volker kutcher

Συνέντευξη με τον Γερμανό συγγραφέα Φόλκερ Κούτσερ για τη σειρά μυθιστορημάτων του με ήρωα τον Γκέρεον Ρατ, «για τους εχθρούς και τις απειλές που αντιμετωπίζει η δημοκρατία μας και ο δυτικός τρόπος ζωής μας», για τον ήρωά του, αλλά και για τη μεταφορά των βιβλίων του στην τηλεοπτική σειρά Babylon Berlin. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Κύριε Κούτσερ, τι σας ώθησε να γράψετε το μυθιστόρημα Το βρεγμένο ψάρι;

Το Βρεγμένο ψάρι είναι το πρώτο βιβλίο μιας σειράς που θα περιλαμβάνει συνολικά δέκα αστυνομικά μυθιστορήματα, με τα οποία θέλω να περιγράψω την πορεία της Γερμανίας από τη δημοκρατία στη δικτατορία. Η σειρά ξεκινάει το 1929 και θα τελειώσει το 1938. Στη Γερμανία κυκλοφόρησε πρόσφατα το όγδοο βιβλίο, που διαδραματίζεται την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936.

dioptra volker kutcher psari graphicΔηλαδή θα πάρει παράταση η σειρά με τον Γκέρεον Ρατ; Στην αρχή σχεδιάζατε να γράψετε οκτώ βιβλία.

Τα οκτώ βιβλία είχαν προκύψει καθαρά λογιστικά: Σκόπευα να ξεκινήσω το 1929 και να χρησιμοποιήσω το έτος 1933 ως σημείο καμπής. Τέσσερα μυθιστορήματα θα διαδραματίζονταν την εποχή της υπό κατάρρευση δημοκρατίας και άλλα τέσσερα στην αρχή της δικτατορίας, με το τελευταίο να λαμβάνει χώρα το 1936, το έτος των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου. Στην αρχή σκέφτηκα: Τι ωραίο σκηνικό για μια αστυνομική ιστορία! Αλλά μετά συνειδητοποίησα πως ήταν προτιμότερο να ολοκληρωθεί η σειρά σε μια χρονική στιγμή όπου έχει καταστεί πλέον σαφές πού οδηγεί η διαδρομή του Τρίτου Ράιχ: στον πόλεμο και στο Ολοκαύτωμα. Γι’ αυτό και το καταλληλότερο φινάλε είναι το έτος 1938 με το πογκρόμ του Νοεμβρίου, που έμεινε γνωστό ως Νύχτα των Κρυστάλλων. Συνεπώς, μετά το μυθιστόρημα που διαδραματίζεται το 1936 θα κυκλοφορήσει τουλάχιστον άλλο ένα, όμως το 1938 θα σημάνει το τέλος της σειράς. Αυτή είναι η τελευταία μου λέξη!

Στα μυθιστορήματά σας ξαναζωντανεύετε το Βερολίνο όπως ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ’20 και στις αρχές της δεκαετίας του ’30. Πώς το κάνετε; Πώς μεταφέρεστε νοερά σ’ εκείνη την εποχή;

Διαβάζω πολύ, κι επειδή είμαι οπτικός τύπος, μου αρέσει να βλέπω παλιές φωτογραφίες και ταινίες, αλλά και πίνακες ζωγραφικής. Το καλλιτεχνικό ρεύμα της Νέας Αντικειμενικότητας έχει να προσφέρει πολλά, τόσο στη λογοτεχνία όσο και στη ζωγραφική, διότι περιέχει άφθονα ρεαλιστικά στοιχεία από την καθημερινή ζωή. Αλλά το σημαντικότερο βοήθημά μου είναι οι εφημερίδες. Αν θέλω να βυθιστώ πραγματικά στην εποχή εκείνη, αν θέλω να μάθω τι σκέφτονταν και πώς ένιωθαν οι άνθρωποι τότε, η εφημερίδα αποτελεί την ιδανική χρονομηχανή. Με πληροφορεί επίσης πόσο κόστιζε ένα καπέλο, ένα ζευγάρι παπούτσια, μισό κιλό βούτυρο ή ένα αυτοκίνητο.

Ο αστυνόμος Γκέρεον Ρατ παίρνει μετάθεση από την Κολονία στο Βερολίνο, όπου έρχεται αντιμέτωπος με πολιτικές και κοινωνικές αναταραχές. Γιατί υπήρχε τόσος αναβρασμός και έλλειψη πολιτικής σταθερότητας κατά την ύστερη περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και της ανόδου του εθνικοσοσιαλισμού;

Η Δημοκρατία ήταν φορτωμένη με το βάρος της ήττας στον πόλεμο, δηλαδή τις υπέρογκες πολεμικές αποζημιώσεις, τη διεθνή κατακραυγή, την κατοχή της Ρηνανίας και της περιοχής του Ρουρ. Οι παλιές ελίτ από την εποχή του Κάιζερ έριχναν στη νεαρή Δημοκρατία την ευθύνη για όλα αυτά, καθώς και για την ίδια την ήττα στον πόλεμο, για την οποία στην πραγματικότητα έφταιγαν εκείνες. Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 προστέθηκε σε όλα αυτά και η οικονομική κρίση, που κλόνισε σημαντικά την εμπιστοσύνη που είχαν αρχίσει να δείχνουν δειλά δειλά οι πολίτες στη Δημοκρατία.

babylon berlin 2

Babylon Berlin, η τηλεοπτική σειρά που βασίζεται στα μυθιστορήματα του Φόλκερ Κούτσερ.

Περιγράφετε έναν κόσμο που χάθηκε. Τι σας έδωσε την ιδέα να χρησιμοποιήσετε ως σκηνικό το Βερολίνο όπως ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ’20;

Ο Έριχ Κέστνερ και οι άλλοι συγγραφείς του κινήματος της Νέας Αντικειμενικότητας. Με συναρπάζει ο κόσμος που περιγράφουν και ήθελα να περιπλανηθώ κι εγώ συγγραφικά σ’ αυτή την εποχή. Άλλος ένας λόγος ήταν η αναζήτηση των αιτίων που οδήγησαν στην κατάρρευση εκείνου του κόσμου. Άλλωστε, ήταν μια εποχή γεμάτη ελπίδα, υπήρχε η αίσθηση ενός νέου ξεκινήματος. Μα όλα αυτά τελείωσαν αρκετά ξαφνικά το 1933. Με τη συγκεκριμένη σειρά μυθιστορημάτων θέλω να δείξω –από την οπτική γωνία των ανθρώπων εκείνης της εποχής– πώς βίωσαν άτομα με διαφορετικές καταβολές αυτή την ακραία μεταβολή των αξιών.

dioptra volker kutcher vovos thanatosΓιατί ακριβώς επιλέξατε για τη συγκεκριμένη σειρά την εποχή της ανάδυσης του εθνικοσοσιαλισμού; Θεωρείτε πως έτσι προειδοποιείτε, κατά κάποιον τρόπο, τον κόσμο για την απότομη στροφή προς τα δεξιά που παρατηρείται στη διεθνή πολιτική σκηνή;

Δεν θεωρώ πως προειδοποιώ κανέναν. Άλλωστε κι εγώ δυσφορώ με τις ισοπεδωτικές συγκρίσεις. Δεν μου αρέσει να βλέπω να χαρακτηρίζονται συλλήβδην «ναζιστές» όσοι έχουν δεξιά φρονήματα. Δεν είναι όλοι οι δεξιοί αυτομάτως ακροδεξιοί. Στην εποχή μας υπάρχει η τάση να γενικεύουμε. Και με εξοργίζει αυτό, ακόμα κι αν προσωπικά τοποθετώ τον εαυτό μου αρκετά αριστερά στο πολιτικό φάσμα. Ο κόσμος στη Γερμανία θα πρέπει να επιτρέπεται να είναι συντηρητικός, χωρίς να κατατάσσεται αμέσως στα καθάρματα. Αυτή η στάση προσομοιάζει σε απολυταρχικές νοοτροπίες και είναι απειλητική για τη δημοκρατία μας.

Ο λόγος που με ενδιαφέρει τόσο πολύ η δεκαετία του ’30 είναι ότι πάντα αναρωτιόμουν (και εξακολουθώ να αναρωτιέμαι) πώς ήταν δυνατόν να συμβεί κάτι τέτοιο: Πώς ήταν δυνατόν η Δημοκρατία της Βαϊμάρης, που δεν ήταν και τόσο κακή, να δώσει τη θέση της σε ένα τερατώδες κράτος αδίκου σαν το Τρίτο Ράιχ; Δεν υπάρχει κάποια απλή, ικανοποιητική απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα κι έτσι προσπαθώ να το προσεγγίσω εμβαθύνοντας στην εποχή εκείνη, βοηθώντας τον κόσμο να τη βιώσει κι αυτός. Πώς έβλεπαν οι άνθρωποι τότε τους μετέπειτα νεκροθάφτες της Δημοκρατίας; Πόσο σοβαρά έπαιρναν τους κινδύνους;

Η δημοκρατία μας, η ελευθερία μας, το κράτος δικαίου, δεν είναι καθόλου αυτονόητα πράγματα· απεναντίας, είναι πολύ ευάλωτα. Πρέπει να κρατάμε τα μάτια μας ανοιχτά και να πολεμάμε όλους τους εχθρούς της δημοκρατίας, από όπου κι αν προέρχονται.

Η γενιά μας, που γεννήθηκε την εποχή της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, θεωρεί τη δημοκρατία δεδομένη και αυτονόητη. Όμως η δημοκρατία μας, η ελευθερία μας, το κράτος δικαίου, δεν είναι καθόλου αυτονόητα πράγματα· απεναντίας, είναι πολύ ευάλωτα. Πρέπει να κρατάμε τα μάτια μας ανοιχτά και να πολεμάμε όλους τους εχθρούς της δημοκρατίας, από όπου κι αν προέρχονται. Στους εχθρούς της δεν κατατάσσεται, φερειπείν, μόνο ο δεξιός λαϊκισμός, αλλά και ο σαλαφισμός. Μπορεί αυτά τα δύο να αλληλοθεωρούνται εχθροί, όμως και τα δύο απειλούν την ελεύθερη δημοκρατία. Επίσης, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τις τράπεζες και τους πολυεθνικούς ομίλους, που έχουν αποκτήσει πλέον τέτοια ισχύ, ώστε να διαφεύγουν όλο και περισσότερο τον έλεγχο των εθνικών μας κυβερνήσεων. Διότι μπορεί οι όμιλοι να είναι πολλά πράγματα, αλλά σίγουρα δεν διαθέτουν δημοκρατική νομιμοποίηση.

Αυτά είναι μόνο λίγα παραδείγματα για τους εχθρούς και τις απειλές που αντιμετωπίζει η δημοκρατία μας και ο δυτικός τρόπος ζωής μας. Θα πρέπει να τα λάβουμε όλα αυτά εξίσου στα σοβαρά. Δεν γίνεται να προσπαθήσουμε να επιλέξουμε το λιγότερο χειρότερο, όπως έκανε η αστική τάξη της δεκαετίας του ’30, που φοβόταν τον υποτιθέμενο κομμουνιστικό κίνδυνο περισσότερο από τους ναζί.

Γι’ αυτό λοιπόν θέλω να δείξω πώς καταστράφηκε τότε μια δημοκρατία, στη Γερμανία. Ένας από τους λόγους ήταν η νωθρότητα των ανθρώπων που μπορεί να μην επιθυμούσαν την εγκαθίδρυση του Τρίτου Ράιχ, αλλά αφέθηκαν να διαφθαρούν.

dioptra volker kutcher gagsterΟ Γκέρεον Ρατ είναι νέος, γοητευτικός και ερωτεύεται τη Σαρλότε. Τι τον κάνει να ξεχωρίζει από τους άλλους αστυνομικούς, που μοιάζουν να είναι βυθισμένοι σε τέλμα;

Ο ίδιος ο Γκέρεον Ρατ θεωρεί πως είναι ένας εντελώς συνηθισμένος αστυνομικός. Αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει από τους άλλους είναι πως, όταν κρίνει πως είναι αναγκαίο, δεν υπακούει πάντα στο δίκαιο και στους νόμους. Η δικαιοσύνη είναι σημαντικότερη γι’ αυτόν απ’ ό,τι το νομοθετημένο δίκαιο. Επίσης, προτιμά να δουλεύει μόνος του παρά με τους συναδέλφους του, γεγονός που πάντα του δημιουργεί προβλήματα με τους προϊσταμένους του.

Το μυθιστόρημα Το βρεγμένο ψάρι έγινε best seller και γνώρισε μεγάλη επιτυχία διεθνώς. Πώς νιώθετε γι’ αυτό;

Χαίρομαι, φυσικά. Στο κάτω κάτω, κάθε συγγραφέας θέλει να διαβάζονται τα βιβλία του από όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.

Μείνατε ικανοποιημένος με την τηλεοπτική σειρά Babylon Berlin;

Η τηλεοπτική εκδοχή έχει αρκετές διαφορές από τα βιβλία, όμως δεν με πειράζει καθόλου, διότι είναι μια εξαιρετικά καλοφτιαγμένη σειρά. Και μπορεί σε μερικά σημεία να αφηγείται την ιστορία με λίγο διαφορετικό τρόπο, όμως σε τελική ανάλυση έχει τον ίδιο στόχο με τα βιβλία: να δείξει πώς μπορεί να πάει κατά διαόλου μια δημοκρατία.

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ντιάνα Ανφιμιάδη: «Αν γράψω ένα ποίημα για τα πιο ενδόμυχα συναισθήματα της γυναίκας, μπορεί να με επικρίνουν στη χώρα μου»

Ντιάνα Ανφιμιάδη: «Αν γράψω ένα ποίημα για τα πιο ενδόμυχα συναισθήματα της γυναίκας, μπορεί να με επικρίνουν στη χώρα μου»

Η Ντιάνα Ανφιμιάδη [Diana Anphimiadi] είναι βραβευμένη ποιήτρια, συγγραφέας, γλωσσολόγος και παιδαγωγός από την Γεωργία. Η συλλογή της «Γιατί σταμάτησα να γράφω ποιήματα» κυκλοφόρησε πρόσφατα, σε μετάφραση της Πηνελόπης Ζαλώνη, από τις εκδόσεις Βακχικόν. Με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής μας μιλάει γι’ αυτό που ...

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Είμαι τυχερός που δεν έγινα επιτυχημένος συγγραφέας στα είκοσί μου»

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Είμαι τυχερός που δεν έγινα επιτυχημένος συγγραφέας στα είκοσί μου»

Ο γνωστός Ελληνοκύπριος συγγραφέας κατάφερε να δει τα βιβλία του να σκαρφαλώνουν στο Νο1 των ευπώλητων των New York Times και, πλέον, να είναι αναγνωρίσιμος παγκοσμίως. Με αφορμή τον ερχομό του στην Αθήνα μάς μίλησε για τη συγγραφική του πορεία και όχι μόνο.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο ...

Κέβιν Άντερσον: «Η Ιρλανδία προσδιορίζεται μέσα από τη λογοτεχνία της»

Κέβιν Άντερσον: «Η Ιρλανδία προσδιορίζεται μέσα από τη λογοτεχνία της»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Κέβιν Άντερσον [Kevin Anderson] με αφορμή την «Ανθολογία σύγχρονης ιρλανδικής ποίησης» (ανθολ. – μτφρ. Καίτη Λογοθέτη-Άντερσον, Κέβιν Άντερσον, εκδ. Βακχικόν). 

Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

Πριν από λίγο και...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

Για το βιβλίο «Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ [Guadalupe Nettel] (μτφρ. Νάννα Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος). Kεντρική εικόνα: έργο της street artist Οla Volo © olavolo.com.

Γράφει η Φανή Χατζή

Όσο η άποψη ότι ο γενε...

«TACK»: Μια ταινία για τη δύναμη του καλού με πρωταγωνίστριες τις Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Προβελεγγίου

«TACK»: Μια ταινία για τη δύναμη του καλού με πρωταγωνίστριες τις Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Προβελεγγίου

Για το ντοκιμαντέρ «TACK» (παραγωγή Onassis Culture) της Βάνιας Τέρνερ με πρωταγωνίστριες τη Σοφία Μπεκατώρου, που πρώτη ξεκίνησε το ελληνικό #MeToo, και την Αμαλία Προβελεγγίου, της οποίας η καταγγελία για βιασμό από τον προπονητή της από τα έντεκά της οδήγησε στην πρώτη δίκη-ορόσημο όχι μόνο για τη δικαίωσή της αλ...

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στη Στέγη με «Γκοντό» και ιταλικό θίασο: μια παράσταση-σταθμός

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στη Στέγη με «Γκοντό» και ιταλικό θίασο: μια παράσταση-σταθμός

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος σκηνοθετεί το εμβληματικό κείμενο του Σάμιουελ Μπέκετ «Περιμένοντας τον Γκοντό» (1948) στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης από τις 15 μέχρι και τις 19 Μαΐου. Η παράσταση είναι στα ιταλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Μεγάλο το θέμα, μικρό το δέμας: 21 βιβλία για τη «μικρή» ή τη «σύντομη» ιστορία του… οτιδήποτε

Μεγάλο το θέμα, μικρό το δέμας: 21 βιβλία για τη «μικρή» ή τη «σύντομη» ιστορία του… οτιδήποτε

Υπάρχει μια «μικρή» ή μια «σύντομη» ιστορία για το… οτιδήποτε. Οι τίτλοι βιβλίων που επιχειρούν (και καταφέρνουν) να συμπυκνώσουν μεγάλα θέματα σε, συνήθως, ολιγοσέλιδα βιβλία είναι πάρα πολλοί. Εντυπωσιακά πολλοί. Στην παρακάτω πολύ ενδεικτική επιλογή είκοσι ενός βιβλίων μπορεί καν...

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ