Ο Βόρακας, ο κόρακας και η σονάτα της Φανής, της Γεωργίας Γαλανοπούλου

Λίγα λόγια για το βιβλίο 

Αφηγούμενη ένα παραμύθι που είναι κατασκευασμένο με τα υλικά των παλιών θρύλων, η Γεωργία Γαλανοπούλου καταφέρνει να συνθέσει ένα περιβάλλον που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον, ξυπνά τη φαντασία, οξύνει τη γλωσσική αντίληψη ενώ ταυτόχρονα διασκεδάζει τους μικρούς αναγνώστες.

Οι λέξεις είναι διαλεγμένες για το συμβολικό τους φορτίο, τη μελωδία τους καθώς εκφέρονται, το νόημά τους καθώς αφομοιώνονται. 

Με θέμα την «ματαιότητα της απληστίας» η αφήγηση αρχίζει να ξεδιπλώνεται όταν ένα παιδί αναλαμβάνει να ερευνήσει και να μάθει πού οφείλεται ο μαρασμός της γκρίζας πολιτείας στην οποία ζει και τι κρύβεται στο καράβι/φάντασμα που στοιχειώνει το αλλοτινό λιμάνι. Οι πρωταγωνιστές της ιστορίας είναι γεμάτοι συμβολισμούς. Ο Βόρακας, που έχει πάρει το όνομα του από το αμφιλεγόμενο χημικό στοιχείο, είναι ο άπληστος, άφρων εκμεταλλευτής που αντιλαμβανόμενος στρεβλά την ανάπτυξη εξάντλησε τους φυσικούς πόρους. Ο Κόρακας, αρχετυπικό σύμβολο του θανάτου, είναι ο πιστός βοηθός του Βόρακα που υπηρετεί τους σκοτεινούς σκοπούς του αφεντικού του. Στην άλλη πλευρά του φάσματος στέκεται η Φανή η διάφανη, που αγαπά το δίκαιο και το υπερασπίζεται. Τέλος, το παιδί που –συμβολίζοντας την αγνότητα και έχοντας ξεκάθαρες προθέσεις–, εκτός από τη γνώση που θα κατακτήσει, θα νικήσει και το φόβο που γεννά η άγνοια, θα διδάξει και θα διδαχθεί τον σεβασμό. Το παιδί είναι άλλωστε η κινητήρια δύναμη για να φύγει το γκρίζο και να επιστρέψουν όλες οι αποχρώσεις. Η ιδέα πως το δέντρο/κιβωτός που φυλούσε το μυστικό για τη σωτηρία της μαραμένης και σπαταλημένης φύσης χαρίζει στους ανθρώπους μέσω της μελωδικής φωνής των αηδονιών μια σονάτα, συνδέει τη στιγμή της χαράς και της επαναφοράς της ισορροπίας με τη μουσική που ενώνει.

Οι πρωταγωνιστές της ιστορίας είναι γεμάτοι συμβολισμούς.

Το παραμύθι της Γεωργίας Γαλανοπούλου εξελίσσεται σε δύο χρόνους: τη στιγμή που το παιδί αναζητά την αλήθεια και την εποχή που συνέβη το «κακό». Σε δεύτερο πλάνο, η ιστορία λειτουργεί ως σταθερή υπόμνηση για τον καλύτερο δυνατό τρόπο να καταπολεμηθούν οι φοβίες: την αναζήτηση της γνώσης. Οι λέξεις της Γαλανοπούλου είναι διαλεγμένες για το συμβολικό τους φορτίο, τη μελωδία τους καθώς εκφέρονται, το νόημά τους καθώς αφομοιώνονται. 

Η εικονογράφηση του Βαγγέλη Παυλίδη διακρίνεται για την εικαστική της πληρότητα και την εμπνευσμένη απόδοση της δυσοίωνης ατμόσφαιρας που δεσπόζει στον κόσμο της αφήγησης. 

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται 

Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 8 ετών και άνω. Εικαστικά θα το βρουν ιδιαίτερα ενδιαφέρον και αρκετά μεγαλύτερα παιδιά των τελευταίων τάξεων του δημοτικού σχολείου που επίσης θα εκτιμήσουν το παραμύθι.

Ποια είναι η συγγραφέας 

Η Γεωργία Γαλανοπούλου γεννήθηκε στην Καλαμάτα. Σπούδασε με υποτροφία στο Scripps College των Ηνωμένων Πολιτειών και ειδικεύτηκε στη λογοτεχνία του Ευρωπαϊκού Μεσαίωνα. Συνέχισε τις σπουδές της στο Columbia University, στο UCLA και στο University of Southern California, όπου δίδαξε λογοτεχνία. Από το 1987 ζει και εργάζεται στην Αθήνα ενώ παράλληλα ασχολείται με τη συγγραφή βιβλίων για παιδιά, μεταφράσεις και κριτική βιβλίου. 'Εχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τον Μεσαίωνα συμβάλλοντας στην καλύτερη γνωριμία των παιδιών στην Ελλάδα με μια σημαντική ιστορική περίοδο για την οποία διδάσκονται πολύ λίγα πράγματα. Έργα της είναι: Η μαγική κάπα του Άλμπεριχ (Πατάκης 1998), Η πριγκίπισσα Μπέρτα (Δελφίνι 1996 και Πατάκης 2003), Το γράμμα του Ιάσονα (Παπαδόπουλος 2001).

Ποιος είναι ο εικονογράφος 

Ο Βαγγέλης Παυλίδης γεννήθηκε στη Ρόδο όπου και ζει. Από το 1971 εργάζεται ως πολιτικός σκιτσογράφος ενώ παράλληλα ασχολείται με την εικονογράφηση, παιδικών κυρίως, βιβλίων. Έχει λάβει μέρος σε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου βραβεύτηκε και έλαβε διακρίσεις. Η Διεθνής Επιτροπή Βιβλίων για τη Νεότητα (ΙΒΒΥ) του απένειμε τιμητικό δίπλωμα για την εικονογράφηση, Σεβίλλη 1994. Το 1990 επιλέχτηκε, μαζί με άλλους 49 σκιτσογράφους, για την έκθεση "Karikatur-Europaiche Kunstler Der Gegenwart", στο Μουσείο Wilhelm Busch, του Ανόβερου. Έργα του βρίσκονται στο «Σπίτι του Χιούμορ και της Σάτιρας» στο Gabrovo, στην Πινακοθήκη Saklung Karikaturen στο Basel, της Ελβετίας, στο Μουσείο Wilhelm Busch, του Ανόβερου και σε ιδιωτικές συλλογές.

Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά 

Τα παιδιά θα αγαπήσουν τον τρόπο της αφήγησης που, λειτουργώντας προσθετικά, δημιουργεί σε κάθε στροφή και παράγραφο μια νέα στρώση στοιχείων και συμβόλων που προχωρούν την ιστορία και αποκαλύπτουν σταδιακά το μυστήριο. Θα εκτιμήσουν, επίσης, τον έμμετρο λόγο και το ευφάνταστο κι επινοητικό λεξιλόγιο σε συνδυασμό με τη λεπτοδουλεμένη εικονογράφηση.

Ο Βόρακας, ο Κόρακας και η Σονάτα της Φανής
Γεωργία Γαλανοπούλου
εικονογράφηση: Βαγγέλης Παυλίδης
Εκδόσεις Πατάκη, 2015
Σελ. 40, τιμή εκδότη € 10,70

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ 

 Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι γονείς 

Το παραμύθι Ο Βόρακας, ο Κόρακας και η Σονάτα της Φανής αξίζει να επιλεγεί για τη μουσικότητα του λόγου, τα καλοδουλεμένα σκίτσα που συνθέτουν έναν κόσμο σε μετάβαση αλλά και για το καίριο οικολογικό μήνυμα ότι η ηθική μεταχείριση της φύσης μπορεί να είναι η απάντηση στα δεινά που προκαλεί η απληστία. 

 * Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.