«Δεν κολακεύω τους αναγνώστες»

Υποστηρίζει ότι οι περιθωριακοί ήρωες των μυθιστορημάτων του ήταν ζωντανοί στο χαρτί πριν κάνει την πρώτη του ταινία ο διάσημος σκηνοθέτης. Ελληνοαμερικανός δεύτερης γενιάς, ο Πελεκάνος θυμάται ελάχιστες ελληνικές λέξεις, αλλά αναγνωρίζει στο εκρηκτικό ταμπε­ραμέντο του τις μεσογειακές του καταβολές. Εργασιομανής –όπως και οι περισσότεροι Ελληνοαμερι­κανοί–, γράφει με ταχύτητα πολυ­βόλου, σχεδόν ένα βιβλίο τον χρόνο. Ο «Κηπουρός της νύχτας» διαφέρει από τα προηγούμενα έργα του. Για πρώτη φορά, ο Πελεκάνος αφή­νει τους ήρωές του να εκφράσουν ελεύθερα τα αισθήματά τους, σε μια ιστορία που ξεφεύγει από τα στερε­ότυπα του κλασικού αστυνομικού μυθιστορήματος.

Στο βιβλίο, ο φόνος ενός μαύρου εφήβου φέρει στο προσκήνιο τα εγκλήματα ενός μυστηριώδους κα­τά συρροή δολοφόνου, που έδρασε τη δεκαετία του ’80. Τρεις αστυνο­μικοί, ο οικογενειάρχης Γκας Ρα­μόουν, ο αυτοκαταστροφικός Νταν Χολιντέι και ο συνταξιούχος Τι Σι Κουκ αναμετριούνται με το φάντα­σμα του «δολοφόνου με τα καρκινι­κά ονόματα». Η περιπέτειά τους γί­νεται αφορμή για να σκιαγραφήσει ο Πελεκάνος τις σκοτεινές πλευρές της αγαπημένης του Ουάσιγκτον, με την τζαζ να συνοδεύει τις μάται­ες προσπάθειες των ηρώων του. Τελικά, το πρόβλημα δεν είναι ο δολοφόνος, αλλά το άγνωστο που κρύβεται στα μάτια των αγαπημέ­νων μας προσώπων.

Ο ήρωάς σας, ο Γκας Ραμόουν, αντιμετωπίζει διάφορα διλήμμα­τα σε σχέση με τον γιο του Ντιέ­γκο. Αναρωτιέμαι αν τα προβλή­ματά του αντικατοπτρίζουν και τις δικές σας έγνοιες ως πατέρα. Είναι η Ουάσιγκτον μια σκληρή πόλη για τα παιδιά; Εσείς πώς βρίσκετε τις ισορροπίες;

Έχω τρία παιδιά, δύο γιους στην εφηβεία και μία κόρη δέκα ετών. Η Ουάσιγκτον πράγματι είναι ένα σκληρό μέρος για παιδιά, και εξαρ­τώνται πολλά από το σε ποια γει­τονιά μεγαλώνει κανείς και κάτω υπό ποιες συνθήκες. Όσο για μέ­να, είναι εύκολο να βρω τις απα­ραίτητες ισορροπίες. Σε αντίθεση με άλλους ανθρώπους, εργάζομαι στο σπίτι και μπορώ να αφιερώνω περισσότερο χρόνο στα παιδιά μου. Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαι καλύ­τερος πατέρας ή ότι δεν έχω κάνει λάθη. Αλλά τουλάχιστον είμαι εδώ και προσπαθώ.

Στο βιβλίο σας περιγράφετε ορισμένες πλευρές του αμε­ρικανικού εκπαιδευτικού συ­στήματος. Νομίζετε ότι το αμε­ρικανικό σχολείο αναπαράγει ρατσιστικά στερεότυπα και τα­ξικές διακρίσεις;

Απολύτως. Μπορεί κάποιος να περπατήσει σε ένα δημόσιο σχο­λείο στην Ουάσιγκτον και να το συγκρίνει με κάποιο άλλο που βρί­σκεται στα προάστια. Θα διαπιστώ­σει ότι από την πρώτη μέρα στο σχολείο τους τα παιδιά της πόλης βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Και σχεδόν σε όλα τα σχολεία οι μαθητές μπαίνουν σε διαφορετικά μονοπάτια από πολύ νεαρή ηλικία. Και τα μονοπάτια αυτά καταλήγουν στον διαχωρισμό των ανθρώπων σε φυλές και τάξεις. Το σύστημα αναπαράγει την ανισότητα.

Στα περισσότερα μυθιστορή­ματά σας επικεντρώνεστε στον ρατσισμό που υφίστανται οι Αφροαμερικανοί. Όμως, στον «Κηπουρό της νύχτας» ανα­φέρεστε στις διακρίσεις που υφίστανται οι ομοφυλόφιλοι μέσα στην αφροαμερικανική κοινότητα. Πώς προέκυψε αυτή η αλλαγή;

Ήταν μια ανατροπή στην πλοκή, όμως μου επέτρεψε να διερευνήσω την ειρωνεία των προκαταλήψεων μέσα στα όρια της «μαύρης» κοι­νότητας. Στην Ουάσιγκτον υπάρχει τώρα ένα νομοσχέδιο για την ισό­τητα, το οποίο εκκρεμεί και αφορά τη νομιμοποίηση του γάμου των ομοφυλοφίλων. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η πλειοψηφία των μαύρων ψηφοφόρων το απορρί­πτει. Είναι δύσκολο να μπλέκεσαι σε τέτοιου είδους θέματα. Οι ανα­γνώστες μου πολλές φορές εξορ­γίζονται όταν θίγω το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας, όμως προσπαθώ πάντα να λέω την αλήθεια και να μην τους κολακεύω.

Γιατί στα βιβλία σας επικεντρώ­νεστε στα φυλετικά ζητήματα; Είναι κάτι που για εσάς έχει ιδι­αίτερο ενδιαφέρον ή αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της καθη­μερινότητας στην Ουάσιγκτον;

Το φυλετικό ήταν πάντοτε το με­γαλύτερο ζήτημα σε αυτή την πό­λη. Επιχειρηματολογούμε πάνω σε αυτό συνεχώς, με πάθος και ει­λικρίνεια. Η Ουάσιγκτον DC είναι μια «μαύρη» πόλη. Υπήρχαν 80% μαύροι όταν ήμουν παιδί και τώ­ρα το ποσοστό έχει πέσει γύρω στο 60%. Αγαπώ την κουλτούρα εδώ. Είναι πραγματικά ένα ενδιαφέρον μέρος για να ζει κανείς.

Προσπαθώ να μην κολακεύω τους αναγνώστες.

Στον «Κηπουρό της νύχτας» η αυτοκτονία ενός εφήβου προ­βληματίζει τους αναγνώστες σας για το ζήτημα της οπλο­χρησίας. Τι πιστεύετε γι’ αυτό το θέμα;

Δεν είμαι ενάντια στην οπλοχρη­σία. Δεν έχω όπλο, αλλά πηγαίνω κατά διαστήματα για σκοποβολή, περισσότερο για ερευνητικούς λό­γους που σχετίζονται με τη συγγρα­φή των βιβλίων μου. Επίσης, μου αρέσει να κρατάω ένα όπλο στο χέ­ρι μου και να πυροβολώ. Το ζήτημα όμως είναι ότι στην Ουάσιγκτον οι κάτοικοι είναι απολύτως ενάντιοι στη νομιμοποίηση της οπλοχρη­σίας. Οι γερουσιαστές και τα μέλη του Κογκρέσου, που τους πουλούν και τους αγοράζουν τα οικονομικά συμφέροντα, και τα μέλη της Εθνι­κής Ομοσπονδίας Όπλων (ΝRA), πηγαίνουν κόντρα στη θέληση των πολιτών: θέλουν να φέ­ρουν  με το ζόρι τα όπλα στην Ουάσιγκτον, κι αυτό είναι απαράδεκτο.

Πολλοί συγγραφείς τιμούν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, βά­ζοντας τα λόγια τους στα μυθι­στορήματα ή στα σενάριά τους. Εσείς κάνετε το ίδιο;

Η οικογένειά μου σε μεγάλο βαθμό ενσωματώνεται στα μυθιστορήμα­τά μου. Το πρώτο μέρος του βιβλίου μου «Big Blowdown» περιγράφει τη ζωή του πατέρα μου ως νεαρού μετανάστη στην Αμερική. Το πρώ­το μέρος στο «Turnaround» είναι η ζωή μου όταν δούλευα μικρός στο καφενείο του. Η μητέρα, η γιαγιά και ο παππούς μου βρίσκονται κι αυτοί στις σελίδες των βιβλίων μου.

Μικρός ήσαστε βιβλιοφάγος ή ανακαλύψατε τον κόσμο των βιβλίων αργότερα;

Αργότερα. Μικρός ήμουν εθισμέ­νος στον κινηματογράφο. Ανακά­λυψα τα μυθιστορήματα στο κο­λέγιο. Πρέπει να ευχαριστήσω τον δάσκαλό μου, τον Τσαρλς Μις, γι’ αυτό. Χάρη σε αυτόν, κυριολεκτικά άλλαξε ρότα η ζωή μου.

Η δουλειά σας ως σεναριογρά­φου επηρέασε καθόλου το στυλ γραφής σας στα μυθιστορήμα­τά σας;

Νομίζω ότι τα τηλεοπτικά σενά­ρια με έκαναν καλύτερο μυθιστο­ριογράφο. Σίγουρα η δουλειά μου στην τηλεοπτική σειρά «The Wire» και η σχέση μου με κάποιους τα­λαντούχους γραφιάδες ανέβασαν το επίπεδο στα βιβλία μου.

Μπορείτε να μας πείτε λίγα λό­για για την επόμενη δουλειά σας, τη μίνι τηλεοπτική σειρά «Pacific» (συμπαραγωγή του Τομ Χανκς και του Στίβεν Σπίλ­μπεργκ);

Αποφάσισα να συμμετάσχω ως σε­ναριογράφος σε αυτή τη σειρά, για να τιμήσω τον πατέρα μου, ο οποί­ος υπηρέτησε ως πεζοναύτης στον Ειρηνικό ωκεανό κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Νο­μίζω ότι πραγματικά κάναμε πολύ καλή δουλειά. Θα δείτε τον πόλεμο στα νησιά όπως δεν τον είχατε δει ποτέ.

Ο κηπουρός της νύχτας
Τζορτζ Πελεκάνος
Μτφρ. Θανάσης Γιαννακόπουλος
Εκδόσεις Πατάκη, 2009
Τιμή €22,00, σελ. 458 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ GEORGE PELECANOS