clinton trump debate 700

Για το έργο Τέχνη Ρητορική του Αριστοτέλη (μτφρ. Παντελής Μπασάκος, εκδ. νήσος & Εταιρεία Μελέτης των Επιστημών του Ανθρώπου)

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ο Αριστοτέλης δεν μιλάει ελληνικά.
Η Ρητορική του Αριστοτέλη είναι ένα σύγχρονο έργο.
Η ρητορική διάσταση δεν μπορεί να διαχωριστεί από το περιεχόμενο του (πολιτικού) λόγου.
Αναγνώστη, αν νομίζεις ότι μόλις διάβασες ένα μικρό κατάλογο παραδόξων κάνεις λάθος κι αν έχεις την υπομονή να διαβάσεις τις παρακάτω αράδες θα προσπαθήσω να σου εξηγήσω γιατί.

«Τα νέα ελληνικά δεν είναι φιλοσοφική γλώσσα, όπως τα αρχαία, ή όπως οι ευρωπαϊκές γλώσσες στις οποίες διαμορφώθηκε η σύγχρονη φιλοσοφία. Τα νέα ελληνικά  «μαθαίνουν» φιλοσοφία (και) μεταφράζοντας φιλοσοφικά κείμενα, πράγμα που ισχύει, κατεξοχήν, και για τη μετάφραση των έργων του Αριστοτέλη. Η γνώση αρχίζει στη φιλοσοφία, όταν μπορέσεις να εντοπίσεις, και να επανεξετάσεις, μια προειλημμένη κρίση, όταν δηλαδή μπορείς να βρεις το όριο μιας προκατάληψης. Η μετάφραση ενός φιλοσοφικού κειμένου είναι μια διαδικασία συστηματικής ανάγνωσης, η οποία μας καλεί να ελέγξουμε την προειλημμένη μας κρίση, την προϊδέασή μας για το τι πρέπει να λέει το κείμενο: η μετάφραση ενός φιλοσοφικού έργου είναι φιλοσοφική γνώση και αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο για τη μετάφραση του έργου του Αριστοτέλη, που υπήρξε καθοριστικό για τη διαμόρφωση της φιλοσοφίας, στο σύνολό της».

Μια σειρά από ιδεολογικές παραγνωρίσεις και καταχρήσεις, ενεργές από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους, μάς έχουν οδηγήσει την ίδια στιγμή που τιμούμε αυτή την αρχαία «κληρονομιά» σε βαθμό προγονοπληξίας, να μην τη γνωρίζουμε και να μην την κατανοούμε επαρκώς και χωρίς στρεβλώσεις.

Θα μου ήταν αδύνατο να συμπυκνώσω καλύτερα την απάντηση στο γιατί ο Αριστοτέλης δεν μιλάει ελληνικά από το προαναφερθέν απόσπασμα σύντομου, αλλά σημαντικού κείμενου* του (πιο πρόσφατου) μεταφραστή της Ρητορικής του Αριστοτέλη στα (νέα) ελληνικά Παντελή Μπασάκου. Βεβαίως, αυτή η απάντηση αποκτά το πλήρες νόημά της εφόσον έχουμε συνείδηση του βραχυκυκλώματος που δημιουργεί στην ίδια τη συλλογική μας ταυτότητα η κυρίαρχη εθνική αφήγηση κατά την οποία η ελληνική αρχαιότητα είναι αυτονόητα «δική μας», είμαστε η «φυσική» της συνέχεια. Μια σειρά από ιδεολογικές παραγνωρίσεις και καταχρήσεις, ενεργές από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους, μάς έχουν οδηγήσει την ίδια στιγμή που τιμούμε αυτή την αρχαία «κληρονομιά» σε βαθμό προγονοπληξίας, να μην τη γνωρίζουμε και να μην την κατανοούμε επαρκώς και χωρίς στρεβλώσεις. Αναπόφευκτα, λοιπόν, μεταξύ άλλων συνεπειών, πλήθος προβληματικών ως κάκιστων μεταφράσεων αρχαιοελληνικών κειμένων –με αξιοσημείωτες εξαιρέσεις– πλημμυρίζουν την αγορά βιβλίου.

Από αυτή την «κακομεταχείριση» δεν θα μπορούσε ασφαλώς να τη γλιτώσει ο Αριστοτέλης. Και είναι μόλις τα τελευταία χρόνια που στο πλαίσιο ενός ανεπανάληπτου για τα ελληνικά δεδομένα εγχειρήματος αποκαθίσταται η ακρίβεια, το ίδιο το  νόημα των έργων του με όρους αξιοπιστίας και εγκυρότητας. Αναφέρομαι στην κριτική έκδοση των απάντων του στοχαστή τα οποία εκδίδουν σταδιακά από το 2011 οι εκδόσεις νήσος με την αποφασιστική οικονομική συνδρομή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Κάθε τόμος περιλαμβάνει εισαγωγή, ερμηνευτικά και κριτικά σχόλια του μεταφραστή, προτεινόμενη βιβλιογραφία, γλωσσάρι, ευρετήριο ονομάτων και ευρετήριο αρχαίων χωρίων. Σε αυτό το πρότζεκτ, υπό την επιστημονική εποπτεία των καθηγητών φιλοσοφίας Βασίλη Κάλφα (ΑΠΘ) και Παντελή Μπασάκου (Πάντειο), εμπλέκονται περί τους εικοσιπέντε φιλοσόφους και επιστήμονες – αριστοτελιστές ή ειδήμονες σε κάποιο επιμέρους αντικείμενο με το οποίο καταπιάστηκε ο Σταγειρίτης φιλόσοφος. Το κρίσιμο είναι ότι στο σχετικό διαρκές μεταφραστικό σεμινάριο στο οποίο μετέχουν, δοκιμάζονται κι ελέγχονται οι μεταφραστικές επιλογές που προτείνει εκείνος που έχει αναλάβει τον κάθε ξεχωριστό τόμο από τους συνολικά εικοσιένα (κυκλοφορούν ήδη οι έξι). Επομένως, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι πρόκειται για μια ουσιαστικά συλλογική δουλειά με ενιαίο χαρακτήρα κι ως προς το αποτέλεσμα. Αν το καλοσκεφτούμε είναι μόλις πρόσφατα –εννοώ τα τελευταία είκοσι-τριάντα χρόνια (;)– που η ελληνική φιλοσοφική κοινότητα έχει αποκτήσει μια κρίσιμη μάζα ικανών μελών που μπορούν να ανταποκριθούν στις υψηλότερες διεθνείς απαιτήσεις επιστημονικότητας και να φέρουν εις πέρας ένα τέτοιο έργο (ιδίως εάν αναλογιστούμε τον αποφασιστικό ρόλο του Αριστοτέλη στην εξέλιξη της Φιλοσοφίας εν γένει). Εάν είμαστε αυστηροί, όπως ο Μπασάκος (βλ. παραπάνω, το παρατεθέν απόσπασμα), θα λέγαμε ότι κατά  την παραγωγή των απάντων η εγχώρια φιλοσοφική κοινότητα βρίσκεται ακόμη υπό συγκρότηση – κατασκευάζει και θέτει σε χρήση την ορολογία της, δηλαδή τα ίδια της τα εργαλεία. Είναι με την ευδόκιμη περάτωση του έργου που μαζί του θα εκδοθεί, αναδρομικά έστω, και η ληξιαρχική πράξη γέννησής της. 

Aristotle rhetoricΑλλά ας προχωρήσουμε στον δεύτερο, φαινομενικά παράδοξο ισχυρισμό μας, ότι η Ρητορική είναι ένα σύγχρονο έργο. Τι θα πει αυτό; Θα πει ότι μέσα από ενίοτε περίπλοκες διανοητικές διαδρομές, συνέχειες και ασυνέχειες το έργο αυτό του Αριστοτέλη μόλις τις τελευταίες δεκαετίες εισβάλει εκ νέου στο φιλοσοφικό στοχασμό και την Πολιτική Επιστήμη υπό νέο πρίσμα που συντονίζεται με τις σημερινές τάσεις της επιστημονικής έρευνας για τη ρητορική, την πειθώ και την επιχειρηματολογία. Αφενός, επί μακρόν είχε επισκιαστεί από άλλες θεωρήσεις περί ρητορικής. Αφετέρου, η ανατίμησή του από τον 19o αιώνα κι έπειτα, οπότε εγκαθιδρύεται ως η κατεξοχήν πηγή της ρητορικής παράδοσης, συνδυάστηκε αρχικά με την περιθωριοποίηση της Ρητορικής ως αντικειμένου – της συρρίκνωσης του πεδίου και της εμβέλειάς της. Η αντίληψη περί λόγου και λογικότητας της επιφυλάσσει δυσμενή μεταχείριση: τη μεταθέτει στο επίπεδο της τεχνικής ή, ακόμη χειρότερα, της προσδίδει μειωτικές συνδηλώσεις που παραπέμπουν στην παραπλάνηση και την εξαπάτηση. Αυτό όμως σημαίνει, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο Παντελής Μπασάκος στον πρόλογο της υπό παρουσίαση έκδοσης, ότι την ίδια στιγμή που καθιερώνεται η αριστοτελική Ρητορική ως το ιδρυτικό κείμενο και η απόλυτη αναφορά στη Ρητορική συνολικά, «τη στιγμή της δόξας της δοξάζεται για κάτι που δεν είναι». Εάν εδώ έχουμε τρόπον τινά μια παρανόηση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον εφόσον ταιριάζει με τη σημερινή, κοινότοπη αντίληψη περί ρητορικής ως κάτι το εξωτερικό προς το λόγο, δευτερεύον από άποψη ουσίας και εργαλειακό, συχνά δε θεωρούμενο ως έκφραση δημαγωγίας ή στρεψοδικίας. 

H ρητορική δεν ορίζεται πλέον με αναφορά στο σκοπό της ο οποίος είναι η πειθώ, αλλά σύμφωνα με το έργο της το οποίο περιγράφεται ως η εξασφάλιση ότι προτού σχηματιστεί ο λόγος μας (ο λόγος του ρήτορα) έχουμε λάβει υπόψιν και αξιολογήσει όλες τις διαθέσιμες δυνατότητες πειθούς.

Ποιο είναι λοιπόν το νόημα του έργου; Πρώτα απ’ όλα, αποτελεί ένα εγχειρίδιο που απευθύνεται στους μαθητές του Αριστοτέλη, ένας οδηγός για τον υπό διαμόρφωση ρήτορα. Αλλά δεν είναι αυτό που το κάνει ξεχωριστό (ήδη στην εποχή του κυκλοφορούσαν τέτοια εγχειρίδια ρητοροδιδασκάλων). Είναι το γεγονός ότι ο Αριστοτέλης αναβιβάζει σε τέχνη (επιστήμη θα μπορούσαμε να πούμε σήμερα) το αντικείμενό του, σε πλήρη αντίθεση π.χ. προς τον Πλάτωνα. Αυτό έχει καθοριστική σημασία, διότι αλλάζει τελείως την προοπτική. Χαρακτηριστικά, η ρητορική δεν ορίζεται πλέον με αναφορά στο σκοπό της ο οποίος είναι η πειθώ, αλλά σύμφωνα με το έργο της το οποίο περιγράφεται ως η εξασφάλιση ότι προτού σχηματιστεί ο λόγος μας (ο λόγος του ρήτορα) έχουμε λάβει υπόψιν και αξιολογήσει όλες τις διαθέσιμες δυνατότητες πειθούς. Μόνον εκείνος ο οποίος διέλθει επιτυχημένα από μια τέτοια συστηματική κι εξαντλητική διερεύνηση, που δεν έχει παραβλέψει κανένα από τα διαθέσιμα μέσα πειθούς κι έχει πετύχει συνολική εποπτεία του αντικειμένου του, κατέχει πραγματικά τη «μέθοδο» της ρητορικής (με την έννοια της ικανότητας επιχειρηματολογίας, λαμβάνοντας υπόψιν τους κοινούς –ή ειδικούς– τόπους).

Ο Μπασάκος στο υποδειγματικό και οικονομημένο εισαγωγικό του κείμενο για τη Ρητορική τονίζει τη σημασία που έχει αυτή η αλλαγή προοπτικής μεταξύ άλλων διότι αυτή η μετατόπιση συναρθρώνεται ουσιωδώς με το μετασχηματισμό από τον Αριστοτέλη της ρητορικής από θεωρία της υπακοής, όπως την ήθελε η παραδοσιακή κατανόηση και χρήση της, σε θεωρία της κρίσης (βλ. ιδίως σελ. 16-17, 39, 59-62). Τοποθετώντας στο επίκεντρό της τον ακροατή που τον αναβιβάζει σε κριτή (αντί να σκοπεύει στην εκμετάλλευση των αδυναμιών του προκειμένου να του επιβληθεί), η αριστοτελική ρητορική μεταταθέτει το ενδιαφέρον της στο κατεξοχήν έντεχνο τμήμα της, αναζητώντας το προτιμότερο έλλογο επιχείρημα που θα του παρουσιάσει προκειμένου να τον πείσει. Και για να το κάνει αυτό, οφείλει να αποκτήσει –ας το επαναλάβουμε– συνολική εποπτεία των εναλλακτικών επιχειρημάτων. Είναι σε αυτό το κρίσιμο σημείο που η ρητορική του Αριστοτέλη συνάπτεται με θετικό τρόπο με τη δημοκρατία και τη διαβουλευτική-διαλογική παράδοσή της, αντί να παραγνωρίζεται ως υπηρέτρια των δημαγωγών και των δικολάβων. Οι πολίτες, εναλλασσόμενοι στη θέση του αγορητή και του ακροατή, καλούνται να συνδιαμορφώσουν τις αποφάσεις του κυρίαρχου δήμου με την κρίση τους η οποία, εφόσον εφαρμόζει τη μέθοδο της ρητορικής, συνιστά κι ένα είδος γνώσης (αφού προϋπόθεσή της είναι η συνεξέταση όλων των εναλλακτικών).

Διαθέτουμε πλέον μια κριτική έκδοση αναφοράς αντάξια της εμβέλειας του έργου η οποία θα μας συνοδεύει για καιρό στις περιπέτειες που θα βιώσουμε ως πολίτες.

Είναι αυτή η ανασημασιοδοτημένη ρητορική που έρχεται σήμερα, τον 21ο αιώνα, να συσχετιστεί με την Πολιτική Θεωρία –κατεξοχήν με τη θεωρία αλλά και την πρακτική της δημοκρατίας (βλ. κατεξοχήν την τεράστια διεθνή βιβλιογραφία περί τη διαβουλευτική δημοκρατία)– και η οποία είναι βέβαιο ότι τις επόμενες δεκαετίες θα γονιμοποιεί όλο και περισσότερο το σχετικό προβληματισμό, αλλά και τις δημοκρατικές πρακτικές. Και είμαστε τυχεροί γιατί διαθέτουμε πλέον μια κριτική έκδοση αναφοράς αντάξια της εμβέλειας του έργου η οποία θα μας συνοδεύει για καιρό στις περιπέτειες που θα βιώσουμε ως πολίτες, ακροατές και ρήτορες σε μια εποχή που η δημοκρατία κλυδωνίζεται και ταυτόχρονα επινοεί διαρκώς τα μέσα επιβίωσης κι ανανέωσής της.

* «Η ιστορία του μεταφραστή», Σύγχρονα Θέματα, τχ. 134-135, http://www.synchronathemata.gr/metafrastika-kinimata/

* Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΝΔΩΡΟΣ είναι λέκτορας Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Έπειτα, μας χρειάζεται και το να μπορούμε να πείθουμε για πράγματα που είναι μεταξύ τους αντίθετα, όπως γίνεται όταν επιχειρηματολογούμε, και τούτο όχι για να κάνουμε και τα δύο (αφού δεν πρέπει να πείθουμε για πράγματα κακά), αλλά για να μην αγνοούμε πώς γίνεται το να πείθεις και για το ένα και για το άλλο· έτσι, θα είμαστε σε θέση να αναιρέσουμε τα επιχειρήματα του άλλου, αν αυτός χρησιμοποιεί τον λόγο με τρόπο αθέμιτο. Από όλες τις άλλες τέχνες καμία δεν χρησιμοποιεί επιχειρήματα για να υποστηρίξει και τις δύο πλευρές μιας αντίθεσης, αυτό το κάνουν μόνο η διαλεκτική και η ρητορική, που είναι και οι δυο τους, με όμοιο τρόπο, τέχνες των αντιθέτων. Βέβαια αυτό δεν ισχύει και για τα ίδια τα πράγματα για τα οποία μιλάμε: το αληθές και το καλύτερο, από τη φύση τους, είναι πιο εύκολο να τα υποστηρίξει κανείς από τα αντίθετά τους, είναι δηλαδή πιο πειστικά» (σ. 77-79 [1355a29-1355b1]).


exof rhetoricΤέχνη ρητορική
Αριστοτέλης
Μτφρ. – Εισ. – Επιμ. Παντελής Μπασάκος
Εκδόσεις νήσος & Εταιρεία Μελέτης των Επιστημών του Ανθρώπου 2016
Σελ. 526, τιμή εκδότη € 28,00 

 politeia link

ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Έλληνες, με τον τρόπο της Ρομιγύ

Έλληνες, με τον τρόπο της Ρομιγύ

Του Σωτήρη Βανδώρου

Το κοινό τον καταχειροκροτούσε. Την ίδια στιγμή, όχι εντελώς μάταια, έψαχνα πρόσωπα που να αποτυπώνουν μια έκφραση αποδοκιμασίας, έστω επιφύλαξης. Ο γνωστός καθηγητής πανεπιστημίου είχε μόλις ολοκληρώσει...

Ο Αριστοτέλης αρχίζει να μιλά… ελληνικά

Ο Αριστοτέλης αρχίζει να μιλά… ελληνικά

Μείζον γεγονός η έκδοση των απάντων του

Του Σωτήρη Βανδώρου

«Οι νεοέλληνες είναι αρκετά σοφιστές από μόνοι τους. Δεν χρειάζονται και τα κείμενα των Σοφ...

«To e-book υπέρ του αναγνώστη»

«To e-book υπέρ του αναγνώστη»

Ο Παντελής Μπασάκος βρίσκει ακαταμάχητα τα πλεονεκτήματα του ψηφιακού διαβάσματος. Του Σωτήρη Βανδώρου

O καθηγητής φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Παντελής Μπασάκος διαβάζει βιβλία σχεδόν ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μην πεις λέξη: Η κρυφή ιστορία του IRA, του Πάτρικ Ράντεν Κιφ

Μην πεις λέξη: Η κρυφή ιστορία του IRA, του Πάτρικ Ράντεν Κιφ

Για το βιβλίο του Patrick Radden Keefe «Μην πεις λέξη - Βία και προδοσία στη Βόρεια Ιρλανδία, Η κρυφή ιστορία του IRA» (Μτφρ. Κωστής Πανσέληνος, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, η δολοφονημένη από τον IRA Jean-McConville, μαζί με τρία από τα δέκα παιδιά της (!) και τον σύζυγό της. 

...

Bildungsroman, του Άκη Παπαντώνη (κριτική)

Bildungsroman, του Άκη Παπαντώνη (κριτική)

Κάθε μήνα, μια ποιητική συλλογή, μπαίνει στο μικροσκόπιο και εξετάζεται με πάθος και χωρίς κανέναν φόβο. Σήμερα, η πρώτη ποιητική συλλογή του Άκη Παπαντώνη «Bildungsroman» (εκδ. Κίχλη). 

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή Bildungsroman ...

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου 1977, πέθανε στο Παρίσι από καρδιακή προσβολή στα 54 της χρόνια η «θεία» Μαρία Κάλλας. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Η μεγαλύτερη ντίβα της όπερας, η Μαρία Κάλλας, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 2 Δεκεμβρίου 1923. Η κόρη τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 31 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ