alt

Η Μέμη Κατσώνη περιπλανήθηκε στο σύστημα του Γιόζεφ Ροτ, γοητεύθηκε από τον τετηγμένο πυρήνα του, μετέφρασε ένα γράμμα του προς τον Στέφαν Τσβάιχ (από το αμετάφραστο μέχρι στιγμής βιβλίο του "A life in letters"). Tέλος, η ίδια αυτοσχεδίασε μια απάντηση του Τσβάιχ αντ’ αυτού.

Της Μέμης Κατσώνη

Καλέ και σεβαστέ μου Σ.Τ.

Ελπίζω να έχεις εγκατασταθεί με ασφάλεια στο Σάλτσμπουργκ και να περνάς μια δεύτερη νεότητα. Εδώ τα πράγματα είναι εκρηκτικά. Έφτασε ο κηδεμόνας, με μακριά γενειάδα και χοντρή κοιλιά, ανίδεος, αποβλακωμένος από τον Καθολικισμό. Το κοριτσάκι έρχεται στο δωμάτιό μου τις νύχτες, κι ας κοιμάται εκείνος στο διπλανό δωμάτιο, προσεύχεται, κάνει το σταυρό της και αμέσως μετά αμαρτάνει. Ο κηδεμόνας δεν ξέρει τι έχει κάνει η μικρή με τον σκύλο. Λέει πως έχει δίκιο, ήταν κακή ιδέα να κοιμίσουν ένα τόσο μεγάλο ζώο στο κρεβάτι, παραμένει κυνηγόσκυλο και ίσως μολυσματικό. Διαβάζει τα δικά σου βιβλία με ενθουσιασμό, είναι ιστορικός, μεγαλόστομος μπιροκοιλιάς, λατρεύει το κοριτσάκι, πιστεύει ό,τι ακούει, δεν συνειδητοποιεί την ερωτική φύση της σχέσης του μαζί της, προσεύχεται πριν και μετά από κάθε γεύμα, και μισή ώρα πριν να πάει για ύπνο, ασχολείται με την κηπουρική, τυλίγει με προστατευτικά καλύμματα τα άρρωστα δέντρα και απεχθάνεται το κυνήγι των κουνελιών γιατί τα λυπάται. Παρακολουθεί τη λειτουργία κάθε πρωί στις έξι, τραγουδάει στην εκκλησία δυο φορές τον χρόνο, φοράει το ίδιο πουκάμισο όλη τη βδομάδα, στρατιωτικά σώβρακα και παντελόνια με ρεβέρ που του παραπέφτουν στενά. Το πράγμα γίνεται όλο και πιο προφανές. Η μητέρα, η δημαρχίνα της περιοχής, περνάει τη μισή μέρα με προσευχές, την άλλη μισή με κλάψες, και τα έχει με τον παπά που από τη ζήλια του μηχανορραφεί εναντίον του κοριτσιού. Ο πατέρας του κοριτσιού μισούσε τη μητέρα και την γκάστρωνε συνεχώς για να μη χρειάζεται να την πηδάει. Απέφευγε τις πόρνες μην τύχει και τον δει κανείς ή κολλήσει αρρώστιες. Στοιχηματίζω πως πέθανε από δευτερογενή σύφιλη. Στο παραλήρημά του έσκιζε τα ρούχα του κοριτσιού και τα ξέρασε όλα. Τότε η μητέρα της άρχισε να την μισεί. Η εκκλησία διέπει τα πάντα σ’ αυτό το σπίτι, τους κάνει όλους κωφάλαλους και σκληρούς. Το κοριτσάκι είναι τόσο μαλακό τη νύχτα, κι όταν ανατέλλει ο ήλιος αλλάζει και το φύλο της γίνεται αβέβαιο. Κλαίει πολύ, είναι αισθησιακή και εφευρετική, έχει απίστευτη έφεση στις διαστροφές, είναι απερίγραπτα ευαίσθητη στον πόνο κατά την φυσιολογική συνουσία, κι όλα αυτά μάλλον πηγάζουν από τον ευαίσθητο ψυχισμό της. Έχει τρεις Καθολικούς υμένες πριν τον κανονικό, είναι θορυβώδης και ασκώ την τέχνη της διακόρευσης με ελάχιστη ηδονή. Πώς να παραιτηθώ από μια τόσο ενδιαφέρουσα ενασχόληση; Μια προγιαγιά της αγιοποιήθηκε. Φορούσε πανοπλία νυχθημερόν. Όλοι οι τραπεζικοί υπάλληλοι της ρίχνονται… αρχίζω να το απολαμβάνω. Μόνο που μου λείπεις, το εύστροφο βλέμμα σου, η ευφυής σου καρδιά. Γράφω το τέταρτο κεφάλαιο για τον γιατρό του συντάγματος, με τολμηρό, έντονο ύφος. Το βρίσκω πολύ καλό. Μην ανησυχείς για μένα. Είμαι περισσότερο συγγραφέας απ’ όσο τείνω να παραδεχτώ. Να καταστρέψεις αυτό το γράμμα αφού το επεξεργαστείς. Τα σέβη μου στη γυναίκα σου, δεν μπορώ να της γράψω ακόμα, γυναίκα είναι. Εγώ νιώθω πάρα πολύ άνδρας, ταυτίζομαι με τον ανδρισμό σ’ όλες του τις μορφές. Η Ιρλανδή κοκκινομάλλα ξαφνικά σε ποθεί, μου λέει πως σε ονειρεύεται.

Γράψε μου σύντομα, έστω και μια δυο φράσεις. Η γυναίκα μου δεν είναι καλά. Όμως, λόγω του κοριτσιού, αυτό δεν με βαραίνει όσο συνήθως. Μπορεί να είμαι αχρείος αλλά η διακόρευση σε φιλολογικό περιβάλλον έχει αξία για μένα.

Στον φίλο τον παλιό και πρόσφατο
δικός σου
Γ.Ρ. 

alt

Αγαπητέ Γ.Ρ.

Βρίσκομαι από την περασμένη Τετάρτη στην Ελλάδα. Η παραμονή μου στο Σάλτσμπουργκ τερματίστηκε απότομα για λόγους σχετικούς με τη θρησκεία, την πολιτική αλλά και τον ερωτισμό. Τώρα ο κίνδυνος για μένα ελλοχεύει αλλού.

Μου γράφεις πως σε διεγείρει η διακόρευση σε φιλολογικό περιβάλλον. Κατά σύμπτωση αναμένω να αντιμετωπίσω ευεπίφορες συνθήκες, καθώς δίνω μια σειρά ομιλιών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα Πολιτική και Ερωτισμός από τον Αριστοφάνη στην Καινή Διαθήκη. Ως εκ τούτου διατρέχω προφανώς κίνδυνο να υποστώ διακόρευση τόσο στο φιλολογικό/ευρύτερο πανεπιστημιακό περιβάλλον όσο και σε άλλους χώρους πνευματικής και εκτελεστικής εξουσίας. Αναφέρω, επίσης, με ανάμεικτα συναισθήματα πως φίλοι, συχνοί επισκέπτες του ελλαδικού χώρου για ακαδημαϊκή έρευνα, έχουν μοιραστεί μαζί μου ιστορίες με έντονη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επώδυνη την παρουσία του ζωικού βασιλείου. 

Επ’ ευκαιρία, η αφήγησή σου όσον αφορά το κυνηγόσκυλο αφήνει κενά, δεν είναι χαρακτηριστικό σου να αυτολογοκρίνεσαι, θα περίμενα μεγαλύτερη σαφήνεια, γιατί να σπαταλάς το τολμηρό και έντονο ύφος σου σε περιγραφές του γιατρού του συντάγματος;

Θα είμαι πιστεύω σε θέση να σε ενημερώσω για τα τεκταινόμενα και σε αυτό το μέτωπο όταν επιστρέψω, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται πάλι στον απόηχο ενός από τα άφθονα στρατιωτικά κινήματα της πρόσφατης ιστορίας της. Η συγκυρία είναι ενδιαφέρουσα αλλά ειλικρινά ελπίζω και εύχομαι να μην συλλέξω υπέρμετρες εμπειρίες ανδρισμού σε όλες του τις μορφές. Το μιλιταριστικό στοιχείο που σε ελκύει μου είναι, όπως ξέρεις, ξένο τόσο ιδεολογικά όσο και σωματικά.

Πολύ λυπάμαι που η συμβία σου δεν αισθάνεται καλά, αν και δεν μπορώ να ισχυριστώ πως εκπλήσσομαι. Αλληλογραφεί τακτικά με τη σύζυγό μου που παραμένει στο Σάλτσμπουργκ, η Ελλάδα δεν συνάδει προς το παρόν με τα σχέδιά της ούτε με τα δικά μου. 

Καλέ μου φίλε, μου γράφεις να μην ανησυχώ για σένα. Πολλά δικά σου γράμματα στο μέλλον θα διαψεύσουν αυτή την καθησυχαστική παραίνεση. Και ναι, είναι αλήθεια πως είσαι περισσότερο συγγραφέας απ’ όσο συνήθως παραδέχεσαι και απ’ όσο αναγνωρίζουν οι σύγχρονοί μας κριτικοί και αναγνώστες. Το μέλλον σου επιφυλάσσει τόση αναγνώριση όση μου επιφυλάσσει ισοπέδωση. Θα με θυμούνται ως αυτόν που αυτοκτόνησε με τη συμβία του σε ξένη ήπειρο, εσένα ως συγγραφικό μέγεθος, τραγική υπόσταση, στοιχειωμένη φωνή της Ευρώπης. Θα με υποσκελίσεις ακόμη και στην αυτοκτονία. 

Ως τότε θα συνεχίσει η αλληλογραφία μας, και όταν τα χειμαρρώδη γράμματά σου προς εμένα εκδοθούν, η δική μου ύπαρξη θα μοιάζει χλωμή εικασία. Όμως τώρα με καλούν στην αίθουσα για την πρώτη μου ομιλία. Θα παρουσιάσω μια, πιστεύω εμπεριστατωμένη, ανάλυση των στοιχείων ζέοντος ερωτισμού στην Α’ προς Κορινθίους Επιστολή.

Προσευχήσου για μένα
ο πιστός σου φίλος
Σ.Τ.

ΥΓ: Ποια Ιρλανδή κοκκινομάλλα;


* Η ΜΕΜΗ ΚΑΤΣΩΝΗ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.
Τελευταίο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Ο Λένιν στον Άγιο Αντώνιο» (εκδ. Γαβριηλίδη).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η «Τζένη η Παλαβή» του  Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς

Η «Τζένη η Παλαβή» του Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς

Οι μεταφράσεις που ακολουθούν, από τον κύκλο ποιημάτων «Λόγια για μουσική ίσως», προέρχονται από μια ευρύτερη εργασία εν προόδω πάνω στο ποιητικό έργο του W.B. Yeats, η οποία θα εκδοθεί προσεχώς από τις εκδόσεις Gutenberg.

Εισ.-μτφρ.-σχόλια: Κώστας Κουτσουρέλης

...
Η φροντίδα του σπιτιού που κρατάει το πένθος μακριά

Η φροντίδα του σπιτιού που κρατάει το πένθος μακριά

Ένα εξομολογητικό κείμενο για το πώς βρίσκουμε παρηγοριά στις οικιακές ιεροτελεστίες, με αφορμή τα «οικιακά μυθιστορήματα» της Marilynne Robinson. 

Της Κρίστεν Μάρτιν
Μτφρ. Βάσια Τζανακάρη

Το σπίτι στο επίκεντρο του μυθιστορήματος της Μέριλιν Ρόμπινσον...


Ο δαίμονας του Μέιν

Ο δαίμονας του Μέιν

«Θα χρειαζόταν ένα ολόκληρο δοκίμιο για να απαριθμήσω τις αρετές του. Και πάλι, όμως, δύσκολα θα μπορούσα να εξηγήσω την τερατώδη έλξη που ασκεί επάνω μου». Για τον Στίβεν Κινγκ.

Του Βαγγέλη Ραπτόπουλου

Υπάρχει ένας σύγχρονός μας συγγραφέας, και μάλιστ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Τα λόγια μας τα βρήκαμε μέσα στους άλλους»

«Τα λόγια μας τα βρήκαμε μέσα στους άλλους»

Η Κορίνα Καλούδη με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Και βέβαια τους φοβάμαι» (εκδ. Περισπωμένη) ξεχωρίζει για την ισορροπία που κρατάει ανάμεσα στην ενδοσκόπιση και τον κοινωνικό προβληματισμό. Χαμηλόφωνη, ευθύβολη και αληθινή.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τι απαντάτε σε όσ...

Έξι περίπατοι, του Αλέξανδρου Ίσαρη

Έξι περίπατοι, του Αλέξανδρου Ίσαρη

Για τα αφηγήματα του Αλέξανδρου Ίσαρη «Έξι περίπατοι - Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς» (εκδ. Κίχλη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πώς παράγεται η συγκίνηση; Πώς γεννιέται η νοσταλγία; Πώς μια βόλτα γίνεται πίνακας ζωγραφικής που ζωντανεύει τόπους και χτίζε...

Η 17η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης εκπέμπει ψηφιακά

Η 17η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης εκπέμπει ψηφιακά

Λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της πανδημίας του COVID-19, η διοργάνωση επικεντρώνεται σε ένα εξ ολοκλήρου διαδικτυακό πρόγραμμα διάρκειας έντεκα ημερών (19-29 Νοεμβρίου) με αιχμή τη συμμετοχή σημαντικών συγγραφέων και την ψηφιακή διοργάνωση των προγραμματιζόμενων φεστιβάλ, εκδηλώσεων και δράσεων, καθώς και των επαγγ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Sarah Knott «Μητέρες – Μια αντισυμβατική ιστορία» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), που κυκλοφορεί στις 29 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΟ ΑΚΟΥΣΜΑ

...
Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Απόσπασμα μιας ενότητας και μέρος των επιλεγομένων από την ανθολογία του Walter Benjamin «Νο 13 – Εξήντα πέντε θέσεις για τα βιβλία και τις πόρνες, το γράψιμο, την κριτική, τους σνομπ και την επιτυχία», σε μετάφραση και επιλεγόμενα του Κώστα Κουτσουρέλη. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσ...

Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη, της Φένιας Τσανάκα (προδημοσίευση)

Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη, της Φένιας Τσανάκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Φένιας Τσανάκα «Ανακαινίζω τη ζωή μου με αρχιτέκτονα τον Αριστοτέλη» το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σώμα» κειμένων που καλύπτει όλες τις όψεις του σύνθετου πολιτικού και κοινωνικού φαινομένου.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ