theatro_american

του Γιώργου Π. Πεφάνη

Ο Σάββας Πατσαλίδης, καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι ο βαθύτερος, ίσως, γνώστης του αμερικανικού θεάτρου στην Ελλάδα. Οι επιμέρους έρευνές του  (λ.χ. για το φεμινιστικό ή το μετα-αποικιακό θέατρο) και οι αναλύσεις του σε μορφές και θέματα της αμερικανικής σκηνής βρίσκουν τώρα, νομίζω, το πληρέστερο καταστάλαγμά τους σε ένα έργο που μόνο υπερήφανη μπορεί να κάνει την ελληνική θεατρολογία.

Το «Θέατρο, κοινωνία, έθνος», εκδ. University Studio Press (ο δεύτερος τόμος θα κυκλοφορήσει σύντομα) δεν είναι μόνο το magnum opus του συγγραφέα, αλλά, καθ’ όσον γνωρίζω, μία από τις σημαντικότερες μονογραφίες της διεθνούς βιβλιογραφίας στη συγκεκριμένη θεματική.

Πρόκειται για μια συνθετική ιστορία του αμερικανικού θεάτρου, που στηρίζεται ακριβώς στην πολυσχιδία και στη διασπορά των χαρακτηριστικών που παρουσιάζει η αμερικανική κοινωνία στην ιστορία και στην κουλτούρα της. Πίσω και μέσα στην ιστορική αφήγηση κρύβεται και ενεργεί διαρκώς μια εδραία φιλοσοφική θεώρηση της ιστορίας, της πολιτισμικής εξέλιξης και των κοινωνικών φαινομένων, σύμφωνα με την οποία ο χρόνος των ανθρώπων δεν είναι ενιαίος και συμπαγής, άρα δεν μπορεί να κεφαλαιοποιηθεί εύκολα σε παρατακτικές και «κλειστές» κατηγορίες και περιόδους. Αντιθέτως, παρουσιάζεται ρωγμώδης, ετερογενής και ασυνεχής.

Αυτή η αίσθηση, εξηγεί εν πολλοίς τις βασικές θεωρητικές αφετηρίες του (επιλεκτική και νηφάλια σύνθεση νεομαρξιστικών, μεταμοντέρνων, νεοϊστορικιστικών, φεμινιστικών, αλλά και φορμαλιστικών θέσεων), καθώς και τις μεθοδολογικές επιλογές του (εστίαση στο μερικό, ανάδειξη της ιδιοτυπίας του και ταυτόχρονη αναγωγή του στο γενικό, μόνιμη αποφυγή των ολιστικών σχημάτων, θεώρηση των κεντρικών πόλων, αλλά και προσοχή στις έκκεντρες δυνάμεις). Το σχέδιο αυτό διευκολύνεται από τις εκτενείς αναλύσεις του κοινωνικοπολιτικού και οικονομικού χάρτη της εκάστοτε περιόδου, οι οποίες προηγούνται κάθε ενότητας, ώστε ο αναγνώστης να εισάγεται απρόσκοπτα στη θεατρική σκηνή. Άλλωστε, η οργανωτική βάση των ενοτήτων συγκροτείται από σημαντικά κοινωνικά, θρησκευτικά και καλλιτεχνικά γεγονότα.

Το αμερικανικό θέατρο, λοιπόν, τόσο στη ρεαλιστική του εκδοχή (τι πραγματικά συνέβη στις σκηνές) όσο και στην ιδεατή του μορφή (τι «επένδυσαν» οι Αμερικανοί και οι άλλοι λαοί σε αυτό, ποιες ουτοπίες του προέβαλαν): αυτό είναι η μία προσφορά του βιβλίου. Και η δεύτερη: η εγγραφή στο θεατρικό σώμα ενός σημαντικού τμήματος της ιστορίας του αμερικανικού έθνους και συνάμα η ενδιαφέρουσα επένδυση της θεατρικότητας σε αυτήν την ιστορία.

Γιώργος Π. Πεφάνης

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το παράδοξο και το αινιγματικό

Το παράδοξο και το αινιγματικό

Του Γιώργου Π. Πεφάνη 

Golgóta picnic του Ροδρίγο Γκαρσία στο Ελληνικό Φεστιβάλ 16-6-2012

Ο Γογλοθάς του Ροδρίγο Γκαρσία είναι μία παράσταση που κινείται στον χώρο του αινιγματικού, αλλά δεν καταφέρνει να απαγκιστρωθεί από τη στρ...

Protect me

Protect me

Protect me από τη Schaubühne και τον Falk Richter στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών

Του Γιώργου Π. Πεφάνη ...
Μέδουσα

Μέδουσα

Του Γιώργου Π. Πεφάνη

Σχέδια και αυτοσχεδιασμοί για σχεδίες και ναυάγια σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου στο Ελληνικό Φεστιβάλ

Το ενδιαφέρον της μουσικοθεατρικής περφόρμανς Μέδουσα: Σχέδια και αυτοσχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ