oikogen_01

των Χάρη Βλαβιανού, Χρήστου Χρυσόπουλου

Η απίθανη, μεταθανάτια περιπέτεια του ζωτικού οργάνου του διάσημου Άγγλου συγγραφέα θα μπορούσε ν' αποτελεί υλικό μυθιστορήματος

Στις 11 Ιανουαρίου του 1928, η καρδιά του Τόμας Χάρντι σταμάτησε να χτυπά σε ηλικία 87 ετών. Ο διάσημος Άγγλος συγγραφέας είχε ζήσει σχεδόν όλη τη μακρά λογοτεχνική του ζωή σε έναν προσωπικό κόσμο. Στη μυθοπλαστική κομητεία του Γουέσεξ, την οποία είχε οικοδομήσει με υλικά από τα ποιήματα

και τα μυθιστορήματά του. Στην πραγματικότητα, οι τελευταίες του μέρες κύλησαν αργά στην επαρχία του Ντόρτσεστερ. Είχε αρρωστήσει βαριά από πλευρίτιδα και πέρασε τον τελευταίο μήνα κλινήρης, υπαγορεύοντας μέχρι την τελευταία στιγμή στη δεύτερη σύζυγό του Φλόρενς Νταγκντέιλ. Ο ίδιος είχε θελήσει να ταφεί στο Στίνσφορντ του Ντόρσετ, δίπλα στους γονείς και στην πρώτη του σύζυγο, όμως η φήμη έχει συχνά τη δύναμη να αναιρεί ακόμη και τις επιθανάτιες επιθυμίες. Έτσι, ο αγνωστικισμός του Χάρντι ξεπεράστηκε γρήγορα (οι παραξενιές συγχωρούνται πιο εύκολα στους «μεγάλους» άνδρες) και ο νεκρός Τόμας Χάρντι εξασφάλισε μια θέση στη «γωνιά των συγγραφέων» του Αβαείου Γουέστμινστερ, πλάι στον Κάρολο Ντίκενς. Εντούτοις, η οικογένεια του θανόντος, και ειδικότερα η αδερφή του Φλόρενς Χάρντι, επέμενε ότι η επιθυμία του Τόμας θα έπρεπε να γίνει σεβαστή – έστω εν μέρει. Άλλωστε, ο αδερφός της είχε σχεδιάσει ο ίδιος τον τάφο που επιθυμούσε ως ύστατη κατοικία στο νεκροταφείο του Στίνσφορντ. Μετά από κάμποσες σκέψεις βρέθηκε ο ακόλουθος συμβιβασμός: μια ημέρα πριν αποτεφρωθεί η σωρός και τοποθετηθεί η υδρία στο Αβαείο του Γουέστμινστερ, η καρδιά του Τόμας Χάρντι θα αφαιρούνταν και θα παραδιδόταν στην οικογένειά του ώστε να ταφεί στη γενέτειρα του συγγραφέως. Παρόμοιοι ενταφιασμοί (heart burials) δεν ήταν πρωτόγνωροι στην Αγγλία – για παράδειγμα η καρδιά του Σέλεϊ είχε μεταφερθεί από την Ιταλία για να ταφεί στη βρετανική γη. Τα νέα της αφαίρεσης της καρδιάς του Χάρντι δημιούργησαν δημόσιο σκάνδαλο, και οι εφημερίδες κάλυψαν με λεπτομερή (αν και απολύτως επινοημένα) δημοσιεύματα τη χειρουργική επέμβαση που πραγματοποίησε στις 13 Ιανουαρίου 1928 ο προσωπικός γιατρός του, Δρ Ε. Μαν, με τη συμβολή του χειρουργού Δρ Νας Γουόρθαμ. Όταν η επέμβαση ολοκληρώθηκε, ένας ηλικιωμένος ξάδερφος ανέλαβε να παραλάβει το δοχείο με την καρδιά του συγγραφέα (ένα μεταλλικό κουτί από μπισκότα), το οποίο και μετέφερε στο οικογενειακό σπίτι των Χάρντι ώστε να ολοκληρωθεί η ταφή την επομένη. Το δοχείο έφτασε σώο και αβλαβές στο Ντόρτσεστερ, αλλά κατά τη διάρκεια της νύχτας η γάτα του σπιτιού ενδιαφέρθηκε ιδιαιτέρως για το περιεχόμενο. Το επόμενο πρωί, ο ξάδερφος βρήκε το κουτί από τα μπισκότα πεσμένο στο πάτωμα, με το περιεχόμενο… φαγωμένο. Πανικόβλητος, αποφάσισε να μην αποκαλύψει τίποτα. Δείχνοντας εμπιστοσύνη στην εχεμύθεια του οικόσιτου αιλουροειδούς, τακτοποίησε τα της κηδείας σαν να μη συνέβη τίποτα και κανείς δεν αντιλήφθηκε το παραμικρό. Το περιστατικό αποκαλύφθηκε πολλά χρόνια αργότερα, όταν πια ήταν πολύ αργά για να ενοχληθεί οποιοσδήποτε από τους συγγενείς του «άκαρδου» Τόμας. Μια διαφορετική εκδοχή αναφέρει ότι το μικροσκοπικό φέρετρο που ενταφιάστηκε στις 16 Ιανουαρίου δεν ήταν κενό, αλλά περιείχε την άτυχη γάτα που είχε φάει την καρδιά του Τόμας Χάρντι. Μετά την ταφή του συγγραφέα, τα σημειωματάρια και όλα τα κατάλοιπα του αρχείου του αποτεφρώθηκαν, όπως είχε ζητήσει ο ίδιος, αλλά το ουσιαστικότερο πειστήριο εκείνης της ιστορίας του Ιανουαρίου επέζησε: είναι το τενεκεδένιο κουτί. Παρέμεινε στο Μαξ Γκέιτ, το οικογενειακό σπίτι των Χάρντι, και, σε ένα γύρισμα «χαρντιανής ειρωνείας», είναι διακοσμημένο με την εικόνα μιας γάτας που κρατά στο στόμα ένα καναρίνι. Έτσι λοιπόν, η κόγχη που φέρει το όνομα του Τόμας Χάρντι στο Αβαείο Γουέστμινστερ, περιέχει την τέφρα ενός σώματος δίχως καρδιά, ενώ το μνημείο στο νεκροταφείο του Στίνσφορντ δεν έχει ανοιχτεί ως σήμερα. Ο «πατέρας» του αφανούς Τζουντ μοιράστηκε στα δυο, αλλά κανείς δεν ξέρει πού να αναζητήσει την καρδιά του.

Χάρης Βλαβιανός

Χρήστος Χρυσόπουλος


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Νταλί και το μειδίαμα του Λακάν

Ο Νταλί και το μειδίαμα του Λακάν

Του Χρήστου Χρυσόπουλου
Ο Σαλβαντόρ Νταλί αναφέρει την παρακάτω ιστορία από τα χρόνια του στο Παρίσι: «[...] τότε μου τηλεφώνησε ένας από τους πιο έξυπνους νέους ψυχίατρους. Είχε διαβάσει στο ‘‘Minautor’’ ένα άρθρο μου
...
Περί της σάρκας

Περί της σάρκας

Αυτοβιογραφικό ποίημα της Wang Ping για την κινεζική γυναικεία σεξουαλικότητα

Tου Χάρη Βλαβιανού

Καθώς φυλλομετρούσα μια ανθολο...


Η ιστορία ενός τίτλου

Η ιστορία ενός τίτλου

Πώς χρειάστηκαν 12 χρόνια για να βρεθεί ο τίτλος της περίφημης συλλογής «Τα άνθη του κακού»

Του Χρήστου Χρυσόπουλου

Το 1845 ο Σαρλ Μπωντλαίρ ήταν είκοσι τεσσάρων ετών και είχε δημοσιεύσει ένα και μόνο πο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Αλέξανδρος Κυπριώτης, με αφορμή τη δίγλωσση έκδοση του αφηγήματος του Franz Kafka «Ο Μπλούμ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ