paixnidimimisis700

Συνέντευξη με τον Jim Ottaviani, τον άνθρωπο πίσω από το σενάριο και το κείμενο του graphic novel «Το παιχνίδι της μίμησης» (μτφρ. Στάμος Τσιτσώνης, εκδ. Κριτική).

Της Ελένης Κορόβηλα

Το graphic novel των Jim Ottaviani και Leland Purvis έρχεται να συμπληρώσει, κι από μια άποψη να κορυφώσει, ένα ολοένα και αυξανόμενο ενδιαφέρον, τα τελευταία χρόνια, για τη ζωή, την προσωπικότητα και το άτυχο τέλος του άγγλου επιστήμονα Alan Turing. Τόσο η προσφορά του σε σημαντικά επιστημονικά πεδία, που κυριάρχησαν στον εικοστό αιώνα, όσο και η σημαντική συμμετοχή του στο «σπάσιμο» της κρυπτογραφικής μηχανής των ναζί Enigma, που άλλαξε τον ρου του πολέμου, θεωρούνται σήμερα αδιαμφισβήτητα.

Στην κόμικ εκδοχή της ιστορίας και ζωής του Άλαν Τιούρινγκ, που πλέον κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κριτική, έχουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα εμβάθυνση στην προσωπική του ζωή, μέσα από μια πολυεστιακή αφήγηση ιδιαίτερα προσεγμένη, καθώς και λεπτομερειακή αναπαράσταση των σημαντικότερων φάσεων της ζωής του, έως και το τελευταίο «κεφάλαιο», που αφορά την ικανότητα των μηχανών να «σκέπτονται», και που χαρίζει και τον τίτλο του στο βιβλίο: Το παιχνίδι της μίμησης.

Τα τελευταία χρόνια, έχει υπάρξει ένα «κύμα» δημοσιότητας γύρω από τη ζωή και το έργο του Άλαν Τιούρινγκ. Γιατί αυτό το μεγάλο ενδιαφέρον, αίφνης, γύρω από τον συγκεκριμένο επιστήμονα;

Το ενδιαφέρον για τη ζωή και το έργο του Τιούρινγκ είναι ιδιαίτερα υψηλό στην επιστημονική κοινότητα και ειδικότερα στους κόλπους των μαθηματικών εδώ και πολλά χρόνια. Προσωπικά είχα κατά νου μια δραματοποιημένη εξιστόρηση της ζωής του εδώ και πάνω από μια δεκαετία, αλλά για ποιο λόγο η ιστορία του προκαλεί το ενδιαφέρον του ευρέος κοινού; Η καλύτερη απάντηση που μπορώ να σκεφτώ είναι λόγω του ότι υπήρξε πρωτοπόρος (στην αρχιτεκτονική των υπολογιστών, την κρυπτογραφία, την τεχνητή νοημοσύνη) και λόγω της προσωπικής του ζωής (ένας ομοφυλόφιλος άντρας στον οποίο δεν επιτράπηκε απλώς να είναι ο εαυτός του) είναι θέματα που προκαλούν ζωηρό ενδιαφέρον ακόμη και στην καθημερινή ειδησεογραφία. Με άλλα λόγια, ο κόσμος έχει επιτέλους πιάσει επαφή μαζί του. 

imitation gameΤι το περισσότερο ή το διαφορετικό προσφέρει το δικό σας βιβλίο στις μέχρι σήμερα γνώσεις μας για τον Τιούρινγκ

Ελπίζω ότι το βιβλίο προσφέρει μια εικόνα του Τιούρινγκ με πολλές αποχρώσεις περιλαμβάνοντας και πράγματα που μπορεί να ξεφύγουν σε μια πιο ακαδημαϊκή ή τυπική παρουσίαση και τα οποία δεν βρίσκουμε ούτε σε άλλες εκλαϊκευτικές εκδοχές της ιστορίας του που έχουν κυκλοφορήσει. Το κόμικ μας προσφέρει τη δυνατότητα να πλησιάσουμε ευκολότερα την προσωπική του ζωή, σε συνδυασμό με τα επαγγελματικά και τεχνικά επιτεύγματά του. Κι όπως ισχύει για κάθε βιβλίο, και που δεν ισχύει για τις ταινίες, επιτρέπει στον αναγνώστη να βιώσει την ιστορία με τον δικό του ρυθμό και να εμπλακεί προσωπικά στην αφήγηση.  

Επιλέξατε μια πολυπρισματική δομή αφήγησης, με τη μορφή «συνεντεύξεων» με τη μάνα του Τιούρινγκ, ή παρεμβάσεις-δηλώσεις διάφορων προσώπων, συναδέλφων του ή άλλων. Σε τι αποσκοπεί αυτή η επιλογή; Δεν φοβηθήκατε μήπως έτσι δημιουργήσετε κάποια «σύγχυση» στους αναγνώστες;

Ναι, το φοβήθηκα! Αλλά ελπίζω πως με την προσεκτική χρήση των χρωματισμών και άλλων οπτικών και λεκτικών στοιχείων, οι αναγνώστες θα μπορέσουν πολύ γρήγορα να καταλάβουν τι συμβαίνει και στο τέλος του βιβλίου να είναι σαφές γιατί το να βάζω τον Τιούρινγκ να παίζει «Το παιχνίδι της μίμησης» έχει σημασία για την ιστορία. Ο Λήλαντ εργάστηκε πολύ ώστε να αποσαφηνίσει την ιστορία με την τέχνη του. Προσωπικά εντυπωσιάστηκα με τα όσα κατάφερε με τα πινέλα και τα μελάνια του.

Όλα πλέον δείχνουν, κι εσείς το προβάλετε αρκετά καθαρά, παρότι αποτελεί κομμάτι μιας κάπως «σκοτεινής» ιστορίας, ότι ο Άλαν Τιούρινγκ ήταν ο άνθρωπος-κλειδί στο «σπάσιμο» της κρυπτογραφικής μηχανής Enigma των Ναζί, παρέχοντας εξαιρετικά σημαντικές πληροφορίες στη βρετανική κυβέρνηση για τις κινήσεις του εχθρού. Σε ποιο βαθμό πιστεύετε, από την έρευνά σας, ότι η δράση αυτή του Τιούρινγκ και των άλλων επιστημόνων όντως επίσπευσε το τέλος του πολέμου;

Είναι αδύνατον να πει κανείς ή έστω να κάνει μια εκτίμηση για το πόσα χρόνια πολέμου (μας) γλίτωσαν οι άνθρωποι του Bletchley Park και πόσες ζωές έσωσαν. Είναι ωστόσο ανακουφιστικό να σκεφτόμαστε πως έκαναν και τα δύο και πως χωρίς τις δικές τους προσπάθειες αυτός ο φριχτός πόλεμος θα είχε κρατήσει πολύ περισσότερο. Ως Αμερικανός, πιστεύω πως η συμβολή μας στο να τελειώσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν μεγάλη. Αλλά σκεφτείτε τι θα συνέβαινε αν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, ο στρατός, το ναυτικό, η αεροπορία, είχε χρειαστεί να αφιερώσουν ακόμη μεγαλύτερες δυνάμεις στο ευρωπαϊκό θέατρο του πολέμου και λιγότερες στον Ειρηνικό; Αν ο Τιούρινγκ και οι συνάδελφοί του δεν είχαν «σπάσει» το Enigma –κάτι που το είχαν καταφέρει πριν μπει η Αμερική στον πόλεμο– τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά σε ολόκληρο τον κόσμο και οι συρράξεις θα είχαν κοστίσει τη ζωή σε περισσότερους ανθρώπους.

Σε συνέχεια της προηγούμενης ερώτησης: Από πού αντλήσατε τις πληροφορίες σας για την επίσκεψη του Ουίνστον Τσώρτσιλ στις «εγκαταστάσεις» όπου δούλευε ο «καθηγητής Τιούρινγκ» και η ομάδα του;

Οι πηγές αναφέρονται λεπτομερώς, ίσως με υπερβολική λεπτομέρεια, στο τέλος του βιβλίου. Αλλά για να συνοψίσω, ναι, μελέτησα μεγάλο αριθμό εγγράφων και επίσημων αρχείων, πολλά από τα οποία είναι προσβάσιμα διαδικτυακά.

Turing 1

Στο βιβλίο σας, διαπραγματεύεστε με ανοιχτό τρόπο το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας του Τιούρινγκ, κάτι που προφανώς έχει τη δική του σημασία, αφού καταδικάστηκε για τις ερωτικές του προτιμήσεις από δικαστήριο, με μια ποινή που σήμερα θα τη χαρακτηρίζαμε αποκρουστική, και που σε μεγάλο βαθμό φαίνεται να τον οδήγησε στην εθελουσία έξοδο από τη ζωή. Θεωρείτε επαρκείς τις «απολογίες» της επίσημης Μεγάλης Βρετανίας απέναντι σε έναν άνθρωπο με την προσφορά του Τιούρινγκ, τόσο στη χώρα του όσο και στην ανθρωπότητα;

Θα έπρεπε να μπορούσαμε να ακούσουμε τι θα είχε να πει ο ίδιος ο Τιούρινγκ, μια που μόνο η δική του γνώμη έχει πραγματικά σημασία. Αυτό βέβαια είναι αδύνατον. Κατά την άποψή μου, θα έλεγα πως όχι, η συγγνώμη δεν είναι αρκετή για κάποιον που έχει καταδικαστεί άδικα για ένα έγκλημα ή έχει καταδικαστεί βάσει ενός άδικου νόμου. Ωστόσο, η βρετανική κυβέρνηση –ειδικότερα οι εκλεγμένοι– δεν θα μπορούσαν σήμερα να κάνουν πολλά περισσότερα. Οπότε, παρότι δεν ήταν παρά μια τυπική χειρονομία, δεν θεωρώ πως υπάρχει λόγος να ασκηθεί κριτική για την ενέργεια αυτή καθαυτή. 

* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.

topaixnidiΤο παιχνίδι της μίμησης
Ο Άλαν Τιούρινγκ αποκωδικοποιείται
Jim Ottaviani / Leland Purvis
Μτφρ. Στάμος Τσιτσώνης
Εκδόσεις Κριτική
Σελ. 248, τιμή εκδότη: € 18,00
 
politeia link
 
 
 
 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παάτα Σαμούγκια: «Γραφώ για να συναντήσω στη γλώσσα τον εαυτό μου»

Παάτα Σαμούγκια: «Γραφώ για να συναντήσω στη γλώσσα τον εαυτό μου»

Με αφορμή την παρουσία του στην Ελλάδα και την κυκλοφορία του βιβλίου του «Σχιζοκοινωνία» (μτφρ. Εκατερίνε Τζανάσια) από τις εκδόσεις Βακχικόν, ο Παάτα Σαμούγκια μιλά για το έργο του, την ποίηση και την ουσία της. 

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Ο Παάτα...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Ειλικρινά, δεν διαβάζω πολλά ψυχολογικά θρίλερ»

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Ειλικρινά, δεν διαβάζω πολλά ψυχολογικά θρίλερ»

Συνέντευξη με τον Άλεξ Μιχαηλίδη, συγγραφέα των αστυνομικών μυθιστορημάτων «Η σιωπηλή ασθενής» και «Οι κόρες», που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Διόπτρα σε μετάφραση Κλαίρης Παπαμιχαήλ. Φωτογραφία: © Manuel Vazquez

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Ο Άλεξ Μι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Λογοτεχνία εξπρές», του Λάσα Μπουγάτζε (κριτική) – Μαύρο χιούμορ κι αυτοσαρκασμός από τον Καύκασο

«Λογοτεχνία εξπρές», του Λάσα Μπουγάτζε (κριτική) – Μαύρο χιούμορ κι αυτοσαρκασμός από τον Καύκασο

Για το μυθιστόρημα «Λογοτεχνία εξπρές» (μτφρ. Βέρικο Μγκελάτζετου), Λάσα Μπουγάτζε που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Μερικές φορές αναρωτιέμαι για ποιον γράφω, εκστομίζει ο αφηγητής ετούτου μυθιστορήματος του ...

«Κινηματογραφικοί δημιουργοί», του Θόδωρου Σούμα - Μια μελέτη για τις τάσεις στον κινηματογράφο και τις πλατφόρμες

«Κινηματογραφικοί δημιουργοί», του Θόδωρου Σούμα - Μια μελέτη για τις τάσεις στον κινηματογράφο και τις πλατφόρμες

Κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες η μελέτη «Κινηματογραφικοί δημιουργοί» του Θόδωρου Σούμα. Στο βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιγόκερως, έχει περιληφθεί και ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο σχετικά με τις συνδρομητικές, ιντερνετικές πλατφόρμες και τις τηλεοπτικές σειρές που γνωρίζουν εκρηκτική επιτυχία οδηγώντα...

Hallyu: το κορεατικό κύμα παρασύρει και το αστυνομικό μυθιστόρημα

Hallyu: το κορεατικό κύμα παρασύρει και το αστυνομικό μυθιστόρημα

Η κουλτούρα της Νότιας Κορέας μέσα από δύο αστυνομικά μυθιστορήματα της You-Jeong Jeong και ένα του Kim Un-su. Στην κεντρική εικόνα οι δύο συγγραφείς.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Πριν από μια πενταετία περίπου, στον εκδοτικό χώρο κυκλοφορούσαν ψιθυρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», του Θεοφάνη Τάση (προδημοσίευση)

«Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», του Θεοφάνη Τάση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θεοφάνη Τάση «Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», που  θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όμως το πρωταρχικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει, αλλά πρώτ...

«Φοβάμαι, ταυρομάχε», του Πέδρο Λεμεμπέλ (προδημοσίευση)

«Φοβάμαι, ταυρομάχε», του Πέδρο Λεμεμπέλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Pedro Lemebel (1952-2015) «Φοβάμαι, ταυρομάχε» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αυτό το βιβλίο προέρχεται από είκο...

«Αφαίας και Τελαμώνος», του Κώστα Β. Κατσουλάρη (προδημοσίευση)

«Αφαίας και Τελαμώνος», του Κώστα Β. Κατσουλάρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή «Αφαίας και Τελαμώνος» του Κώστα Β. Κατσουλάρη που θα κυκλοφορήσει στις 25 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δάκρυα που σκουριάζουν στον καιρό *

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ