bergson800

Συνέντευξη με τον Φεροέζο ποιητή Μπέινιρ Μπέργκσον, με αφορμή την πρόσφατη έκδοση στα ελληνικά της βραβευμένης ποιητικής του συλλογής «Το μικρό αγόρι και ο σκελετός» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ένα ταλαντούχο, εσωστρεφές αγόρι μεγαλώνει σε ένα νησί του Βόρειου Ατλαντικού. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους του, αγαπά τα βιβλία και δεν βρίσκει τίποτα το εορταστικό στην μαζική σφαγή των μαυροδέλφινων που λαμβάνει χώρα στο νησί του κάθε καλοκαίρι. Όταν ο θάνατος του πατέρα του δίνει αιφνίδιο και οριστικό τέλος στα χρόνια της αθωότητας, ο μικρός στρέφεται στη λογοτεχνία. Με τη βοήθεια του φανταστικού του φίλου, του Σκελετού, καταφέρνει να μετατρέψει τον πόνο της απώλειας σε στίχους, που καθηλώνουν και συγκινούν τους αναγνώστες σε κάθε γωνιά του κόσμου.

Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ήρωας μυθιστορήματος, όμως ο Μπέινιρ Μπέργκσον είναι πραγματικός: Ένας νεαρός ποιητής που μας ταξιδεύει στα ομιχλώδη τοπία των νησιών Φερόε και μας μιλά για πανανθρώπινες έννοιες όπως το πένθος, τα ψυχικά τραύματα και το βάρος της αναίτιας ενοχής. Στη βραβευμένη συλλογή του «Το μικρό αγόρι και ο σκελετός», η οποία κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν, αφηγείται την προσωπική του ιστορία με ευαισθησία και σκοτεινό χιούμορ ακροβατώντας αριστοτεχνικά ανάμεσα στην τρυφερότητα και το σκληρό ρεαλισμό, την απόγνωση και την ελπίδα. 

Πώς είναι να μεγαλώνεις στα νησιά Φερόε; Θα λέγατε ότι η ζωή εκεί καλλιέργησε την αγάπη σας για τη λογοτεχνία;

Νομίζω ότι αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση, για να είμαι ειλικρινής. Φυσικά, η ατμόσφαιρα των νησιών έχει κάτι το πολύ ποιητικό, αφού όπου κι αν σταθείς αντικρίζεις τον ωκεανό και το απέραντο βάθος. Όμως μεγάλωσα σε μια πολύ μικρή πόλη όπου τα περισσότερα αγόρια δεν διάβαζαν λογοτεχνία. Όχι ότι την έβλεπαν ως κάτι κακό, αλλά την έβρισκαν πραγματικά βαρετή. Θα έλεγα ότι ανακάλυψα το γράψιμο τυχαία. Πέρασα δύσκολα χρόνια ως παιδί και είχα εξαιρετικούς δασκάλους που πάντοτε με ενθάρρυναν να διαβάζω βιβλία στον ελεύθερο χρόνο μου.

ber cover fbΔεν θα έλεγα ότι η ζωή στα νησιά από μόνη της καλλιέργησε την αγάπη μου για τη λογοτεχνία. Αλλά με επηρέασε καθοριστικά η σχέση των ανθρώπων με την φύση των νησιών. Άρχισα να γράφω ποιήματα και κείμενα, και αντιλήφθηκα ότι έχουμε μια πολύ ισχυρή κουλτούρα σιωπής στα νησιά. Σπανίως μιλάμε για αρνητικές εμπειρίες και αντιμετωπίζουμε τεράστια δυσκολία στο να ζητήσουμε βοήθεια όταν έχουμε συναισθηματική ανάγκη. Νομίζω πως τότε συνειδητοποίησα πώς διαχειριζόμαστε τα συναισθήματα μας ως κοινότητα, και τότε γεννήθηκε η αγάπη μου για τη λογοτεχνία. Μέσα από την ανάγκη να μάθω αν τα συναισθήματα και οι εικόνες, που δημιουργούσα, μπορούσαν να αγγίξουν ανθρώπους, οι οποίοι αρνούνται να μιλήσουν για τα συναισθήματα τους.

Η ποιητική συλλογή «Το μικρό αγόρι και ο σκελετός» καταπιάνεται με μια τραυματική προσωπική σας εμπειρία. Πόσο συνέβαλε η δημιουργική διαδικασία στην επούλωση;

Καθοριστικά. Έγραψα τα ποιήματα όταν ήμουν από δώδεκα έως δεκαεννιά ετών. Οι ψυχολόγοι και οι δάσκαλοι μου ζητούσαν να εκφράσω τα συναισθήματά μου. Δεν είχα ιδέα ότι έγραφα ποίηση όταν ήμουν δώδεκα, εξέφραζα απλώς τα συναισθήματά μου. Συνέχισα να γράφω, και όταν έγινα 17 πουλήσαμε το σπίτι των παιδικών μου χρόνων, οπότε αναγκαστικά να επανέλθω σε όλα μου τα γραπτά για να αποφασίσω τι θα κρατούσα και τι θα πετούσα. Συνειδητοποιώντας πως είχα αρκετά εσωτερικά θέματα προς επίλυση, άρχισα να μετατρέπω παλαιότερα κείμενα σε ποιήματα και έγραψα μερικά καινούρια ώστε να δημιουργήσω μια συλλογή.

Συχνά είναι ευκολότερο να γράφουμε για όσα μας κάνουν να υποφέρουμε, παρά για ευχάριστες στιγμές. Πώς το εξηγείτε αυτό;

Νομίζω πως σχετίζεται με τον τρόπο που προσεγγίζουμε τη γραφή. Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν το γράψιμο ως έναν τρόπο να διορθώσουμε ή να περιγράψουμε ό,τι έχει σπάσει μέσα μας. Πρέπει να επεξεργαστούμε τα τραύματα και τις δυσκολίες από διαφορετικές οπτικές γωνίες για να κατανοήσουμε τι μας συμβαίνει. Όταν είμαστε χαρούμενοι ή ερωτευμένοι δεν αναρωτιόμαστε «γιατί δεν βγάζει νόημα αυτό;». Επομένως, μπορεί να μην έχουμε ανάγκη τις εναλλακτικές οπτικές γωνίες.

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν το γράψιμο ως έναν τρόπο να διορθώσουμε ή να περιγράψουμε ό,τι έχει σπάσει μέσα μας.

Αυτή τη στιγμή δουλεύω πάνω σε μια συλλογή, η οποία δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων και στο αίσθημα ότι είσαι αγαπητός. Θέλω να αναδείξω μια διαφορετική όψη της ποίησής μου, να δείξω την τρυφερή πλευρά του πένθους και των σχέσεων.

Ο Σκελετός είναι ακόμα μαζί σας σήμερα;

Ο Σκελετός θα είναι πάντοτε μαζί μου. Τον σκέφτομαι σαν μια γλυκιά ανάμνηση από μια δύσκολη περίοδο. Αλλά μάλλον θα πρέπει να αποχωρήσει για λίγο από το έργο μου. Ή έστω να μην υπάρχουν σαφείς αναφορές σε αυτόν στη μελλοντική δουλειά μου.

bergson photoΠιστεύετε ότι η ποίηση μπορεί να μεταφραστεί χωρίς να χάσει κάτι από το νόημα της;

Ναι. Πρέπει να μπορεί. Ίσως μια μετάφραση δεν μπορεί να αποδώσει το 100% του νοήματος, αλλά θα πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τις μεταφράσεις ως ολοκληρωμένα έργα. Οι γλώσσες αλλάζουν, και μπορεί σήμερα κάποιες λέξεις ή νοήματα από τη φεροϊκή γλώσσα να μην υπάρχουν στα ελληνικά, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι στο μέλλον δεν θα υπάρξει μία αντίστοιχη λέξη ή ένα συναίσθημα. Και ίσως ένα βιβλίο πρέπει να μεταφραστεί τρεις φορές για να αποδοθούν όλα του τα νοήματα. Έχει να κάνει με το πόσο σύνθετο είναι το έργο προς μετάφραση, τις ικανότητες του μεταφραστή και την απόσταση μεταξύ των δύο γλωσσών... Τα λέω όλα αυτά γιατί κι εγώ ασχολούμαι με τη μετάφραση

Πώς έχει επηρεάσει η πανδημία τη ζωή και τη δημιουργικότητά σας;

Πάρα πολύ. Βρίσκομαι στη Λειψία για να σπουδάσω, όμως όλα τα μαθήματα γίνονται διαδικτυακά. Έτσι είμαι σε μια καινούρια πόλη, όπου δεν ξέρω πολλούς ανθρώπους και πρέπει να βρω τρόπους να αξιοποιήσω την περίοδο της διαμονής μου εδώ. Νομίζω ότι η πανδημία μας έχει αναγκάσει να ζούμε πιο μοναχικά, όμως αυτό δεν είναι αρνητικό από μόνο του. Πρέπει να καταφέρουμε να αγαπήσουμε τον εαυτό μας αρκετά ώστε να μη μας τρομάζει η μοναξιά. Γράφουμε όταν είμαστε μόνοι μας. Ειλικρινά πιστεύω ότι θα υπάρξει ένας καταιγισμός λογοτεχνικών έργων αυτοανακάλυψης στο τέλος της πανδημίας. Ανυπομονώ να διαβάσω αυτά τα έργα και να αναστοχαστώ πάνω στη δική μου εμπειρία.

Πώς φαντάζεστε τον εαυτό σας σε μια δεκαετία από τώρα;

Δεν έχω ιδέα. Ονειρεύομαι να φτιάξω τον δικό μου μικρό εκδοτικό οίκο, που θα μεταφράζει κυρίως ποιοτική λογοτεχνία στα φεροϊκά. Ελπίζω να συνεχίσω να εκδίδω ποιήματα και πεζά. Αλλά δεν γνωρίζω που θα με οδηγήσει η ζωή μετά την παρούσα συγκυρία. Είχα ένα ξεκάθαρο όραμα πριν την πανδημία, αλλά τώρα ζούμε σε μια κατάσταση αβεβαιότητας και τα σχέδια για το μέλλον μοιάζουν μακρινά.

politeia link more


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Συνέντευξη με τον Φινλανδό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και συγγραφέα Taavi Vartia, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Κλεμμένη νύφη» (μτφρ. Όικαρινεν-Βασιλοπούλου Γιάννα, εκδ. Βακχικόν)

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Τάβι Βάρτια είναι γνωστό...

Γράφοντας ως Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ – μια συνέντευξη με την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Γράφοντας ως Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ – μια συνέντευξη με την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Συνέντευξη με την J. K. Rowling, με αφορμή την κυκλοφορία στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός του τέταρτου αστυνομικού μυθιστορήματός της με το ψευδώνυμο Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ και τίτλο «Θανάσιμο λευκό» (μτφρ. Αύγου...

Κατερίνα Ρουντσενκόβα: «Όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης»

Κατερίνα Ρουντσενκόβα: «Όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης»

Συνέντευξη με την πολυμεταφρασμένη ποιήτρια από την Τσεχία Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková), με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Περπατώντας στους αμμόλοφους» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ο ήχος του νερού μ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...
Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Θέατρο, χορός, σινεμά, instalations, προβολές, λογοτεχνία, κοινωνικός προβληματισμός και «μια υπόσχεση ευτυχίας που δεν έρχεται αλλά είναι ωραίο να την περιμένεις σαν να φτάνει», όπως σημείωσε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση στην παρουσίαση του προγράμματος της Στέγης για το 2021-...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ