gaza-strip

Μπορεί η ιστορία από φαρμάκι να γίνει φάρμακο;

Του Σωτήρη Βανδώρου

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές [Ιανουάριος 2009] η εγκληματική δράση του ισραηλινού στρατού στη Λωρίδα της Γάζας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Όταν ολοκληρωθεί αυτή η «επιχείρηση» με τη χυδαία ονομασία «βαρύ μολύβι» και καταμετρηθούν οι νεκροί, οι τραυματίες, τα κατεστραμμένα σπίτια και υποδομές, το αίτημα για ουσιαστική ειρήνευση θα έχει κάνει άλλο ένα πισωγύρισμα. Παρά τα όποια σοβαρά πλήγματα θα έχει υποστεί η Χαμάς, μια νέα φουρνιά ανθρώπων οδηγημένοι από την οργή και την απελπισία θα είναι πρόθυμοι να μετατραπούν σε φονικά εργαλεία υπό τις διαταγές των φανατικών.

«Με 50% ανεργία, με μόνιμο αποκλεισμό των πόλεων της Δυτικής Όχθης από τον ισραηλινό στρατό, με ηλεκτροφόρο φράκτη γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας και καμία ελπίδα πολιτικής λύσης, δεν υπήρχε πλέον ανάγκη για κήρυκες και “διαβιβαστές”, μόνο για συνεχή προμήθεια εκρηκτικών και χειροβομβίδων». Αυτά γράφει στο βιβλίο του ο Ισραηλινός ιστορικός Ιλάν Πάπε περιγράφοντας την κατάσταση κατά το ξέσπασμα της δεύτερης Ιντιφάντα, το 2000, όταν οι συμφωνίες του Όσλο είχαν καταρρεύσει οριστικά, ο παλαιστινιακός λαός ήταν και πάλι σε αξιοθρήνητη κατάσταση και η στρατολόγηση «μαρτύρων» ήταν πιο εύκολη από ποτέ. Κι αλίμονο, διαβάζονται ως τραγικά επίκαιρες επισημάνσεις, ως εάν ο αδιέξοδος κύκλος της αιματοχυσίας να επαναλαμβάνεται τόσο προβλέψιμα όσο η ανατολή του ηλίου. Το ερώτημα λοιπόν είναι αν υπάρχει δυνατότητα διεξόδου από αυτό το τέλμα.

Ναι, υπάρχει, αλλά μόνον εφόσον οι δύο λαοί είναι διατεθειμένοι να αναμετρηθούν με την ιστορία τους και να επιχειρήσουν να κοιτάξουν πέρα από τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις από τα οποία βρίθουν τόσο η κυρίαρχη ισραηλινή όσο και η κυρίαρχη παλαιστινιακή αφήγηση. Στερεότυπα και προκαταλήψεις που στρέφονται βέβαια εναντίον του Άλλου στον οποίο δεν αναγνωρίζουν παρά το ρόλο του θύτη. Ο Ιλάν Πάπε αναλαμβάνει αυτή την εξιστόρηση, δείχνοντας ότι η ιστορία της Παλαιστίνης δεν είναι αποκλειστικά ιστορία σύγκρουσης, ούτε ότι το ένα μέρος έχει όλο το δίκιο με το μέρος του.

Αλλά το βιβλίο του, «γραμμένο από κάποιον που υιοθετεί τη συμπάθεια έναντι του αποικιοκρατούμενου κι όχι του αποικιοκράτη», δείχνει ότι η προσπάθεια προσέγγισης των δύο λαών βαραίνει πρωτίστως το ισχυρό μέρος. Και ψέγει το Ισραήλ για τις χαμένες ευκαιρίες με πλέον χαρακτηριστική αυτή του Όσλο το 1993, όταν δεν επέδειξε γενναιοφροσύνη αλλά προσέφερε μια συμφωνία ειρήνευσης τόσο άδικη που δεν θα μπορούσε πρακτικά να επιβληθεί απλώς λόγω της διαφοράς ισχύος. Αλλά το Ισραήλ δεν είναι μόνο ένα μιλιταριστικό κράτος, είναι και μια δημοκρατική κοινωνία που υποφέρει από το φετίχ της «ασφάλειας». Η κοινωνία πολιτών και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που άνθισαν τη δεκαετία του ’90 δραστηριοποιούμενες στην προοπτική της ειρήνευσης έχουν χρέος να βγουν και πάλι στο προσκήνιο.

 

palestine H ιστορία της σύγχρονης Παλαιστίνης
 ΙLAN PAPPE
 ΜΤΦΡ. ΜΑΡΙΑ-ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΛΑΒΑΝΟΥ
 ΚΕΔΡΟΣ 2007
 ΣΕΛ. 448, ΤΙΜΗ €25,00

politeia_order

 

 

 

 

* Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στον Ελεύθερο Τύπο στις 11/01/2009. 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Για το βιβλίο «Life 3.0» του Max Tegmark (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Εξολοθρευτής, Μάτριξ, Blade Runner κτλ. κτλ. Οι...

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Για το βιβλίο «Το πρωτείο της δημοκρατίας - Η σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία» του Γιώργου Σιακαντάρη (εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Σωτήρη ...

«Αγία ελληνική οικογένεια»: το σπιρτόκουτο που γεννά τραγωδίες

«Αγία ελληνική οικογένεια»: το σπιρτόκουτο που γεννά τραγωδίες

Για το βιβλίο του Δημήτρη Παπανικολάου «Κάτι τρέχει με την οικογένεια» (εκδ. Πατάκη).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Την τελευταία δεκαετία, με την οικονομική κ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Σκέψεις με αφορμή την ταινία του Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτίτι), παράλληλα με μυθιστορήματα που πραγματεύονται με φρέσκο τρόπο τη ναζιστική θηριωδία. 

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Η ταινία Jojo Rabb...

Η Στέγη με «εξωστρέφεια» στα φεστιβάλ της Ελλάδας

Η Στέγη με «εξωστρέφεια» στα φεστιβάλ της Ελλάδας

Οι ελληνικές παραγωγές της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση ταξιδεύουν φέτος το καλοκαίρι εντός της χώρας, βοηθώντας τους Έλληνες καλλιτέχνες να απελευθερώσουν τις δυνάμεις τους και παρουσιάζοντας τη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή σε διάφορα μέρη της ελληνικής επικράτειας. Από τη Σύρο έως την Καβάλα και από τη Λέσβο έως τ...

Ρος και Ρέιτσελ, στο θέατρο «Κυδωνία»

Ρος και Ρέιτσελ, στο θέατρο «Κυδωνία»

Για την παράσταση του Τζέιμς Φριτς «Ρος και Ρέιτσελ» σε μετάφραση του Δημήτρη Κιούση και σκηνοθεσία του Μιχάλη Βιρβιδάκη, η οποία παρουσιάστηκε στον αίθριο χώρο του θεάτρου «Κυδωνία» στα Χανιά. Και δυο λόγια για το Θέατρο «Κυδωνία», ως κοιτίδα πολιτισμού για τα Χανιά. 

Γράφει ο ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ