alt

Συνέντευξη του Γιάννη Σκαραγκά με αφορμή το βιβλίο του «Λαχτάρα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Του Κώστα Αγοραστού

Ο Γιάννης Σκαραγκάς με το μυθιστόρημά του «Λαχτάρα» που περίσσεψε από χτες (εκδ. Κριτική) πραγματοποιεί μια ανασύσταση της Αθήνας, λίγα χρόνια πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 και μέχρι και την Πρωτοχρονιά του 1900. Με ενδιαφέροντες ήρωες, οι οποίοι κινούνται στην Αθήνα που συνεχώς αλλάζει και διεκδικούν κάτι από την ευτυχία που υπόσχεται το μέλλον τους. Ένας μεγάλος έρωτας, μια ισότιμη επαγγελματική θέση, ένα μυστικό που πρέπει να διαφυλαχθεί είναι όλα αυτά τα "μικρά" και καθημερινά που απασχολούν τους πρωταγωνιστές του βιβλίου. Γιατί στη μεγάλη εικόνα, θα δούμε ανάγλυφα το γλωσσικό ζήτημα που έχει ανακύψει εκείνη την εποχή. Τον φανατισμό των δύο πλευρών και το αναπόφευκτο αδιέξοδο.

Η τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα είναι αφάνταστα πλούσια σε πληγές. Είναι μία ιστορία για τη δύναμη των λέξεων, για όσα δεν λέγονται στην ώρα τους ή παρερμηνεύονται. Για αυτό επέλεξα να δραματοποιήσω ως περιβάλλον τη γλωσσική διαμάχη και τη συνθηματολογία που μας πήγε στον πόλεμο του 1897.

Το νέο σας μυθιστόρημα, Λαχτάρα που περίσσεψε από χτες, είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα, η ιστορία και οι ήρωες του οποίου τοποθετούνται στα τέλη του 19ου αιώνα, αρχικά στην Αλεξάνδρεια και έπειτα στην Αθήνα. Ποιος είναι ο πυρήνας της ιστορίας σας, από τον οποίο ξεδιπλώθηκε το νήμα της αφήγησης;

Το γλωσσικό ζήτημα στην Ελλάδα, συγκεκριμένα οι βίαιες αντιδράσεις με αφορμή τη μεταφορά των Ευαγγελίων στη δημοτική, και βεβαίως ο παρασκηνιακός ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων. Η τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα είναι αφάνταστα πλούσια σε πληγές. Είναι μία ιστορία για τη δύναμη των λέξεων, για όσα δεν λέγονται στην ώρα τους ή παρερμηνεύονται. Για αυτό επέλεξα να δραματοποιήσω ως περιβάλλον τη γλωσσική διαμάχη και τη συνθηματολογία που μας πήγε στον πόλεμο του 1897.

Η ηρωίδα σας, η Δανάη, είναι μια κοπέλα που αισθάνεται ότι είναι ξεχωριστή, αλλά πραγματοποιεί μια σημαντική προσωπική διαδρομή μέχρι να μπορέσει να κατακτήσει το δικαίωμα να ξεδιπλώσει τα «θέλω» της και τις ικανότητές της. Μιλήστε μου για το πώς συλλάβατε αυτόν τον χαρακτήρα και τι θέλατε να εκφράσετε μέσω αυτού.

Η ηρωίδα ονειρεύεται ένα λογοτεχνικό περιοδικό για γυναίκες και μια σύγχρονη, ζωντανή γλώσσα που να μπορεί να εκφράσει και να ερμηνεύσει τη συνθετότητα του χαρακτήρα τους και τη φωνή τους.

Στερεότυπα, κανόνες συμπεριφοράς, άτυπο πρωτόκολλο ακόμη και για καθημερινές ασχολίες, διακριτοί ρόλοι και «χώροι» για τις γυναίκες και τους άνδρες. Τι ωθεί την ηρωίδα σας να εναντιωθεί σε όλα τα παραπάνω και ο έρωτας τι ρόλο μπορεί να παίζει σ' όλα αυτά;

Ήθελα μια ηρωίδα που να μη θέλει να συγκρουστεί οπωσδήποτε, αλλά να οδηγείται σε αυτό από κάτι βαθύτερο, από ένα αίσθημα υπερβολής στον τρόπο με τον οποίο καταλαβαίνει τον κόσμο και τη ζωή της. Δραματουργικά προτιμώ τους ήρωες που δεν έχουν καμία πρόθεση να επαναστατήσουν, αλλά το κάνουν από κάποιο «ελάττωμά» τους. Μου αρέσουν οι άνθρωποι που καταφέρνουν μικρές αλλαγές στον κόσμο επειδή αλλάζουν οι ίδιοι, και όχι για το αντίθετο. Και από την άλλη, ο ρόλος του έρωτα στη ζωή της είναι καταστροφικός. Η Δανάη είναι το είδος του περήφανου ανθρώπου που, αν δεν εξευτελιστεί ερωτικά, δεν θα μάθει να συγχωρεί. Η ταπεινωτική ιδιότητα του έρωτα είναι μεταμορφωτική και στη ζωή και στη μυθοπλασία.

Οι αναλογίες είναι συγκλονιστικές αν σκεφτείτε ότι με την πτώχευση και τις πολεμικές αποζημιώσεις που έφεραν τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο πριν το 1900, η Ελλάδα παρέλυσε από μία οικονομική κρίση με δεσμεύσεις που την ταλαιπώρησαν για πολλές δεκαετίες.

Τοποθετώντας την ιστορία σας στα τέλη του 19ου αιώνα, εύκολα παρατηρεί κανείς αναλογίες με τη σημερινή εποχή. Ήταν στους στόχους σας να καταδείξετε κάτι τέτοιο;

Οι αναλογίες είναι συγκλονιστικές αν σκεφτείτε ότι με την πτώχευση και τις πολεμικές αποζημιώσεις που έφεραν τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο πριν το 1900, η Ελλάδα παρέλυσε από μία οικονομική κρίση με δεσμεύσεις που την ταλαιπώρησαν για πολλές δεκαετίες. Βυθίστηκε σε μια διχαστική ρητορική που όσο έδωσε φωνή σε ένα ρεαλιστικό προσανατολισμό, άλλο τόσο γέννησε επικίνδυνες φαντασιώσεις και δικαιολογίες. Φυσικά και ήταν μέσα στους στόχους μου, και για τις ανάγκες αυτής της εμβάθυνσης το συγκεκριμένο μυθιστόρημα μού πήρε χρόνια για να ολοκληρωθεί.

Όταν γράφατε το μυθιστόρημα, με δεδομένο ότι έχετε μια ενεργή και ανοιχτή σχέση με τον «χώρο» της λογοτεχνίας και εκτός Ελλάδας, είχατε καθόλου στον νου σας και τους ξένους αναγνώστες; Προσαρμόσατε δηλαδή τη γραφή σας για ένα πιο διεθνές κοινό;

Δουλεύω εκτός Ελλάδας στην πεζογραφία και στο θέατρο, γράφοντας στα αγγλικά, και για αυτό δεν βρίσκω κίνητρο στο να προσαρμόσω τη γραφή μου στα ελληνικά μου γραπτά για κάποιο στόχο που έχω ήδη καταφέρει μέσα από έναν άλλο δρόμο.

Λέγεται συχνά ότι οι συγγραφείς γράφουν διαρκώς το ίδιο βιβλίο ή ότι συγκεκριμένα θέματα επανέρχονται διαρκώς στα έργα τους, ως μοτίβα βάθους. Έχετε εντοπίσει τις «συγγραφικές εμμονές» σας, κι αν ναι, ποιες είναι αυτές;

Μου αρέσουν πολύ οι συγγραφικές εμμονές, αλλά με γοητεύει περισσότερο η μεταμόρφωση στα μοτίβα βάθους που αναφέρετε. Πιθανώς, αν με αναλύσει ένας τρίτος να καταλήξει σε κάποια χαρακτηριστικά, ιδίως στο ύφος των προτάσεών μου, αλλά αυτό που επιδιώκω είναι να αλλάζω, και το είδος των ηρώων μου και τους δραματουργικούς μου άξονες. Δουλεύω συγχρόνως πολλά κείμενα μέχρι να καταλήξω ποιο από αυτά θα είναι η επόμενη δουλειά μου. Το πρώτο μου μυθιστόρημα το 2002 ήταν ένα ψυχολογικό θρίλερ και αμέσως μετά πήγα σε ένα ιστορικό μυθιστόρημα με φόντο την επιπλοποιΐα — αυτό νομίζω ότι είναι ενδεικτικό των αναζητήσεών μου.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΛαχτάρα που περίσσεψε από χτες
Γιάννης Σκαραγκάς
Κριτική 2018
Σελ. 512, τιμή εκδότη €16,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΚΑΡΑΓΚΑ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθετούνται στο εκδοτικό παρόν με την έως σήμερα πορεία τους και προτείνουν βιβλία από τον κατάλογό τους αλλά και από τις προσεχείς εκδόσεις τους. Στην ...

Γιάννης Διαμαντόγλου: «Ο εγκέφαλος είναι το πιο εγωπαθές όργανο»

Γιάννης Διαμαντόγλου: «Ο εγκέφαλος είναι το πιο εγωπαθές όργανο»

Συνέντευξη με τον διατροφολόγο Γιάννη Διαμαντόγλου με αφορμή το βιβλίο του «Διατροφή και συναισθήματα - Πώς αυτό που νιώθουμε επηρεάζει και επηρεάζεται από τη διατροφή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός. 

Της Ελένης Κορόβηλα

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Τασούλας Τσιλιμένη «Δε μ’ αρέσει η βροχή!» (εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, εκδ. Διάπλους).

Του Ανδρέα Καρακίτσιου

Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου διδάσκει τις κλασικές θεματι...

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Στην Λουΐζα Παπαλοΐζου για το μυθιστόρημά της «Το Βουνί» (εκδ. Το Ροδακιό) και τον Ρήσο Χαρίση για την ποιητική συλλογή του «Θάλασσα εσωτερικού χώρου» (εκδ. Κίχλη) απονέμονται τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου για την βιβλιοπαραγωγή του 2020. Όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες.

Επιμέλεια: Book...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ