μου ομιλία. Θα παρουσιάσω μια, πιστεύω εμπεριστατωμένη, ανάλυση των στοιχείων ζέοντος ερωτισμού στην Α’ προς Κορινθίους Επιστολή.

Προσευχήσου για μένα
ο πιστός σου φίλος
Σ.Τ.

ΥΓ: Ποια Ιρλανδή κοκκινομάλλα;


* Η ΜΕΜΗ ΚΑΤΣΩΝΗ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.
Τελευταίο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Ο Λένιν στον Άγιο Αντώνιο» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Σκέψεις για τη λογοτεχνική ανάγνωση, την ερμηνεία των έργων, τα ζητήματα της αισθητικής, της αναπαράστασης και του ρεαλισμού στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο υπήρξε η μόνιμη επωδός που μας συνοδ...

Σκόρπιες σημειώσεις για τον έρωτα και την ευτυχία στο «Λεμονοδάσος» του Κοσμά Πολίτη

Σκόρπιες σημειώσεις για τον έρωτα και την ευτυχία στο «Λεμονοδάσος» του Κοσμά Πολίτη

Σκέψεις και υποθέσεις με αφορμή την επανέκδοση του «Λεμονοδάσους» του Κοσμά Πολίτη από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, στη σειρά Παλαιά κείμενα, νέες αναγνώσεις, που συνοδεύεται από το κείμενο της Αγγέλας Καστρινάκη «Αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας: ένα ταξίδι στους μύθους και στα σύμβολα του Λεμονοδάσους».

...
Εκατό χρόνια φιλολογική σκόνη – σκέψεις για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή της

Εκατό χρόνια φιλολογική σκόνη – σκέψεις για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή της

Για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ: Ο Σεφέρης, οι αναθεωρητικές μεταφράσεις, ο Ρίλκε, ο Χάρολντ Μπλούμ κι ένα ερώτημα: «Στους κόλπους της ποιητικής συντεχνίας, ο φιλολογισμός αυτός δίχως άλλο εξακολουθεί να γοητεύει. Ωστόσο –εκατό χρόνια από την ιστορική πρώτη έκδοση, το ερώτημα είναι θεμιτό– γοητεύει άλλον κανένα;...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Ο Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σήμερα το πρωί σε ηλικία 66 χρονών.

Επιμέλεια: Book Press

Η ανακοίνωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

...
Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο βραβευμένος συγγραφέας Μάριο Ντεζιάτι θα παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Φεβρουαρίου 2023, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Επιμέλεια: Book Press

O Mario Desiati, συγγραφέας του μυθιστορήματος Ασυμβίβαστοι (πρωτ. τίτλος Spatriat...

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ