alt

Συνέντευξη με τον Robert Seethaler με αφορμή το μυθιστόρημα «Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Γιάννης Καλιφατίδης, εκδ. Utopia).

Του Διονύση Μαρίνου

Ένας άνδρας μόνος, ο Αντρέας Έγκερ. Μια ολόκληρη ζωή διασπαρμένη σε ελάχιστες στιγμές. Λες κι ολόκληρος ο βίος δεν είναι τίποτα περισσότερο από το απόσταγμα ελάχιστων εικόνων. Ο καμβάς του βίου μοιάζει μεγάλος, εντούτοις μόνο κάποιες χρωματικές στρώσεις είναι αυτές που του προσδίδουν σημασία. 

Ο Αυστριακός συγγραφέας Ρόμπερτ Ζέεταλερ με το ολιγοσέλιδο μυθιστόρημά του Μια ολόκληρη ζωή (μτφρ. Γιάννης Καλιφατίδης, εκδ. Utopia) καταφέρνει να αφηγηθεί το μάκρος μιας ζωής –και μάλιστα αρκούντως περιπετειώδους– χρησιμοποιώντας τα υλικά μια πυκνογραμμένης πρόζας, από την οποία, ωστόσο, δεν λείπει κάτι. 

Οι βασικές λεπτομέρειες αναδεικνύονται. Τα γυρίσματα της τύχης του ήρωά του είναι ευκρινή, ενώ οι δραματικές κορυφώσεις είναι μετρημένες και καθοδηγούνται από μια υπόγεια κλιμάκωση. Ακόμη και το τέλος του, φαινομενικά ήσυχο, μα και πικρά ματαιωμένο για όσα έζησε ο Έγκερ, προσδίδει ένα επιπλέον σημασιολογικό βάρος στην πορεία αυτού του ανθρώπου. 

Μιλώντας στην Book Press, ο Ρόμπερτ Ζέεταλερ αναφέρεται στον τρόπο που διαχειρίστηκε το υλικό του, τις κρυφές πτυχές του ήρωά του, καθώς και για την κινηματογραφική του καριέρα ως ηθοποιός.

altΚύριε Ζέεταλερ, καταφέρατε να γράψετε ένα ολιγοσέλιδο μυθιστόρημα για ολόκληρη τη ζωή του ήρωά σας δίχως να χαθεί κάτι ουσιαστικό απ’ αυτήν. Θέλετε να μας πείτε πώς διαχειριστήκατε το υλικό σας; 

Μακάρι να ’ξερα! Πολλές φορές, η συγγραφή είναι μια πολύ πιο ασυνείδητη διαδικασία απ’ ό,τι πιστεύουμε. Θα μπορούσαμε να την παρομοιάσουμε με την ξυλογλυπτική. Το υλικό είναι μπροστά μας. Ο συγγραφέας πρέπει απλώς να αφαιρέσει τα περιττά για να δώσει στην ιστορία σχήμα και μορφή.

Ο Αντρέας Έγκερ, ο βασικός χαρακτήρας του βιβλίου, ζει μια ζωή γεμάτη ανατροπές. Μακροσκοπικά, ωστόσο, η ζωή του δεν είναι τίποτα άλλο από στιγμές; Έτσι είναι, άραγε, και οι δικές μας ζωές;

Πάνω στο ψυχορράγημά τους, ελάχιστοι είναι εκείνοι που θυμούνται μια ολόκληρη χρονιά από τη ζωή τους, μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής ή μια ολόκληρη ιστορία. Οι μεγάλες δομές διαλύονται. Αυτό που μένει είναι στιγμές. Τουλάχιστον έτσι το βλέπω εγώ. Μια εικόνα. Μια ματιά. Μια φωνή. Το γνέψιμο του πατέρα μου στον ήλιο. Η λεπτή, εύθραυστη πλάτη του γιου μου.

Τι είναι πιο δύσκολο, τελικά, να γράψει κανείς μια μινιατούρα ή μια ολόκληρη saga;

Δεν έχω γράψει ακόμα κάποιο μεγάλο έπος, αλλά νομίζω ότι και τα δύο εγχειρήματα είναι απαιτητικά όταν το κάνει κανείς σοβαρά. Νομίζω ότι ήταν ο Hunter S. Thomson ο οποίος κάποτε είπε: «Το γράψιμο είναι σαν το σεξ: είναι διασκεδαστικό μόνο για τους ερασιτέχνες».

Ο τόπος του μυθιστορήματός σας είναι οι Αυστριακές Άλπεις. Γνωρίζατε αυτά τα μέρη; 

Όχι και τόσο. Δεν γίνεται σαφής αναφορά στις Αυστριακές Άλπεις, αλλά γενικά σε βουνά. Επινόησα όλες τις τοποθεσίες του βιβλίου και όλα τους τα ονόματα. Κατά κάποιον τρόπο, είναι μυθικές τοποθεσίες. Αυτή η ζωή, ή μια άλλη, παρόμοια, θα μπορούσε να έχει υπάρξει οπουδήποτε και σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή. Αλλά, φυσικά, έχω αναμνήσεις και είμαι συναισθηματικά δεμένος με τις παιδικές εμπειρίες μου στα βουνά. Η υπέροχη σιωπή του χιονιού αλλά και οι κίνδυνοι των βουνών – δεν ξεχνιούνται αυτά τα πράγματα. Η φύση μπορεί είναι διασκεδαστική αλλά δεν είναι πάντοτε εύκολο να τα βγάλεις πέρα μαζί της και να την αντέξεις. Εκτός από όμορφη, είναι ασύλληπτη και τρομακτική.

Το βιβλίο σας συνομιλεί με κάποιο τρόπο με τον Στόουνερ του Τζον Γουίλιαμς. Το έχετε διαβάσει; 

Όχι. Δεν το έχω διαβάσει αλλά έχω ακούσει πως είναι πολύ καλό.

Μια καλή ιστορία φτάνει μέχρι το τέλος του ορίζοντα. Από εκεί και πέρα είναι στο χέρι του αναγνώστη να μεταφερθεί σε τόπους που εκτείνονται πέρα από το βάθος του ορίζοντα.

Το βιβλίο σας είναι σαν το παγόβουνο. Βλέπουμε μόνο την κορυφή και φανταζόμαστε τα υπόλοιπα. Έγινε εκ προθέσεως; 

Όταν γράφω, δεν έχω σκοπιμότητες, πέρα από την αφήγηση της ίδιας της ιστορίας. Μια καλή ιστορία φτάνει μέχρι το τέλος του ορίζοντα. Από εκεί και πέρα είναι στο χέρι του αναγνώστη να μεταφερθεί σε τόπους που εκτείνονται πέρα από το βάθος του ορίζοντα.

Τι είδους άτομο είναι ο Αντρέας; Ένας τυπικός άνθρωπος; Ένας παθητικός φορέας; Ή, μήπως, ένας μοναχικός λύκος; 

Είναι άνθρωπος. Τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Ωστόσο, είναι κάποιος που κινείται μάλλον στο περιθώριο. Στο περιθώριο της κοινωνίας και στα όρια των δικών του δυνατοτήτων. Οι περιθωριακοί άνθρωποι είναι πάντα μοναχικοί. Φτάνουν στα όρια, τα διευρύνουν και τα υπερβαίνουν, αν χρειαστεί. Διευρύνουν τον κόσμο μας.

Θα τον λέγαμε ήρωα; Είναι «ηρωϊκός»; 

Όχι. Ο Αντρέας δεν είναι ήρωας. Ή ίσως είναι τόσο «ηρωικός» όσο όλοι οι άνθρωποι. Κατά τη διάρκεια της ζωής μας, οι περισσότεροι από εμάς ερχόμαστε αντιμέτωποι με πράγματα, όπως η ασθένεια, ο χωρισμός, η απώλεια και ο θάνατος. Αλλά αυτό δεν φτάνει για να χαρακτηριστεί κάποιος ήρωας ή πρότυπο. Εκτός αυτού, ο καθένας μας έχει να χαράξει τη δική του πορεία.

Χρειάζεται, άραγε, ένας χαρακτήρας να είναι εκκωφαντικός για να είναι ουσιαστικός; 

Όχι. Στο βάθος της ψυχής του είναι συνήθως σιωπηλός.

Seethaler Youth

Θέλετε να μου μιλήσετε για την εμπλοκή σας στον κινηματογράφο. Παίξατε στην ταινία του Πάολο Σορεντίνο YouthΕίναι μια άλλη εκδοχή της δημιουργικότητάς σας; 

Μεγάλωσα με σοβαρά προβλήματα όρασης και, κατά συνέπεια, πήγαινα σε σχολείο για τυφλούς στη Βιέννη. Ως παιδί ζούσα πάντα στον δικό μου μικρόκοσμο. Αυτός είναι ίσως ο λόγος για τον οποίο προτιμώ να γράφω. Η γραφή είναι ένας τρόπος εσωτερίκευσης. Εκεί μπορώ να κρυφτώ και ως εκ τούτου να είμαι πιο ειλικρινής, πιο ελεύθερος και αμείλικτος.

Με την ηθοποιία πρέπει να εξωτερικευτώ, ή να μεγεθύνω τις εσωτερικεύσεις, να τις κάνω ορατές. Αυτό δεν ήταν ποτέ πραγματικά το ισχυρό σημείο μου. Κάθε φορά που έπαιζα στο θέατρο, ένιωθα πάντα τόση ντροπή, που ήθελα να με καταπιεί η σκηνή. Στον κινηματογράφο τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η κάμερα έχει μια σιωπηλή διακριτικότητα, που μου προσφέρει προστασία.

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. 
Τελευταίο βιβλίο του, η συλλογή διηγημάτων «Όπως και αν έρθει αυτό το βράδυ» (εκδ. Μελάνι).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ιζόλντε Καρίμ: «Η πιο μαζική αντίσταση στον πλουραλισμό είναι η επιθυμία επιστροφής σε μια φαντασιακή ομοιογενή κοινωνία»

Ιζόλντε Καρίμ: «Η πιο μαζική αντίσταση στον πλουραλισμό είναι η επιθυμία επιστροφής σε μια φαντασιακή ομοιογενή κοινωνία»

Τι είναι μια εκπλουραλισμένη κοινωνία; Και τι σημαίνει για το άτομο να ζει σε μια τέτοια κοινωνία; Η πολυμορφία μάς αλλάζει όλους, είτε το θέλουμε είτε όχι. Το βραβευμένο με Βραβείο Φιλοσοφίας 2008 βιβλίο της Αυστριακής αρθρογράφου και συγγραφέα Ιζόλντε Καρίμ «Εγώ και οι Άλλοι: Πώς μας αλλάζει όλους ο νέος εκπλ...

Μάρτα Μπαρόνε: «Είμαστε μια χώρα που δεν κάθισε να λογαριαστεί με τη φασιστική της ιστορία»

Μάρτα Μπαρόνε: «Είμαστε μια χώρα που δεν κάθισε να λογαριαστεί με τη φασιστική της ιστορία»

Συνέντευξη με τη νέα Ιταλίδα συγγραφέα Marta Barone με αφορμή την κυκλοφορία του πρώτου της μυθιστορήματος «Βυθισμένη πολιτεία» (μτφρ. Κωνσταντίνα Ευαγγέλου, εκδ. Κέλευθος). Φωτογραφία: © Basso Cannarsa

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η Μάρτα Μπαρόνε γεν...

Μιρέια Κάλαφελ: «Η λογοτεχνία είναι ενδιαφέρουσα στο βαθμό που δεσμεύεται ανεπανόρθωτα»

Μιρέια Κάλαφελ: «Η λογοτεχνία είναι ενδιαφέρουσα στο βαθμό που δεσμεύεται ανεπανόρθωτα»

Συνέντευξη με την Καταλανή ποιήτρια Μιρέια Κάλαφελ με αφορμή την πρόσφατη έκδοση στη χώρα μας της ποιητικής συλλογής της «Τόσες αλλαγές» (μτφρ. Ξένια Κακάκη, εκδ. Βακχικόν)

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Η ποιητική συλλογή «Τόσες αλλαγές» της Μιρέια Κάλ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

Ο Cartel Τεχνοχώρος προτείνει: «Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη ON DEMAND, για λίγες ακόμη ημέρες μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, από Σάββατο 22 έως και 30 Ιανουαρίου.

Επιμέλεια: Book Press

...
Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Γρηγορίου η οποία με το μυθιστόρημά της «Το μυστικό της Μελίνας» (εκδ. Αρμός) έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της, «ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...
Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Μπορεί ένας φιλόσοφος όπως ο John Rowls, που με την «επάλληλη συναίνεση» και τα «εύλογα δόγματά» του, μπορεί να κατηγορηθεί για ελαχιστοποίηση του πολιτικού, να έχει επηρεάσει ένα πολιτικό οργανισμό όπως η σοσιαλδημοκρατία; Μήπως ο τίτλος αυτής της εισήγησης* είναι τραβηγμένος; Θεωρώ πως όχι.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ