«Ιστορίες γραμμένες σε συνθήκες ησυχίας κι απομόνωσης»

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;
Νομίζω πως η ανατρεπτική λειτουργία της λογοτεχνίας συνίσταται στη διασάλευση των νοημάτων και στην απόπειρα ανασήμανσης των στερεοτυπικών εννοιών. Πρόκειται επί της ουσίας για μία πρόσφορη αναμέτρηση με τα πολλαπλά ενδεχόμενα και τις αμέτρητες εκδοχές της πραγματικότητας. Οι νέοι συγγραφείς έρχονται κι αυτοί αντιμέτωποι με μια διαρκώς μεταβαλλόμενη συνθήκη, την οποία αδυνατούν να αναλύσουν με τυποποιημένους όρους. Καθώς τους προσεγγίζουμε, μετέχουμε κι εμείς με τη σειρά μας σε όλες εκείνες τις προοπτικές που ξεπηδούν πίσω από το φαινομενικά κλειστό ορίζοντα της καθημερινότητας.

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;
Oι κέρινες κούκλες χορεύουν προσπαθώντας να απελευθερωθούν από τη βούληση του κατόχου τους. Η Τερέζα παλεύει με όσα δεν έγιναν: τη μη έγκαιρη παρέμβαση των περαστικών και την απουσία κάποιου φυσικού δισταγμού όταν τραβήχτηκε η σκανδάλη. Ο Πάνος καπνίζει μια σβησμένη γόπα παρατηρώντας ανάμεσα από τα κάγκελα το σπίτι που χτίζεται απέναντι. Οι δύο Μαρίες προσεγγίζουν διστακτικά η μία την άλλη, ενώ σε λίγη ώρα ο εθελοντής θα προβεί στην επέμβαση της αγγειεκτομής του σπερματικού πόρου, κι ο Γιώργος θα πάρει την απόφαση να σώσει ένα πανέμορφο κομμάτι του τροπικού δάσους του Αμαζονίου. Καθώς οι αποχρώσεις των συναισθημάτων σβήνουν μέσα στη δίνη της πραγματικότητας, πέφτει το ποτήρι με το κρασί από τα χέρια της Άννας. Όσο για εκείνα τα κλεμμένα βιβλία με στίχους του Μόρισον, του Ρεμπώ και της Πάτι Σμιθ θα βρίσκονται στον πορτοκαλί φάκελο στην αίθουσα μετόχων και επενδύσεων, μέχρι η Μελίνα με τον αδερφό της να οργανώσουν ένα κοινωνικό μοντέλο διακυβέρνησης, βασισμένο στην ενσωμάτωση της νέας τεχνολογίας. Με το πάτημα ενός κουμπιού, delete ή backspace, φράσεις θα διαβάζονται και θα αντιγράφονται σ' ένα χαμένο σημειωματάριο, φράσεις όπως «Κανείς δε μιλάει για τα πεύκα».

Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».
Υπάρχουν πολλές ιστορίες –κι ακόμα περισσότερες ανολοκλήρωτες– γραμμένες σε συνθήκες ησυχίας κι απομόνωσης σε σημειωματάρια, σε πρόχειρα χαρτιά, στις τελευταίες σελίδες από τα βιβλία που διαβάζω, σε διάφορα τετράδια ή στον υπολογιστή μου. Δεν νομίζω πως μπορώ να παραθέσω μια λογική απαρίθμηση των κινήτρων μου σχετικά με τη σύλληψη και την καταγραφή των ιστοριών αυτών. Στο «γιατί» της γραφής, μου αρέσει να δίνω διάφορες απαντήσεις για να ξεγελώ τον εαυτό μου, όπως το πολύ εύστοχο του Καρούζου για τους ποιητές: «έχουμε τη μανία να καρποφορήσουμε κυριεύοντας τις λέξεις».

Το πραγματικό διακύβευμα για το νέο συγγραφέα δεν είναι να διαβεί το κατώφλι της έκδοσης, αλλά αυτό της συγγραφής, όταν πρέπει προηγουμένως να αναμετρηθεί για πρώτη φορά με τους προσωπικούς του δαίμονες και να κάτσει να γράψει έχοντας επίγνωση όλων εκείνων των λέξεων που πρέπει να αφαιρέσει πριν καταλήξει στην τελική εκδοχή του κειμένου που θέλει να δημοσιεύσει.

Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.– τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;
Νομίζω πως ναι –έστω και με έμμεσο τρόπο– γιατί νιώθω γοητευμένη από το θέατρο, τη μουσική και το σινεμά και σε διαρκή ετοιμότητα να αντλώ ερεθίσματα από αυτά. Βρίσκομαι μπλεγμένη στα νήματα ενός αέναου εσωτερικού διαλόγου με το έργο τέχνης που μου έχει προκαλέσει εντύπωση. Διατηρώ ακόμη την αίσθηση που μου είχε προκληθεί, όταν είδα το Ρίττερ Ντένε Φος με τους Κοκκίνου, Οικονομίδου και Καταλειφό στο θέατρο Σφενδόνη, όταν πρωτάκουσα το Bringing It All Back Home του Dylan κι όταν παρακολούθησα το Alice in the cities του Wenders.

Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;
Δεν είναι πλέον δύσκολο να δει κάποιος ένα κείμενό του δημοσιευμένο. Τα τελευταία χρόνια η τέχνη πραγματοποιεί ένα άνοιγμα, λόγω της τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης: όλοι έχουν πρόσβαση στα κείμενα όλων με το πάτημα ενός κουμπιού. Το πραγματικό διακύβευμα για το νέο συγγραφέα δεν είναι να διαβεί το κατώφλι της έκδοσης, αλλά αυτό της συγγραφής, όταν πρέπει προηγουμένως να αναμετρηθεί για πρώτη φορά με τους προσωπικούς του δαίμονες και να κάτσει να γράψει έχοντας επίγνωση όλων εκείνων των λέξεων που πρέπει να αφαιρέσει πριν καταλήξει στην τελική εκδοχή του κειμένου που θέλει να δημοσιεύσει (αν θεωρήσουμε ότι όντως υπάρχει μια τελική εκδοχή σ' ένα διαρκώς αναδημιουργούμενο ερμηνευτικό σύμπαν). Σχετικά με τα διηγήματα στο Κανείς δε μιλάει για τα πεύκα αισθάνομαι τυχερή που ο Κέδρος υποστήριξε εξαρχής την έκδοσή τους.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Κανείς δε μιλάει για τα πεύκα
Καλλιρρόη Παρούση
Κέδρος 2016
Σελ. 168, τιμή εκδότη €11,00