Μιλήσαμε με την Ισλανδή συγγραφέα Γκέρντουρ Κρίστνι [Gerdur Kristny, 1970] με αφορμή τη συλλογή της «Η οπλή του αίματος» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν σε πρόλογο και μετάφραση του Βασίλη Πανδή.
Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου
Η Γκέρντουρ Κρίστνι (Gerdur Kristny, 1970) είναι Ισλανδή συγγραφέας με πάνω από 30 εκδοθέντα έργα και πολλές σημαντικές διακρίσεις. Θεωρείται μία από τις πιο ενδιαφέρουσες λογοτεχνικές φωνές της Ισλανδίας, τα βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες ενώ ποιήματα και πεζά κείμενά της έχουν συμπεριληφθεί στα βιβλία της ισλανδικής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το βιβλίο της Η οπλή του αίματος που έλαβε το 2010 το Ισλανδικό Λογοτεχνικό Βραβείο κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε μετάφραση του Βασίλη Πανδή, από τις εκδόσεις Βακχικόν. Τη μετάφραση και επιμέλεια της συνέντευξης έκανε η Βίκυ Πορφυρίδου.
Η ποιητική σας συλλογή Η οπλή του αίματος κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν. Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο σας που μεταφράζεται στην ελληνική γλώσσα. Τι σημαίνει για εσάς μια νέα μετάφραση όπως αυτή;
Γράφω στα ισλανδικά, μια γλώσσα που μιλιέται από περίπου 380.000 ανθρώπους, επομένως είναι για μένα μεγάλη τιμή και κάτι εξαιρετικά σημαντικό να μεταφράζονται και να εκδίδονται τα βιβλία μου σε άλλες χώρες. Ούτε στα όνειρά μου δεν φανταζόμουν πως θα μεταφραζόταν το έργο μου στα ελληνικά, και αυτό είναι κάτι το υπέροχο. Πάντοτε ονειρευόμουν να επισκεφθώ αυτήν τη μαγική χώρα, και μπορώ στ’ αλήθεια να πω ότι η σχέση μου με την ελληνική λογοτεχνία ήταν πάντα δυνατή, καθώς αγαπώ από μικρή κιόλας ηλικία την ελληνική μυθολογία. Όταν ήμουν παιδί, δανειζόμουν από τη βιβλιοθήκη ξανά και ξανά το ίδιο, τεράστιο βιβλίο με τους ελληνικούς μύθους. Στην Οπλή του αίματος, γράφω εκ νέου έναν από τους παλιούς σκανδιναβικούς μύθους, και τώρα αυτός θα διαβαστεί στη γη της Ήρας, της Αθηνάς και του Δία. Το δίκαιο είναι να προσπαθήσω να σας το ξεπληρώσω!
Στην Οπλή του αίματος πήρατε την απόφαση να ξαναδιηγηθείτε τον μύθο της γιγάντισσας Γκερντ. Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε σε αυτή την επιλογή; Τι σας έκανε να θέλετε να αφηγηθείτε την ιστορία μέσα από τα δικά σας μάτια;
Έχω το ίδιο όνομα με τη γιγάντισσα, κι αυτό ήταν που μου κίνησε αρχικά το ενδιαφέρον. Το αρχικό ποίημα αποτελεί τμήμα του συνολικού ποιητικού έργου Edda, που περιλαμβάνεται σε μία χειρόγραφη περγαμηνή του 13ου αιώνα. Το ποίημα μιλά για την ιστορία του Φρέιρ, του θεού της γονιμότητας, ο οποίος ερωτεύεται μία γιγάντισσα. Δεν μπορεί να κοιμηθεί ούτε να φάει, και τελικά υπόσχεται να πληρώσει τον βοηθό του αν εκείνος ταξιδέψει στη γη των γιγάντων και του τη φέρει. Για πληρωμή, θα του έδινε ένα σπαθί που είχε την ικανότητα να μάχεται μόνο του, κάτι σαν ένα σύγχρονο drone, και ένα άλογο με το όνομα «Οπλή του αίματος». Η Γκερντ δεν θέλει να ακολουθήσει τον βοηθό, όμως του παραδίδεται όταν εκείνος την απειλεί. Οι μελετητές διάβασαν αρχικά το ποίημα σαν μια ιστορία αγάπης, σημειώνοντας ότι ο Φρέιρ θα είναι από τους πρώτους θεούς που θα πεθάνουν όταν έρθει η συντέλεια του κόσμου, γιατί δεν θα έχει πια το σπαθί του. Ήρθε λοιπόν ο καιρός να πει και η Γκερντ την ιστορία από τη δική της πλευρά. Αρνείται να ταξιδέψει στη χώρα των θεών, όμως στη δική μου εκδοχή τής δίνεται η ευκαιρία να αποχαιρετήσει τη μητέρα της και τον τόπο της. Είχα επίσης την ανάγκη να εξερευνήσω τι συμβαίνει όταν ο Φρέιρ συναντά πια τη γυναίκα για την οποία πλήρωσε. Δεν το φαντάζομαι ως κάτι ιδιαίτερα ρομαντικό.
Τι θα μπορούσε να συμβολίζει στις μέρες μας αυτός ο παραδοσιακός μύθος;
Δυστυχώς, υπάρχει μια μοντέρνα παραλλαγή σε αυτόν. Σήμερα, γίνονται ακόμη αγοραπωλησίες ανθρώπων εδώ κι εκεί. Και δεν αναφέρομαι μόνο στην απάνθρωπη βιομηχανία του σεξ, αλλά και σε όλους εκείνους που ζουν σε καθεστώς σκλαβιάς δουλεύοντας σε εργοστάσια με πολύ χαμηλούς μισθούς, όπου καταπατώνται ακόμα και τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματά τους.
Τι θα λέγατε ότι κερδίσατε από αυτό το έργο σε προσωπικό επίπεδο;
Ελπίζω Η οπλή του αίματος να καταφέρει να ανοίξει τα μάτια των ανθρώπων στο γεγονός ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν θα έπρεπε να είναι προνόμιο λίγων.
Τι είναι για εσάς η ποίηση και τι θα λέγατε ότι είναι για τον κόσμο;
Σύμφωνα με κάποιες παλιές ιστορίες, μπορεί να έχει κανείς ένα φάντασμα υπό τις διαταγές του, αν ξεθάψει έναν νεκρό ακολουθώντας κάποιες πολύ αυστηρές οδηγίες. Η ποίηση είναι για μένα κάτι σαν αυτό το ισλανδικό φάντασμα. Μπορεί να κάνει ό,τι της ζητήσω: να πει μια μεγάλη ιστορία, κάποια πιο σύντομη, και να εκφράσει συναισθήματα. Μπορεί να γαληνέψει τον αναγνώστη, να του χαρίσει γέλιο, ή να θέσει κάποια δύσκολα ζητήματα υπό μια νέα προοπτική.
Στην Ισλανδία η ποίηση έχει αξία. Οι άνθρωποι αγοράζουν ποιητικές συλλογές, τις διαβάζουν, τις συζητούν, και πηγαίνουν σε απαγγελίες ποίησης.
Στην Ισλανδία η ποίηση έχει αξία. Οι άνθρωποι αγοράζουν ποιητικές συλλογές, τις διαβάζουν, τις συζητούν, και πηγαίνουν σε απαγγελίες ποίησης. Μόλις δημοσίευσα τη δέκατη ποιητική συλλογή μου, επομένως το ξέρω καλά αυτό. Σε έναν κόσμο όπου γίνεται όλο και πιο δύσκολο να διακρίνει κανείς την αλήθεια από το ψέμα, η λογοτεχνία έχει τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που κανείς δεν τολμά να κάνει.
Έχετε δημοσιεύσει περισσότερα από 30 βιβλία και έχετε αφιερωθεί στη συγγραφή. Γνωρίζατε ανέκαθεν πως αυτό ήταν που θέλετε να κάνετε στη ζωή σας;
Από μικρή ηλικία, ονειρευόμουν να γίνω συγγραφέας. Φανταζόμουν ότι θα ήταν πολύ εύκολο. Δεν είναι ποτέ εύκολο, όμως είναι κάτι που αξίζει. Μετά από 32 βιβλία -μυθιστορήματα, ποιήματα, μια βιογραφία, συλλογές διηγημάτων και παιδικά βιβλία- αγαπώ ακόμη να λέω ιστορίες.
Τι είναι αυτό που σας εμπνέει; Τι σας κρατά σε λογοτεχνική τροχιά;
Η χώρα μου, τα βιβλία που διαβάζω -κυρίως ισλανδικές σάγκες και μυθολογία- αλλά και οι φίλοι και η οικογένειά μου, όλα αποτελούν τις επιρροές μου. Μετά την έκδοση της Οπλής του αίματος, έχω δεχθεί προσκλήσεις για φεστιβάλ ποίησης και προγράμματα φιλοξενίας συγγραφέων σε όλο τον κόσμο, όπου έχω γνωρίσει πολλούς ενδιαφέροντες ποιητές και συγγραφείς. Το να αποτελώ κομμάτι αυτού του κύκλου, με γεμίζει έμπνευση. Τέλος, το να ξέρω ότι τα βιβλία μου θα διαβαστούν, με διαβεβαιώνει ότι πρέπει να συνεχίσω αυτό που κάνω.
