bergson800

Συνέντευξη με τον Φεροέζο ποιητή Μπέινιρ Μπέργκσον, με αφορμή την πρόσφατη έκδοση στα ελληνικά της βραβευμένης ποιητικής του συλλογής «Το μικρό αγόρι και ο σκελετός» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ένα ταλαντούχο, εσωστρεφές αγόρι μεγαλώνει σε ένα νησί του Βόρειου Ατλαντικού. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους του, αγαπά τα βιβλία και δεν βρίσκει τίποτα το εορταστικό στην μαζική σφαγή των μαυροδέλφινων που λαμβάνει χώρα στο νησί του κάθε καλοκαίρι. Όταν ο θάνατος του πατέρα του δίνει αιφνίδιο και οριστικό τέλος στα χρόνια της αθωότητας, ο μικρός στρέφεται στη λογοτεχνία. Με τη βοήθεια του φανταστικού του φίλου, του Σκελετού, καταφέρνει να μετατρέψει τον πόνο της απώλειας σε στίχους, που καθηλώνουν και συγκινούν τους αναγνώστες σε κάθε γωνιά του κόσμου.

Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ήρωας μυθιστορήματος, όμως ο Μπέινιρ Μπέργκσον είναι πραγματικός: Ένας νεαρός ποιητής που μας ταξιδεύει στα ομιχλώδη τοπία των νησιών Φερόε και μας μιλά για πανανθρώπινες έννοιες όπως το πένθος, τα ψυχικά τραύματα και το βάρος της αναίτιας ενοχής. Στη βραβευμένη συλλογή του «Το μικρό αγόρι και ο σκελετός», η οποία κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν, αφηγείται την προσωπική του ιστορία με ευαισθησία και σκοτεινό χιούμορ ακροβατώντας αριστοτεχνικά ανάμεσα στην τρυφερότητα και το σκληρό ρεαλισμό, την απόγνωση και την ελπίδα. 

Πώς είναι να μεγαλώνεις στα νησιά Φερόε; Θα λέγατε ότι η ζωή εκεί καλλιέργησε την αγάπη σας για τη λογοτεχνία;

Νομίζω ότι αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση, για να είμαι ειλικρινής. Φυσικά, η ατμόσφαιρα των νησιών έχει κάτι το πολύ ποιητικό, αφού όπου κι αν σταθείς αντικρίζεις τον ωκεανό και το απέραντο βάθος. Όμως μεγάλωσα σε μια πολύ μικρή πόλη όπου τα περισσότερα αγόρια δεν διάβαζαν λογοτεχνία. Όχι ότι την έβλεπαν ως κάτι κακό, αλλά την έβρισκαν πραγματικά βαρετή. Θα έλεγα ότι ανακάλυψα το γράψιμο τυχαία. Πέρασα δύσκολα χρόνια ως παιδί και είχα εξαιρετικούς δασκάλους που πάντοτε με ενθάρρυναν να διαβάζω βιβλία στον ελεύθερο χρόνο μου.

ber cover fbΔεν θα έλεγα ότι η ζωή στα νησιά από μόνη της καλλιέργησε την αγάπη μου για τη λογοτεχνία. Αλλά με επηρέασε καθοριστικά η σχέση των ανθρώπων με την φύση των νησιών. Άρχισα να γράφω ποιήματα και κείμενα, και αντιλήφθηκα ότι έχουμε μια πολύ ισχυρή κουλτούρα σιωπής στα νησιά. Σπανίως μιλάμε για αρνητικές εμπειρίες και αντιμετωπίζουμε τεράστια δυσκολία στο να ζητήσουμε βοήθεια όταν έχουμε συναισθηματική ανάγκη. Νομίζω πως τότε συνειδητοποίησα πώς διαχειριζόμαστε τα συναισθήματα μας ως κοινότητα, και τότε γεννήθηκε η αγάπη μου για τη λογοτεχνία. Μέσα από την ανάγκη να μάθω αν τα συναισθήματα και οι εικόνες, που δημιουργούσα, μπορούσαν να αγγίξουν ανθρώπους, οι οποίοι αρνούνται να μιλήσουν για τα συναισθήματα τους.

Η ποιητική συλλογή «Το μικρό αγόρι και ο σκελετός» καταπιάνεται με μια τραυματική προσωπική σας εμπειρία. Πόσο συνέβαλε η δημιουργική διαδικασία στην επούλωση;

Καθοριστικά. Έγραψα τα ποιήματα όταν ήμουν από δώδεκα έως δεκαεννιά ετών. Οι ψυχολόγοι και οι δάσκαλοι μου ζητούσαν να εκφράσω τα συναισθήματά μου. Δεν είχα ιδέα ότι έγραφα ποίηση όταν ήμουν δώδεκα, εξέφραζα απλώς τα συναισθήματά μου. Συνέχισα να γράφω, και όταν έγινα 17 πουλήσαμε το σπίτι των παιδικών μου χρόνων, οπότε αναγκαστικά να επανέλθω σε όλα μου τα γραπτά για να αποφασίσω τι θα κρατούσα και τι θα πετούσα. Συνειδητοποιώντας πως είχα αρκετά εσωτερικά θέματα προς επίλυση, άρχισα να μετατρέπω παλαιότερα κείμενα σε ποιήματα και έγραψα μερικά καινούρια ώστε να δημιουργήσω μια συλλογή.

Συχνά είναι ευκολότερο να γράφουμε για όσα μας κάνουν να υποφέρουμε, παρά για ευχάριστες στιγμές. Πώς το εξηγείτε αυτό;

Νομίζω πως σχετίζεται με τον τρόπο που προσεγγίζουμε τη γραφή. Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν το γράψιμο ως έναν τρόπο να διορθώσουμε ή να περιγράψουμε ό,τι έχει σπάσει μέσα μας. Πρέπει να επεξεργαστούμε τα τραύματα και τις δυσκολίες από διαφορετικές οπτικές γωνίες για να κατανοήσουμε τι μας συμβαίνει. Όταν είμαστε χαρούμενοι ή ερωτευμένοι δεν αναρωτιόμαστε «γιατί δεν βγάζει νόημα αυτό;». Επομένως, μπορεί να μην έχουμε ανάγκη τις εναλλακτικές οπτικές γωνίες.

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν το γράψιμο ως έναν τρόπο να διορθώσουμε ή να περιγράψουμε ό,τι έχει σπάσει μέσα μας.

Αυτή τη στιγμή δουλεύω πάνω σε μια συλλογή, η οποία δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων και στο αίσθημα ότι είσαι αγαπητός. Θέλω να αναδείξω μια διαφορετική όψη της ποίησής μου, να δείξω την τρυφερή πλευρά του πένθους και των σχέσεων.

Ο Σκελετός είναι ακόμα μαζί σας σήμερα;

Ο Σκελετός θα είναι πάντοτε μαζί μου. Τον σκέφτομαι σαν μια γλυκιά ανάμνηση από μια δύσκολη περίοδο. Αλλά μάλλον θα πρέπει να αποχωρήσει για λίγο από το έργο μου. Ή έστω να μην υπάρχουν σαφείς αναφορές σε αυτόν στη μελλοντική δουλειά μου.

bergson photoΠιστεύετε ότι η ποίηση μπορεί να μεταφραστεί χωρίς να χάσει κάτι από το νόημα της;

Ναι. Πρέπει να μπορεί. Ίσως μια μετάφραση δεν μπορεί να αποδώσει το 100% του νοήματος, αλλά θα πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τις μεταφράσεις ως ολοκληρωμένα έργα. Οι γλώσσες αλλάζουν, και μπορεί σήμερα κάποιες λέξεις ή νοήματα από τη φεροϊκή γλώσσα να μην υπάρχουν στα ελληνικά, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι στο μέλλον δεν θα υπάρξει μία αντίστοιχη λέξη ή ένα συναίσθημα. Και ίσως ένα βιβλίο πρέπει να μεταφραστεί τρεις φορές για να αποδοθούν όλα του τα νοήματα. Έχει να κάνει με το πόσο σύνθετο είναι το έργο προς μετάφραση, τις ικανότητες του μεταφραστή και την απόσταση μεταξύ των δύο γλωσσών... Τα λέω όλα αυτά γιατί κι εγώ ασχολούμαι με τη μετάφραση

Πώς έχει επηρεάσει η πανδημία τη ζωή και τη δημιουργικότητά σας;

Πάρα πολύ. Βρίσκομαι στη Λειψία για να σπουδάσω, όμως όλα τα μαθήματα γίνονται διαδικτυακά. Έτσι είμαι σε μια καινούρια πόλη, όπου δεν ξέρω πολλούς ανθρώπους και πρέπει να βρω τρόπους να αξιοποιήσω την περίοδο της διαμονής μου εδώ. Νομίζω ότι η πανδημία μας έχει αναγκάσει να ζούμε πιο μοναχικά, όμως αυτό δεν είναι αρνητικό από μόνο του. Πρέπει να καταφέρουμε να αγαπήσουμε τον εαυτό μας αρκετά ώστε να μη μας τρομάζει η μοναξιά. Γράφουμε όταν είμαστε μόνοι μας. Ειλικρινά πιστεύω ότι θα υπάρξει ένας καταιγισμός λογοτεχνικών έργων αυτοανακάλυψης στο τέλος της πανδημίας. Ανυπομονώ να διαβάσω αυτά τα έργα και να αναστοχαστώ πάνω στη δική μου εμπειρία.

Πώς φαντάζεστε τον εαυτό σας σε μια δεκαετία από τώρα;

Δεν έχω ιδέα. Ονειρεύομαι να φτιάξω τον δικό μου μικρό εκδοτικό οίκο, που θα μεταφράζει κυρίως ποιοτική λογοτεχνία στα φεροϊκά. Ελπίζω να συνεχίσω να εκδίδω ποιήματα και πεζά. Αλλά δεν γνωρίζω που θα με οδηγήσει η ζωή μετά την παρούσα συγκυρία. Είχα ένα ξεκάθαρο όραμα πριν την πανδημία, αλλά τώρα ζούμε σε μια κατάσταση αβεβαιότητας και τα σχέδια για το μέλλον μοιάζουν μακρινά.

politeia link more


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες: «Με έσωσαν το γράψιμο και το αλκοόλ»

Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες: «Με έσωσαν το γράψιμο και το αλκοόλ»

Συνέντευξη με τον Κουβανό συγγραφέα Pedro Juan Gutiérrez, με αφορμή το νέο του βιβλίο «Ημερολόγιο επιβίωσης» (μτφρ. Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Του Διονύση Μαρίνου

Τελευτα...

Τζέιμς Μπριντλ: «Βιώνουμε μια τεράστια αποτυχία της φαντασίας»

Τζέιμς Μπριντλ: «Βιώνουμε μια τεράστια αποτυχία της φαντασίας»

Συνέντευξη με τον Βρετανό καλλιτέχνη και συγγραφέα James Bridle, με αφορμή το βιβλίο του «Νέα Σκοτεινή Εποχή» (μτφρ. Μανώλης Ανδριωτάκης, εκδ. Μεταίχμιο), μια προειδοποίηση για τα σκοτεινά σύννεφα που συγκεντρώνονται πάνω από τον πλουμιστό ψηφιακό ουρανό που μας καλύπτει όλους. 

...
Αν Πεντέρς: «Η έλλειψη περιέργειας συντηρεί τη στενομυαλιά»

Αν Πεντέρς: «Η έλλειψη περιέργειας συντηρεί τη στενομυαλιά»

Συνέντευξη με τη Βελγίδα ποιήτρια και καλλιτέχνιδα Anne Penders.

Της Χριστίνας Σανούδου

Μια συγγραφέας, που δεν περιορίζεται στις λέξεις, αλλά ενσωματώνει στα κείμενά της ήχους, εικόνες και αρχειακό υλικό. Μια Βελγίδα εξοικειωμένη με την ελληνική και κ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τζορτζ Όργουελ: επτά δεκαετίες από τον θάνατό του – πιο επίκαιρος από ποτέ

Τζορτζ Όργουελ: επτά δεκαετίες από τον θάνατό του – πιο επίκαιρος από ποτέ

Πέθανε, σαν σήμερα, στις 21 Ιανουαρίου 1950 ο Τζορτζ Όργουελ. Ο Βρετανός συγγραφέας, κριτικός και δημοσιογράφος Έρικ Άρθουρ Μπλερ γεννήθηκε το 1903. Έμεινε στην ιστορία για την αιχμηρή κριτική που άσκησε σε κάθε είδους ολοκληρωτισμό με τα έργα του «Η φάρμα των ζώων» και «1984».

Επιμέλεια: Book P...

Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Έντεκα συναντήσεις – Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ένα υβριδικό βιβλίο, που δεν είναι δοκίμιο, δεν είναι αυτοβιογραφία, δεν είναι συλλογή συνεντεύξεων, δεν ...

Ο εξαίσιος ίλιγγος (διήγημα)

Ο εξαίσιος ίλιγγος (διήγημα)

Έφτασε στο Παρίσι στις δώδεκα το μεσημέρι. Ο καιρός ήταν καλός, ο ήλιος έλαμπε αλλά το κρύο ήταν τσουχτερό. Με το που κατέβηκε στην αποβάθρα του σταθμού έβγαλε τον χάρτη από τον σάκο της για να προσανατολιστεί.

Της Νατάσας Χολιβάτου

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Ιανουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πέθανε ο αγαπητός σε Ελλάδα και Γαλλία συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Σε ηλικία 77 ετών και έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια, πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, όπως έγινε γνωστό από τον εκδοτικό του οίκο, τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ